Leita frttum mbl.is

Bloggfrslur mnaarins, nvember 2007

Glsilegt - til hamingju

etta eru bnir a vera skemmtilegir 6 dagar a fylgjast me Birgi Leifi og gaman a hafa lsingar eirra Vkurfrttum. a er nokku ljst af eim lsingum, a vippurnar hans Birgis eru gar, en ptterinn mtti vera beittari. a var alveg trlegt a lesa hversu oft sentimetrarnir geru tslagi um a hvort fuglinn nist og hefi skori auveldlega geta ori 6 - 10 hggum betra.

Takk fyrir etta Vkurfrttir og til hamingju Birgir Leifur.


mbl.is Birgir: „g hef aldrei veri eins stoltur“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hlutabrfasala 1994

g var a fletta gegnum gmul viskiptabl Morgunblasins, egar g rakst essa annars hugaveru auglsingu, en hn birtist fimmtudaginn 15. desember 1994. Nokkrir einstaklingar og fyrirtki vilja selja hlutabrf og sj lei eina a auglsa Morgunblainu og bja vaxtalaus ln allt a 24 mnui. Maur mundi n iggja a dag.

Hlutabref


Umbosmaur hunsaur

g s hdeginu hluta af umrum Alingi um skrslu Umbosmanns Alingis. g hef ekki lesi skrsluna, annig a g hef upplsingarnar ekki fr fyrstu hendi, en a kom fram a stjrnvld gera mjg miki af v a hunsa tilmli umbosmanns. Og ekki bara tilmli umbosmanns, heldur annarra eftirlitsstofnana og laga sem au hafa sjlf stai a a semja, skrifa umsagnir um, flytja Alingi og samykkja. (Auvita a a heita a lggjafarvaldi s byrgt fyrir essu, en vi vitum alveg hvernig essu er htta.) Stjrnsslulg og upplsingalg eru srstaklega tekin fyrir essari njustu skrslu umbosmanns og sr hann stu til a benda mnnum a au skuli vira! V!!

a virist essu, a margur lagabkstafurinn s bara ori en ekki bori. g spyr: Til hvers erum vi a hafa lg sem ekki er fari eftir? Til hvers er veri a stofna til embttis Umbosmanns Alingis, ef stjrnvld telja sig ekki urfa a fara eftir rskurum hans og tilmlum? Til hvers erum vi yfirhfu a hafa eftirlitsstofnanir, ef menn telja sig ekki urfa a hlta kvrunum eirra og rskurum? Umbosmaur Alingis, Persnuvernd, Pst- og fjarskiptastofnun, Fjrmlaeftirlit, Samkeppniseftirlit og hva eir n heita essir eftirlitsailar leggja sig virkilega fram a koma me vandaa rskuri og kvaranir sem eiga a vera stjrnvldum, fyrirtkjum og einstaklingum til leibeiningar um hvernig eigi a standa a hlutunum. Stundum eru etta bein fyrirmli, en hefur oftast veri fullreynt a hin leiin gekk ekki.

rtt fyrir etta halda menn fram snum glluu starfshttum. Sast grkvldi fkk g slusmtal, ar sem vikomandi aili var a brjta gegn kvrun einnar af essum stofnunum. a hefi veri skiljanlegt, ef kvrunin hefi veri vegna starfshtta einhvers annars fyrirtkis, en svo var ekki. a var bara eins og flkinu markasdeildinni hefi ekki veri ger grein fyrir v a a hafi fengi skmm hattinn. Ea a menn telji sig ekki urfa a athuga hvort smanmer su x-merkt vegna ess a au su ekki x-merkt eirra lista. etta er kannski lttvgt, en endurspeglar samt viringarleysi fyrir essum eftirlitsailum. S sem fengi hefur sig rskur getur ekki bori fyrir sig a honum finnist rskururinn vitlaus, erfiur framkvmd, gleymsku, ekkingarleysi o.s.frv. Vilji hann ekki una rskurinum, er a gert me v a kra hann til ra stjrnvalds ea fara me hann fyrir dmstla.

Vandamli vi flesta af essum eftirlitsailum er rraleysi eirra, ef ekki er fari a tilmlum eirra. Fjrmlaeftirliti virist eitt hafa alvru tl til a beita.

En aftur a Umbosmanni Alingis. umrunni Alingi dag, kom fram vilji margra ingmanna til a styrkja embtti og vil g hvetja fjrlaganefnd til a gera a. a er virkileg rf a skoa stjrnkerfi, lg og reglur me eim gleraugum sem Umbosmaur Alingis hefur. Fyrir utan a, a umbosmaurinn er mlsvari okkar og gegnum hann getum vi m.a. leita rttar okkar.


minningu Silla

Hn mir mn hringdi mig an og sagi mr a hann Silli Hsavk vri dinn. Hann lst morgun sjkrahsinu Hsavk.

Sigurur Ptur Bjrnsson fddist 1. nvember 1917 og var ar me 90 ra fyrir bara nokkrum dgum. g er binn a ekkja hann alla mna vi ea eigum vi a segja a hann hafi ekkt mig fr fingu. a var alltaf gaman, egar hann kom heimskn, enda maurinn kominn langt a ea alla lei fr Hsavk. a var ekki a sekju a sagt er a fjarlgin geri fjllin bl og langt til Hsavkur, eins og g s einhvern tmann mla gamlan Volswagen rgbrau.

g man eftir ferum til Hsavkur til a heimskja Silla fr eim tma er g var enn a ltill a g sofnai auveldlega stuttum bltr. einum slkum kum vi eftir Gararsbrautinni norur og leiis t r bnum. g sofnai vrt og vaknai svo egar vi kum aftur inn binn. g man alveg hva a var skrti a til vri annar br alveg eins og brinn hans Silla. Ferirnar uru ekki margar essum rum, enda ekki jafn auvelt me feralg eins og sar. var hgt a taka tlunarflug til Hsavkur essum tmum, sem er talsvert meira en hgt er a segja dag.

g kynntist ekki Silla almennilega fyrr en g gerist dagmaur vl oluskipum Skipadeildar Sambandsins unglingsrunum og sar egar g tk t skyldur mnar sem farandslumaur fjlskyldufyrirtkisins. 8 ra tmabili heimstti g hann a.m.k. tvisvar sumri og fkk oftar en ekki a halla hfi einu af herbergjunum fyrir ofan Landsbankann. binni hans Silla ttum vi margar gar stundir vi spjall. Hann saumai t, hvort a var stll ea klukkustrengur, og vi rddum um heima og geima. Einu sinni fkk g meira a segja a aka um blnum hans ga, sem hann sar gaf jminjasafninu. Spjall okkar fr um van vll, en alltaf hafi a vikomu kvennamlum. Hann vildi vita allt um mig og stainn fkk g a vita eitt og anna um hann. Hann afsakai sig ( grni) me a konan vri ekki heima, hn vri vntanleg ea hefi rtt skroppi fr. En hann urfti ekkert a afsaka sig me, v hann var hfingi heim a skja. "Maddi Gunni, m ekki bja r kex?" "Maddi Gunni, viltu mjlk?" og svo voru veitingarnar sttar og bornar bor.

g man srstaklega eftir tveimur skiptum, egar g heimstti hann. Fyrra skipti var Sjmannadaginn ri 1978. Kom upp 4. jn, ef mig brestur ekki minni. g var Litlafellinu og sem dagmaur vl mtti g ekki vinna ennan dag. Vi vorum Saurkrki og ttum a fara aan til Hsavkur. Mr datt hug a gaman vri a fara puttanum til Hsavkur stainn fyrir a hanga yfir engu um bor skipinu. g fkk faraleyfi og hoppai fr bori. Innan vi fjrum tmum sar hringdi g bjllunni hj Silla. Hann var a sjlfsgu hissa a sj smyrjarann trppunum hj sr en tk mr fagnandi. Hfum vi bir flagsskap hvor af rum gri Sjmannadagsht. Hitt skipti var 18. gst 1986. etta var 200 ra afmli Reykjavkurborgar. Horfum vi alla htardagskrnna sjnvarpsholinu hans, meira a segja flugeldasninguna lokin.

ll essi skipti sem g kom til hans brst a ekki, a hann urfti a fara t elliheimili a lesa fyrir gamla flki. Skipti a engu mli, hann hafi sjlfur veri komin eftirlaun. essi reytandi elja hans var einkennandi fyrir hann, hvort heldur starfi snu hj Landsbanka slands, fyrir Vlsunga, sem frttaritari Morgunblasins ea vi skrningu leia kirkjugrum. En n er komi a hvldartma manns sem hefur ntt tma sinn vel.

Deyr f,

deyja frndur,

deyr sjlfur i sama.

En orstr

deyr aldregi

hveim er sr gan getur.



Marin Gunnar Njlsson


FIRST LEGO keppnin

g fylgdist me FIRST LEGO keppninni sem fram fr dag. Eldri sonur minn, sem er 11 ra, var tttakandi. Hann hefur samt lisflgum snum unni baki brotnu sust vikur vi a undirba sig fyrir keppnina, en eir voru einu af remur lium sem Salaskli sendi til leiks.

a er htt a segja a keppnin hafi veri brskemmtileg. Hugmyndaaugin sem kom fram tfrslum krakkanna var me lkindum. rautirnar sem urfti a leysa voru margar mjg flknar og raunar a flknar a a var eingngu fri eirra allra hugmyndarkustu a leysa sumar eirra. arna hfu menn takmarkaan tma til a vinna verki og oft var stressi mnnum a falli. Verkefni flst v a ba til farartki, sem tti a leysa mis verkefni me hjlp tlvustringa. ta, toga, safna, fella, draga hluti til og fr bori me afmrkuum reitum. Stig voru mist gefin ea tekin eftir v sem til tkst. Sigurvegararnir essum hluta keppninnar voru 3 drengir r Valhsaskla Seltjarnarnesi og settu eir m.a. mtsmet egar eir nu 370 stigum einni umferinni. Fyrra met tti sveit Salaskla fr v fyrra og var a 295 stig.

En a var ekki bara keppt tmarautum. Krakkarnir urftu a halda dagbk um vinnu sna, skra t fyrir dmurum hvaa hugmynd var a baki farartkjum snum og san vinna rannsknarverkefni. Veittar voru viurkenningar fyrir framangreinda tti, en einnig besta skemmtiatrii, samheldasta hpinn og san fkk s hpur sem hafi lagt mest sig lka viurkenningu. Mig langar a vekja athygli tveimur af eim hpum sem fengu viurkenningar.

Fyrst vil g nefna li Korpuskla, en af einhverjum stum kva sklinn ekki a taka tt keppninni. etta stti hpur drengja sig ekki vi og eir mynduu keppnishp, fundu listjra, skru sig keppnina, greiddu tttkugjld og fundu sr hsni til a stunda fingar og undirba sig fyrir keppnina. etta er alveg frbrt framtak og vona g a Korpuskli lti a ekki gerast aftur a skr ekki li til keppni [svo essir drengir fi a sna hva eim br]*.

Hitt lii sem g vil fjalla um er li sonar mns, Orkugjafar fr Salaskla, en a fkk viurkenningu fyrir rannsknarverkefni sitt. Vifangsefni heitir Orkuviti, en a er um vita sem sr sjlfum sr fyrir raforku. Hugmyndin kom vissulega fr einum af kennurum Salaskla, en tfrsla og framsetning var drengjanna. Hugmyndin gengur r a nota slarorku og vindafl til a ba til rafmagn, sem mist er nota beint til a senda straum peru vitans ea hlaa rafgeymi sem san er hgt a nota egar hvoru tveggja fer saman a slar ntur ekki vi og a ti er logn. eir byggu frumger r Lego kubbum me spaa og slarsellu og sndu dmurum og horfendum hvernig etta virkai. Til a virkni slarsellunnar sist betur, tengdu eir mtorinn vi spaana, annig a slarsellan sneri eim um lei og hn safnai orku. Fyrst var haldin glrusning, ar sem hugmyndin var skr og fari rafmagnsfrina a baki henni. var snt hvernig vitinn virkai raun. Strkarnir notuu vindafl (.e. blsu) spaana og a kviknai ljs peru vitans. var reynt a nota ljsi salnum til a virkja slarselluna. a dugi ekki strax, en var eim bent a nota ljs skjvarpans. Slarsella vitans var borin upp a skjvarpanum og a kviknai bi ljs og spaarnir snerust. Frbr lausn hj essum hpi drengja, sem eru nemendur 5., 6. og 7. bekk Salaskla. Viurkenning er uppreisn ru fyrir , ar sem eir lentu miklum vandrum me farartki sitt keppninni og gafst ekki fri a sna ar hva eim bj.

a sem var skemmtilegast vi essa keppni dag, var ngjan og glein sem skein r andlitum allra keppenda. a voru allir a gera sitt besta um lei og eir voru a sna hugvitsamlegar lausnir snar. Alls tku 18 li tt fr 16 sklum, en Salaskli sendi 3 li til keppni eins og ur sagi, ar meal sigurvegarana fr v fyrra, Lii hans Jns mns (etta er nafni liinu). Kynjahlutfll voru drengjum hag, en alls ekki v mli sem maur hefi bist vi. T.d. voru nokkur li ar sem stlkur voru miklum meirihluta, stlkur vantai alfari nnur.

Til hamingju krakkar og listjrar me frbra keppni, i voru ll til sma. Srstakar hamingjuskir til sjaka r Hafnarskla me von um gott gengi Evrpumtinu vor.

*Btt vi 13.11. kl. 23:30, ar sem flk var fari a misskilja setninguna sem gagnrni Korpuskla, en ekki hvatningu, eins og hn tti a vera.


mbl.is Skapandi vsindi hj grunnsklabrnum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

J, Persnuvernd samykkti etta, en me trega

Fyrirsgnin er tilvsun sasta blogg mitt, ar sem g bloggai vi frtt um frumvarp til laga um breytingu lgum um vtryggingasamninga.

Mr skilst a textinn sem kemur fram frumvarpinu, s einhvers konar stt mlinu (sj umsgn Persnuverndar um frumvarp til laga um breytingu lgum um vtryggingasamninga, nr. 30/2004 ). umsgn Persnuverndar segir m.a.:

Skrt skal teki fram a Persnuvernd telur a meginstefnu varhugavert a heimila ailum utan heilbrigiskerfisins umfangsmikla skrningu ea ara mefer heilsufarsupplsinga n ess a til komi upplst samykki hlutaeigandi einstaklinga. skal v haldi til haga a, eftir v sem Persnuvernd best veit, er sjaldgft framkvmd a upplsingar um heilsufar skyldmenna vtryggingartaka ea vtryggs leii til ess a tryggingaflg ski eftir frekari rannskn heilsufari umskjanda v tmamarki sem hann skir um vtryggingu. vert mti eru upplsingarnar reynd notaar til ess rkstyja hrri igjld, setningu srskilmla ea synjun um vtryggingu vegna ess a tryggingaflg telja lklegt a umskjandi ri me sr ea fi tiltekinn sjkdm framtinni. Persnuvernd er v enn eirrar skounar a flun upplsinga um heilsufar skyldmenna geti eli mlsins samkvmt ekki fali sr anna en knnun v [a] htta s arfgengum sjkdmi, rtt fyrir a ekki s gengi svo langt a lta umskjendur gangast undir erfarannskn v skyni.

v samhengi sem hr um rir hefur veri bent a afli tryggingaflgin ekki upplsinga um heilsufar skyldmenna vtryggingartaka og vtryggra geti kvi endurtryggingarsamningum hugsanlega leitt til ess a igjld hkki verulega og a a dragi r framboi persnutryggingum hrlendis. Hins vegar bendir Persnuvernd a t fr sjnarmium um persnuvernd og frihelgi einkalfs er skilegra a essara upplsinga s ekki afla. Persnuvernd bendir einnig a engin ggn hafa veri lg fram sem sna fram hversu miklar afleiingar a kynna a hafa fr me sr fyrir vtryggingamarkainn a afla ekki upplsinga um heilsufar skyldmenna, s.s. um hversu miki igjld myndu hkka, en slk matsger liggur hugsanlega fyrir hj hagsmunaailum.

rtt fyrir ennan fyrirvara og reynd andstu Persnuverndar, leggur stofnunin til a essi flun persnuupplsinganna veri leyf, vegna krfu fr endurtryggjendum. Vi etta arf a stoppa. fyrsta lagi, falla nr allir endurtryggjendur slenskra vtryggingaflaga undir tilskipun Evrpusambandsins 95/46/EC (directive 95/46/EC of the European Parliament and of the Council of 24 October 1995 on the protection of individuals with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data ea Data Protection Law). Krafa fr essum ailum um r upplsingar sem hr um rir er v augljslega andstu vi essa tilskipun. a eru v ekki haldg rk, a vegna ess a arir vilji a maur fari svig vi lg, eigi maur a fara svig vi lg. Lgin voru sett til a vernda frihelgi einkalfsins og au eiga a verka sem skjldur frihelgi einkalfsins. Ef lgin geta ekki veri essi skjldur, er alveg eins gott a afnema au. a gengur ekki a sumir eigi a beygja sig aftur bak og fram til a uppfylla krfur laganna mean str erlend endurtryggingaflg geta valta yfir au eins og merkilegan papprssnepil. S upplsingasfnun sem endurtryggjendurnir fara fram er samkvmt slenskum lgum heimil nema fyrir liggi upplst samykki. Hvernig getur Persnuvernd fallist eitthva anna en a upplst samykki liggi til grundvallar upplsingagjfinni? Hr tti Persnuvernd a spyrna vi ftum og neita a fallast mlamilun sem ger var. a ga er a stofnunin hefur enn tkifri til a endurskoa afstu sna og senda ntt lit til eirrar nefndar sem mli fer til.

ru lagi, vantar allar upplsingar um a hvernig essar upplsingar eru notaar og hvort au httustringarlkn sem liggja a baki su studd einhverjum vsindalegum rkum ea (eins og Persnuvernd segir) hr er eingngu um yfirvarp a ra til a flgin geti krafist hrri igjalda. Kannski a Fjrmlaeftirliti geti komi a mlinu og krafist nnari skringa eim tryggingafrilegu treikningum sem liggja a baki. Hafa essi flg innan vbanda sinna lkna sem hafa srhft sig erfafri sjkdma? Eru tlfriupplsingar flaganna byggar reynslu mia vi nverandi styrk, tkni og getu heilbrigiskerfisins? Hafa veri fr haldg rk fyrir hverri einustu kvrun um hrri igjld og skertar btur ea er bara flett upp tflu til a finna skeringarstuli? a gengur ekki a annar ailinn eigi a upplsa um snar vikvmustu upplsingar, mean hinn ailinn felur sig bak vi erlendan endurtryggjanda. Af hverju fjalla lagabreytingarnar ekki um upplsingaskyldu vtryggingaflagsins til tryggingatakans?

rija lagi m spyrja (eins og g geri fyrra bloggi mnu um etta efni), hver er munurinn v a veita blsni sem hgt er a vinna r erfaupplsinga og a greina fr sjkrasgu fjlskyldumelima? Vi skulum hafa huga, a svo a sfellt finnist fleiri og fleiri gen, sem samkvmt erfarannsknum eru talin auka lkurnar v a einstaklingur fi tiltekinn sjkdm, virist stkkbreyting geninu oftast eingngu auka lkur ltillega. Erfaupplsingar, hvort sem r eru fengnar me blsni ea munnmlum, gefa ess vegna bara vsbendingu en eru almennt ekki yggjandi. ekking erfum sjkdma er enn sem komi er frekar takmrku, .e. menn geta almennt ekki sagt yggjandi a hafi foreldri fengi Alzheimer ea Parkinsonsjkdminn ea MS o.s.frv. a afkvmi muni einnig einn dag f vikomandi sjkdm. Sjkdmssaga nskyldra veitir v ekki ruggar upplsingar um a umskjandi um tryggingu muni einnig f einhvern af eim sjkdmum sem hrj ara fjlskyldumelimi. Tryggingaflgin virast aftur mti lta svo a komi einhver sjkdmur fyrir hj nnustu ttingjum, s a g og gild sta fyrir v a hafna umskn, hkka igjald ea lkka btafjrh. Ef bara essi rksemdarfrsla tryggingaflaganna hldi vatni, vri hgt ba til frbran ekkingargrunn fyrir heilbrigisstarfsflk. Mli er bara a a er ekkert sem bendir til a rkin haldi. g held raunar a rulesarar, lithimnulesarar og arir me vilka nargfu geti sagt tryggingaflgunum mun nkvmar fr lkamsstandi og heilsufari tryggingatakans en sjkdmssaga nkominna ttingja gerir. Bestu upplsingarnar fst samt me tarlegri lknisskoun.

g vil taka a fram, svo a fari ekkert milli mla, a g treysti vtryggingaflgunum fullkomlega til a varveita ruggan mta allar trnaarupplsingar, sem eim er treyst fyrir. Mli snst ekki um a. Mli snst um rtt (ea eigum vi a segja rttleysi) vtryggingatakans til a veita rija aila upplsingar sem leynt eiga a fara og njta verndar laga nr. 77/2000 um persnuvernd og mefer persnuupplsinga. Mli snst um rtt/rttleysi rija ailans a ska eftir upplsingum um einstaklinga sem ekki eru ailar a mli sem er til meferar. Mli snst um rtt sjklings a eingngu eir sem hann annast hafi vitneskju um sjkdm hans nema hann sjlfur kvei a um sjkleika hans veri fjalla rum vettvangi. Mli snst um a vikvmar persnuupplsingar eru verndaar af persnuverndarlgum og nnur lg eiga ekki a heimila skeringu eirri vernd nema mjg brnir hagsmunir liggi v til grundvallar. httumat vegna persnutrygginga eru ekki slkir hagsmunir. Krafa erlendra endurtryggingaflaga, sem hta a hkka annars igjld, eru ekki slkir hagsmunir.

g skora ingmenn a standa vr um frihelgi einkalfsins samrmi vi gildandi lg landinu. g skora a hafna eirri krfu erlendra endurtryggingaflaga, a slenskir neytendur urfi a lta utanakomandi ailum t vikvmar persnuupplsingar um sna nnustu. Krafa sem er sklaust brot tilskipun Evrpusambandsins nr. 95/46/EC og lgum nr. 77/2000 um persnuvernd og mefer persnuupplsinga.


Samykkir Persnuvernd etta?

a er mtsgn essu frumvarpi rherra. Tryggingaflgum er heimilt a nta sr rannsknarggn um erfafri umskjenda um persnutrygginga, en mega nota byggileg munnleg ggn um hugsanlega erfafri umskjanda! Hva eru upplsingar um heilsufar systkina og foreldra anna en afer til a finna t hugsanlega erfasjkradma? g s ekki muninn.

Viskiptarherra tlar a leyfa tryggingarflgum a afla vikvmra persnugreinanlegra heilsufarsupplsinga um aila sem er hugsanlega flaginu alveg vikomandi. a skal gert me v a hlusta munnmli og slur.

g spyr: Hef g leyfi, samkvmt persnuverndarlgum og lgum um rttindi sjklinga, a veita rija aila upplsingar um heilsufar minna nnustu? Nei, g hef a ekki og auk ess eru alls ekki vst a g hafi fullngjandi upplsingar um heilsufar minna nnustu. Til ess a g megi veita upplsingarnar, ver g a afla upplsts samykkis vikomandi. Raunar mega tryggingarflgin ekki taka vi slkum upplsingum nema tilkynna vikomandi a og gefa honum/henni kost a mtmla tilvist eirra, f upplsingunum eytt ea r leirttar. Af hverju eiga vtryggingarflgin a f slkar persnugreinanlegar upplsingar hendur, egar jin hafnai v a deCODE fengi r persnugreinanlegar gagnagrunni heilbrigissvii?

g b a v a hafa unni hj slenskri erfagreiningu og vera auk ess srfringur stjrnun upplsingaryggis meal annars svii persnuverndar. g tel mig v vita nokku hva g er a segja. g fullyri a a standist ekki lg nr. 77/2000 um persnuvernd og mefer persnuupplsinga a vtryggingarflag geti safna beinum erfafri upplsingum um hugsanlega vtryggingataka me v a ska eftir v a umskjandi um persnutryggingu lti flaginu t nkvmar, vikvmar, persnugreinanlegar persnuupplsingar um sna nnustu. Persnuverndarlgin voru sett m.a. me a huga a vernda slkar trnaarupplsingar. a getur vel veri a etta hafi veri tka gegnum tina, en n er tin nnur. Vtryggingaflg hafa mis nnur rri til a kanna heilsufar umskjanda og er tarleg lknisskoun mun heppilegri afer en a sem lagt er til frumvarpi rherra. Niurstaa lknisskounarinnar a duga vtryggingarflaginu til a taka sna kvrun.

Me fullri viringu fyrir v a tryggingarflg vilji lgmarka httu sna, er a ekki elilegt a flgin geti hafna llum sem eru httuhpi og tryggt bara sem au urfa litlar hyggjur a hafa af. ess fyrir utan, get g sem tryggingartaki ekki veri ruggur um a vtryggingarflagi hafi hfan lkni snum vegum sem kann a lesa r eim upplsingum sem veittar eru um mna nnustu? a er flki ml og ekki fri almennra heimilislkna a kvara hvort tiltekinn sjkdmur erfist. a eru raunar ekki til neinar sannanir a um tengsl erfa og velflestra sjkdma. a eru bara til vsbendingar byggar lkindum. aeins rfum tilfellum eru til haldgar upplsingar um a hafi einhver nkominn einstaklingi tiltekinn sjkdm, su mjg miklar lkur v a vikomandi einstaklingur muni einnig f ennan sjkdm. Tengsl erfa og sjkdma eru flkin. Oft eru a umhverfisttir sem virka sem vaki fyrir tiltekinn sjkdm. MS uppgtvast t.d. oft egar kona er a eiga barn. Fyrir arar konur er heilsa eirra aldrei betri en megngu og mean brjstagjf stendur. Sjkdmurinn leggst nr aldrei systkin, en oft systkinabrn. Sjkdmurinn virist hoppa yfir ttlii, annig a afinn og amman hafa kannski haft sjkdminn og svo barnabarni. Nefni mr einn lkni tryggingarflags sem ekkir allar kenjar MS-sjkdmsins, hva allra hinna sjkdmanna. Beinar erfafriupplsingar gtu hugsanlega varpa einhverju ljsi lkur fyrir sjkdmi, en beinar formi vikvmra persnugreinanlegra munnmla, sem mjg lklega eru mjg nkvm, gera a ekki.

PS. g er EKKI a mla me v a vtryggingaflg fi a nota ggn bygg erfafrirannskn erfaefni umskjanda. tarleg lknisrannskn a vera fullngjandi.


mbl.is Heimild tryggingaflaga til a afla heilsufarsupplsinga takmrku
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Menn vera a gta hvers eir ska

g man eftir v fyrir nokku mrgum rum, a var takmrkun fjlda tlendinga sem mttu vera lii Evrpumtum flagslia. rr tlendingar mttu vera inni vellinum einu. Mig minnir a a hafi gerst dgum "stra" Ron Atkinson sem framkvmdarstjra Manchester United, a bi var a stilla upp lii og skrifa leikskrslu, egar dmari leiksins benti honum vinsamlega a hann mtti bara nota takmarkaan fjlda tlendinga. Stjrinn kvi, ar sem hann var me einn ra og svo alla hina Breta. var honum bent a allir utan Englands vru tlendingar. Liverpool lenti svipuu og urftu a grafa eftir leikmnnum ofan varali sitt til a geta stillt upp lglegu lii, enda skartai lii upp leikmenn eins og Kenny Daglish, Graham Souness, Alan Hansen, Jan Mlby, Bruce Grobular til a nefna fa. g held a mnnum Englandi htti dlti til a telja leikmenn fr Wales, Skotlandi og Norur-rland gjaldgenga sem heimamenn svona tilfellum. frgum leik lenti jlfari Stuttgart v a skipta svona "tlendingi" inn fyrir "leyfilegan" leikmann og stutta stund voru fjrir "tlendingar" inni vellinum. Enginn tk eftir essu nema hann, en hann benti UEFA etta og Stuttgart var dmdur leikurinn tapaur 0:3.

leik ManU vi Arsenal laugardaginn stillti United upp fjrum Englendingum byrjunarlii og einn var bekknum. a er vissulega mun meira en Arsenal getur stta af, en SAF er vill greinilega me essu koma hggi Arsenal. Ef essi regla hefi veri vi li undanfarin 5 r ea svo, hefi Wenger rugglega haldi Steve Sidwell, David Bentley, Matt Upson, Jereme Pennant og Steven Taylor bara til a nefna nokkra enska leikmenn sem voru mla hj Arsenal, en voru of olinmir til aba eftir a rin kmi a eim.

Svo er spurningin hvort essi regla hefur hrif leikmenn sem fengi hafa evrpskt vegabrf, eftir a hafa spila 3 r Spni. Eru eir Spnverjar? Svona reglu m ekki setja, nema menn skilji nkvmlega hva henni felst og hvernig hn er tfr.

g held a essi regla, ef hn verur tekin upp, eigi eftir a reynast okkur slendingum drkeypt. Veri hn a veruleika munu mguleikar slenskra leikmanna a spila me erlendum flagslium takmarkast verulega. eir munu vissulega geta ft me liunum, en aeins eir allra bestu munu f tkifri til a spila ea hlutskipti eirra verur a spila lakari deildum ea me lakari lium. Hugsanlega mun etta vera til ess a slenska deildin mun styrkjast, en landsli okkar mun veikjast. g skora v KS a beita sr gegn essum hugmyndum FIFA og UEFA.


mbl.is Ferguson samykkur kvta erlenda leikmenn
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Af samrmdum prfum 9 ra barna

a hafa fjlmargir komi a mli vi mig og bei mig um a halda fram essari umru sem g hf um daginn, um samrmd prf 8 - 9 ra barna (hr eftir tala um 9 ra brn). etta hafa a mestu veri kennarar og foreldrar barnanna sem urftu a ganga gegnum essi gjrsamlega tilgangslausu prf, en lka arir kennarar og san bara flk sem g hef hitt.

Allir eru sammla um tilgangsleysi prfanna sem samrmda mlingu stu/getu barnanna. a er ml manna, a a eigi ekki a vera verkahring opinberrar stofnunar a mla og meta milgt getu svona ungra barna. a eigi heldur ekki a reyna essum aldri a kvea herslur kennslu, fyrir utan a a margt efni prfanna s hreint og beint t htt. Lagt s fyrir brnin efni sem eigi sr enga skrskotun til veruleika eirra. Dmi um etta eru endalausir lestrarkaflar um veruleika afa eirra og mmu. Sveitasgur, strtferir, mjlkurbir o.s.frv. eiga ekkert erindi inn raunveruleika 9 ra barna ri 2007. g veit ekki hvaa fortarhyggjurmantk etta a vera. Sama er strfrinni. Hvaa 9 ra barn getur t.d. lesi t r leiartlun strt? g veit ekki um neitt, vegna ess a jarar vi a vera barnaverndarml, ef 9 ra barn er sent eitt strt. etta var allt ruvsi fyrir 30 - 40 rum, egar verldin var miklu ruggari og fjarlgir minni.

En efni prfanna er ekki a sem fer mest taugarnar flki. a a prfin su yfirhfu til, er a sem angrar flk mest. Nmsmatsstofnun gerir tilraun til a rttlta prfin brfi til foreldranna. En a tekst kaflega illa. Skoum fyrst hluta af skilgreiningu samrmdum prfum sem birt er vef Nmsmatsstofnunar:

Samrmdum prfum er tla a veita nemendum, foreldrum/forramnnum og kennurum upplsingar um stu nemenda vikomandi nmsgreinum auk ess sem v er tla kvei hlutverk vi mat sklakerfinu. Niurstur samrmdra prfa byggja v a meta stu hvers nemanda me samanburi vi jafnaldra hans landinu llu. Niursturnar gefa v kost a meta stu nemenda ru samhengi en nmsmat innan skla gerir. Samrmd prf veita nemendum, foreldrum og kennurum mikilvgar upplsingar um stu nemenda.

brfi til foreldra kemur svo eftirfarandi fram:

Markmi me fyrirlgn prfanna eru aallega tvtt. fyrsta lagi a gefa upplsingar um a hvaa marki nemendur hafa n grundvallarkunnttu og frni sem frekara nm byggir . ru lagi a vera foreldrum, kennurum og sklayfirvldum til leibeiningar um nmsstu nemenda. Me v a leggja samrmd knnunarprf fyrir a hausti, gefast tkifri til a nta niurstur eirra vi skipulag nms og kennslu.

Hva af essu er hjlplegt fyrir foreldra ea kennara 9 ra barns? Er a hjlplegt fyrir essa aila a 9 ra barn s rum 9 ra brnum hfari ea lakari a leggja saman ea skilja sveitarstrf eins og au voru unnin ri 1930 ea tta sig hvernig leiartafla strt virkar? Hefur Nmsmatsstofnun ea llu heldur menntamlaruneyti ekki tta sig v a a eina sem skiptir mli essum aldri og alveg fram a samkeppnisprfum efri sklastigum er a hl s a hverjum einstaklingi eins og hann er, tt undir styrkleika hans og honum veittur stuningur ar sem rf er? etta heitir einstaklingsmia nm.

Skoum betur a sem kemur fram brfinu til foreldra. Prfin eiga "a gefa upplsingar um a hvaa marki nemendur hafa n grundvallarkunnttu og frni sem frekara nm byggir ." Hr vantar skilgreiningu. Hvaa kunnttu barn sem ftt er janar 1998 a hafa n og hvaa kunnttu barn sem ftt er desember 1998 a hafa n? a er sanngjarnt a tlast til ess a bi hafi n smu kunnttu. a munar 12% aldri essara barna. Er einkunnin leirtt mia vi aldur barnsins. Er sanngjarnt a gera smu kunnttu til 18 ra einstaklings og 16 ra einstaklings segjum ensku? a er lka 12% aldursmunur eim. Nei, a er ekki sanngjarnt a gera smu krfur. Hvaa gagn er a v a bera saman stu 9 ra barns vi jafnaldra ess landinu? Nkvmlega ekkert.

"A vera foreldrum, kennurum og sklayfirvldum til leibeiningar um nmsstu nemenda". Hva er a samrmdu prfi sem veitir essar upplsingar umfram a sem komi hefur fram samskiptum kennara og nemanda og foreldra og nemanda. Nkvmlega ekki neitt. etta markmi er mgun vi alla kennara. etta er grf afr a faglegum heiri hvers einasta kennara. Hvor ailinn er frari um a meta stu nemandans: kennarinn sem er me nemandanum kennslustund hverjum degi ea samrmt prf sem hefur enga mguleika a skynja nlgun nemandans a lausn verkefna heldur getur besta falli meti frni nemandans til a taka prf. g ver a viurkenna a g treysti kennaranum til verksins, en ekki prfinu.

g get alveg skili, a hf su samkeppnisprf til a komast inn hskla egar um er a ra a vikomandi skli getur teki vi takmrkuum fjlda nemenda. g skil aftur ekki af hverju er veri a draga grunnsklanemendur dilka og hleypa bara eim vnstu inn "fnu" framhaldssklana. Kannski einhver af sklameisturum eirra geti tskrt a. Fyrirgefi, eir eru vst rektorar.


Af hverju fr etta ekki umfjllun?

Ein og hlf milljn manna hafa urft a flja heimilin sn. Tali er a 300.000 manns hrist hskum og annars staar sem flk hefur geta fli undan vatnavxtum. Og hvaa umfjllun fr etta slenskum fjlmilum. 10 - 15 lnur af texta. Fyrir ri uru minni fl borg vi ara strnd Mexikfla. aan voru beinar tsendingar frttatmum, endalausar umfjallanir og sendar hjlparsveitir. 100% af uppskeru hrasins sem um rir er nt.

Sj nnar frtt vef BBC http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7074271.stm


mbl.is Mikil fl Mexk
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (28.3.): 6
  • Sl. slarhring: 6
  • Sl. viku: 51
  • Fr upphafi: 1673471

Anna

  • Innlit dag: 5
  • Innlit sl. viku: 42
  • Gestir dag: 5
  • IP-tlur dag: 5

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Mars 2023
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband