Leita frttum mbl.is

Sparnaur er svo fjrfestar fi drt lnsf! - Raunverulegt hlutverk lfeyrissja er ekki sparnaur

Fyrir helgi barst mr pstur fr konu sem sagi farir snar og mannsins sns ekki slttar gagnvart lfeyrissjnum hans. Hann var me sreignarsparna hj tilteknum sji og lka ln. nokkurra ra tmabili hafi lni hkka verulega en sreignarsparnaurinn verulega.

lafur Margeirsson, doktorsnemi hagfri fjallai um etta ml sunni sinni frslunni Saga sjflaga. ar kemst hann a eirri niurstu a ekkert vit s v a greia sreignarsj og hvetur flk til a taka t sreignarsparnainn sinn. Umfjllun lafs um mli er einfaldlega a g, a g hef lti vi a a bta. Vona g a sendandinn erfi a ekki vi mig, g fjalli ekki beinum orum um mli hr.

Gunnar Heiarsson setti athugasemd inn frslu mna Svr um vertryggingu, sem g birti grkvldi, ar sem hann bendir misvgi milli lntku og sparnaar. Munur 1 m.kr. til 5 ra er fjra hundra sund eftir v hver peningana.

Hvorugt af essu arf a koma vart. Fjrmlakerfi virkar svona. g vi, a taka peninga drt a lni og lna t hrra veri. Verum ekki svo einfld a halda, a betra s a eiga peninga lgum vxtum banka og skulda hrri vxtum, en a nota sparnainn til a greia niur ln. Hr er sraeinfalt dmi: S 1 m.kr. 1% vxtum sparisjsbk og sami aili s me 1 m.kr. ln 11% vxtum til 5 ra hj bankanum snum, er vikomandi a tapa 250 s.kr. lnstmanum. (Meallnsfjrh er 500 sund kr. og vaxtamunurinn 50 sund ri ea alls 250 sund.) essu tilfelli er hagkvmast fyrir vikomandi a nota peningana sparireikningnum til a greia upp lni og leggja vaxtamuninn inn sparireikninginn.

Raunverulegt hlutverk lfeyrissjanna

(Mig langar a vera dlti brtal nna og setja fram grandi mynd raunverulegu hlutverki lfeyrissjanna. Ekki skal lta a sem eftir kemur sem alhfingu og v sem sagt er, eru a sjlfsgu undantekningar.)

Lfeyrissjakerfi er strsta htin. Hvergi tapar almenningur peningum snum eins hratt og ar. hverjum mnui er greitt fyrir ann sem er me 250.000 kr. mnaarlaun 30.000 kr. lfeyrissj. 10.000 kr. koma af launum vikomandi og 20.000 kr. koma fr atvinnurekandanum og eru ekkert anna en laun, vi kllum a ekki v nafni. 30.000 kr. mnui er 360.000 kr. ri. Ef stainn fyrir a greia etta ennan htt inn sjina, fengi vikomandi a nota peninginn til a greia niur ln sn, grir vikomandi lklegast 10% af tlunni rlega lgri vxtum vegna lnsins sns. Hvers vegna g a greia 12% af launum mnum til lfeyrissjsins mns til a geta teki ln hj essum sama lfeyrissji mun hrri vxtum en g f af peningunum sem hann fkk fr mr? a er eitthva strlega rangt vi a.

Teki skal fram, a g er ekkert mti lfeyrissjum, en kllum hlutina rttu nafni:

1. Lfeyrissjirnir eru til a greia niur tgjld rkisins. Lfeyrisgreislur voru fyrir 30 - 40 rum hugsaar til a bta kjr aldrara ellinni og hag rykja. dag eru r fyrst og fremst niurgreisla framlagi rkisins til velferarkerfisins. S sem mikil rttindi fr lfeyrissjnum er lti bttari en s sem nnast engin rttindi ea mjg takmrku. Skiptir ekki mli hvort vikomandi br einn, me maka snum ea er vistheimili. Kerfi sem vi bum vi dag gengur t jfnu, annig a allt sem vi spruum lfeyrissji starfsvinni umfram manninn nsta hs er ekki a ntast okkur nema a mjg takmrkuu leiti vegna eirrar tekjujfnunar sem felst kerfinu. Nlega steig fram kona sem var me fimmta hundra sund greislur r lfeyrissji mnui. Hn bj sambli eldri borgara og anga runnu nr allar tekjur hennar. Hn hafi ekki einu sinni efni a kaupa jlagjafir handa barnabrnunum. Draumurinn um feralg ellinni var brostinn vegna ess a sambli hirti nr allt af henni. nsta gangi var kannski einstaklingur sem hafi um 100 sund fr lfeyrissjnum og hann hafi smu rstfunartekjur og blessu konan. Til hvers var konan a vinna sr essi rttindi og geyma au lfeyrissji, ef a btti hag hennar ekkert? Nei, v miur hafa stjrnvld eyilagt ann hluta lfeyrissjakerfisins sem gekk t "hyggjulaust vikvld". Nverandi almannatryggingakerfi gengur nefnilega t a gera hlut allra jafn nturlegan.

2. Hlutverk lfeyrissjanna dag er a tvega f til fjrfestinga. Stareynd mlsins er a lfeyrissjirnir eru strstu fjrfestar landsins. eir safna lnsf fr igjaldsgreiendum og svo ori kvenu eir eigi a skila gri vxtun, standa r dyr galopnar. vxtunarkrafan er nefnilega tengd afkomu sjanna, annig a endurgreisla lnsfjrins fer allt eftir v hvernig fjrfestingastjrar sjanna standa sig og san efnahagsumhverfinu. Gangi allt afturftunum eins og sustu 4 r, segir framkvmdastjrinn af sr! Nei, nei, nei. tapar sjflaginn peningunum snum. Framkvmdastjranum lur kannski illa yfir essu, en hann heldur laununum snum og blnum og hinum og essum frindum. Sjflaginn, hann aftur mti arf a stta sig vi 20% skeringu og aan af meiri. N gangi vel, ntur sjflaginn ess vissulega, en framkvmdastjrinn er lklegast verlaunaur. ngastir eru fjrfestar, ar sem eir f meiri pening til a leika sr me.

slensku lfeyrissjirnir eru ornir allt of strir fyrir sland. Fjrfestingageta eirra stefnir 2.000 ma.kr. og a rtt fyrir a hafa tapa fleiri hundru milljrum ri 2008. 2.000 ma.kr. er um 30% umfram rlega jarframleislu! Bara a eitt er httumerki.

3. Sjflagar hagnast meira v a greia niur ln en eiga peninga lfeyrissjum. lafur Margeirsson komst a essari niurstu sinni grein og g er a sumu leiti sammla honum. Eins og staan er dag jflaginu, er skuldlaus maur frjls maur. g einhverja milljna tugi inni mnum lfeyrissjum mia vi a sem g hef greitt inn . g hef fengi ln hj einum eirra og telst mr til a g greii um 5% hrri vexti af lninu, en a sem g f t r peningum mnum hj sjnum. Ef ll lfeyrisigjld vegna mn hefu veri greidd inn reikning, sem g hefi geta nota sta lntku (notkunin h strngum skilyrum), vru skuldir mnar brot af v sem r eru dag og ar me vri eignarhlutur minn hsinu mnu mun hrri. Hugsanlega tti g a skuldlaust. Vi arar efnahagsastur gti staan snist vi, .e. hagkvmara vri a taka ln og eiga pening lfeyrissji. annig var a t.d. runum 2004 - 2006 fyrir sem tku gengistrygg ln. dag er veri a fl etta flk lifandi me okurvxtum Selabanka slands.

4. Lfeyrissjir geyma framtarskatttekjur rkissjs og sveitaflaga. etta er lklegast einn mikilvgasti tilgangur lfeyrissjanna, .e. a taka skatttekjur ntmans og geyma r til framtar. v miur er ekki vst a etta reynist rkissji vel. Hafi lfeyrissjirnir tapa 4 - 5 hundru milljrum vegna hrunsins, tapai rki (og sveitaflg) leiinni bilinu 133 - 166 ma.kr. mia vi a rijungur uppharinnar fari skatta. Ef rkissjur hefi reglu a innheimta skatt strax af lfeyrisigjldum og safna honum varasj sem hefi vaxtast sama htt og hj sjunum, hefi rki (og sveitaflg) tt um 600 ma.kr. essum varasji lok september 2008. S upph hefi rugglega breytt msu varandi rrin sem rki og sveitaflg hefu geta gripi til v skyni a endurreisa efnahagslfi. Spurningin er bara hvort rki hefi ekki veri bi a eya essum peningum fyrir lngu einhverja vitleysu.

g er eirrar skounar, lkt og margir fleiri, a nausynlegt s a endurskoa framkvmd lfeyrissparnaar og opna ar meira fyrir einstaklingsbundinn sparna. Samtryggingakerfi blgnar t n ess a halda vi krfurnar sem tlast er til a a standi undir. lafur Margeirsson hefur sagt kerfi vera Ponzi svikamyllu, .e. eir sem fyrst komast eftirlaunaaldur f sitt kostna eirra sem sar koma og loks egar kemur a eim veri ekkert eftir. Stareyndin er s, a lfeyrissfnun almennings hefur a miklu leiti hraki af lei hins upprunalega tilgangs. a arf a leirtta.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Langar a bta einu atrii vi gta samantekt. a snr a stjrnum sjanna. r eru mis fjlmennar, en allar byggja r jfnum fjlda stjrnarmanna sem eru annarsvegar tilnefndir af sjflgum (a nafninu til) og hinsvegar af SA. - Hr er g a tala um almennu sjina, ekki lti til sja rkisstarfsmanna - raun er etta annig a a eru fulltrar SA sem stjrna sjunum. v miur hafa stttarflgin nota sjsstjrnaaild sna til a "umbuna" flki, sem hefur starfa lengi a flagsmlum sinnar stttar. Oftar en ekki hefur etta flk litla ekkingu eim flknu mlum, sem starfsemi sjanna snst um. a hefur leitt til ess eins og ur segir, a fulltrar SA stjrna essum sjum raun og vxtun rstfunarfjr eirra miast nnast aldrei vi hagsmuni sjflaga, sem eru nttrulega eingngu a greia sjflgum lfeyri vi starfslok. Svo stofna menn Framtakssj slands, sem er fjrmagnaur me v f, sem tti me rttu a ntast til greislu lfeyris sjflaga, en mun fyrirsjanlega allt glatast. a segir eiginlega alla sguna hver er stjrnarformaur framtakssjsins og framkvmdastjri.

Lfeyrisegi (IP-tala skr) 5.10.2011 kl. 14:41

2 identicon

g hef lesi flest a sem birst hefur eftir laf um lfeyrissjina og ver bara a segja a mr finnst skoanir hans byggjast algjrum grundvallarmisskilning.

a ekki a lta lfeyrissjakerfi slenskaeinsog verbrfasj ar sem menn eignast hlutdeild heldur sem tryggingarkerfiar sem menn lastrttindi. egar menn skilja ennangrundvallarmun sj menn strax a a t.d. a bera saman vxtun af lfeyrissjunum vi nnur "sparnaarform" er rangt v gleyma menn tryggingarhlutverkinu.

Tryggingarhlutverkifelstt.d. rorkulfeyri, makalfeyri, barnalfeyri og tgreislu alla vi, h v hversu gamall maur verur.

A lsa kerfinu vi Ponzi kerfi, ar sem fyrstir koma fyrstir f, tti enginn a gera sem vill lta taka sig alvarlega. eir ellilfeyrisegar sem n eru a taka sig skeringar hafa rugglega eitthva um a a segja !

a er n egar opi fyrir einstaklingssparna og a heitir sreignarsparnaur. Ef menn vilja leggja niur skylduaild a samtryggingarsj vera menn um lei a benda a hvernig mehndla sem fara flatt og tapa snum "einstaklingssparnai" og geta ekki framfleitt sr ellinni....skattgreiendur gera a allavega ekki!

a sem mr finnst kannski mest neanbeltis gagnrni lafs er a a horfa algerlega framhj v a lfeyrissjir landsmanna voru stru tapararnir neyarlgunum egarskuldabrfaeign eirra var fr aftur fyrir bankainnistur krfuhafar. Svo koma menn nna og segja a betra hefi veri a setja bara lfeyrissparnainn inn bankabk af v a vextirnir voru svo gir af eim og allt rkistryggt.

J, a er rtt... jflagi ar sem reglunum er bara breytt eftir...og reikningurinn sendur skattgreiendur.

Magns Birgisson (IP-tala skr) 5.10.2011 kl. 23:34

3 Smmynd: Marin G. Njlsson

Magns, lafur er ekki einn um a lsa essu ennan htt, flk hafi ekki nota ori Ponzi-svikamylla.

Stareyndin er s, a nverandi hrai rttindavinnings er meiri en vxtun sjanna rur vi. Menn innan kerfisins, m.a. Vilhjlmur Egilsson, hafa lst yfir hyggjum snum. Hggi sem kom sjina 2008 og er enn ekki a fullu komi fram, var svo miki a sjirnir eru flestir me neikva stu. Hva ir neikv staa? J, a ir a skuldbindingar sjanna mia vi tryggingafrilegar forsendur eru meiri en eignir eirra standa undir. Afleiing ess er a eir sem greitt hafa sjina munu ekki f a sem eim var lofa, egar eir greiddu inn. Nlega var rttindavinningur lkkaur um nlgt 1.000 kr. ri fyrir hverjar 10.000 kr. greiddar sjina. a var hgt rttindavinninginum vegna slmrar stu sjanna. Ef a hefi ekki veri gert, hefu eir tmst, .e. eir sem borguu sast inn og eiga sast rtt greislu hefu ekki fengi neitt.

a tpuu allir hruninu nema innstueigendur. a er hinn kaldi veruleiki. Engir tpuu meiru en hlutabrfaeigendur og san eir sem ttu skuldabrf bankanna. En a er ess vegna sem vi erum vi httustringu og fjrfestingastefnu hj lfeyrissjunum. Mistkin sem eir geru og mjg margir fjrfestar voru a skilgreina ekki krfuna, sem eir settu eggin sn , ngu stra. Kannski voru a ekki mistk heldur bara kaldhni rlaganna a allt sland hrundi.

g tek a fram, a g segi hvergi a betra s a setja lfeyrissparnainn inn bk. g bendi bara a um essar mundir vri sjflgum meiri akkur v a greia hratt niur skuldir snar og byggja svo upp sparna. Mean vxtun sparnaarins er lgri en kostnaurinn af lninu, er engin skynsemi a taka sparnainn fram yfir uppgreislu lna. a er minn mlflutningur.

Mig langar a taka a fram, a hvergi frslunni er beint gagnrni lfeyrissjina fyrir utan a etta sem g segi um a framkvmdastjrar hafi ekki teki sig launalkkun, egar allt fr fjandans til. Allt anna er bara lsing mn v hvernig g s lfeyrissjina vera misnotaa (liur 1 og 2), a hagstara s a greia upp ln en spara mia vi vexti hvors kosts og a lfeyrissjunum var breytt geymslusta fyrir framtarskatttekjur rkisins og eru v ekki bara me byrg afkomu sjflaga heldur lka samflagsins. a er stareynd a veri er a misnota lfeyrissjina og a illilega.

Rki er alls staar a f flk til a taka sig nja byrar. Nna eiga allir a greia til Starfsendurhfingarsjs (VIRK). Fyrir 20 rum s rki um a greia fyrir endurhfingu flks, nna er a VIRK. Vissulega dekkar VIRK mun meira en rki dekkai , en hluti af v sem var keypis ur (hluti af skttum) er n rukka fyrir framhj skattkerfinu. sama htt er greislutttaka sjkrasja, sjklinga, ellilfeyrisega. etta var greitt skttunum ur og rtt fyrir a skattarnir hafi hkka, borgum vi meira fyrir a sem greitt skttunum ur.

Marin G. Njlsson, 6.10.2011 kl. 00:14

4 identicon

Sll

a var ekki beinlnis tlun mn a eigna r gagnrni lfeyrissjakerfi sem ekkikom framhj r heldur a vara vi a taka of miki undir mlflutning lafs Margeirssonar sem mr hefur fundist vera glannalegur. g arf kannski a velja betur vettvanginn :-)

En...nokkrar punktar.

A nverandi hrai rttindavinnslu er meiri en vxtun er rtt. Rttindavinnslan miast vi a langtma vxtun s ekki slakari en 3,5%. a hefur tekist gtlega hinga til en bankahruni var forsendubrestur semfir su fyrir....ekki satt ?

gman ekki srstaklega eftir gagnrni Vilhjlms almenna sji en allir vita a tryggingarfrileg staa opinberu sjanna er hrileg og Vilhjlmur hefur oft gagnrnt a. Hva almennu sjina varar er til staar mekanismi lgum til a laga tryggingafrilega stu eirra (rttindaskering) og persnulega er g eirrar skounar a ekki hafi veri gengi ngilega kvei fram hva a varar.

Varandi a a betra s a greia upp skuldir en a greia lfeyrissj. etta er ekki svo einfalt. a sem skiptir mli er vegi mealtal langtmavxtunar. Ef vxtun er 0% eitt r en 10% a nsta fr s sem tk t sparnainn sinn 0% rinu enga vxtun a seinna og a mealtali 0% en s sem ekki geri a fkk 5% vxtun a mealtali og hrri ef hann greiddi inn allan tmann. Og v arf a skoa mli me lengra tmabil huga !

a kann hinsvegar a vera rttltanlegt a ganga sreignarsparnainn sinn, t.d. til a fora tjni eins og a missa fasteign uppbo ea greia upp skuldir sem lkka verulega greislubiri. En...etta arf a skoa vel og mia vi astur hvers og eins.

"vxtun" samtryggingarlfeyrissparnaar hltur alltaf a vera minni ea svipu og dreift eignasafn me ltilli httu. a er vegna tryggingahlutverks lifeyrissjanna. a m lta annig a af vxtun s klipin upph sem samsvarar v a kaupa sr tryggingar, t.d. rorkutryggingar sem borgar upph t vina. Slktrygging er ekki keypis.

Varandi httu- og eignadreifingu. g held a egar mli er skoa hafi lfeyrissjirnir stai sig bara gtlega. Eignadreifingin var me eim htti a tjni var lgmarka ekki hafi tekist a koma veg fyrir a. Eignaflokkadreifingin er a miklu leiti sett niur me lgum. er ljst a etta er misjafnt milli sja og sumir tapa strum meira en arir.

A lokum. g er ekki og hef aldrei veri starfsmaur lfeyrissja...bara hugamaur einsog allir slendingar ttu a vera. g er reyndar "kunnttumaur" menntunar minnar vegna...sem margir segja reyndar a s einskis viri.

Magns Birgisson (IP-tala skr) 6.10.2011 kl. 09:14

5 Smmynd: Sumarlii Einar Daason

Gur pistill og gar athugasemdir hr a ofan.

Vi verum a horfast augu vi a a almenna lfeyrissjskerfi er raun og veru skattur sem greiist af launum. a sannast bara hvernig rki er a fra snar skyldur yfir almenna lfeyrissjskerfi sem er komi upp 12%.

Mr snist sreignakerfi vera a rast smu tt.

Hins vegar eru eir sem hafa stjrn essum 12% skatti a ssla me f alls konar fjrfestingar og arflega h laun hj sjlfum sr. Slkt yri illa lii ef forstjrar rkisstofnana myndu gera a sama.

Ef maur skoar run skatta- og lfeyrissjskerfunum hr landieinhverja ratugi aftur tmann, sr maur a a er veri a hkka skattbyri almenning n ess a a fi kannski eitthva meira mti. Svona eins og egar froskur er soinn lifandi me v a hita vatni hgt og rlega me honum .

g er eirri skoun a a urfi a stokka etta kerfi upp. Anna hvort sameinalfeyrissjskerfi almennum skttum (gegnumstreymiskerfi) ea gera nverandi lfeyrissjskerfi valfrjlst eins og sreignakerfi. Nverandi kerfi er fyrir lngu komi t fyrir upprunalegan tilgang sinn.

Sumarlii Einar Daason, 6.10.2011 kl. 18:38

6 Smmynd: Gubjrn Jnsson

g er svolti hissa v sem Magns segir, varandi lfeyrissjina. Gangnrni byrga mefer fjrmuna j eim er ekkert n af nlinni. Sjir essir eru stofnair sem eignasjir og lgum um , fyrstu ratugina, var skrt kvi um a eir hefu me hndum VRSLU fjr sjsflaga og vri skylt a vaxta a me bestu fanlegu kjrum. eim tma var sjunum heimilt a lna t f n traustra vea ea trygginga.

Fljtlega voru teknar inn til lfeyrissjanna greislur rorkulfeyris. Vegna stutts tma uppsfnun rttinda, var rorkulfeyrir sjana ltill. En ar sem sjirnir voru og eru enn sfnunarsjir inneigna, bru eir ekki byrg rorkugreislum umfram uppsfnu rttindi. Rkinu var v tla a koma arna mti me greislur vegna ryrkja, en a uru aldrei neinar efndir v.

fyrstu runum mttu lfeyrissjirnir ekki lna t n tryggra vea ea trygginga rkis ea sveitarflaga.. Fyrir rmum 30 rum var fari a lauma inn samykktir sjanna kvum um a eir mttu eiga ltinn hluta eigna sinna hlutabrfum og skudlabrfum svoklluu "gru svi" . arna var ekki um eina afmarka breytingu a ra, heldur hefur stugt veri haldi fram a breyta samykktum sjanna, annig a n eru til sjir sem hafa samykktum snum heimildir til a eiga ltt, ea trygga lnasamninga, afleiusamninga ea hlutabrf, fyrir meira en 100% af eignum snum til greislu lfeyris

etta hefur veri trleg run, sem litla athygli hefur fengi. egar starfsemi tlna og vxtunar eiginfjr lfeyrissjanna, sustu rin fyrir hrun eru skou me gagnrnni hugsun, kemur glgglega ljs hvers vegna tap lfeyrissjanna var eins gfurlegt a raunin var. ar var n nokkurs skynsamleg vafa, fari langt t fyrir heimildir samykkta og laga rstfun fjrmunum sjsflaga.

g veit a s. l. 35 r hafa einstakir lfeyrissjir fari trlegar skgarferir me fjrmuni sjsflaga. Fyrir u. . b. tveimur ratugum var g kominn svo langt me a komast yfir raunveruleikatti essum mlum, a rherra yfir sjunum var binn a skipa svo fyrir a mr vru afhentar tilteknar upplsingar. egar g fr a kalla eftir eim, var sent heim til mn vvatrll, sem taldi heppilegra fyrir heilsu mna og nnustu ttingja a g lti af svona frii,eins og a var ora. egar vrslumenn fjrmuna minna grpa til slkra agera, frekar en upplsa um stu mla, mtti tla a eitthva vri ekki lagi. Og g hef s af rsreikningum missa sja a ekki er allt lagi me eignasfnin.

Gubjrn Jnsson, 6.10.2011 kl. 18:48

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (13.4.): 5
  • Sl. slarhring: 9
  • Sl. viku: 65
  • Fr upphafi: 1668692

Anna

  • Innlit dag: 5
  • Innlit sl. viku: 55
  • Gestir dag: 5
  • IP-tlur dag: 5

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Aprl 2021
S M M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband