Leita ķ fréttum mbl.is

Oršrómur gerir menn taugaveiklaša

Žaš er grein ķ Markašnum ķ dag, žar sem Christopher Cox, forstjóri bandarķska fjįrmįlaeftirlitsins, er meš sams konar vangaveltur um tilraunir skortsala til aš hafa įhrif į fjįrmįlamarkaši meš žvķ aš dreifa órökstuddum oršrómi og FME er aš rannsaka hér.  Lķkt og hér į landi, žį sjį menn aš einstök fyrirtęki hafa veriš valin śr fjöldanum og neikvęšum oršrómi dreift um žau.  Fall Bear Stearns og Lehman Brothers er, t.d., rakiš aš einhverju leiti til falskra sögusagna, sama į viš versnandi stöšu hśsnęšislįnasjóšanna Fannie Mae, Freddie Mac og Washington Mutal.

Lķkt og meš ķslensku bankana, žį bar Bear Stearns ķtrekaš til baka sögusagnir um slęma stöšu bankans, en meš žvķ aš sį fręjum tortryggni tókst žeim sem héldu sögusögnunum į lofti aš grafa žaš mikiš undan trausti lįnveitenda Bear Stearns į millibankamarkaši, aš bankinn hętti aš fį peninga aš lįni.  Žetta hljómar kunnuglega fyrir okkur Ķslendinga og er mjög svipaš "atlögu" spįkaupmanna į ķslenska bankamarkašinn.

Svona sjįlfsuppfyllandi spįdómum viršist fara fjölgandi į fjįrmįlamarkašinum.  Fjöldinn allur af greinendum er togašur fram į sjónarsvišiš af fréttamišlum til aš fjalla um órökstuddan oršróm sem birtur var į slśšursķšu einhvers vefmišils eša bara ķ bloggi ónafngreinds bloggara.  Menn eru oršnir svo hręddir um aš lenda ķ nęsta Enron eša WorldCom, aš fyrirtęki sem eru ķ góšum rekstri žurfa aš verjast oršrómi meš oddi og egg og jafnvel žaš dugar ekki alltaf til.  Aš žessu leiti hefur hinn lifandi fréttaflutningur į Internetinu mjög neikvęš įhrif, žar sem aušvelt er aš henda inn oršrómi sem athugasemd viš blogg hjį trśveršugum sérfręšingi og įšur en klukkutķmi er lišinn, er CNBC eša FT.com bśin aš birta žetta.  Svo eru kallašir til sérfręšingar virtra fyrirtękja til aš fjalla óundirbśiš um slśšriš įn žess aš vita aš žaš er ekki flugufótur fyrir fréttinni.  Minnugir žess aš Enron hófst meš svona "frétt", žį žora menn ekki annaš en aš trśa "fréttinni" og gefa henni žvķ ósjįlfrįtt trśveršugleika.  Boltinn er farinn aš rślla og nś er sko eins gott aš varnirnar séu ķ lagi. 

Žvķ mišur er sį tķmi lišinn, aš menn geti bešiš af sér storminn.  Taka veršur strax af festu į svona oršrómi, žvķ ešli Internetsins er einfaldlega žannig, aš efni sem žangaš fer inn veršur žar löngu eftir aš frumheimildin er horfin.  Jafnvel žótt leišrétting sé birt eša hin ranga frétt lagfęrš, žį hangir upprunalegi textinn inni į ólķklegustu stöšum og getur skotiš upp kollinum fyrirvaralaust ķ fréttaskżringu, greiningarskżrslu eša sem rökstušningur meš annarri órökstuddri stašhęfingu.

En hvaš er til rįša?  Christopher Cox forstjóri SEC telur aš eina leišin til aš rįšast gegn žessum vanda sé meiri upplżsingagjöf fjįrmįlafyrirtękja og vandašri fréttaflutningur.  Vandamįliš er aftur aš brennt barn foršast eldinn.  Enron og WorldCom hneykslin eru enn fersk ķ minnum manna. Žaš er gjarnan sagt, aš žar sem er reykur, žar er eldur.  Allir eru aš reyna aš verša nęsti "whistle blower" og komast žannig į forsķšu Time eša aš foršast aš verša nęsti Arthur Andersen (endurskošandi Enron sem hjįlpaši Enron viš aš eyša sönnunargögnum).  Taugaveiklunin er žvķ alls rįšandi og žetta įstand eru skortsalar og vogunarsjóšir aš nżta sér, hugsanlega meš hjįlp tilhęfulausra frétta um bįga stöšu fyrirtękja.  Hver sem uppruni slśšursins er, žį er komin ķ gang hringekja slśšurs og sögusagna sem erfitt veršur aš stoppa.

Žessu óskylt, en samt ekki. Žaš er eitt sem ég hef alltaf furšaš mig į varšandi veršbreytingar į markaši:  Žaš er hve lķtiš magn/fjįrhęš ķ višskiptum getur haft mikil įhrif.  Kannski er žetta einfeldni ķ mér, en mér hefur alltaf žótt óešlilegt aš višskipti meš hlutfallslega lķtiš magn af bréfum eša olķu į gengi sem er į skjön viš gengi ķ stęrri višskiptum getur gert žaš aš verkum aš veršiš hękkar eša lękkar.  Menn geta veriš meš kauptilboš inni upp į segjum 100 hluti į verši sem er mun hęrra en flestra annarra og žar sem žessu tilboši er aš sjįlfsögšu tekiš, žį er markašsveršmęti viškomandi fyrirtękis skyndilega oršiš mun hęrra en žaš var įšur.  Žetta er vel žekkt ašferš viš aš hafa įhrif į veršmyndun.  Ašili meš mikiš magn bréfa sem žarf aš selja, gęti žannig sett fram (dęmigert ķ gegnum žrišja ašila) óešlilega hįtt kauptilboš į litlu magni ķ žeirri von aš ašrir fylgi į eftir.  Sķšan er allur pakkinn seldur į hęrra gengi meš verulegum hagnaši.  Vissulega gengur žetta ekki alltaf upp, en taki nokkrir ašilar sig saman, žį getur veriš mjög aušvelt aš rįšskast meš verš į markaši žar sem taugaveiklun rķkir, t.d. bólumarkaši.  Olķumarkašurinn er skżrt dęmi um žetta. 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Baldur Fjölnisson

Jamm, frįbęr hugmynd. Binda uppkjaftagang ķ lögum enda hefur hann virkaš frįbęrlega viš aš blįsa upp fjįrmįlabólur, og banna neikvęša umręšu. Ef markašurinn virkar ekki eins og fasistar vilja aš hann virki žį žarf aušvitaš aš lögbinda virkni hans.

Baldur Fjölnisson, 16.7.2008 kl. 18:32

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (16.6.): 19
  • Sl. sólarhring: 32
  • Sl. viku: 190
  • Frį upphafi: 1678912

Annaš

  • Innlit ķ dag: 19
  • Innlit sl. viku: 186
  • Gestir ķ dag: 19
  • IP-tölur ķ dag: 12

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Jśnķ 2024
S M Ž M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband