Leita frttum mbl.is

Hverjum er a kenna?

Umran um hlnun jarar og stur fyrir henni voru nokku umrunni vor og langar mig a birta aftur (ltilega breytt) tv blogg sem g skrifai um mli .

Hlnunin kannski ekki vandamli, en mengunin er

g hef lengi veri eirrar skounar a hlnunin ein og sr s kannski ekki svo alvarlegur hlutur mia vi hitabreytingar jru undanfarin 10 - 20 sund r og svo a vi litum skemmra tmabil. Vi erum t.d. ekki einu sinni komin a hitastig sem var um landnm. Mr fannst lka merkileg frttin um ri, egar einhver skrijkull Suausturlandi hafi hopa svo miki a hann hafi skila mannvistarleyfum sem hann grf einhverjum 5 - 600 rum eftir Landnm. g ver a viurkenna a g s ekki hver frttin var. A jkullinn var a hrfa ea a f stafestingu v a hitastig jarar sveiflast.

a er viurkennd stareynd a tmabilinu fr siskiptum fram ntjndu ld (og srstaklega sautjndu ld) var fremur kalt. Raunar svo kalt a a hefur veri kalla mini sld. essum tma var t.d. algengt a flk gat fari skauta Thames hjarta Lundna. Engum hefur dotti hug a segja a s hlnun sem var ntjndu ld og fram tuttugustu hefi veri vandaml. Samt var s hlnun mun meiri en hefur tt sr sta sustu 50 r, hva sustu 10 - 15 r. Hvert er vandamli? Lklegast a vi fylgjumst meira me hitastigi heimsvsu og sjum hvaa hrif (g vil ekki tala um afleiingar, ar sem a er neikvtt hugtak) breytingin hefur umhverfi okkar.

Fyrir 300 rum var algengt a a snjai London, n ykja a frttnmt. En vitum vi hva vi urfum a fara langt aftur tmann til a finna sambrilegar astur. Hr landi sjum vi rnefnum a Landnmsld og fram Sturlungald (ef vi gefum okkur a megni af eldri rnefnum hafi veri komi fram essu tmabili) a hr var mun hlrra en jafnvel um essar mundir. Jarvegsleifar og steingervingar va um land vsa til ess a hr landi hafi einu sinni veri mjg hltt. Svona frekar nmunda vi a sem er Suur Evrpu ea ess vegna Karabskahafinu. Hvert er vandamli, rlti hlni? Jkull Noregi var a skila 3.000 ra gmlum skinnsk. ir a a a hafi veri hlrra Noregi fyrir 3.000 rum ea var eigandinn uppi jkli egar hann tndi sknum snum. Rannsknir skjarna Grnlandsjkuls hafa leitt ljs a hitasveiflur hafa veri miklar stuttum tma. etta ber allt a sama brunni: Hitastig jarar er stugt.

a er aftur alvarlegt vandaml a vi ntmamaurinn eigum miklum erfileikum me a vernda a umhverfi og nttru sem vi hfum til afnota okkar viskeii. Vi mengum andrmslofti, thfin og landi eins og vi hfum ekkert betra a gera. v felst alvarleiki ess stands sem er a skapast, ekki hlnunin. Hlnunin er enn langt innan eirra marka sem jrin olir og flest a lf sem henni er. g lt ekki einu sinni a sem alvarlegan hlut a einhverjar drategundir oli ekki essar breytingar. a hefur gerst ur og mun endurtaka sig. Geti einhver snt fram a hlnun af mannavldum geti ori a mikil, a hntturinn veri ekki lfvnlegur, er um veri a tala um allt ara hluti. Mli er a engar slkar heimsendaspr hafa komi. r sem eru verstar gera mesta lagi r fyrir a mannkyni eigi erfiara lf fyrir hndum. Og hva me a? Vi erum hvort e er bara maurar fu sem heitir Jr og svo a okkur yki tilvera okkar merkileg, mun hn taka endi. Spurningin er bara hvenr og hvort vi fum nokkru um a ri.

Stra loftlagssvnindli - sjnarhorn leikmanns

Mr finnst essi umra um hvort er meiri skudlgur nttruleg hitnun Jarar ea hitnun Jarar af mannavldum, vera vissum villugtum. g held a bir ailar hafi eitthva til sns mls og umran eigi ekki a fjalla um a halda me rum og ar me sj hinum allt til forttu.

a eru tvr veigamiklar stareyndir essu mli:

1. Hitastig Jarar er breytilegt og essar hitasveiflur geta valdi mikilli rskun lfsskilyrum strum svum og run lfs.

2. Maurinn mengar andrmslofti eins og a s einhver ruslafata og er me v a breyta lfsskilyrum afmrkuum, en strum, svum og hefur einhver hrif run lfs.

Bara sustu 100 rum hfum vi upplifa talsverar hitasveiflur, sem eru af bum essu stum. Spurningarnar sem vi verum a leita svara vi eru:

1. Hva hefur hvor ttur um sig lagt miki til essara sveiflna og hvert verur vgi eirra komandi rum og rhundruum?

2. Vera hitabreytingar af vldum mannkyns a miklar a r hafi sjlfsttt veruleg hrif lfsskilyri Jrunni?

3. Hva er a sem vi getum gert til a sporna vi skilegum hrifum hitabreytinga af vldum mannkyns?

a er mn tr, a hitabreytingar vegna mannkyns vera aldrei eins miklar og alvarlegar eins og nttrulegar hitabreytingar. etta sjum vi hita- og kuldaskeium undanfarinna rsunda. Raunar arf ekki a fara lengra aftur en til um 1680 til a finna kuldaskei, sem hefi fengi okkur dag til a halda a sld vri a skella . Frum svo aftur til 1000 ea svo og vi vrum viss um a grurhsahrifin vru fullri virkni.

g hef sagt a hitabreytingarnar su ekki vandamli heldur er a mengunin. Vi urfum a leita leia til a auka nttrulega ljstillfun, .e. nttrulega bindingu kolefna og framleislu srefnis. Vi urfum a breyta framleisluferlum, annig a au mengi helst ekki neitt. Vi urfum a breyta vlum bifreia, annig a r spi ekki t r sr CO2 heldur bindi kolefni stainn fast efnasamband sem san er hgt a anna hvort farga ruggan htt ea endurnta. N nnur lei er a nota hreinni orkugjafa.

a er eitt sem vi getum ekki gert: Vi getum ekki heft efnahagsrun Afrku, vegna ess a efnari jirnar eru bnar a menga svo miki. Vi verum a leyfa essum jum a nota smu tkni og vi erum a nota, f smu tkifri og vi hfum. Vi getum ekki frast t ftkt eirra og efnahagserfileikum, ef vi tlum a banna eim a nota efnahagslega hagkvmar leiir til a koma sr t r vanda snum. Ef vi Vesturlndum viljum a essar jir noti ,,hreinni" aferir verum vi a ganga undan og taka upp essar ,,hreinni" aferir sjlf jafn rku mli og vi tlumst til a arir noti r.


mbl.is Hafna loftslagsbreytingum af mannavldum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Sll Marin,

a er alltaf gaman a lesa bloggi hj r:) a er af svo mrgu a taka loftslagsmlum a g held a enginn hafi ll spil hendi sem arf til a hafa glgga mynd af essu. g held a su miklar lkur a hluti af essu hlnunarskeii sem vi erum a ganga gegnum stafi af ttum sem mannkyni hefur haft hrif . Margt af essu eru menn a gera sr grein fyrir n me njum mliaferum og nrri tkni, t.d. a a norurskautssinn brnai miklu hraar sumari 2007 heldur en nokkurn rai fyrir. Orskin reynist vera s a sinn brnai nean fr og ynntist sta ess a minnka a flatarmli. egar kveinni ykkt var n brnai sinn alveg og str svi, allt a 50 sund ferklmetrar dag uru slaus haustmnuum. hrif norurskautssins hitastig sjvar geta ori talsver ar sem slaust norurheimskaut endurkastar litlu magni af slarljsinu sem kemur yfir sumarmnuina.

Eins og bendir rttilega er hlnunin ein sr er ekki strt vandaml og ekkert meira heldur en jrin hefur s ofan essum 4 milljrum ra sem hn hefur hringsla;) Eying regnskga Suur Amerku ogAsu er strt vandaml v essir regnskgar sj okkur fyrir um fjrungi srefnis andrmsloftinu - sem vi eigum erfitt me a vera n. g hef alltaf veri eirrar skounar a vi eigum ekki a kveikja strra bl en slkkvilii rur vi ef illa fer<g>og a best s kapp me forsj egar kemur a v a fara me essa litlu klu sem vi bum og erum, enn sem komi er, algerlega h me bsetu.

g held a a veri mjg spennandi a fylgjast me hva skeur nstu rum framleislu hreinnar orku. Hr Texas er talsvert unni essu og a hafa veri settar upp str vindorkuver vestur Texas undanfrnum rum og a.m.k. eitt strt er smum nor vestur Texas (ar sem vi kllum "the penhandle"). Anna strt er umrunni ngrenni vi Corpus Christi, stutt fr strnd Mexkflans. hafa veri gerar tilraunir oluborunum ngrenni Houston me a dla koltvsringi undir miklum rstingi niur oluborholur til a rsta olu upp og geyma san koltvsringinn vsum sta neanjarar. Vi eigum eftir a sj miki af tkninjungum nstu rum, bi til a framleia orku, og eins til a nta betur orku sem n er a mestu framleidd me kolum. Kjarnorka er aftur komin upp bori, en eftir v sem mr skilst eru vandaml me endurvinnslu hr svo miklar a etta er hlfger rautalending. N er veri a hola t Yucca fjall Nevada til a taka vi kjarnorkurgangi, en flestir virast vera sttir a a s slmur kostur,srstaklega eftir a nlegar jarfrirannsknir sndu a a lak mun meira vatn gegnum fjalli en gert hafi veri r fyrir, sem gti bori geislavirkan rgang sem endai Colorado nni sem sr megninu af Suvestur rkjunum fyrir drykkjarvatni. a er a mrgu a hyggja og mr finnst rlegra a menn hafi vai fyrir nean sig eins og sagt var sveitinni gamla daga:)

Kveja fr San Antonio, Texas

Arnr Baldvinsson

Arnr Baldvinsson (IP-tala skr) 17.12.2007 kl. 07:01

2 Smmynd: Marin G. Njlsson

g las n einhvers staar, a vandaml borga eins og New York, liggi ekki sur yngdinni sem hvlir landinu formi bygginga og vru hreinlega a fra landi kafa. etta er svipa og er a gerst Feneyjum.

Flin hafa ekki sur stafa af v, a bi er a setja margar r stokka og v vantar bi flilendur og nttrulega fyrirstu botni anna. Vi etta eykst vatnshrainn a miki a bugur m hafa ekki undan og in flir yfir bakka sna. etta er svona svipa og vatnsls vaski. Renni vatn of hratt/ of miklu magni niur niurfalli kemur a v a vatnslsinn hafi ekki undan, vegna ess a hann er hannaur til a taka vi vatnsstreymi tilteknu hmarksmagni tilteknum hmarkshraa. Anna dmi um etta, er egar str umferar fer um bugu, sbr. Kpavogshls. hgir umferinni svo a handan vi buguna su hlf tmar gtur.

Maurinn hefur fr rfi alda og alveg fram a eim tma sem ttbli fr a myndast Evrpu, frt sig til samrmi vi duttlunga nttrunnar. Fyrstu ttblissvin tku mi af landslagi og rennsli a. En n fer kjrlendum ttblis a fkka og er byrja a byggja svum sem engum datt hug a byggja ur. Fari er of nrri rbkkum, fjrunni, traustum jarvegi, sprungusvum, snjflasvum, o.s.frv. etta heitir a storka nttruflunum. Mr finnst t.d. alveg arfavitlaus hugmynd a fara a byggja landfyllingum undan strndum, egar allar framtarspr um sjvarstu segja a sjvarml muni hkka um 50 - 100 sm og jafnvel meira nstu 100 - 150 rum. Svona landfyllingar eru kannski lagi til a byggja feina ratugi, en ekkert meira en a. Nema menn tli svo nst a byggja flvarnir eins og Hollandi.

Koltvsringur er mengun, egar hann kemur ekki af nttrulegum stum. Og a vi um allt sem maurinn dlir t umhverfi sitt.

Marin G. Njlsson, 17.12.2007 kl. 10:14

3 Smmynd: Marin G. Njlsson

Arnr, fyrir mrgum rum tk g krs vi Stanford hskla sem ht Energy Business Issues. essum krs frum vi gegnum allar hugsanlegar og hugsandi leiir vi orkuframleislu samhlia v a stunda sndarviskipti olumarkai. Margt hefur breyst essum 20 rum ea svo, en eitt hefur ekki breyst. Framtarorkugjafinn er ekki enn kominn fram ea a.m.k. hafa menn ekki n a virkja afer sem talin var a yri orkugjafi framtarinnar. essi afer sem menn horfu til , er kjarnasamruni sta kjarnaklofnunar. a kemur kannski a v a a takist, v kjarnasamruni er talinn veita margfalt meiri orku en allar hinar aferirnar til samans. Ea a einhver nnur afer finnst.

En varandi koltvsring tblstri, hefur mr veri hugleikir af hverju menn hafa ekki fyrir lngu fundi afer til a binda hann og breyta fast efni. etta hltur bara a vera spurning um a finna rtta efni til a blanda saman vi.

a m svo nefna a eim tma tldu svartsnir menn a olutunnan myndi hkka fr $18 ri 1988 $27 ri 2005 og $36 ri 2015. g hefi kannski tt a taka langtmaln og kaupa olu .

Marin G. Njlsson, 17.12.2007 kl. 23:15

4 identicon

"En varandi koltvsring tblstri, hefur mr veri hugleikir af hverju menn hafa ekki fyrir lngu fundi afer til a binda hann og breyta fast efni. etta hltur bara a vera spurning um a finna rtta efni til a blanda saman vi."

etta hefur n egar gerst, en er ekki langt veg komi, bandarskar rannsknir :)

Benni (IP-tala skr) 18.12.2007 kl. 09:50

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (28.3.): 0
  • Sl. slarhring: 4
  • Sl. viku: 45
  • Fr upphafi: 0

Anna

  • Innlit dag: 0
  • Innlit sl. viku: 37
  • Gestir dag: 0
  • IP-tlur dag: 0

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Mars 2023
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband