Leita ķ fréttum mbl.is

Séu einstök fyrirtęki of stór, žarf aš takmarka stęrš žeirra

Hugmyndir um hękkun innstęšutrygginga voru settar fram af ESB sl. sumar.  Ķ žvķ tilefni birtist frétta į mbl.is 12. jślķ undir fyrirsögninni "Innistęšutrygging hękkuš?"  Viš žessa frétt hengdi ég bloggfęrslu sem ég vil endurbirta hérna fyrir nešan.  Einnig skrifaši ég fęrslu um žessa hluti 19. janśar sl. Kolvitlaust aš sameina bankana - Žeir eru žegar of stórir fyrir tryggingasjóšinn.  Ķ bįšum žessum fęrslum bendi ég į aš innstęšutryggingar sem tryggja eiga ķslenskt fjįrmįlakerfi ganga ekki meš žį stęrš af bönkum sem er hér į landi.  Hver banki um sig er einfaldlega of stór fyrir žetta kerfi og tryggingasjóšur mun aldrei standa undir žvķ aš einn stóru bankanna félli į nefiš. En hér er fęrslan:

Verši žetta aš veruleika, žarf aš setja tķmabundiš žak į innlįnasöfnun bankanna

Fyrir Alžingi liggur frumvarp, žar sem lagt er til aš innstęšur verši varšar upp aš EUR 100.000.  Ķ frumvarpinu er gert rįš fyrir aš greišslur fari fram aš hįmarki 20 dögum eftir aš Fjįrmįlaeftirlitiš hefur śrskuršaš aš innlįnsstofnun hafi veriš tekin til slitamešferšar.

Ég veit ekki alveg hvaš ķslenskum stjórnvöldum gengur til aš leggja fram žetta frumvarp.  Ekki sé ég aš žaš sé fręšilegur möguleiki į žvķ aš rķkissjóšur, hvaš žį tryggingasjóšurinn hafi fjįrhagslegt bolmagn nęstu 10 - 15 įrin til aš standa undir žeim fjįrśtlįtum, sem fall, žó vęri ekki nema, eins af stóru bönkunum hefši ķ för meš sér.  Vissulega eru sett mikil takmörk į žaš ķ frumvarpinu hverjir njóta trygginganna.  Žannig eru eftirfarandi innstęšur ekki tryggšar

  • innstęšur ķ eigu fjįrmįlafyrirtękja, 
  • innstęšur sem tengjast mįlum žar sem sakfellt hefur veriš fyrir peningažvętti,
  • innstęšur fyrirtękja sem fjįrmįlafyrirtęki fara meš virkan eignahlut ķ,
  • innstęšur rķkis, sveitarfélaga, stofnanna žeirra og fyrirtękja aš meiri hluta ķ eigu opinberra ašila,
  • innstęšur rekstrarfélags veršbréfasjóša og annarra sjóša um sameiginlega fjįrfestingu,
  • innstęšur annarra félaga ķ sömu samsteypu,
  • innstęšur sem ekki eru skrįšar į nafn.

Žrįtt fyrir žetta er lķklegt aš fall eins banka myndi setja rķkissjóš ķ nęr ómögulega stöšu.

Gróft séš mį skipta innstęšum ķ fjóra nokkuš jafna parta, ž.e. bankarnir žrķr og sķšan ašrir.  Falli einhver innlįnsstofnun śr hópi hinna minni, žį veršur höggiš lķklegast ekki svo mikiš aš rķkissjóšur geti ekki hlaupiš undir bagga.  Vandinn veršu mun meiri ef einhver af bönkunum žremur rišar til falls.  Žó žaš gerist er ekki vķst aš reyni į tryggingasjóšinn, žar sem viš hruniš ķ október 2008 kom ķ ljós aš Ķslandsbanki og Kaupžing gįtu greitt śt sķnar innstęšur.  Landsbankinn hefur ekki ennžį getaš gert žaš gagnvart Icesave-innstęšueigendum.

Um sķšustu įramót voru innlįn ķ ķslenskum innlįnsstofnunum um 1.660 milljaršar, samanboriš viš rśmlega 3.120 milljarša 30.9.2008.  Samkvęmt śtreikningi Talnakönnunar fyrir efnahags- og višskiptarįšuneytiš var gert rįš fyrir aš um 530 milljaršar vęru tryggšir mišaš viš 50.000 evru tryggingu (prentvilla ķ athugasemd meš frumvarpinu, en žar segir 100.000 evrur).  Hękkum upphęšina ķ 100 ž.EUR og gengi evru upp į 150, žį mį gera rįš fyrir aš tryggšar innstęšur gętu veriš allt aš 650 milljaršar, žó sś tala sé lķklegast ķ hęrri kantinn.  (Höfum ķ huga aš eingöngu 1% innstęšureikninga einstaklinga og 4% hjį fyrirtękjum voru meš hęrri innstęšu en 10 m.kr. annars vegar ķ lok september 2008 og hins vegar įrslok 2008, samkvęmt śtreikningum Talnakönnunar.)

Gerum nś rįš fyrir aš einn stóru bankanna falli, en hann eigi fyrir 70% af innlįnum.  Žį standa eftir um 50-60 milljaršar.  Reynslan sżnir okkur aftur, aš falli einn banki, žį eru miklar lķkur į žvķ aš hinir fylgi meš.  Viš erum žvķ hugsanlega aš tala um aš tryggingasjóšurinn žurfi aš reiša fram 150-180 milljarša innan viku frį žvķ aš bankarnir hrynja.  Žiš veršiš bara aš afsaka, en ég sé žaš ekki gerast.  Ekki mį gleyma žvķ aš įhętta eykst eftir žvķ sem bankarnir stękka og ekki er žaš markmiš žeirra aš minnka.

Ef ég į aš segja eins og er, žį er eina leišin til žess aš Ķsland geti uppfyllt vęntanlega tilskipun ESB og žau lög sem liggja ķ frumvarpi fyrir Alžingi, aš setja hömlur į vöxt innlįna hjį bönkunum žremur žar til aš hér hefur veriš komiš į betra eftirliti meš fjįrmįlafyrirtękjum, regluverk fyrir fjįrmįlakerfiš hefur veriš stórlega eflt og hér eru framkvęmd alvöru įlagspróf.   Framtķšarsżnin sem fellst ķ nżju tryggingakerfi er žess ešlis, aš žaš žarf margar hęfilega stórar einingar ķ staš žriggja risastórra.  ESB er ekki aš gera žannig breytingar (samkvęmt fréttum) į tryggingakerfinu, aš žaš henti ķslenskum ašstęšum.  Hęrri tryggingafjįrhęš gerir įstandiš bara erfišara ķ litlum hagkerfum.  Telji menn žetta svartsżnistal hjį mér, žį segir reynsla sögunnar okkur annaš.  


mbl.is Rķkiš verši aš hlaupa undir bagga
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Ķ umsögn sem ég skrifaši fyrir hönd IFRI um žetta frumvarp var lagt til aš tekiš yrši į žessu meš sérstaklega hįu įlagi į išgjöld žeirra fjįrmįlastofnana sem eru meš stęrsta markašshlutdeild. Enn fremur var lagt til aš ašskilnašur hefšbundinnar višskiptabankastarfsemi frį įhęttusamri fjįrfestingarstarfsemi yrši geršur aš skilyrši fyrir ašild aš innlįnstryggingakerfinu, eša žvingašur fram meš mun hęrra įhęttuįlagi en upphaflega var gert rįš fyrir ķ frumvarpinu.

Žannig yršu bankarnir beinlķnis žvingašir til aš halda markašshlutdeild sinni ķ skefjum og stilla įhęttusękni ķ hóf til aš minnka įhęttu trygginakerfisins. Fyrir ķslenska markašsumhverfiš myndi žaš žżša aš stóru bankarnir žrķr myndu žurfa aš leggja nišur starfsemi sķna ķ nśverandi mynd, eša skipta sér upp ķ minni einingar til žess aš verša samkeppnishęfir viš smęrri fyrirtęki ķ framtķšinni.

Allt saman eru žetta hinsvegar tillögur um minnihįttar lagfęringar į kerfi sem hvaša tryggingastęršfręšingur sem er getur ķ fljóti bragši séš aš gengur ekki upp og getur aldrei gengiš upp mišaš viš žęr kröfur sem geršar eru til innlįnstrygginga mišaš viš t.d. mįl eins og IceSave. Skv. śtreikningum mišaš viš išgjaldaforsendur ķ upphaflega frumvarpinu myndi taka nęstum heila öld aš byggja upp greišslugetu til aš rįša viš žaš ef ašeins einn af stóru bönkunum fęri į hlišina. Hvaš žį žeir allir!

Gamli innlįnstryggingasjóšurinn inniheldur 20 milljarša sem voru 18 milljaršar viš hrun. Ég hef fengiš stašfest frį fulltrśa ķ fjįrlaganefnd aš aldrei hefur króna veriš greidd śt śr sjóšnum. Enda gefur auga leiš žegar rķkiš er aš henda 10-20 milljöršum eins og ekkert sé inn ķ litlar fjįrmįlastofnanir į borš viš VBS og Sparisjóšina, aš žaš er vegna žess aš ekki mį lįta reyna į greišslugetu tryggingasjóšsins, žvķ hśn er nįkvęmlega engin ķ žessu samhengi.

Og til aš taka af öll tvķmęli žį nżtur sjóšurinn ekki rķkisįbyrgšar, og innstęšur eru žvķ ekki tryggšar meš rķkisįbyrgš, enda er žaš bannaš į evrópska efnahagssvęšinu. Hinsvegar er nśverandi rķkisstjórn bśin aš bķta žaš ķ sig aš hśn verši aš standa viš žau loforš sem fyrri rķkisstjórn gaf įšur en henni var velt af stóli meš uppreisn almennings. Žess vegna er veriš aš dęla ótöldum milljöršum af almannafé inn ķ andvana fjįrmįlafyrirtęki, svo aš ekki komist upp um žį stašreynd aš ķ žessu eins og öšru er keisarinn gjörsamlega allsber! Žaš fįrįnlegasta er hinsvegar aš yfirlżst "velferšarstjórn" vinstrimanna skuli lķta į žaš sem sitt helsta verkefni aš framfylgja stefnu hęgrimanna sem hefur einu sinni leitt til hruns nś žegar.

Gušmundur Įsgeirsson, 26.2.2011 kl. 14:42

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (22.3.): 1
  • Sl. sólarhring: 5
  • Sl. viku: 40
  • Frį upphafi: 1673421

Annaš

  • Innlit ķ dag: 1
  • Innlit sl. viku: 35
  • Gestir ķ dag: 1
  • IP-tölur ķ dag: 1

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Mars 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband