Leita frttum mbl.is

slensk lg og stjrnarskr segja til um frihelgi einkalfs

Merkilegt er a lesa essa umfjllun Morgunblasins og raunar Frttatmans og DV. Hr er blaamannastttin a verja sjlfa sig og rtt sinn til a brjta frihelgi einkalfsins. r reglur hr landi sem ganga a g best veit lengst v a krefja opinbera aila um a gefa upp fjrhagsleg tengsl sn eru reglur Alingis um hagsmunatengsl ingmanna. eim vekur srstaka athygli eftirfarandi setning 2. gr. reglnanna:

Ekki skal skr fjrh ea vergildi eirra tta sem eru tilgreindir greininni.

Nkvmlega. Frihelgi ingmanna nr til ess, a eir urfi a greina fr atrium sem talin eru upp 11 tlulium, urfa eir ekki a greina fr fjrhum ea vergildi.

Opinber persna ea ekki, einstaklingurinn rtt til frihelgi einkalfs a v marki sem hann ks. a er ekki fjlmila a kvea hvenr slk frihelgi er rofin. Vilji Eiur Smri ea einhver annar bja fjlmilum heimskn til sn, er a hans val, en me v var hann ekki a opna alla skpa hsinu fyrir hnsni. Umfjllun um ferli knattspyrnumannsins Eis Smra Gujohnsen opnar ekki fyrir a hver sem er geti fjalla kk hans um heimilislf hans, eins og ra m af mlflutningi verjenda.

g hef undanfrnum rum fylgst gtlega me ferli Eis Smra Gujohnsen og feralagi hans milli ftboltaflaga. Aldrei essum tma man g eftir v a upplsingar um laun hans ea sluver hafi komi fr honum sjlfum. Hann hefur raunar reynt a fara leynt me slkar upplsingar og r alltaf byggt getgtum fjlmila. Getgtum sem er hann hefur alltaf kosi a hunsa. Slkar getgtur, sem ekki er svara, gefa fjlmilum ekki opi skotleyfi fjrml hans. a sem meira er a hnsni fjrml til opinberrar birtingar er brot slenskum lgum.

Ef a vri vilji lggjafans a fjrml "opinberrar persnu" vru opinber, vri vafalaust til lagagrein sem fjallai um a. Svo er ekki. stainn er stjrnarskr, lgum um mannrttindasttmla Evrpu, hegningarlgum og lgum persnuvernd og mefer persnuupplsingar lg hersla rtt flks til frihelgi einkalfs. A a eigi rtt v a halda v leyndu sem elilegt er a leynt megi fara. S hnsni fjrml leyf, hva verur nst? Hva flk borar, hvernig a talar vi maka sinn og brn, kynlf flks? kvi um frihelgi einkalfs vri ekki a finna slenskum lgum nema til a vernda einkalf flks. Vilji vikomandi a upplsingar um hann su birta, er a hans val, en hann hefur lka rtt til a neita v.

g tk eftir v um daginn, egar g vildi komast hj v a tilteknar upplsingar um fjrml okkar hjna vru birtar, glamrai frttastjrunum tveimur a g vri a reyna ritskoun. etta er kunnuglegur frasi hj eim sem hafa llegan mlsta a verja. Vilji maur ekki opinbera umfjllun, er maur a brjta tjningarfrelsi vikomandi blaamanns. Tjningarfrelsiskvi var sett stjrnarskr til a verja rtt flks til a tj skoanir snar, skoanir sem leiinni brytu ekki rtt annars einstaklings. Tjningarfrelsiskvi hefur ekkert me a a gera, a frttamaur hafi frelsi til a birta upplsingar sem lta a frihelgi einkalfsins enda eru slkar upplsingar ekki skoun. Hmlur birtingu slkra upplsinga skera v ekki tjningarfrelsi.

Hvort a er tilraun til ritskounar a vernda einkalfslegar upplsingar er deila sem seint verur leidd til lykta. Fjlmilar vera a fara a lgum. Skeri lg rtt fjlmila til a birta upplsingar, er a ekki ritskoun, a er einfaldlega s lagarammi sem fjlmiillinn br vi. Fjlmilar eru sfellt a tlka au mrk sem lgin setja eim og reyna a teygja au lengra og lengra. Stundum tekst eim a fara inn njar slir vegna grandvaraleysis ess sem fjalla er um ea einfaldlega vegna ess a vikomandi hefur ekki kjark, or ea getu (m.a. fjrhagslega) til a fara me ml sitt fyrir dm ea sianefnd Blaamannaflagsins. Me v myndast fordmi sem fjlmiillinn ntir sr (ea arir) til sambrilegrar umfjllunar um ara. En loks kemur a v a einhver hefur getuna og viljann til a fara me ml fyrir dmstla og er mikilvgt a dmstlar dmi eftir lgunum, en ekki v a eitthva hafi fengi a vigangast.

Eiur Smri vinni ml sitt gegn DV mun a ekki koma veg fyrir a fleiri nkvmlega eins frttir veri birtar. a er nefnilega me fjlmilaflk, eins og marga ara, a minni essi dma og lg er kaflega dapurt. etta sna hin fjlmrgu meiyraml sem falli hafa fjlmilum hag. Mrg virast au vera keimlk. g er ekki hlynntur v a sett veri einhver fjlmilanefnd til eftirlits me fjlmilum. Hver fjlmiill verur a kunna a fara me vald sitt. Hann verur a tta sig v sjlfur hva er leyfilegt og hva ekki. Tjningarfrelsi hefur ekkert me a a gera a setja megi hva sem er prent, t ldur ljsvakans ea vefinn. Ekki m rugla saman ritfrelsi og tjningarfrelsi. 73. gr. stjrnarskrrinnar kveur um tjningarfrelsi og segir a ekki megi koma ritskoun til a hamla tjningarfrelsi. ar er lka skilgreint a tjningarfrelsi felist eim rtti a lta ljs hugsanir snar, .e. skoun. 2.tl. 10. gr. laga nr. 62/1994 um mannrttindasttmla Evrpu segir um tjningarfrelsi:

arna segir a tjningarfrelsinu megi setja skorur, .e. formsreglur, skilyri, takmrkunum og viurlgum. a vill svo til a 73. gr. stjrnarskrrinnar er tfrsla 10. gr. laga um mannrttindasttmlans.

almennum hegningarlgum 19/1940 er XXV. kafla fjalla um rumeiingar og brot gegn frihelgi einkalfs. ar segir 229. gr.:

Hver, sem skrir opinberlega fr einkamlefnum annars manns, n ess a ngar stur su fyrir hendi, er rttlti verknainn, skal sta sektum ea [fangelsi]1) allt a 1 ri.

N spyr g hva telst "a ngar stur su fyrir hendi". egar kemur a fjlmilum, snst mli oftar en ekki um a selja bla ea auglsingar. Verjendur mli Eis Smra gegn DV ttast a vinni Eiur mli, geti "trsarvkingarnir" fari ml vi blai. g ver a viurkenna a himinn og haf er milli stu DV til a fjalla um skuldaml Eis og ess a fjalla um mlefni manna sem settu hagkerfi hausinn. essi mlatilbnaur verjendanna lsir hve slmt mlefni eir eru a verja. Hvernig getur mnnum dotti hug a bera saman stu rttamanns, sem mr vitanlega hefur ekki gert nokkurs manns hlut, og manna sem hafa lklega kosta hagkerfi og jarbi fleiri sund milljara. San m ekki gleyma v, a "trsarvkingarnir" eru me lagalega skyldu til a upplsa opinberlega um fjrhagslega stu flaga eirra eigu hvort heldur au eru skr hr landi ea rum rkjum Evrpu. g vona innilega a frttamat DV s ekki jafn dapurt og essi rkstuningur lgmanna eirra DV manna.

Mergur mlsins essu mli og svo mrgum rum er etta kvi 229. gr. hegningarlaga. Ekki m greina fr einkamlefnum annars manns nema ngar stur eru fyrir hendi. etta kvi er bi a vera lgunum fr upphafi. Tlkun ess hva telst "a ngar stur su fyrir hendi" eru arar dag en 1940. a bara skiptir ekki mli. Lgskringin sem kemur fram greinarger/athugasemdum me frumvarpinu gilda og ar er g alveg handviss um, a hnsni skuldastu vegna ess a vikomandi er berandi jflaginu n ess a hafa gert nokku anna af sr telst ekki "a ngar stur su fyrir hendi".

etta er n orin lengri umfjllun, en g tlai mr. stan er a fjlmilar hafa veri duglegir vi a fjalla um mli dag. hugi eirra essu mli er skiljanlegur, ar sem a snst um hve langt fjlmilum er leyfilegt a ganga hnsni eirri um einkamlefni einstaklings. Er a a vera berandi umru, svo kllu opinber persna, ng sta til a vikomandi bi vi skerta frihelgi einkalfs ea hafi jafnvel misst frihelgina alveg? S frihelgin skert, a hvaa leiti er hn skert? Rur fjlmilaflk v hverjir njta frihelginnar og hverjir ekki? Hvenr er einstaklingurinn sviptur frihelginni og hvaa hluta frihelginnar er hann sviptur? Eru a fjrhagsleg mlefni dag, kynhegun morgun, drykkjusiir hinn daginn, kkir hans fjra daginn og fortardraugar fimmta daginn? etta arf hrasdmur skera r um. Mli snst ekki um hvaa upplsingar voru birtar ea hvort r voru rttar ea rangar. Mli snst um hver a er sem kveur hvort Ptur ea Pll skuli njta frihelgi einkalfs sns og hvaa tta einkalfsins frihelgin nr til.


mbl.is Verur a stta sig vi umfjllun
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Hjalti Tmasson

Eins og hefur nreynt eigin skinni eru menn fyrir lngu bnir a tta sig a arna er g afer vi a gera flk trverugt og ea gera v erfitt fyrir strfum snum.

a er yfirleitt ng a birta lauslega oraar frttir um t.d fjrml einstaklinga, burt s fr hvort einhver ftur er fyrir frttinni ea ekki. Fjlmilar eru fstum tilvikum feimnir vi a taka tt essum leik ( nema eim tilvikum sem um eigendur eirra er a ra )heldur skka v skjlinu a hr s um tjningarfrelsi a ra og eir su a uppfylla skyldur snar vi almenning sem eigi rtt a vita. eir hafa semsagt teki sr a vald a kvea fyrir almenning hva hann vill vita og hva ekki. Mr hefur skilist a fjlmilamnnum s ekkert um a sett s stofn eitthvabatter til a fylgjast me umfjllun eirra og segjast eir ttast a um ritskoun s a ra. a er a segja, eir vilja sjlfir hafa etta vald snum hndum ( og eigenda sinna ) og telja a fjlmilanefnd veri strfum snum til trafala. Fyrir einstaklinga gti hinsvegar slk nefnd ori til ess a fjalla veri um ml eirra eftir rum mlikvara en eim hvort frttin selur ea a erfiara veri fyrir prtna aila a nota fjlmila til a sverta mannor flks skoanir ess su ekki samrmi vi hagsmuni einhvers hps ea fyrirtkja.

Hjalti Tmasson, 7.1.2011 kl. 18:31

2 Smmynd: ThoR-E

Manni hefur frekar fundist a til dmis ef liti er til dma undanfari a falla eir oftar blaamanninum hag og urfa eir a borga btur og or dmd merk. Meira a segja sr maur blaamenn dmda fyrir or annara, tt vitna s vimlendur orrtt, a eru eir dmdir.

En etta hefur auvita veri mismunandi eftir mlum.

ThoR-E, 7.1.2011 kl. 18:40

3 Smmynd: Elle_

Algerlega: Frihelgi einkalfsins er ekki skoun og kemur ekki tjningarfrelsi vi. Verst a ekki hafa allir ngan skilning ea ru essu efni og halda sig geta tvarpa llu um alla og n samykkis vikomandi manna.

Elle_, 7.1.2011 kl. 20:04

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (30.5.): 3
  • Sl. slarhring: 5
  • Sl. viku: 40
  • Fr upphafi: 1673804

Anna

  • Innlit dag: 3
  • Innlit sl. viku: 36
  • Gestir dag: 3
  • IP-tlur dag: 2

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Ma 2023
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband