Leita frttum mbl.is

Bloggfrslur mnaarins, oktber 2009

Fjrkrfu Lsingar vsa fr dmi vegna vanreifunar

Hrasdmur Reykjavkur vsai gr fr dmi krfu Lsingar hendur manni, sem hafi haft bl hj fyrirtkinu leigusamningi. sta frvsunarinnar var vanreifun Lsingar fjrkrfum snum stefnunni. Ea eins og segir dmnum:

Eins og fram hefur komi er lsingu mlavaxta og mlsstna stefnu verulega btavant egar horft er til lgskipta aila samkvmt ggnum mlsins auk ess sem krafa stefnanda er ekki sundurliu. stefnunni er hvorki me vihltandi htti greint fr eim mlsstum sem stefnandi byggir mlskn sna , n rum atvikum sem arf a greina til ess a samhengi mlsstna veri ljst, eins og krafa er ger um e-li 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um mefer einkamla. Verur ekki fallist a me stefnanda a framlagning yfirlits um uppgjr, sem engan htt er fjalla um stefnu, leysi hann undan eim krfum kvisins a ba stefnuna annig r gari a hn ein og sr gefi stefnda fullngjandi mynd af sakarefninu og stefnda ar me til kynna a hvaa atrium varnir hans geta beinst. A essu virtu verur ekki hj v komist a vsa mlinu fr dmi.

g f ekki betur s, en a dmari s a benda Lsingu vinsamlega , a vanda verur til gerar fjrkrafna/stefnu, annig a ljsar su stur og forsendur krfunnar/stefnunnar.

----

g fkk upplsingar um etta ml sendar tlvupsti. Sendandi segir tvennt psti snum, sem vil minnast n ess a g afltti nokkurri leynd.

1. ..veit kannski ekki hva etta ir, amk. snist mr etta a a fjrmgnunarfyrirtki getur ekki bara rukka og rukka hva sem er egar bi er a taka blinn af vikomandi og greia lti fyrir hann. eir urfa amk. a gera grein fyrir v.

g held a etta s alveg rtt lyktun, .e. a ekki er veri a amast vi v a fjrmgnunarfyrirtkin rukki lntaka, en rukkunin arf a byggja fstum grunni.

2. .. vinur minn lenti v a missa bl hj ... ar sem eir greia 1,7 fyrir blinn, svo er hann kominn slu og sett 3,6 og eir senda honum reikning upp 6,5 millj.

eim fjlgar alltaf sgunum, ar sem greint er fr svfni fjrmgnunarfyrirtkjanna.


Vermtin felast viskiptavinunum

a eru til tvr kenningar um a hverju vermti jnustufyrirtkis felast. nnur segir a starfsmaurinn s vermtasta eign hvers fyrirtkis og viskiptavinurinn komi svo. Hin segir a viskiptavinurinn s vermtasta eignin og starfsmaurinn komi svo. g tek almennt undir fyrri, v starfsmaur, sem er ngur starfi, hann gerir viskiptavininn ngan, hann urfi a bera honum slm tindi einfaldlega vegna ess a hann reynir a astoa eftir bestu getu.

N eru flestar fjrmlastofnanir landsins v standi, a starfsmenn eru settir mgulega stu. eir geta skp lti gert til a gera viskiptavinina nga. Yfirstjrnir fjrmlafyrirtkjanna hafa sett starfsmnnum mjg rngar skorur til a astoa viskiptavinina. gerist a allt einu a reyna fer olinmi viskiptavinanna. Valdi og vermtin frast til eirra.

undanfrnum vikum hef g heyrt a allt of mrgum tilfellum, ar sem olinmi viskiptavina fjrmlafyrirtkjanna hefur brosti. eim er einfaldlega ng boi. Flk sem hefur alltaf stai skilum biur um smfyrirgreislu og fr neitun. Yfirdrttir eru ekki framlengdir og rstfunarf mnaarins er horfi einu bretti vegna ess. Kortaheimildir eru lkkaar n skringa. g skil vel a menn urfi a draga saman tlnum og a er bara hi besta ml a fra jflagi r kreditneyslu yfir debetneyslu, en llu svona lguu arf a vera fyrirvari. a arf a gta sanngirni.

Sterkasta vopn hvers einasta viskiptavinar er a beina viskiptum snum anna. Sparisjur Suur-ingeyinga finnur vel fyrir v um essa mundir. anga streyma nir viskiptavinir svo miklu mli, a a er eiginlega fari a valda vandrum. Og hvaan skyldu essir nju viskiptavinir koma? eir koma fr fjrmlafyrirtkjum Reykjavkursvinu. etta er flk, sem er stt vi jnustu sem er veri a bja v og a snir skoun sna me ftunum. a fer anna me launareikninginn sinn.

N ttast einhver a veri lnin gjaldfelld me tilheyrandi veseni, vegna ess a egar balnin voru tekin, var a skilyri sett a lntakandinn hefi launareikninginn sinn hj fjrmlastofnuninni. En hfum huga, a samningurinn var gerur vi lnastofnun sem kannski er ekki til lengur ea banka sem ekki eru lengur me opin tb slandi. Hvernig getur samningur sem gerur var vi gamla bankann fest einhvern viskiptum vi nja bankann? a virkar ekki annig. Vilji ni bankinn a samningurinn gildi fram, finnst mr lklegast a hinn aili samningsins urfi a samykkja a fyrirkomulag.

a sem rak mig essa hugleiingu, var bloggfrsla sem g las. ar lsir vikomandi hvernig tibsstjri tibi eins af nju bnkunum neitai honum um 10.000 kr. yfirdrtt nokkra daga. Vikomandi var ekki me neinn yfirdrtt fyrir og hafi, a eigin sgn, ALLTAF veri skilum. Nei, a er alveg ljst, a essum tibsstjra fannst viskipti essa viskiptavinar ekki mikilvg fyrir bankann. Lklegast var, a etta var slmur viskiptavinur, vegna ess a hann var alltaf skilum! Kannski hafi essi tibsstjri ekki heimild til a veita 10.000 kr. yfirdrtt 10 daga. Kannski var hann slmu skapi og lt a bitna viskiptavininum. Ea kannski mat hann sem svo, a drttarvextirnir lninu sem drst fyrir viki vru vermtari fyrir bankann, en ngja viskiptavinarins.

arna kemur einmitt stan fyrir v a llum finnst starfsmaurinn ekki alltaf vermtasta eign jnustufyrirtkis. v sama htt og starfsmaurinn getur breytt rigningu slskin me rttu vimti, getur hann lka veri s sem trakar fingrum ess sem hangir bjargbrninni. Og getur hann ori skalegur fyrir fyrirtki.

Kannski urfa bankarnir ekkert a ttast. Mr skilst a eir su yfirfullir af peningum, sem eir geta ekki lna t. eir segja a a s vegna ess a vanti trausta lntakendur, en g held a a s vegna ess a nju bankarnir eru ekki bnir a vinna sr traust lntakenda. Hva hafa nju bankarnir gert til a vinna sr slkt traust? Spyr s sem veit ekki. Ekki misskilja mig. g vil gjarnan a bankarnir vinni sr traust landsmanna aftur. Endilega. g vil a eir geri a sem skynsmum agerum til a rtt vi hag heimilanna. g vil a heimsknir mnar bankana mna, j g er t um allt me viskipti, veri ngjulegar en ekki endalaust su og tu. g vil ekki urfa a ba vikum og mnuum saman eftir v a erindi su afgreidd og a hver n spurning kosti 2 vikna tf. g ska einskis frekar en a essu leiindarstandi ltti. Mli er bara, a g s ekkert koma fr bnkunum sem bendir til ess a eir deili essari sn me mr. a verur a breytast ekki seinna en strax.


En Vinnumlastofnun segir 7,63%

Samkvmt upplsingum vef Vinnumlastofnunar var atvinnuleysi rija rsfjrungi 8,0% jl, 7,7% gst og 7,2% september. Mealtali af essu er 7,63% ea 27% meira atvinnuleysi en Hagstofan mlir. Munurinn essum tveimur tlum er allt of mikill til ess a mark s eim takandi. Munurinn er ekki sttanlegur.

Hagstofan segir a 10.900 manns hafi a mealtali veri n vinnu og atvinnuleit rija rsfjrungi, mean Vinnumlastofnun segir tlunar vera 12.145 september, 13.387 gst og 13.756 jl. etta er dlti langt yfir eim 10.900 sem Hagstofan mlir.

Hvor stofnunin er a mla "rtt"? Hvernig stendur essum mikla mun? Svara verur eirri spurningu hvernig standi v a stofnunin, sem hefur a hlutverk a fylgjast me vinnumarkainum, er a mla 27% meira atvinnuleysi, en stofnunin sem srhfir sig mlingum. San verur a svara v hvort skekkjan, sem kemur arna fram, hj hvorum ailanum sem hn er, komi sama htt fram rum mlingum vikomandi stofnunar.


mbl.is 6% atvinnuleysi 3 fjrungi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Og hva a essar tlur fyrir Icesave?

Samkvmt tlum glrum sem fylgja frttinni, kemur fram a Icesave innstur Bretlandi og Hollandi nema 1.311 milljrum (979 ma.kr. Bretlandi og 332 ma.kr. Hollandi). Af essari tlu erum um 750 ma.kr. (samkvmt frttum) ln Breta og Hollendinga sem allt snst um. Hluti af eim eignum sem eiga a koma mti munu innheimtast lngum tma. a er v nr mgulegt a segja hve miki innheimtist eim 7 ea 8 rum sem tekjur gamla Landsbankans renna upp Icesave skuldirnar ur en skattgreiendur taka vi. A halda v fram, a etta i a aeins 75 ma.kr. af Icesave skuldunum falli slenska skattborgara, eins og segir frtt visir.is er einfaldlega ekki rtt.

Allt bendir til ess a nutu prsent fist upp Icesaveskuldbindingar slands mia vi uppgjr milli gamla og nja bankans sem gert var um helgina. Um 75 milljarar krna falla slensku jina auk vaxta.

etta veltur nokkrum atrium:

  1. Hve hratt skuldabrfi fr NBI (.e. nja Landsbankanum) verur greitt upp og hvenr hgt veri a skipta greislunum yfir evrur og pund.
  2. Hve hratt arar innlendar krfur Landsbankans innheimtast og hvenr hgt veri a skipta greislunum yfir evrur og pund.
  3. Hve hratt erlendar krfur Landsbankans innheimtast.
  4. Vextir sem innheimtast af krfum lium 1 til 3.
  5. Hvort eitthva innheimtist umfram a mat sem lagt er eignirnar/krfurnar. Afskriftir eru metnar bilinu 52 - 86%, a mealtali 61,5%
  6. Hvort NBI muni greia Landsbankanum 90 ma.kr. aukalega ea ekki.
  7. Gengisrun mun ra miklu um hver endanleg greisla verur. ar sem 59,2% eigna/krafna eru slandi, gti jkv gengisrun skipt miklu (nema a eignir/krfurnar su egar erlendri mynt).
Hvernig menn geti fullyrt a aeins 75 ma.kr., auk vaxta, falli skattgreiendur, er mr gjrsamlega skiljanlegt. a er ekki nokkur lei essari stundu t fr birtum upplsingum a draga slka lyktun. Svo einfalt er a.
mbl.is 90% upp forgangskrfur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Reglur sem vantar

Hr eru nokkrar reglur sem vantar:

1. Rherra skal segja j sinni satt ea egja ella.

2. Rherra skal ekki blekkja jina me v a segja bara hluta sgunnar

3. Rherra sem verur uppvs a v a greina rangt fr ea beita jina blekkingum, skal umsvifalaust vka r starfi.

4. Rherra skal t taka hagsmuni jarinnar umfram hagsmuni sjlfs sns ea flokks sns

5. Rherra skal ekki halda mikilvgum upplsingum fr jinni

6. Rherra skal tryggja a hagsmunahpar neytenda hafi sama rtt til tillagna og mlfrelsis, egar rddar eru tillgur sem skipta neytendur miklu mli.

Lst er eftir fleiri reglum sem vantar.


mbl.is Rherrum settar siareglur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hruni 2: Einkaving bankanna

etta er annar pistill minn um a sem g tel vera stur fyrir hruni hagkerfisins sast lii haust.

Menn eru rugglega me skiptar skoanir um a, hver eru afdrifarkustu mistkin vi einkavingu bankanna. g hef vilja lta fyrst aftur til sustu aldar, egar strfeldar kennitlusafnanir ttu sr sta til a tryggja bnkunum sjlfum hluti hver rum. Ferli sem hefi geta ori fyrirmyndarafer til a tryggja dreifa eignaraild a bnkunum var a leiksningu. Hlutirnir sfnuust fljtlega hendur frra aila og hr landi myndaist n eignasttt, bankaeigendur. A hluta til tilheyru essi nja eignasttt ekki gmlu blokkunum kringum kolkrabbann og Sambandi, en a hluta voru etta ailar sem spruttu upp r essu umhverfi. a sem skipti lklegast mestu mli, var a essir ailar ttu eftir a vera aalleikendur fjrmlakerfi nrrar aldar.

Hvort sem vi ltum til fyrsta skrefs einkavingu Bnaarbanka slands, Landsbanka slands ea Fjrfestingabanka atvinnulfsins (FBA), var sala hluta til almennings algjrt klur. stan er fyrst og fremst s, a ekki voru sett tmamrk eignarhald. Kaupin snerust fyrst og fremst upp a fyrir almenning a n skjtfenginn gra. Me v a kaupa skammtinn af brfum hverjum banka fyrir sig og selja strax, mtti hala inn nokkra tugi sunda hagna hverjum banka. Sjnarmii a koma bnkunum strax almenningseigu var undir. Ltill banki samstarfi vi nokkra sparisji var berandi essu og komu ar fram fyrstu bendingarnar um draum bankans um a vera str. arna g vi Kauping. En einnig leituu menn r sjvartveginum essa tt, auk eirra sem voru betur ekktir fjrfestingum. Merkilegast verur a teljast slni Bnaarbankans brf Landsbankanum og Landsbankans brf Bnaarbankanum.

egar FBA var sett slu, atvikaist a annig a Kauping eignaist talsveran hluta bankanum. Lklega hafa Kaupingsmenn liti til ess a stjrnandi FBA var fyrrum starfsmaur bankans og menn v vita hvaa stjrnunarstefnu hann fylgdi. Eftir a hyggja, hljta a a teljast mikil mistk hj rkinu, a velja harnaan mann vart kominn af unglingsaldri til a stjrna bankanum. Me fullri viringu fyrir Bjarna rmannssyni, hafi hann ekki yfirsn ea reynslu til a sinna essu starfi. a sem verra var, vali Bjarna var a einhverri fyrirmynd um a reynsluleysi og beislaar hugmyndir vru a sem byggja tti slenskt bankakerfi . Furuleg afleiing af v, var a gir og traustir bankamenn af gamla sklanum voru ekki taldir falla inn hina nju staalmynd sem rning Bjarna skapai.

A ramnnum hafi dotti hug, a framskni nist best me v a ra ungan mann svona byrgarstu, er mr hulin rgta. Vitl vi Bjarna fjlmilum upp skasti sna, svo ekki verur um villst, a hann var ekki tilbinn starfi.

Frum okkur yfir ess ld. Eftir a rki var bi a selja nrri helminginn rkisbnkunum lok 20. aldarinnar, kom a v a selja restina. Farin var auvelda leiin vi a selja FBA. Bankinn var sameinaur slandsbanka og til var slandsbanki - FBA. ar mttust ni og gamli tminn. a getur vel veri a Valur Valsson hafi ekki falli vel a mynd FBA, en Bjarni fll ekki heldur vel a mynd slandsbanka. A v leiti var raunar t htt a af essari sameiningu hafi ori. En hn var og allt einu breyttist slandsbanki framskinn, hugmyndarkan og djarfan banka ea a ttum vi a.m.k. a halda. Mn upplifun af honum var aftur, a ar voru menn svo uppteknir af a koma me njungar a r voru oft illa tfrar og thaldi var takmarka. Fr mnnum sem g ekki/ekkti innan bankans, brust mr alls konar sgur um holur hugbnaarkerfum, tknilegar tfrslur voru ekki tilbnar og fltirinn a vera fyrstur var var oft yfirsterkari. a trlega f ml um slkt hafi rata upp yfirbori og ar me fjlmila, hefur eitt ori mjg berandi, .e. egar gjaldeyriskaupaforriti sneri kaup- og slugengi haus. En kannski a sem almenningur var mest var vi (og miki var rtt), var s stefna, sem virtist rkja hj bankanaum, a yngja upp hpi starfsmanna. Gert var grn af v, a stefna bankans vri a enginn mtti vera eldri en Bjarni rmannsson (sem var nttrulega ekki satt).

Hafi einkaving FBA veri bygg veikum grunni, var hn samt ht vi a sem tti eftir a gerast me Landsbanka slands og Bnaarbanka slands. Talsvert hefur veri rita um einkavingu essara banka og v meira sem kemur fram v furulegra verur mli.

Lagt var upp me fgur fyrirheit, egar kvei var a selja 51% hlut rkisins Landsbanka slands og Bnaarbanka slands. Koma tti randi hlutum bnkunum hendur erlendum bnkum, sem gtu komi hinga til lands me aljlega bankaekkingu. Niurstaan var verfug. Bnkunum var komi hendur ailum sem hfu enga aljlega bankaekkingu og takmarkaa ekkingu rekstri banka a ru leiti. g tla ekki a fara yfir einkavingarferli, enda arir mr hfari til ess. Var a ferli sem brst ea voru a plitkusar helmingaskiptaleik sem rugluu ferli, verur fyrir sagnfringa a deila um.

Einkaving bankanna breytti miklu slensku jflagi. Margt mjg jkvtt gerist mean nir eigendur hldu sig mottunni og rku bankanna sem almenna banka, en a tti eftir a breytast. Me innleiingu nrra reglna um fjrmlamarkai og aukinn agang a f breyttist eigendahpur bankanna. Bnaarbankinn var sameinaur Kaupingi, slandsbanki komst hendur einni viskiptablokkinni og fir hafi tta sig v upphafi, hfu nir aaleigendur Landsbankann ekki nga buri til a byggja bankann upp. Og enginn af aaleigendum bankanna hafi olinmi til a lta uppbyggingu eirra eiga sr sta, eins og hefbundi hefur veri hinum alja bankaheimi, .e. me innri vexti. Nei, menn hfu strveldisdrauma og a tti a gerast strax. F til uppbyggingarinnar var fengi a lni, nkvmlega eins og allt f til upprunalegu kaupanna hafi veri fengi a lni. Eigendur eirra voru hvergi a leggja raunveruleg vermti inn bankana. Allt var upp krt.

Lklegast var a etta vihorf sem v yngst v, a bankarnir voru alltaf n baklands eigendahpum snum. Og lklegast var a essi veika eiginfjrstaa eigendahpanna, sem san var til ess, a bankarnir breyttust raun r bnkum einkaeigu einkabanka eigendanna. baksnisspeglinum, hljta a a hafa veri afdrifarkustu mistk einkavingar bankanna, a bankarnir voru keyptir upp krt n ngilegra sterkrar eiginfjrstu kaupendanna. Mistk sem ttu eftir a fylgja bnkunum alla lfdaga eirra.


Rkisstjrnin ntti frestunina illa

g ver a lsa furu minni eim orum, sem notu eru frtt mbl.is, a

vikomandi einstaklingum hafi v ekki tekist a vinna snum mlum

Hvort etta eru or blaamanns ea einhverjum starfsmanni sslumannsins Reykjavk, veit g ekki.

a arf tvo tang. Krfuhafar urfa lka a sna vilja til samninga. Flk horfir upp a bankarnir afskrifi milljara skuldir fyrirtkja til hgri og vinstri, en v er tla a greia stkkbreyttan hfustl sinna lna upp topp. a sem meira er bankarnir virast helst vera me miki samr sn milli. Svo furulegt sem a virist vera, ltur helst t a eir skiptist um a neita a semja. Og ekki bara a, eir eru lka bnir a koma sr saman um hver kaupir eign sem er uppboi og hvaa veri.

Mr finnst maklega vegi a flki me eim orum sem g vitna . Stareyndir mlsins, a eim tma sem liin er fr frestun nauungarslu, hafa ekki komi fram nein alvru rri sem eiga a mta krfu almennings um niurfrslu skulda. Flagsmlarherra kom me tillgur fyrir viku, en r vantai srtk rri. slandsbanki kom me tillgu sem leysir ekki skuldavandaflks, ar sem eftirgjf skulda er bara fr inn vextina. N tlar Landsbankinn a lepja etta upp eftir slandsbanka. Eina hugmyndin, sem einhvern htt getur flokkast undir rri til hjlpar eim verst settu var kynnt fyrir stjrn Hagsmunasamtaka heimilanna af Finni Sveinbjrnssyni, bankastjra Kaupings, en egar r voru san kynntar almenningi, var bi a ynna r t.

Flk getur ekki unni r mlum snum, ef annar samningsailinn er ekki tilbinn samninga. Flk getur ekki unni r snum mlum, ef a er sfellt a ba eftir tspili stjrnvalda. Nei, er a nema vona a flki hafi ekki tekist a vinna r mlum snum, egar rkisstjrnin ntti tmann jafn illa og raun ber vitni.

Annars hef g frtt a framlengja eigi bann vi nauungarslu tilviljunarkennt. Flk fi frest einn til rj mnui. ann tma eigi krfuhafar og skuldarar a nta til a fora nauungarslunni. N er spurning hvort krfuhafar kom me samningsvilja og samningsumbo til eirra virna.


mbl.is Frestur ekki lengdur breyttur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

rni Pll ekki me stareyndir hreinu

g ni a hlusta hluta af vitalinu vi rna Pl rnason, flagsmlarherra, Bylgjunni an. ar kom hann upp um ekkingarleysi sitt og trlega llega strfrikunnttu. eim stutta tma sem g hlustai fullyrti rherra m.a. spurur af hverju megi ekki lkka hfustl lnanna (grf endursgn):

Ef vi frum hfustlslkkun og vi lendum nju falli, nrri lkkun krnunnar, stendur flk smu sporum og ur.

etta var a sama og Magns Orri Schram hlt fram Kastljsi grkvld. g spyr bara: Hvaa snillingur fann upp essa skringu?

Skoum dmi:

Hfustll vertryggs lns stendur 10 m.kr. N er kvei a lkka hfustlinn um 15%, lkkar hann strax 8,5 m.kr. Ntt verblguskot skellur og rsverblga fer 15%. Hfustllinn hkkar um 15% ea 9,8 m.kr. Ef hfustllinn hefi ekki veri leirttur, fri hann r 10 m.kr. 11,5 m.kr. Flk er sem sagt 15% betur sett.

Tkum san gengistryggt ln:

Raunar gilda alveg smu rk. Hfustllinn er lkkaur, en nna um 40%. 10 m.kr. hfustllinn lkkar v 6 m.kr. Gjaldeyrishftin eru afnumin og krnan fellur um 20% sem ir a erlendir gjaldmilar hkka um 25%. 6 m.kr. hfustllinn hkkar 7,5 m.kr., en breyttur hfustll fri 12,5 m.kr. Flk er eftir sem ur 40% betur sett.

Hvernig getur nokkur maur sagt a lntakandinn s smu sporum og ur? Samfylkingin agang a einum mesta strfrisnillingi jarinnar formi orkels Helgasonar. g mli me v, a menn fi frslu hj honum ur en menn lta svona bull t r sr og afhjpi annig eigin vanekkingu.

Auvita er flk betur sett, ef a fr lkkun hfustli, svo a gengi hrapi aftur ea verblgan fari af sta. Ekki bja flki upp svona mlflutning. Ekki opinbera vankunnttu ykkar svona svakalega.

Anna sem rherra sagi, var a dagsetningin 2. ma hafi veri kvein fyrir lngu, ur en hann kom a verkinu. g hlt a etta vru HANS tillgur, en ekki tillgur fjrmlafyrirtkja! En a var ekki a versta. umrunni sem fylgdi, spuri hn Kolla af hverju ekki nnur dagsetning. kom tungubrjtur stjrnmlamannsins:

Vi verum a hafa huga a gengi var sgulegu LGMARKI janar 2008.

Vafalaust hann vi a gengisvsitalan hafi veri sgulegu lgmarki janar 2008 og tlka g or hans annig. Hr er rherra greinilega mjg illa upplstur, er a misskilja eitthva ea vill nta sr vankunnttu flks gengisrun. g veit eiginlega ekki hva af essu er verst. En, stareyndin er s, a krnan var sgulegu HMARKI janar 2006. var gengisvsitalan rtt rmlega 100 stig. 31. desember 2007 st gengisvsitalan 120,5 ea 20% hrri (sem ir a krnan var veikari) en egar essi vsitala var sterkust.

Hlt rherra virkilega a hann gtti sett fram svona vitleysu og hann kmist upp me a? Mli er a lklegast gerir hann a, ar sem str hluti jarinnar er ekki a fylgjast me run gengisvsitlunnar, en er komi a fjlmilum. N urfa frttamenn Stvar 2 ea RV a stkkva rherrann og spyrja hann t bulli, v a er ekki hgt a kalla etta neitt anna, og birta svr hans besta tsendingartma. a ekki a lta ramenn komast upp me a bera svona rugl bor fyrir jina.

Af hverju vil g ekki a hann komist upp me etta? Vegna ess a etta er kjarninn rkstuningi rherra fyrir v a ekki er hgt a fara leirttingar/niurfrslu hfustli lna heimilanna.

N viurkenni g, a morgunverk heimilisins komu veg fyrir a heyri allt vitali. Hafi restin veri eins og fyrstu 5 mnturnar, boar a ekki gott. g vona innilega, rherrans vegna, a hann hafi fari betur me tlur og stareyndir eim hluta, sem g heyri ekki. a var virkilega vandralegt a hlusta villurnar sem fr honum komu. Ef hann er ekki betur a sr en etta, hva segir a um skilning hans eigin tillgum? Ef grunnurinn er ntur, hrynur allt sem honum er byggt.

----

g hlustai sari hluta vitalsins og ver a viurkenna, a g hef ekki ge mr, a minnsta kosti bili, a leirtta hinar vitleysurnar sem komu fr rherra. Trir hann virkilega v sem hann segir? Er veri a semja vi fjrmlafyrirtki um essa vitleysu N AKOMU NEYTENDA?


Vandraleg uppkoma Magnsar Orra Kastljsi

g var a hlusta Magns Orra Schram, ingmann Samfylkingarinnar, Kastljssvitali. Me honum var Bjrn orri Viktorsson lgmaur. v miur voru svo margar rangfrslur mlflutningi Magnsar Orra, a a var virkilega vandralegt.

Hfum alveg hreinu:

  • tillgur flagsmlarherra dragi tmabundi r greislubyri lna eru hrif eirra til langs tima neikv fyrir megin orra almennings. eim er fyrst og fremst tla a fresta vandanum.
  • Tillgur flagsmlarherra eru ekki a tryggja megin orra landsmanna leirttingu.
  • a er ekki veri a bjarga eim sem urfa v a halda. r tillgur eru ekki fram komnar.
  • a er engin sanngirni tillgum flagsmlarherra. Heimilin eiga a greia allt tjni sem fjrglfrar fjrmlafyrirtkjanna ollu.
  • a er ekkert rttlti tillgum flagsmlarherra, ar sem eir sem sfnuu mestum skuldunum f niurfrslu skulda, en hinir sem fru varlega eiga a borga stkkbreyttan hfustl lnanna.
  • a ntist flki strax ef hfustll lna eirra er leirttur nna.

g vorkenni mnnum sem eru svo autra a halda a veri s a gera eitthva marktkt fyrir skuldara. Vissulega lkkar mnaarleg greisla tmabundi, en svo verur standi verra en nna. Nei, eir sem helst f hugsanlega eitthva t r essu, eru eir sem skulda meira en eir eiga og eru v tknilega gjaldrota. a v ekki a hjlpa eim annan htt en a tryggja a eir veri ekki eltir um aldur og vi af innheimtulgfringum fjrmlafyrirtkjanna. Ef hr vru elilegar fyrningarreglur, vri ekki hgt a rjfa fyrningu og halda krfu lifandi um aldur og vi. r eru virkilega merkilegar hrturnar, sem mta uppbo og bjast til a kaupa krfur lgu veri eim eina tilgangi a elta skuldarann t eitt.

Ef Magns Orri Schram heldur virkilega a hann geti komi Kastljs og sagt flki satt, skjtlast honum. a ttu nttrulega a vera viurlg vi v a menn hagri sannleikanum eins og hann geri. Auvita er mguleikinn, a hann skilji ekki tillgur flagsmlarherra, en hann ekki a tj sig um r. egar ingmenn mta Kastljs, verur a gera krfu til eirra, a eir viti um hva eir eru a tala.

Skoum nokkur ummli hans (eru ekki orrtt, en ekkert er sliti r samhengi): (MOS: Magns Orri Schram; MGN: Marin G. Njlsson, .e. mn vibrg vi orum hans.)

MOS: Aflttur lnasfnum, sem fst vi frslu eirra fr gmlu bnkunum til eirra nju, verur notaur til a astoa ORRA almennings.

MGN: orri almennings fr engan afsltt af lnum snum samkvmt tillgum rherra. Tillgurnar ganga einmitt t a orri almennings beri tjn sitt btt. Heimilin landinu eiga a greia fjrmagnseigendum upp topp.

MOS: Veri er a lta afskriftir fara til eirra sem urfa mest eim a halda.

MGN: Nei, a er veri a lta afskriftirnar fara til eirra sem bankarnir geta ekki innheimt eitt ea neitt af. eir sem urfa mest eim a halda, eru eir sem enn geta ea eiga a geta stai skilum en hafa urft a skera umtalsvert niur neyslu til ess a halda sr eirri stu. Flki sem er mrkum ess a lenda verulegum vandrum, en mun gera a veri ekkert gert. Flki sem mun fara yfir mrkin, egar skattahkkanir nsta rs skella eim, eins og flbylgja.

MOS: Veri er a leirtta stuna a sem hn var fyrir hrun.

MGN: etta er rtt gagnvart vertryggum lnum, en ekki gengistryggum. Gengi byrjai a lkka jl 2007 og fyrra hrun ess var mars 2008, ekki eftir 2. ma 2008. Nr engin breyting var gengi krnunnar fr 2. ma til 1. september 2008. Munurinn essum tveimur dagsetningum er um 5% r 152,6 stigum 159,8 stig (breyting gengisvsitlu). Vali 2. ma er eingngu gert til a mars og aprl fall krnunnar s inni greislubyrinni.

MOS: Tillgur rherra hafa mjg jkv hrif fasteignamarkainn... Flk mun taka lnin me sr ... r hjlpa fasteignamarkanum a endurskipuleggja skuldir.

MGN: Hvernig getur a hjlpa fasteignamarkanum a auka vissu um hvort ln vera fr niur ea ekki? Hva flk a gera me "kreppuhalann" egar a minnkar vi sig, stkkar vi sig, selur til a flytjast r landi? Hvernig hjlpar a ungu flki a koma inn hsnismarkainn, a str hluti hsnis er me "kreppuhala"?

MOS: Er ekki betra a flk borgi samrmi vi laun?

MGN: etta er skrasta dmi um a ingmaurinn skilur ekki tillgurnar. a er enginn a fara a greia af lnum samrmi vi launin sn. ENGINN. Flk a fara a greia samrmi vi run launa jflaginu og atvinnustig. Ef kennarar f 20% kauphkkun, hkkar mnaarleg greisla lgreglujnsins sem jafnvel lkkai launum vegna niurskurar ea breytinga vaktafyrirkomulagi. Greislujfnunarvsitalan er ekki beintengd vi laun hvers og eins. Hn mlir breytingar hj fjldanum. Og rtt fyrir afleitt atvinnustand og mikla kjaraskeringu strra hpa, hefur hn lkka um rtt 4-5 stig (4-5%) einu ri. sama tma hefur atvinnuleysi fari t 3,3% 7,7% ea aukist um 133%.

MOS: Leirtting hfustli ntist ekki flki nna.

MGN: ps! g legg mli dm. (etta voru raunar eitt a fyrsta sem hann sagi, en g enda essu gullkorni.) g er ekki viss um a Magns Orri hafi skili hva hann var a segja. Skoum etta betur: "Leirtting hfustli ntist ekki flki nna." a ntist ekki flki a lkka tluna, sem kvarar mnaarlegar greislur, um 20 - 50%. a ntist ekki flki til a lika fyrir fasteignaviskipti a lkka hfustl lna um 20 - 50%. g gti sagt svo margt um essi ummli Magnsar Orra, en lt a gert. au dma sig sjlf.

g velti v fyrir mr hvort Magns Orri hafi skilning tillgum flagsmlarherra eftir a hafa hlusta hann Kastljsi. (g er binn a fara vel yfir vitali vefnum, svo g s ekki a taka neitt eftir minni.) Hann sndi a ekki essu vitali og fann g til me Birni orra a urfa a sitja undir vandralegum mlflutningi ingmannsins.


Einkatlvupstur og fyrirtkjatlvupstur

a er kannski a nefna snru hengds manns hsi, a skrifa frslu um etta Mogga-blogginu. En essari frslu tla g EKKI a fjalla um ml blaamannsins heldur r grundvallarreglur sem gilda t fr ekkingu minni vifangsefninu, sem srfringur og rgjafi essu svii.

Allir eiga rtt til frihelgi einkalfs, sama hver staa eirra er. etta er ein af grundvallarreglum almennra mannrttinda. Vandamli er a skilgreina skilin milli einkalfs og annarra athafna sem hver og einn tekur tt . etta er srstaklega erfitt, egar einstaklingur mttekur einkatlvupst sama tlvupsthlf og vinnutengdan tlvupst ea egar vinnutengdur tlvupstur getur innihaldi vikvmar upplsingar, sem ekki eru tlaar hverjum sem er. Nokkrar stttir eru srstakri stu vegna essa sarnefnda, .e. mttaka upplsingar me psti og/ea tlvupsti, sem ekki m ea a komast annarra vitor. Strsti hpurinn er heilbrigisstarfsflk og starfsflk fjrmlafyrirtkja. Minni en ekki sur mikilvgur hpur er fjlmilaflk. En g tla ekki a fjalla etta t fr stttum.

Fleiri en ein lg tilgreina, a agangur a upplsingum skuli takmarkaur vi ann sem mli skiptir. etta auvita a vera meginreglan. T.d. hefur forstjri Landsptalans ekkert a gera me a fletta upp upplsingum sem koma fram rafrnu lknabrfi ea frslu sjkraskr. sama htt hefur starfsmaur fjrfestingasvii lfeyrissjs ekkert me a vita stu tiltekins sjflaga, hvort heldur stu unninna rttinda ea lnastu. Enn sur arf gjaldkeri banka a vita hvaa frslur eru kortareikningi viskiptavinar. Svona mtti lengi telja og eru tilfelli jafn margvsleg og au eru mrg. Grunnreglan er a agangur a upplsingum eigi a vera bygg rf fyrir vitneskju. ENGINN a hafa agang a persnuupplsingum, sem vikomandi hefur ekki rf starfs sns vegna. g held a flestir su sammla um etta.

Smu reglur gilda um tlvupst. S er munurinn, a almennt hefur bara mttakandi agang a mtteknum tlvupsti. Af eim skum hefur Persnuvernd skilgreint mjg skrar reglur um umgegni um tlvupst starfsmanna. Reglurnar eru grfum drttum sem hr segir:

  • Vinnuveitandi hefur rtt til a skoa tlvupst starfsmanns, en ur en a er gert, skal starfsmanni tilkynnt a og veri boi a vera vistaddur ea tilnefna fulltra sinn.
  • Ekki er heimilt a skoa tlvupst sem augljslega er einkapstur ea gera m r fyrir a s einkapstur.
  • Starfsflki skal bent a agreina einkatlvupst fr starfstengdum psti me aukenningu efnislnu ea me v a vista einkatlvupst srmerktri mppu.
  • Fyrirtki geta banna starfsmnnum a mttaka einkatlvupst netfang sem fyrirtki leggur til starfsins vegna og gert krfu a einkatlvupstur fari um einkanetfng starfsmanna. Fyrirtkjum er einnig heimilt a setja alls konar hmlur notkun tlvupsts og siareglur. Slkt banna veitir samt ekki rtt til a skoa einkatlvupst sem ber ll ess merki a vera einkapstur.
  • Til ess a a sem a ofan er nefnt geti gilt, arf fyrirtki a setja reglur um a og tilkynna starfsmnnum um innihald reglnanna, annig a LLUM starfsmnnum eigi a vera ljst hvaa reglur gilda. Hafi slkt ekki veri gert, getur fyrirtki hafa fyrirgert rtti snum til a skoa tlvupst starfsmanna. a m v segja: Engar reglur, engin skoun.

En a m ekki hver sem er skoa tlvupstinn. Almenna reglan tti a vera, a eingngu nsti yfirmaur vikomandi starfsmanns megi skoa pstinn. stan fyrir v er einfld. Tlvupsturinn getur innihaldi upplsingar, sem ekki eiga a vera vitori annarra innan fyrirtkisins. einhverjum tilfellum eiga upplsingarnar ekki einu sinni a vera vitori yfirmannsins, svo sem arf yfirmaur meferarheimilis ekki a vita um ll samskipti meferaraila og sjklings, svo a yfirmaurinn urfi a vita eitthva um samskiptin. Einnig, ef yfirmaurinn er s sem mlum er "frja" til, getur a gert hann vanhfan til a fjalla um "frjunina" ekki hann vel til mlsins ea hafi jafnvel komi a kvrun um niurstu.

Teki skal skrt fram a allar essar hmlur halda uppi grunur um refsiveran verkna. stan er einfld: Fyrirtki er ekki rannsknaraili slku mli, heldur er a lgreglan. a sem meira er, fyrirtki gti eyilagt snnunarggn me v a framkvma sjlfsta skoun tlvupsti ur en lgreglan vinnur sna vinnu! a er sem sagt ekki vst a sannanir tlvupsti teljist tkar rtti, ar sem ltill vandi er a falsa slkar upplsingar ea eya t pstum sem benda til sknu.

ofangreindu sst a af mrgu arf a hyggja og er upptalningin a ofan ekki tmandi. Rgjafarjnusta mn, Betri kvrun rgjafajnusta Marins G. Njlssonar, veitir rgjf essu svii sem og mrgum rum sem koma a verndun og ryggi persnuupplsinga. Fyrir sem vantar frekari upplsingar, er bara a hafa samband me v a senda tlvupst oryggi@internet.is ea smleiis.


Fyrri sa | Nsta sa

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (1.6.): 5
  • Sl. slarhring: 11
  • Sl. viku: 41
  • Fr upphafi: 1673818

Anna

  • Innlit dag: 2
  • Innlit sl. viku: 34
  • Gestir dag: 2
  • IP-tlur dag: 2

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Jn 2023
S M M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband