Leita frttum mbl.is

Matsfyrirtkin f kru fr SEC og ESB

g var a fletta gegnum frttir FT.com og rakst ar nokkrar um gagnrni matsfyrirtkin. g gagnrndi au bloggi mnu vor og taldi au byrg fyrir hluta ess vanda sem fjrmlakerfi heimsins er komi . N virist sem bi ESB og SEC (fjrmlaeftirliti Bandarkjunum) su komin smu skoun. Og ekki bara a. SEC telur a matsfyrirtkin hafi ori uppvs a alvarlegum hagsmunarekstrum, egar au voru m.a. a meta skuldabrf sem trygg voru me undirmlslnum og rum eignum.

SEC kva sasta mnui a skja matsfyrirtkin heim, m.a. framhaldi af v a Moody's var uppvst af villu forriti sem fyrirtki dr a greina fr. (Sj blogg mitt: tli etta s a eina sem Moody's hefur a ttast? fr 21.5.2008.) a kemur sem sagt ljs a matsfyrirtkin hfu eitthva meira a ttast. g hef tvisvar velt v fyrir mr hr hvort matsfyrirtkin su traustsins ver (sj blogg fr 3.4.2008 og 23.4.2008) og komst a eirri niurstu a svo vri ekki. a hafa greinilega fleiri veri vafa og v hf SEC, samkvmt frtt FT.com, rannskn sna.

Niurstur SEC eru skrar, a sgn FT.com. Fyrst er a nefna, a matsfyrirtkin gttu ess ekki a vihalda elilegum askilnai byrgahlutverka, ar sem starfsmenn sem s hafa um a meta verbrf vinna oft undir stjrn eirra sem sj um rekstur fyrirtkjanna. etta ykir varhugavert, ar sem fyrirtkin f knun fyrir a meta verbrf og v er htta a greinendur gefi ekki hlutlaust mat, ef yfirmaurinn fjrhagslegum samskiptum vi vikomandi aila. Christopher Cox, stjrnarformaur SEC, segir a vandamlin hafi veri alvarleg og nefndi dmi um smu ailarnir hafi veri v a krkja viskiptin, semja um ver og sinna greiningu. Ekki bara a, greinendur voru yfirhlanir verkefnum sem var til ess a menn styttu sr leiir og viku fr lknum. Niurstaan af llu essu er a SEC hefur kvei a matsfyrirtkin munu framvegis falla undir eftirlit stofnunarinnar.

ESB tlar lka a breyta snum reglum og er fyrsta skref a krefjast ess a matsfyrirtkin ski um skrningu og fella au undir eftirlit fjrmlaeftirlita. stan er a innra eftirlit fyrirtkjanna hefur reynst viunandi. Eru menn innan stjrnkerfis ESB almennt sammla v a matsfyrirtkin beri sinn hluta af byrginni lnakreppunni, me v a vandmeta verulega httu tengslum vi fjrmlavafninga. ESB gerir r fyrir a nja regluverki veri lagt fyrir forstisnefnd ESB og Evrpuingi oktber. Lkt og SEC, hefur ESB hyggjur af hagsmunarekstrum innan matsfyrirtkjanna, ar sem viskiptamdel eirra byggir tekjum fr eim sem fyrirtkin eru a meta.

lklegt er a eitthva regluverk geti btt fyrir a klur sem egar hefur ori og a mun rugglega ekki rtt af efnahag heimsins. a sem furar mig mest essari umru, er a matsfyrirtkin hafi veri svo vitlaus (a er ekki hgt a nota neitt anna or) a halda, ef marka m frtt FT.com, a sami aili gti bi veri a meta verbrf og sj um samninga vi tgefendur. a er eins og essir ailar hafi aldrei heyrt um Basel II, Sarbanes-Oxley ea MiFID en essi regluverk eru yfirhlain kvum um askilna byrgarhlutverka, rekjanleika agera og gagnsi.

g ver a viurkenna, a v meira sem g les um starfsreglur matsfyrirtkjanna og rekstrarfyrirkomulag er g sannfrari um skoun mna, a fyrirtkin bera mikla byrg fjrmlakreppunni og hafa senn snt trlegan hroka og vanhfni me v a vihalda ekki faglegum askilnai milli rekstrarhluta fyrirtkjanna og matshluta eirra. Bara etta eitt tti a duga til ess a hvaa aili sem er, sem tapa hefur peningum rgjf eirra, tti a geta stt skaann til eirra a fullu. g sagi bloggi mnu 3. aprl sl. a ,,[m]r tti a.m.k. athyglisvert a sj hva gerist, ef Askar Capital reyndi a skja tjn sitt hendur S&P, ar sem a arf engan snilling til a sj a undirmlslnin voru llegir og httusamir papprar, en ekki einfld og rugg lei til a geyma peninga stutta stund." Snist mr sem Askar Capital hafi bst vopn safni me eim upplsingum sem hr er veri a fjalla um. Skoun SEC leiddi nefnilega ljs a fjlmrgum tilfellum er lklegast ekki hgt a treysta mati sem fr essum fyrirtkjum hefur komi undanfarin r, ar sem mist voru starfsreglur snigengnar, faglegum askilnai var btavant og hugsanlega var starfsflk beitt beinum ea beinum rstingi til a meta verbrf og fyrirtki annan htt en annars hefi veri vegna fjrhagslegra tengsla vi aila sem ttu hlut. Vissulega eiga fyrirtki ekki a taka skori matsfyrirtkjanna gagnrnilaust, en etta hafa hinga til veri tl sem hafin hafa veri yfir gagnrni og vart fyrir almenna starfsmenn fjrmlafyrirtkja a efast um reianleika eirra.

Segja m a kaldhnin essu llu er, a Basel II reglunum, ar sem fjalla er um httustuul vegna eiginfjrkrfu, er treyst kvaranir matsfyrirtkjanna um fjrhagslegan styrk fyrirtkja og reianleika verbrfa. Fra m rk fyrir v a etta kerfi s nna illa laska, ar sem endurskoa arf r einkunnir, sem komi hafa fr matsfyrirtkjunum undanfarin r, eim tilfellum sem minnsti grunur leikur v a mati hafi ekki veri hlutlaust, a starfsreglur hafi veri brotnar ea a askilnaur byrgarhlutverka hafi ekki veri tryggur. etta getur haft grarleg hrif lnshfismat og mat fjrhagslegum styrkleika fjrmlafyrirtkja um allan heim, ar sem httulkn flestra essara fyrirtkja byggja v a inn au fari traustar og reianlegar einkunnir matsfyrirtkjanna. stan fyrir v a g sagi ,,kaldhni" er a Basel II reglunum var tla a bta httustringu fjrmlafyrirtkja en hafa reynd (a.m.k. tmabundi) snist upp andhverfu sna. Fjrmlafyrirtki, sem gert var a treysta matsfyrirtkjunum, hafa n tapa hundruum milljrum Bandarkjadala v a hafa fylgt fyrirmlum. g tla ekki a kenna Basel II reglunum um, en arna sannast hi fornkvena: egar gllu ggn eru notu m bast vi glluum niurstum ea ,,rubbish in - rubbish out".

Vibt 17.7. kl. 13:15:

Vi etta m bta ESB er a huga ager sem ekki getur talist neitt anna en hlutun Basel II regluverki, sbr. frtt Viskiptablainu fr 11.7. httukostnaur vi sfnun og sundrungu aukinn. Ekki er hgt a skilja essa frtt annan htt, en a ESB s ekki stt vi httustjrnunarreglur Basel II. a m alveg fra rk fyrir v a Basel nefndin hafi fari of geyst lkkun httustula og a hafi einhvern htt komi essari atburarrs af sta. Allt einu urftu matsfyrirtkin a meta alls konar gjrninga, vafninga og hva etta allt n er kalla, n ess a hafa mannskap, ekkingu ea tkni til a fst vi umfangi og flkjurnar. Me essu var til samkeppni milli matsfyrirtkjanna um a hvert yri fyrst a meta tiltekin brf/pakka/fyrirtki og v hfu menn ekki tma til a vanda sig eins vel og rf var . g hef svo sem ur sagt a uppsprettu fjrmlakreppunnar vri a finna Basel og n snist mr ESB vera sama sinnis.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Marin G. Njlsson

Hr eru hugaverar tilvitnanir skrslu SEC:

Tlvupstur sendur 15. des. 2006 milli greinenda sama fyrirtki a lsa CDO (collateralized debt obligations):

Let's hope we are all wealthy and retired by the time this house of cards falters.''

Plingar starfsmanns tlvupsti fr 2004 um hvort viskiptavinur fari anna ef greiningin s hagst:

I am trying to ascertain whether we can determine at this point if we will suffer any loss of business because of our decision and if so how much.''

g f ekki betur s en etta tti glpsamlegt athfi, ef etta tti sr sta innan verbrfafyrirtkis.

Marin G. Njlsson, 17.7.2008 kl. 11:23

2 Smmynd: Marin G. Njlsson

Skrslu SEC er a finna heild vefsu SEC og m nlgast hana me v a smella hr. g get bara sagt a mlin versna eftir v sem meira er lesi.

Marin G. Njlsson, 17.7.2008 kl. 11:30

3 Smmynd: Baldur Fjlnisson

a er hgt a kaupa hva sem er ef veri er rtt og lka gastimpla handntt drasl. a ir ekkert a koma af fjllum me langvarandi og kerfisbundna spillingu fjrmlaheiminum. etta pappradrasl var gefi ntar eignir og vonlausa skuldara og til ess a hgt vri a svkja a inn lfeyrissji og vogunarsji og selabanka urfti auvita a kaupa a AAA stimpil. etta hefur legi fyrir rum saman og opinberar eignir fjrmlaapparatsins puntustofnunum vi SEC leyfu eigendum snum a leika ennan leik a vild. San egar bi er a mjlka etta skm til fulls ykist essi lur tla a "rannsaka" hlutina sem rar markainn bili og er hgt a setja upp n svindl breyttu formi og svo springur a loft upp eftir nokkur r og svo framvegis. etta hefur gengi svona forever Wall Street og fari sversnandi og fjrsvikin vera sfellt trllvaxnari og ekki vi ru a bast ar sem mafan hefur lengi haft traust eignarhald svok. "lggslu".

Baldur Fjlnisson, 17.7.2008 kl. 17:09

4 Smmynd: Marin G. Njlsson

"Baldur", lklegast er etta, sem segir, styttri lsingin essum "viskiptahttum" og a er alveg vst a tttakendurnir eru margir og flkjan mikil. a breytir samt ekki v a fjrmlaheimurinn eins og hann leggur sig hefur varla mtt versla me nokkur verbrf n ess a au hafi haft stimpil fr rburunum, Fitch, Moody's og S&P. Svo langt hefur essi hersla rburana gengi a selabankar og fjrmlaeftirlit um allan heim hafa slegi fingur eirra sem hafa versla me metna pappra. SEC hefur me skoun sinni frt snnur (a sem marga grunai) a vinnubrg essara aila voru oft ekkert flknari en a stiga fingri upp lofti til a athuga hvernig vindar blsu. Menn voru alls staar vi bori og skiptu blygunarlaust um hfufat. Eina stundina voru eir sem rgjafar um a hvernig hgt vri a fela llega pappra innan um betri, ara stundina a semja um verkefni og knanir, riju a meta papprana oft me einhverjum vdoo aferum (a v helst virist) ea undir rstingi og fjru a iggja gjafir fr eigendum pappranna fyrir a hjlpa eim a koma verlausu "rusli" umfer toppkjrum.

mnum huga hefur trverugleiki matsfyrirtkjanna bei slkan hnekki, a vri g frammaur hj slensku bnkunum, vri g langt kominn me a hfa skaabtaml gegn essum fyrirtkjum. SEC er bi a leggja til ll rkin sem nota arf, annig a sknarailar urfa nnast ekkert a hafa fyrir v a vinna mli. Bara essir tlvupstar, sem vitna er , gera a verkum a matsfyrirtkin eru reynd bin a viurkenna a einkunnir eirra vegna undirmlslnanna voru tmur skldskapur og glpsamlegt athfi.

N ef etta var svona vitlaust, hvernig er hgt a treysta nokkur ru sem fr fyrirtkjunum hefur komi. Lnshfismat, mat fjrhagslegum styrk, fjrhagslegar horfur, o.s.frv. Er eitthva sem segir a r einkunnir su nokkurn htt betri. Bankar eiga ekki annarra kosta vl, en a vfengja allar einkunnir sem komi hafa fr rburunum, sem ir a allir httutreikningar eirra eru uppnmi. Hugsanlega jafnast etta t, .e. a vitleysurnar eru mist ofmat ea vanmat, en mean a er ekki hreinu, er mjg erfitt a byggja tlnastarfsemi ea viskipti me verbrf mati essara fyrirtkja. Vissulega treysta ekki allir bankar einkunnagjfina (vegna samsetningu tlna/eignasafns), en flest allir stru bankarnir gera a. En a er a.m.k. ljst a SEC er essarar skounar, ar sem stofnunin hefur gefi grnt ljs a stundu s viskipti me verbrf sem ekki hafa enn fengi einkunn fr rburunum.

Marin G. Njlsson, 17.7.2008 kl. 18:43

5 Smmynd: Marin G. Njlsson

g hef veri a lesa skrslu SEC og hn er eins og besti reifari, ar sem lst er hvernig matsfyrirtkin hafa meiri hyggjur af markashlutdeild en a mati endurspegli vermti undirliggjandi verbrfa, lsa v yfir a au viti ekki hva l bakvi sumt af v sem eir voru a meta, vissu af villum aferum snum, en leirttu a ekki til a verja orspor, breyttu mati til ess a missa ekki markashlutdeild, hfu ekki mannskap til a vinna verki rtt, brugu t af verkferlum vegna tmaskorts, skru ekki t frvik, endurmtu ekki pakka, svo a njar upplsingar bru me sr a pakkarnir vru mun httusamari en upprunalega mat gaf til kynna og svona mtti lengi telja. g segi bara enn og aftur: Vilji menn skja btur til matsfyrirtkjanna, eru ll helstu rkin lg fram skrslunni.

essu til vibtar er hugavert a fylgjast me rannskn FBI undirlnakrsunni, en s rannskn vindur sfellt upp sig.

Marin G. Njlsson, 18.7.2008 kl. 00:07

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (18.11.): 0
  • Sl. slarhring: 9
  • Sl. viku: 79
  • Fr upphafi: 0

Anna

  • Innlit dag: 0
  • Innlit sl. viku: 65
  • Gestir dag: 0
  • IP-tlur dag: 0

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Nv. 2019
S M M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband