Leita frttum mbl.is

Bloggfrslur mnaarins, jn 2009

Hva ir a sland geri samning?

g hef aeins veri a glugga essa Icesave samninga. a sem vekur furu mna a mean rkissjur Bretlands og hollenska rki eru ailar a samningunum, er "Iceland" ea sland aila a samningnum. Hva ir a? Hvernig getur "sland" veri aili a samningi? g hlt a a vri rkissjur, rkisstjrnin ea fjrmlaruneyti sem gtu veri samningsailar en ekki "sland".

samningnum vi Aljagjaldeyrissjinn var a rkisstjrn slands (e. government of Iceland) sem geri samninginn. N er a bara "Iceland". Ekki einu sinni slenska lveldi, nei, bara "Iceland".

g velti fyrir mr hvort etta s rtt fram sett. "Iceland" ea "sland" er j eyjan veri bum , en g vissi ekki til a essi tilvsun hefi neina jrttarlega tilvsun. Ekki a g ekki nokku til jrttarlegra hluta. annig a spyr s sem ekki veit og frlegt vri a f skringu essu.

hugavert er a sj, a veri samningurinn ekki samykktur sumaringinu, gildist hann, skv. grein 3.2. Hr er v kjri tkifri fyrir stjrnarandstu a halda uppi gu mlfi.

Ekki er Tryggingasjunum gefinn langur tmi til a greia inn lni. Fimm dagar eru a sem sjurinn hefur eftir a honum hafa skotnast peningar fr Landsbankanum. Heilir FIMM dagar. Ekki er n trausti miki. Ekki a a Tryggingasjurinn urfi eitthva a liggja peningunum, en a hefi alveg mtt gefa t.d. 15 daga. N vilji menn borga hraar niur, verur a borga jafnt inn ba samningana og lta vita af v me riggja daga fyrirvara.

Grein 6 samningnum snist mr vera alveg furulegt afsal allra rttinda af hlfu Tryggingasjsins og slands: 6.5 Waiver of defences, 6.6 Immediate recourse, 6.7 Deferral of Iceland's rights.

Grein 7 bannar a gert s betur vi innistueigendur rum bnkum. Mr snist hn geta haft hrif slenskar innistutryggingar. Vissulega eru innistueigendur NBI (Nja Landsbankanum) en innistueigendur rum innlendum innlnastofnunum eru ekki undanegnir. ir etta a breytt forgangsrun krafna er fallin um sjlfa sig? Hva gerist ef fleiri innlendar innlnastofnanir falla? Ea gilda kvaranir sem hafa veri teknar og eingngu er tt vi njar kvaranir/samninga/lg? Annars skulum vi athuga a slenski tryggingasjurinn gti urft a greia Icesave innistueigendunum hrri upph til baka!

grein 9 er tala um "costs and expenses of the Lender", en slkt hefur ekki veri rtt fram a eim tma. Hver er essi kostnaur ea tgjld sem arna geta falli til? Er eitthva ak eim og hvernig er a kvei?

a kom fram ingi dag mli Jhnnu og fleiri stjrnarlia a ekki kmi til a neitt falli rki strax, en a er bara ekki satt. Samkvmt grein 12, eru nokkrar leiir til ess a Icesave skuldbindingarnar gtu falli n mikils fyrirvara rkissj og ar me skattborgara. T.d. m ar nefna a rkissjur komist vanskil vi lnadrottna. Vi skulum hafa huga, a erlendir eigendur rkisskuldabrfa eru margir og eir eiga miki. Vilji eir f ll brfin sn greidd t einhverjum gjalddaga og a fri saman vi t.d. stra afborgun lni, gti rkissjur hglega komist vanda sem myndi gjaldfella Icesave samningana. Lkurnar v a etta gerist nstu rum eru bara nokku miklar mia vi skuldaklafa sem hvla rkissji nna. Veri neyarlgin dmd gild, eru yfirgnfandi lkur v a essi staa komi upp. Nst er a greislurot Tryggingasjsins, a yri varla fyrr en eftir 7 r. N grein 12.1.11 tilokar a breyta slenskum lgum til samrmis vi hugsanlegar breytingar ESB tilskipun um tryggingasj. g skil vel a menn vilja fyrirbyggja einhlia breytingu lgunum til a draga r byrg sjsins, en a verur a leyfa rmi fyrir breytingu s hn samrmd innan EES samningsins.

a vekur furu a samningurinn falli undir breska dmstla, ar sem innisturnar voru slenskum banka og reglurnar sem um r giltu eru slenskar. etta atrii segir mr, samt mrgu ru sem kemur fram samningnum, a etta er ekki frjls samningur. Hr er um nauungarsamning a ra. Enda segir grein 17.2.3 "This paragraph 17.2 is for the benefit of the Lender only" (Lender er breski rkissjurinn). Og til a bta gru ofan svart, mega Bretar hfa ml fyrir hvaa dmstl sem er. Eru horfin rkin grein 17.2.2 a breskir dmstlar henti best.

Verst af llum finnst mr grein 18 breska samningnum (16.3 eim hollenska):

Each of the Guarantee fund and Iceland consents generally to the issue of any process in connection with any Dispute and to the giving of any type of relief or remedy against it, including the making, enforcement or execution against any of its property or assets (regardless of its or their use or intended use) of any order or judgement. If either the Guarantee Fund or Iceland or any of their respective property or assets is or are entitled in any jurisdictioni to any immunity form service of process or of other documents relating to any Dispute, or to any immunity from jurisdiction, suit, judgment, execution, attachment (whether before judgment, in aid of execution or otherwise) or other legal process, this irrevocably waived to the fullest extent permitted by the law of that jurisdiction. Each of the Guarantee Fund and Iceland also irrevocably agree not to claim any such immunity for themselves or their respective property or assets.

g f ekki betur s en a me essu su allar eignir "slands" lagar a vei fyrir greislu skuldanna. Einnig stendst ekki s stahfing Steingrms J. Sigfssonar a einhverjar eignir rkissjs veri aldrei lagar a vei og su grihelgar. (etta er a sem Magns Thoroddsen bendir .) Stahfing Steingrms snir a hann hefur fengi llega ingu og ekkert anna.

g hef svo sem ekki lesi marga samninga, en hef kynnt mr handarbaksykka samstarfssamninga vi erlenda birgja hr fyrir einhverjum 15 - 20 rum. Ver g a segja, a jafn einhlia samning hef g ekki augum liti. Ekki einu sinni slenskir lnasamningar komast hlfkvist vi etta og margir eirra ansi einhlia. Hr er veri a gefa allt eftir. Hvergi er nokkurt atrii sem hgt er a segja a s "slandi" ea Tryggingasjnum hag. Og svo er a grein 16.3/18 sem gengur t fyrir allan jfablk. a er sko eins gott a samningurinn lendi ekki fyrir dmi, veri hann anna bor samykktur. Bretar geta leita um allan heim a lgsgu sem tlkar eitthvert eitt atrii eim hag og me v hirt hvaa eign sem eir vilja sem rkissjur . g myndi byrja v a hira ll varskip og senda svo fiskveiiflotann slandsmi. a er nkvmlega ekkert sem kemur veg fyrir a. eir gtu lka gert tilkall til fiskimianna, ar sem fiskurinn er sameign jarinnar og verur v ekki undaneginn "vekalli". Hverjum datt hug a samykkja essa klausu?

a getur vel veri a Tryggingasjur innistueigenda s byrgur fyrir greislum vegna Icesave upp a EUR 20.887. g tla ekki a gera greining um a. En essi samningur snst ekki um a. Hann snst um a hvernig Bretar og Hollendingar geta eignast sland. g held a a s betra a fara til JP MorganChase og semja vi um lnafyrirgreislu me lakari kjrum. Ea athuga hvort eir vilji taka yfir Landsbankann me manni og ms gegn v a greia Icesave. a er allt betra en a gangast undir ennan samning. N ef vi gngumst undir samninginn, ttum vi samt a reyna a losna undan honum eins fljtt og hgt er. Spurningin er hvort grein 7 kmi baki okkur.


mbl.is Strsta kluln slandssgunnar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Breytingastjrnun og stjrnun rekstrarsamfellu vantar

g hef, starfs mns vegna, veri srlegur hugamaur um ga stjrnhtti. fkusinn hafi veri httustjrnun, ryggisstjrnun og stjrnun rekstrarsamfellu, er a n nokku annig a rekstur fyrirtkja snst meira og minna um etta. Raunar hef g gengi svo langt a segja a rekstur fyrirtkja snist meira og minna um rennt og allt anna s afleiing af essu rennu, .e. breytingastjrnun, httustjrnun og stjrnun rekstrarsamfelldu. Daglegur rekstur er bara a fylgja eftir kvrunum teknum tengslum vi essa lykil stjrnunartti.

egar tilkynnt var haust a Viskiptar sland, Samtk atvinnulfsins og Kauphllin tluu a gefa t leibeiningar um stjrnhtti fyrirtkja, setti g mig samband vi framkvmdastjra Viskiptars og ba hann endilega a sj til ess a krafa um stjrnun rekstrarsamfellu yri felld inn essar leibeiningar. N er skjali komi t og vissulega s teki nokkrum stum httustringu og httumati, rlar ekki stjrnun rekstrarsamfellu hva breytingarstjrnun. Finnst mr a miur. Srstaklega finnst mr miur a stjrnun rekstrarsamfellu vanti, ar sem g held a fir geti mlt v mt, a a var einmitt s hluti rekstri fjrmlafyrirtkja sem klikkai hva verst sustu rum. Ekki bara sasta ri, heldur lka runum undan. Og san m ekki gleyma v, a nokkur fyrirtki sem hfu innleitt stjrnun rekstrarsamfellu stu af sr ofviri. M ar nefna Reiknistofu bankanna og VALITOR. Ef essi tv fyrirtki hefu falli, hefi vandinn fyrra haust ori umtalsvert meiri, ar sem greislukerfi landsmanna hefi dotti t.


mbl.is „Viamiklar breytingar“ stjrnarhttum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ml sem arir ttu a fylgjast ni me

Loksins er kominn ngu str aili sem getur teki til varna gegn eignaleigufyrirtkjunum. Frlegt verur a fylgjast me framgangi mlsins, ar sem rkin eru ll au smu hvort sem um er a ra 40 vinnutki, einkabifrei ea hsnisln. Get g ekki anna en hvatt Klningu til da og vonandi fst botn mli sem fyrst. Fordmisgildi er tvrtt.

Auvita er niurstaan ekki sjlfgefin, en tilvsunin forsendubresti og agerir eigenda Lsingar gegn krnunni og hagkerfinu eru okkur kunnugleg sem erum forsvari fyrir Hagsmunasamtkum heimilanna. Vi skiljum ekki a a s betra fyrir lnveitendur a sitja uppi me illseljanlegar eignir n tekna, en a finna lausn mlunum, annig a tekjufli haldist eins og a var ur. Kannski er Lsing bin a f kaupanda erlendis, a.m.k. er lklegt a hann finnist hr landi.

g viri alveg rtt Lsingar til a grpa til eirra agera sem hr um rir, en s ekki skynsemina v. Er a virkilega svo, a betra s a taka tkin r tekjuflun? Er betra a lta au standa inni einhverju porti og safna ryki, en a halda eim notkun me smu greislubyri og ur?


mbl.is Klning hafnar krfum Lsingar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Trausti hvarf og a arf a endurreisa

Ekki a a g s a mla me afer hseigandans lftanesi, en barttu minni hj Hagsmunasamtkum heimilanna, finnur maur fyrir vaxandi gremju hj flki yfir rraleysi stjrnvalda og bankanna. Mr finnst t.d. merkilegt a setjast niur me jnustufulltrum ea tibsstjrum hj hamskiptingum gmlu bankanna og eiga a geta treyst eim. Bara sorry Stna, etta virkar ekki annig.

Nju bankarnir eiga alveg eftir a vinna sr traust flks og mean a er ekki gert, vera svona uppkomur eins og dag. Frjlsi fjrfestingabankinn var svo sem ekki str tttakandi hruni efnahagskerfisins og v er g ekki a beina orum mnum til eirra. Raunar var FF fyrstur til a bja lntakendum upp alvru rri fyrra haust, rri sem litu ekki dagsins ljs hj stru bnkunum fyrr en byrjun aprl. En fyrir marga komu essi rri of seint, eins og svo margt anna tengslum vi efnahagshruni. g auglsti eftir rrum ma fyrra og aftur jn, en a tku fir mark essu kvabbi.

Eigendur og stjrnendur Glitnis, Landsbanka og Kaupings gltuu trausti landsmanna kjlfar hrunsins oktber, egar ljst var hvers konar sirkus hafi veri gangi varandi mis ml hj bnkunum. Nju bankarnir, .e. slandbanki, NBI og Nja Kauping, erfu etta vantraust og urfa v a hrista a af sr. a er ekki gert me v a ganga fram af hrku gegn skuldurum. a er gert me v a sna aumkt og skilning. etta virist mr full oft skorta mia vi r sgur sem g heyri fr v flki sem g samskiptum vi ea les innlegg fr blogginu ea Eyjunni.

En a eru svo sem ekki bara eigendur og stjrnendur bankanna sem misstu tiltra almennings. a geru einnig stjrnmlamenn og embttismenn. Einhverjir stjrnmlamenn hafa viki stum til a hleypa njum andlitum a, en lkt og me bankanna, erfa essir nju ailar vantrausti fr hinum fyrri. San koma eir sem hfu traust, eins og Steingrmur og Jhanna, og glata v hraa ljssins me v a treysta jinni ekki fyrir vitneskjunni, sannleikanum.

Endurreisn samflagsins byggist ekki v a endurreisa banka ea semja um Icesave. Hn byggir v a endurreisa traust.


mbl.is Bankinn fkk ekki lyklana
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skudlgurinn fundinn: Markasvirisbkhald ea hva?

Menn telja sig vera bnir a finna skudlginn fyrir fjrmlakreppunni. a er ekki lleg efnahagsstjrn ea halli fjrlgum. a er ekki varlegar lnveitingar og offrambo lnsf. a eru ekki r agerir sem Alan Greenspan, selabankastjra Bandarkjunum, hrinti framkvmd til a hressa vi efnahagslf Bandarkjanna ri 2001. Og a er alls ekki llegri httustringu, grgi og v a menn keyru upp ver llu til a ba til hagna. Nei, a er markasvirisbkhald (Mark-to-Market Accounting) kenna.

a m svo sem til sanns vegar fra, a breyta sfellt eignarstu samrmi vi markasviri s blekking egar ekki stendur til a selja. En a tla a kenna bkhaldsafer fyrir a a mnnum sst ekki fyrir grginni, er s furulegasta afskun sem g hef heyrt. S uppgjrsafer a mia vi markasviri er eingngu til ess fallin a ba til hagna, egar enginn hagnaur og tap egar tap hefur ekki ori. Hugsanlega vri hgt a rttlta a fra niur vermti eim tmapunkti egar markasviri hefur langan tma og mikilli veltu haldist undir kaupveri og sama gildir um hagna sem verur undir slkum kringumstum. a hljta allir a vita, en fst vi viskipti a etta er papprshagnaur og papprstap, .e. hvorki hagnaurinn n tapi raungerast fyrr en sala sr sta.

Li mnnum eitthva betur, er sjlfsagt a htta a nota uppgjrsafer sem gefur kost a misnota markainn jafn miki og raun bar vitni. Ver hlutabrfa og hrvru, s.s. olu, hefur veri "tala" upp ea jafnvel fyrirtki og flg misnotu til a kaupa brf yfirveri til ess eins a mynda bkhaldslegan hagna. Hva er ori af hinum gmlu gu reglum frambos og eftirspurnar? Af hverju er verteygni htt a virka? Hr ur fyrr myndaist hagnaur ea tap vi slu eigin eignum. Nna myndast etta vi a a arir kaupa og selja. Hafi eigandi verbrfa, fasteigna ea hrvru ekki hyggju a selja ea kaupa, er ekki sta til a breyta veri bkhaldi. Standi aftur sala fyrir dyrum, getur slk breyting veri rttltanleg.

Vandinn vi markasvirisaferina var m.a. a menn notuu svona sndarhagna til a styja vi krfur snar um kaupauka. Flestir yfirmenn fjrmlaheiminum voru nefnilega afkomutengdum launum, .e. menn fengu feita kaupauka ef fyrirtkin skiluu gum hagnai, aeins vri um sndarhagna a ra. Menn geta greinilega ori hir peningum, ar sem allt var gert til a ba til sndarhagna og endurskoendur tku tt leiknum fullu, eins og sst vel Enron mlinu. En menn fengu ekki bara kaupauka egar vel gekk. Stjrnendur virtust lka f kaupauka egar illa gekk. Fyrir hva veit g ekki.

Eftir a hafa lesi yfir talsvert efni tengt essari umru um a markasvirisuppgjrsaferin s skudlgurinn fjrmlakreppunni, er g sannfrari um a hr er veri a finna blrabggul. Stjrnendur og endurskoendur eru a leita a lei til a urfa ekki a svara fyrir eigin heimsku. (Ef etta srir einhvern, verur hann a eiga a vi sig.) Ef a er einhver stjrnandi fjrmlafyrirtki, sem ekki vissi a stug hkkun eignavers var bla sem myndi springa, var s hinn sami ekki hfur til a gegna starfi snu. Ef essir ailar hldu a ola gti hkka endalaust ea a a vri elilegt a hsnisver tvfaldaist 4 rum ea a lntakendur hsnislna gtu n srsauka greitt refalda vexti, voru essir ailar illa vanhfir. g er nefnilega sannfrur um a flestir stjrnendur fjrmlafyrirtkja Bandarkjunum vissu, a etta gat ekki gengi til lengdar og sama gildir um stjrnendur gmlu bankanna hr landi.

Vilji menn leita a skudlg, ekki blrabggli, er nr a lta til ess hvers vegna opnaist allt einu mikill agangur a dru fjrmagni og hvers vegna etta fjrmagn leitai farvegi sem a fr. Ef vi fylgjum farveginum, finnum vi uppsprettuna. annig virkar a. Og hverjir eru farvegirnir? J, eignamarkair ar sem hgt er a vesetja eignina fyrir lninu sem nota var til a kaupa eignina. a var ekki bara slandi og Bandarkjunum sem fasteignaver hkkai upp r llu. etta gerist um allan heim. a var heldur ekki bara slandi sem velta hlutabrfamarkai jkst trlega miki, aukningin hafi vissulega veri mest hr landi. Menn hljta a spyrja sig hva gerist rekstrarumhverfi bankanna snemma essum ratug, sem geri a a verkum a etta fr allt af sta. g er me tilgtu um atrii sem g tel skipta miklu mli, en eins og me markasvirisaferina, urfti a stuning misvitra manna og kvenna til a valda essu mikla tjni sem ori hefur hagkerfi heimsins.

a sem g er a tala um er Basel II regluverki um eiginfjrstringu fjrmlafyrirtkja. Fyrir sem ekki vita, er til stofnun sem heitir Aljagreislubankinn (Bank of International Settlements ea BSI) og er me asetur Basel Sviss. essi stofnun er oft nefnd banki Selabankanna. Hn hefur nokkurs konar yfirjlegt vald til a kvara regluverk fjrmlamarkai og mjg margar af eim reglum um fjrmlamarkai sem settar hafa veri hr landi koma beint fr BSI. Reglur um eiginfjrstringar hafa veri til einhverja ratugi og ttu greinilega fullstrangar fyrir ntma fjrmlakerfi. a var v sasta ratug 20. aldar a mnnum fannst kominn tmi til a ltta hftunum. tkoman voru reglur sem eru nefndar daglegu tali Basel II en bera heiti New Capital Accord og voru gefnar t 2001, .e. ri sem uppsveiflan ti heimi byrjai. Reglurnar voru festar sessi hr landi um mitt r 2003, .e. um svipa leiti og trsin komst skri. Hsnismarkaurinn fylgdi san kjlafari. En hvernig st v a Basel II reglurnar hfu hugsanlega essi hrif?

Galdurinn af hrifum Basel II reglnanna var s a me eim var breytt treikningi httu af tlnum vegna velna. Hgt var a veita hrri ln og fleiri gegn ve vehfum eignum svo a eigi f lnastofnunarinnar hefi ekki styrkst. Ln sem ur urfti 8% eigi f, urfti nna bara 4%. tlnageta fjrmlafyrirtkja vissum lnaflokkum tvfaldaist einni nttu. a sem meira var a nokkrum rum sar, 2005 ti heimi og 2. mars 2007 hr landi, lkkai eiginfjrkrafan n. Fr r 4% 2,8%. tlnagetan hafi v hkka um 186% rfum rum. Banki sem ur gat lna 100 kr. fyrir hverjar 8 kr. eigi f, getur nna lna 285,7 kr. (Teki fram a etta nr eingngu til velna sem eru undir 80% af vermi eignarinnar sem lg er a vei.)

Ef vi leggjum etta nna saman vi markasvirisregluna og kaupaukana, erum vi komin me banvnu blndu sem lagi fjrmlakerfi Vesturlanda rst. Basel II opnai fyrir aukin tln til kaupa vehfum eignum me v a losa um miki magn af "dauu" ea "sofnandi" fjrmagni. Offrambo dru lnsf hleypti af sta eignablu sem myndai mikinn hagna hj flestum fjrmlafyrirtkjum heimsins. Stjrnendur og starfsmenn fengu kaupauka og kauprtt hlutabrfum. Eina leiin til a hagnast enn meira var a halda eignablunni vi, ar til a hn sprakk. Einn krkur essu er svo ttur matsfyrirtkjanna, en virkni Basel II reglnanna treysti a a au stu sig stykkinu og vru heiarleg. Eins og rannskn bandarska fjrmlaeftirlitsins leiddi ljs sl. sumar, klikkai hvorutveggja.

Vissulega m kenna markasvirisreglunum um eitthva af essu og Basel II drjga sk. Sama vi um matsfyrirtkin, en egar upp er stai, var a hfusyndin sjlf, grgin, sem tti strstu skina. Vi segjum: Veldur s sem heldur. Og a var nkvmlega a sem gerist. Stjrnendur fjrmlafyrirtkja og fjrfestingafyrirtkja hfu val. eir gtu vali a vera heiarlegir og vinna gu hluthafa og eigenda ea a vinna me a eitt markmi a skara sem mestan eld a sinni kku. eir vldu sari leiina og kstuu fyrir rann varkrni, httustringu og skynsemi. a er alveg sama hva vi bendum margar reglur ea lg sem ekki voru ngilega flug, voru a mannlegir breyskleikar sem uru fjrmlakerfinu a falli. a jafnt vi hr landi sem ti heimi.

a skal samt frt til bkar, a ekki fllu allir vegna eigin breyskleika. Margir soguust ofan svelginn sem myndaist af annarra vldum. Str hpur eirra, sem annig soguust me, og a jafnt vi um einstaklinga, fyrirtki og fagfjrfesta, geru a vegna ess a httumati eirra klikkai. eim datt bara lklegast ekki hug, a eir sem treyst var , hefu haga sr af eins mikilli varkrni og raun bar vitni. Hva a hugsanlega hefi veri unni kerfisbundi gegn hagsmunum eirra af eim sem vikomandi bar traust til. etta verur arfleif slensku "bankasnillinganna" og "trsarvkinganna". eir brugust trausti okkar sem einstaklinga og jar. (eir voru svo sem ekki eir einu sem brugust. ann hpa fylla einnig stjrnmlamenn og embttismenn.) Er mr til efs um a a traust veri nokkru sinni unni aftur.


a er til betri lei

g tel mikla annmarka vera lei Sjlfstismanna sem gerir hana fra. a er hvernig a halda utan um af hvaa igjldum a greia skatt og af hvaa igjldum er ekki bi a greia skatt.

g hef hr blogginu mnu ja a annarri lei og raunar rtt hana vi flk kringum mig. essi lei felst v a lkka 3-4 r mtframlag launagreienda lfeyrissj og hkka tryggingagjald sem v nemur. Hef g nefnt a mtframlagi lkki til fyrra horfs, sem var 6% sta 8% nna (samsvarandi lkkun yri a vera hj rkinu). almenna vinnumarkanum ir etta a 1/6 af igjldum 3-4 ra rynni til rkisins formi tryggingagjalds stainn fyrir a fara vxtun hj lfeyrissjunum.

Mun etta hafa hrif lfeyrisgreislur til sjflaga? g efast strlega um a. Flestir sjflagar greia lfeyrissji 30 r ea meira. Gefum okkur a igjld eirra og mtframlag atvinnurekenda nemi 12% af upph launa hverju ri, greitt fyrir hvern og einn 360% af rslaunum. Vi ager, sem g legg til, lkkar essi upph 352% sem er vissulega rflega 2% lkkun en g er sannfrur um a hn skiptir ekki mli.

Mun etta hafa hrif lfeyrissjina? A sjlfsgu hefur a hrif. eir missa 16,6% af igjldum snum (LSR tapar minna), en ef lei Sjlfstisflokksins er farin, tapast allt a 35%. hrifin eru v minni lfeyrissjina. g er ekki me hreinu upphina, en mia vi a Lfeyrissjur verzlunarmanna tk inn eitthva kringum 15 milljara igjld sasta ri (16,6% gerir um 2,5 milljara). LiVe var san me um 16% af llum eignum lfeyrissja um sustu ramt og ef vi gefum okkur a sjurinn s lka me 16% af llum igjldum, vera tekjurnar af essu rmlega 15 milljarar ri ea 60 milljarar 4 rum. Me v a hkka skeringu 3%, yru tekjurnar 22,5 milljarar ri ea 90 milljarar 4 rum.

Hr er virist rugglega einhverjum a deilan snist um keisarans skegg, .e. mn tfrsla og tfrsla sjlfstismanna, en svo er ekki. Munurinn aferunum er umtalsverur. Vissulega leysir afer sjlfstismanna lka vanda sveitarflaganna (ef vi gefum okkur a au fi tsvarshlutann til sn), en mti kemur flkinn treikningur v hvernig gera upp framtarskatt igjld. Mikil htta er v a mgulegt veri a reikna r skatt af lfeyristekjum framtinni og v veri einfaldasta leiin valin, sem er tvskttun. Mn afer kemur alveg veg fyrir tvskttunina. Afer sjlfstismanna kalla lka a essi afer vi skattheimtu veri tekin upp um aldur og vi, .e. a ekki veri breytt til fyrra horfs. Mn afer felur svo sem ann mguleika sr lka, .e. a tryggingagjald veri ekki lkka aftur til fyrra horfs. Mli er a hr vri a hluta til um kjarasamninga tengda ager, .e. a hkka mtframlag launagreienda aftur 8%, mean afer sjlfstismanna er skattkerfisager.

Allt hefur sna kosti og sna galla. g held a essi hugmynd mn um a flytja hluta af lfeyrismtframlagi launagreienda yfir tryggingagjald, s einfld og dr afer sem auvelt er a hrinda framkvmd. Hn hefur ltil framtarhrif og skilur ekki eftir mguleikann tvskttun. g legg til a hn veri skou betur ur en henni verur tt t af borinu. Strsti kosturinn vi hana (lkt og tillgu sjlfstismanna) er a launaflk verur ekkert vr vi hana tborguum launum snum og hn hefur ekki hrif vsitlu neysluvers og ar me fjrskuldbindingar landsmanna.

g geri mr grein fyrir a etta falli ekki gan jarveg hj llum, en g held a etta s srsaukaltil ager sem auvelt er a hrinda framkvmd.


mbl.is Grei lei gegnum vandann en drkeypt
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Myndi etta gerast slandi?

vef Daily Telegraph er frtt ar sem segir a KPMG standi frammi fyrir 1 milljars dollara lgsknar vegna undirmlslnafyrirtkisins New Century Financial Corporation. New Century fr hausinn og n hafa krfuhafar fyrirtkisins stefnt KPMG fyrir a vanrkja grflega eftirlitshlutverk sitt ("grossly negligent audits"). Og enn frekar segir:

As New Century's auditor, KPMG failed its public watchdog duty...The result was catastrophic.

Af hverju New Century er nota sem fordmi sr sgulega skringu. Upphaf undirmlslnakreppunnar er oft tengt vi fall fyrirtkisins ri 2007.

Spurningin er hvort svona eigi eftir a gerast hr landi. rsreikningar og milliuppgjr bankanna, fjrfestingafyrirtkja og annarra helstu aila sem sar hafa tengst hruni efnahagskerfisins sndu ekkert sem benti til ess sem sar var. Skrifa var athugasemdalaust ea lti upp hvert uppgjri ftur ru me afkomutlum og eignastu sem gaf ekki skyn neitt af v sem hefur veri sar hefur veri a koma ljs.


40% fastar afborganir lna er ekki viranlegt

g var essum fundi dag og geri nokkrar athugasemdir vi framsetningu gagna. g spuri hvernig menn hefu komist a eirri niurstu a a vri viranleg greislubyri a greia 40% rstfunartekna fastar afborganir lna. (A vsu vantar LN inn etta.) Svari sem g fkk var frekar loi. "etta er a sem menn mia vi" ea eitthva ttina. g spuri lka hvort inn essum tlum vru ln me frystingu og frestunum, .e. mia vri vi tluna sem flk vri a greia eftir a frysting ea frestun var komin til framkvmdar. orvarur Tjrvi fr einn og hlfan hring me a svar og veit g ekki niurstuna. spuri g hvort menn hefu samanbur fr v fyrir einu ri, tveimur rum ea lengra aftur tmann. Svari vi v var nei. spuri Fririk Fririksson, flagi minn hj Hagsmunasamtkum heimilanna, hvort til vri samanburur vi nnur lnd og aftur var svari nei. J, a vri til tlur fr 2007 ar sem kmi fram a slensk heimili vru me eim skuldsetnustu Vestur-Evrpu (a mig minnir), en bent var a tlurnar um Holland eim ggnum vru rangar.

Ggnin virast n til um 76 sund fjlskyldna af eim um 100 sund sem eiga eigi hsni. Hver samsetningin restin er, veit g ekki.

Niurstaan er s a allt of str hluti heimilanna er a nota of htt hlutfall rstfunartekna fastar afborganir lna. etta hlutfall eftir a versna mean ekki er gripi til agera. 1/6 hluti af eim 76.000 heimila sem knnunin ni til eru me mjg unga greislubyri, .e. greia meira en helming rstfunartekna fastar afborganir lna. Ekki er vita um stu 45-50 sund heimila. (Heimilin landinu eru talin vera bilinu 120-126 sund.)

Mr finnst mjg langstt a telja a viranlegt a greia 40% rstfunartekna fastar afborganir lna. Mr finnst a lka frnlegt a segja a lagi s a nota 30% af rstfunartekjum greislu hsnislna. au ggn sem g hef s um essa greislubyri mia vi a heildarkostnaur vi hsni s ekki meira en rijungur af rstfunartekjum, en inni v eru skattar, tryggingar, fastur kostnaur af hsni, vatn, hiti og rafmagn, ekki bara afborganir lna.

Annars hef g heyrt af v a agerir su undirbningi sem fela sr niurfrslu hsnislna. g hef etta stafest r remur lkum ttum. etta snist um a Jhanna og Steingrmur vilja eigna sr bjrgunina. g segi bara, a mr er sama hvaan gott kemur, og sama hver eignar sr lausnina.


mbl.is Greislubyri 77% viranleg
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fer leisgunema um sland

Dagana 13. - 18. ma sl. fr g hringfer me samnemendum mnum vi Leisgusklann. etta er svona sasta fing leisgunemans ur en honum er hent t alvruna. g ritai greinarkorn um ferina og er hana a finna vef Flags leisgumanna. Fyrir sem hafa huga, er hana a finna hr. etta er word-skjal, sem opnast ea er hgt a hlaa niur.

stuttu mli var eki fr Kpavogi um Vesturlands til Stykkishlms og san Hellissand. Dag tv var eki eftir noran veru Snfellsnesi um Laxrsdalsheii gegnum Hnavatnssslu til Lngumri Skagafiri. degi rj var komi vi Hofssi, Hlum Hjaltadal, Akureyri lei Mvatn. Dagur fjgur l um Mrudalsrfi yfir Jkuldal, Fljtdal og eftir fjrunum suur Breidalsvk. Nsta dag var eki sem lei l niur Hfn og san a Hala Suursveit. Sasta daginn var eki sem lei l til Reykjavkur me stuttum stoppum.

N ef einhvern vantar leisgumann me litlum ea strum hpum, er bara um a gera a hafa samband. Best er a nota tlvupstfangi mgn@islandia.is. g leisegi bi slensku og ensku.

Hfundur er leisgumaur.


Altarisbrkin er jargersemi

Alabasturstaflan Mruvallakirkju er jargersemi og ekki undir neinum kringumstum a flytja r landi. a er sorglegt a henni hafi ekki veri gert hrra undir hfi, en ar er hn flokki me msum rum slkum gersemum.

g held, a slendingar og slensk stjrnvld, su smtt og smtt a tta sig v a va um land eru strmerkilegir hlutir sem eru hluti af menningararfi okkar. Er vel a svo s, en v miur hafa msar gersemar glatast. Lklegasta skringin er s a mnnum fannst ekkert gildi v a varveita hlutina. etta voru gamlar og slitnar bkur sem gott var a nota sk ea fnir btar sem voru til trafala ea hshjallar sem stu vegi nrra bygginga ea kennilegar grjthleslur sem lagi var a rista sundur.

mrgum tilfellum eigum vi tlendingum a akka, a jargersemar hafa varveist. annig vi um Glaumb Skagafiri, ar sem m.a. langamma mn dvaldi stundum hj afa snum. Ea a einhverjir "furufuglar" hafa teki sig til og varveitt sgulegar minjar af rjsku ea rttu. annig t.d. vi um fjlmarga muni Skgasafninu.

Vi megum alls ekki lta svo , a slensk nttra s a eina sem sland geti boi erlendum feramnnum. a er bara ekki rtt. Feramnnum finnst miki til alls konar safna koma. Frakkar koma vi Fskrsfiri til a skoa sgu fransmanna slandi. Vestur-slendingar koma vi Vesturfararsetrinu Hofssi. Vi urfum a byggja essu og ru sem gerir hvern sta srstakan. Hpur flks hefur t.d. mikinn huga ntma kirkjum, arir vilja skoa fugla, torfbi, byggasfn og svona mtti lengi telja. Hgt vri a ba til feratlun um landi, ar sem ferast vri milli eirra kirkna sem geyma alabasturstflur sambland vi nttruskoun ea eitthva anna. ingeyri, Hlar og Mruvellir yru hluti af slkri fer. Gleymum v ekki a etta eru allt forn mennta- og menningasetur sem hafa haft mikla ingu fyrir land og j.

Hfundur er leisgumaur.


mbl.is Rherra leggst gegn slu brkurinnar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Fyrri sa | Nsta sa

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (13.4.): 5
  • Sl. slarhring: 9
  • Sl. viku: 65
  • Fr upphafi: 1668692

Anna

  • Innlit dag: 5
  • Innlit sl. viku: 55
  • Gestir dag: 5
  • IP-tlur dag: 5

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Aprl 2021
S M M F F L
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband