Leita frttum mbl.is

Endurbirt frsla: Sparnaur er svo fjrfestar fi drt lnsf! - Raunverulegt hlutverk lfeyrissja er ekki sparnaur

g birti essa frslu 5.10. sl. og henni lsi g hvert s a mnu mati ( dlti "brtal" htt, .e. viljandi tala gfuryrum) ori raunverulegt hlutverk lfeyrissjanna ea eigum vi a segja lfeyrissfnunar almennings.

Sparnaur er svo fjrfestar fi drt lnsf! - Raunverulegt hlutverk lfeyrissja er ekki sparnaur

Fyrir helgi barst mr pstur fr konu sem sagi farir snar og mannsins sns ekki slttar gagnvart lfeyrissjnum hans. Hann var me sreignarsparna hj tilteknum sji og lka ln. nokkurra ra tmabili hafi lni hkka verulega en sreignarsparnaurinn verulega.

lafur Margeirsson, doktorsnemi hagfri fjallai um etta ml sunni sinni frslunni Saga sjflaga. ar kemst hann a eirri niurstu a ekkert vit s v a greia sreignarsj og hvetur flk til a taka t sreignarsparnainn sinn. Umfjllun lafs um mli er einfaldlega a g, a g hef lti vi a a bta. Vona g a sendandinn erfi a ekki vi mig, g fjalli ekki beinum orum um mli hr.

Gunnar Heiarsson setti athugasemd inn frslu mna Svr um vertryggingu, sem g birti grkvldi, ar sem hann bendir misvgi milli lntku og sparnaar. Munur 1 m.kr. til 5 ra er fjra hundra sund eftir v hver peningana.

Hvorugt af essu arf a koma vart. Fjrmlakerfi virkar svona. g vi, a taka peninga drt a lni og lna t hrra veri. Verum ekki svo einfld a halda, a betra s a eiga peninga lgum vxtum banka og skulda hrri vxtum, en a nota sparnainn til a greia niur ln. Hr er sraeinfalt dmi: S 1 m.kr. 1% vxtum sparisjsbk og sami aili s me 1 m.kr. ln 11% vxtum til 5 ra hj bankanum snum, er vikomandi a tapa 250 s.kr. lnstmanum. (Meallnsfjrh er 500 sund kr. og vaxtamunurinn 50 sund ri ea alls 250 sund.) essu tilfelli er hagkvmast fyrir vikomandi a nota peningana sparireikningnum til a greia upp lni og leggja vaxtamuninn inn sparireikninginn.

Raunverulegt hlutverk lfeyrissjanna

(Mig langar a vera dlti brtal nna og setja fram grandi mynd raunverulegu hlutverki lfeyrissjanna. Ekki skal lta a sem eftir kemur sem alhfingu og v sem sagt er, eru a sjlfsgu undantekningar.)

Lfeyrissjakerfi er strsta htin. Hvergi tapar almenningur peningum snum eins hratt og ar. hverjum mnui er greitt fyrir ann sem er me 250.000 kr. mnaarlaun 30.000 kr. lfeyrissj. 10.000 kr. koma af launum vikomandi og 20.000 kr. koma fr atvinnurekandanum og eru ekkert anna en laun, vi kllum a ekki v nafni. 30.000 kr. mnui er 360.000 kr. ri. Ef stainn fyrir a greia etta ennan htt inn sjina, fengi vikomandi a nota peninginn til a greia niur ln sn, grir vikomandi lklegast 10% af tlunni rlega lgri vxtum vegna lnsins sns. Hvers vegna g a greia 12% af launum mnum til lfeyrissjsins mns til a geta teki ln hj essum sama lfeyrissji mun hrri vxtum en g f af peningunum sem hann fkk fr mr? a er eitthva strlega rangt vi a.

Teki skal fram, a g er ekkert mti lfeyrissjum, en kllum hlutina rttu nafni:

1. Lfeyrissjirnir eru til a greia niur tgjld rkisins. Lfeyrisgreislur voru fyrir 30 - 40 rum hugsaar til a bta kjr aldrara ellinni og hag rykja. dag eru r fyrst og fremst niurgreisla framlagi rkisins til velferarkerfisins. S sem mikil rttindi fr lfeyrissjnum er lti bttari en s sem nnast engin rttindi ea mjg takmrku. Skiptir ekki mli hvort vikomandi br einn, me maka snum ea er vistheimili. Kerfi sem vi bum vi dag gengur t jfnu, annig a allt sem vi spruum lfeyrissji starfsvinni umfram manninn nsta hs er ekki a ntast okkur nema a mjg takmrkuu leiti vegna eirrar tekjujfnunar sem felst kerfinu. Nlega steig fram kona sem var me fimmta hundra sund greislur r lfeyrissji mnui. Hn bj sambli eldri borgara og anga runnu nr allar tekjur hennar. Hn hafi ekki einu sinni efni a kaupa jlagjafir handa barnabrnunum. Draumurinn um feralg ellinni var brostinn vegna ess a sambli hirti nr allt af henni. nsta gangi var kannski einstaklingur sem hafi um 100 sund fr lfeyrissjnum og hann hafi smu rstfunartekjur og blessu konan. Til hvers var konan a vinna sr essi rttindi og geyma au lfeyrissji, ef a btti hag hennar ekkert? Nei, v miur hafa stjrnvld eyilagt ann hluta lfeyrissjakerfisins sem gekk t "hyggjulaust vikvld". Nverandi almannatryggingakerfi gengur nefnilega t a gera hlut allra jafn nturlegan.

2. Hlutverk lfeyrissjanna dag er a tvega f til fjrfestinga. Stareynd mlsins er a lfeyrissjirnir eru strstu fjrfestar landsins. eir safna lnsf fr igjaldsgreiendum og svo ori kvenu eir eigi a skila gri vxtun, standa r dyr galopnar. vxtunarkrafan er nefnilega tengd afkomu sjanna, annig a endurgreisla lnsfjrins fer allt eftir v hvernig fjrfestingastjrar sjanna standa sig og san efnahagsumhverfinu. Gangi allt afturftunum eins og sustu 4 r, segir framkvmdastjrinn af sr! Nei, nei, nei. tapar sjflaginn peningunum snum. Framkvmdastjranum lur kannski illa yfir essu, en hann heldur laununum snum og blnum og hinum og essum frindum. Sjflaginn, hann aftur mti arf a stta sig vi 20% skeringu og aan af meiri. N gangi vel, ntur sjflaginn ess vissulega, en framkvmdastjrinn er lklegast verlaunaur. ngastir eru fjrfestar, ar sem eir f meiri pening til a leika sr me.

slensku lfeyrissjirnir eru ornir allt of strir fyrir sland. Fjrfestingageta eirra stefnir 2.000 ma.kr. og a rtt fyrir a hafa tapa fleiri hundru milljrum ri 2008. 2.000 ma.kr. er um 30% umfram rlega jarframleislu! Bara a eitt er httumerki.

3. Sjflagar hagnast meira v a greia niur ln en eiga peninga lfeyrissjum. lafur Margeirsson komst a essari niurstu sinni grein og g er a sumu leiti sammla honum. Eins og staan er dag jflaginu, er skuldlaus maur frjls maur. g einhverja milljna tugi inni mnum lfeyrissjum mia vi a sem g hef greitt inn . g hef fengi ln hj einum eirra og telst mr til a g greii um 5% hrri vexti af lninu, en a sem g f t r peningum mnum hj sjnum. Ef ll lfeyrisigjld vegna mn hefu veri greidd inn reikning, sem g hefi geta nota sta lntku (notkunin h strngum skilyrum), vru skuldir mnar brot af v sem r eru dag og ar me vri eignarhlutur minn hsinu mnu mun hrri. Hugsanlega tti g a skuldlaust. Vi arar efnahagsastur gti staan snist vi, .e. hagkvmara vri a taka ln og eiga pening lfeyrissji. annig var a t.d. runum 2004 - 2006 fyrir sem tku gengistrygg ln. dag er veri a fl etta flk lifandi me okurvxtum Selabanka slands.

4. Lfeyrissjir geyma framtarskatttekjur rkissjs og sveitaflaga. etta er lklegast einn mikilvgasti tilgangur lfeyrissjanna, .e. a taka skatttekjur ntmans og geyma r til framtar. v miur er ekki vst a etta reynist rkissji vel. Hafi lfeyrissjirnir tapa 4 - 5 hundru milljrum vegna hrunsins, tapai rki (og sveitaflg) leiinni bilinu 133 - 166 ma.kr. mia vi a rijungur uppharinnar fari skatta. Ef rkissjur hefi reglu a innheimta skatt strax af lfeyrisigjldum og safna honum varasj sem hefi vaxtast sama htt og hj sjunum, hefi rki (og sveitaflg) tt um 600 ma.kr. essum varasji lok september 2008. S upph hefi rugglega breytt msu varandi rrin sem rki og sveitaflg hefu geta gripi til v skyni a endurreisa efnahagslfi. Spurningin er bara hvort rki hefi ekki veri bi a eya essum peningum fyrir lngu einhverja vitleysu.

g er eirrar skounar, lkt og margir fleiri, a nausynlegt s a endurskoa framkvmd lfeyrissparnaar og opna ar meira fyrir einstaklingsbundinn sparna. Samtryggingakerfi blgnar t n ess a halda vi krfurnar sem tlast er til a a standi undir. lafur Margeirsson hefur sagt kerfi vera Ponzi svikamyllu, .e. eir sem fyrst komast eftirlaunaaldur f sitt kostna eirra sem sar koma og loks egar kemur a eim veri ekkert eftir. Stareyndin er s, a lfeyrissfnun almennings hefur a miklu leiti hraki af lei hins upprunalega tilgangs. a arf a leirtta.

---

Me v a smella hr m lesa athugsemdirnar sem skrifaar voru sast. Eftir a frslan birtist, lenti g daglngum tlvupstsamskiptum vi starfsmann eins lfeyrissjs, ar sem hann sagi mig ekki skilja kerfi. ar sem g hef bara unni a rgjf fyrir 14 lfeyrissji, taldi g mig n (og tel mig enn) hafa nokkra innsn starfsemi sjanna. a sem meira er, a g kerfisgreindi almannatryggingalgin vegna forritunar hugbnaarkerfisins ALMA sem Tryggingastofnun rkisins notar. ekki g v vel hvernig kerfi er byggt upp, einstakar breytur og stikur (parametrar) hafi breyst hin sari r.


mbl.is Margir f ekkert fr TR
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Athyglisverar plingar og tmabrar. Svo vill til a undirritaur var nokku viriinn stttarflg egar lfeyrissjakerfi (a almenna) var teki upp samningum 1969. a fr ekki milli mla, a tlunin var a etta kerfi yri til ess a hver kynsl safnai sji fyrir sna framfrslu, en vsai v ekki skattgreiendur, eins og gegnumstreymiskerfi gerir. Menn ttust sj a fyrir, a hldi s run fram, sem var hafin me fullum krafti, a lfaldur hkkai og s tmi lengdist, sem hver kynsl yri lfeyri, myndi gegnumstreymiskerfi taka til sn alltof stran hluta af eim hluta tekna sem hgt vri a tlast til a vri rstafa skatta og nnur sameiginleg tgjld yru tundan. Upphaflega var lfeyrissjunum heimilt a rstafa megin hluta ess fjr, sem rann, anna en skuldabrf Hsnismlastjrnar, sem ht (balnasjur dag). Aeins mttu eir hafa bankareikningum a f, sem eir urftu til daglegs rekstrar, .e. ess sem fr til greislu lfeyris - sem var lgt hlutfall arna fyrst - og til greislu rekstrarkostnaar. etta var svo sem gott og gfugt markmi, en margt var til ess a verblgan eyddi essu f nnast jafnharan og a var til. Nefni sem dmi Vestmannaeyjagosi og olukreppuna miklu sem leiddi af sex daga strinu. arfi a rekja essa sgu fram, tt vissulega vri freistandi a gera a. En ein er s spurning, sem vaknar vi svona umru. Hvaan lnsf a koma? Til essa hafa bankar og arar sambrilegar fjrmlastofnanir veri til a mila v f, sem einn sparar til a lna rum, sem arf a framkvma meira en hann hefur handbrt. eir hafa greitt sparendum knun, sem kallast vextir, fyrir a varveita f eirra og teki leigu af lntakendum me hrri leigu, og mismunurinn veri notaur til a greia rekstur bankanna og reyndar lka til a skapa eigendum eirra ar. Mean essi munur hefur veri innan sttanlegra marka, hefur veri stt um essa afer flestum samflgum. En arna kemur ein breyta inn , sem kallast verblga. Til a mta henni fundu menn upp lei a vertryggja fjrskuldbindingar. Gallinn vi lei, sem hr hefur veri notu er fyrst og fremst s, a hn er sjlfdrifin, .e. a hn innifelur margfeldishrif, sem raun eyileggja hana og samflagi leiinni. Verkefni samtmans hltur v a vera a finna lei, sem gerir a sttanlegt fyrir sparendur a spara, en leigan eftir fjrmunina s einnig sttanleg fyrir sem fjrfesta, t.d. barhsni.

orkell Gubrandsson (IP-tala skr) 31.12.2011 kl. 08:54

2 Smmynd: Jlus Bjrnsson

egar rkisjur gefur t vsanir vru og jnustu innan sinnar efnahagslgsgu eru a gert t vermti sem geta skapast framtinni, skattari er 12 mnuir og yfirleitt 4 til 6 mnuum sar er hgtreikna hva fkkst a meatali fyrir hverja krnu. Geymdar krnur eru einskyns viri ogkosta vihald. Reglan er s a tt nkvmlega sama vara og jnusta seljist sama magni hverju ri almennan neytenda hkkarmeal veri krnum, etta erkalla inflation erlendis, og er essi infaltion nnast stug rkum ar sem jafnvgi rkir Aljlegu bkhaldi, rki me mikl hlutbrfa viskipti vegna hviraukaframleisu fyrir tkja svo sem UK og USA er nna me 30 x 4,5% inflation yfir ll 30 r. jverjar og Hollendinga urfa minna a afskrifa og arhkka almennt kaup hgar og m tala 30 x 2,0% verblgu yfir 30 r.

sland getur ekki san 1911 asnna en klra llum 30 ra sparnai ea lengur hva varar a skila smu neytenda krfu. Sannanir eru reynsla. Hversvegna er ekki bi a banna ess tegund af tryggingarstarfsemi hr almennt ljsi reynslunnar. Fjrfesta Vesturlndum gengur ekki upp ar sem grunnverblga ar eru um 1,0% mia vi alla heiminn sem er taka til sn strri hluta afeftirspunarkaupmttinum.Vertyggja raunvaxta krfu starfvisheimilum almennra laun ega er s vertryggingar kostna sem byggir upp bestu vesfnin og hefur allstaar reynst besti valkostur fyrir sem vilja f smu neytenda krfu eftir 30 r. Raunviri er eins og lri: a breytist hverju ri, samsetning ess sem almenningur velur : almenningur er ekki a auka neyslu sna nstu 30ra veldisvsislega, hann er a endurnta og draga saman efnisleg tgjld Vesturlndum dag fr degi. 1 karlmaur maur a geta byggt minnst 400 fermetra 30 rum. ea um 13 fermetra ri. a erum 1 fermetra mnui.

Jlus Bjrnsson, 3.1.2012 kl. 00:50

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (13.4.): 5
  • Sl. slarhring: 10
  • Sl. viku: 65
  • Fr upphafi: 1668692

Anna

  • Innlit dag: 5
  • Innlit sl. viku: 55
  • Gestir dag: 5
  • IP-tlur dag: 5

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Aprl 2021
S M M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband