Leita ķ fréttum mbl.is

Bloggfęrslur mįnašarins, mars 2012

Samkeppniseftirlit heimilar samstarf meš ströngum skilyršum

Óhętt er aš segja aš įkvöršun Samkeppniseftirlitsins nr. 4/2012 telst tķmamót.  Ekki sį hluti sem snżr aš žvķ aš fjįrmįlafyrirtęki megi hafa samstarf, žaš er nś gegn um gangandi rugl ķ ķslensku samkeppnisumhverfi sem veršur aš fara aš stoppa.  Nei, žaš eru hin ströngu skilyrši sem Samkeppniseftirlitiš setur samstarfinu.

Ķ stuttu mįli er įkvöršun Samkeppniseftirlitsins sem hér segir (tekiš af vef eftirlitsins):

Samkeppniseftirlitiš heimilar fjįrmįlafyrirtękjum afmarkaš samstarf sem mišar aš žvķ aš hraša śrvinnslu skuldamįla sem varša gengisbundin lįn, ķ framhaldi af dómi Hęstaréttar Ķslands frį 15. febrśar sl.

Viš įkvöršunina er horft til mikilvęgis žess aš hraša endurskipulagningu skulda einstaklinga og fyrirtękja. Er heimildin bundin ķtarlegum skilyršum sem lśta aš formi og umgjörš samstarfsins og hįttsemi bankanna ķ tengslum viš śrvinnslu umręddra lįna.

Įhersla er lögš į aš neytendur njóti sanngjarnrar hlutdeildar ķ įvinningi samstarfsins. Er leitast viš aš tryggja žaš meš skilyršum sem kveša į um žįtttöku umbošsmanns skuldara ķ samrįšinu og fulltrśa Neytendastofu og talsmanns neytenda einnig gert mögulegt aš taka žįtt. Einnig er sett žaš skilyrši aš samstarfiš bindi ekki hendur einstakra lįnveitenda til žess aš veita višskiptavinum sķnum betri kjör auk žess sem samstarfsašilum er bannaš aš krefjast mįlskostnašar ķ dómsmįlum sem höfšuš verša ķ kjölfar samvinnunnar.

Ennfremur er žaš skilyrši sett aš fjįrmįlafyrirtękin fresti fullnustuašgeršum vegna krafna sem ljóst er aš falli undir dóm Hęstaréttar, mešan į samstarfinu stendur. Samstarfiš er afmarkaš aš öšru leyti viš fjįrmįlafyrirtęki sem veitt hafa śtlįn sem falliš geta undir fyrrgreindan dóm Hęstaréttar og ber hverju žessara fyrirtękja aš skipa fastan fulltrśa sem sinnir samstarfinu fyrir žeirra hönd. Jafnframt skal skrįsetja samstarfiš og halda gögn um fundi og įkvaršanir. Er meš žessu reynt aš girša fyrir aš samstarfiš leiši til vķštękara samrįšs.

Tķmamótin ķ žessari įkvöršun er aškoma žeirra sem eiga aš gęta hagsmuna neytenda aš śrvinnslunni, aš neytendur njóti sanngjarnrar hlutdeildar ķ įvinningi samstarfsins, bannaš er aš krefjast mįlskostnašar ķ dómsmįlum (vęri betra ef fjįrmįlafyrirtękin bęru allan mįlskostnaš) og frestun fullnustuašgerša vegna krafna sem ljóst er aš falli undir dóm Hęstaréttar nr. 600/2011 (betra ef nęši til allra mįla sem eru afleišingar krafnanna, žar sem yfirdrįttur į 10. vešrétti greišist hugsanlega upp žegar krafa sem fellur undir dómin er gerš upp į lęgri eftirstöšvum).

Įkvöršunin sigur Hagsmunasamtaka heimilanna

Ekkert fer į milli mįla aš hin ströngu skilyrši eru Hagsmunasamtökum heimilanna aš žakka.  Žau mótmęltu einhliša samstarfi og bentu į žį hęttu sem žaš hefši ķ för meš sér.  Žau fęršu rök fyrir žvķ aš ašilar sem bera eiga hagsmuni neytenda fyrir brjósti žurfi aš koma aš mįlinu.  Sķšast var žaš ekki gert og žį varš nišurstašan įkaflega einhliša, svo ekki sé tekiš sterkar til orša.

Örlķtiš um įkvöršunina

Žó įkvöršunin sé ķ flestum atrišum hiš besta skjal žį eru nokkur atriši sem ég hnżt um.  Ég hef žegar bent į tvö aš ofan, ž.e. mįlskostnašurinn og umfang fullnustu ašgerša.

Mér finnst ešlilegt aš fjįrmįlafyrirtękin borgi allan lögfręšikostnaš vegna mįla sem fara žarf hugsanlega ķ til aš fį įlitaefni śtkljįš.  Žau hafa lögfręšideildir bak viš sig meš oft marga lögfręšinga į launum.  Eigi aš gęta fullkomins jafnręšis ķ dómsmįlum, žį žurfa lįntakar aš eiga sama möguleika į lögfręšiašstoš.  Tiltölulega fįir lögfręšingar hafa sérhęft sig ķ žessum mįlum og eru žeir oft ķ sjįlfbošavinnu, žar sem skjólstęšingar žeirra hafa ekki burši til aš greiša allan kostnaš sem fellur til.  Gera mį rįš fyrir aš lögfręšiskostnašur ķ einu mįli hlaupi į nokkrum milljónum sé rétt aš mįlum stašiš.  Eigi lįntakar aš fį réttlįta mįlsmešferš, žį verša žeir aš hafa efni į ašstoš lögmanns sem getur undirbśiš fullnęgjandi vörn.  Žvķ finnst mér sanngjarnt aš fjįrmįlafyrirtęki taki į sig lögfręšikostnaš lįntakanna ķ prófmįlum.

Varšandi aš fresta fullnustuašgeršum vegna krafna sem falla (hugsanlega/lķklega) undir fordęmi dóms Hęstaréttar nr. 600/2011, žį megum viš ekki gleyma žvķ aš ķ mörgum mįlum reyna fjįrmįlafyrirtękin aš sneiša hjį žvķ aš stefna vegna gengistryggšra lįna og taka ķ stašinn mįl sem hafa komiš til sem afleišing af hinum ólöglegu gengistryggšu lįnum.  Žannig er klassķskt aš taka fyrir yfirdrįttarskuld, vanskil į verštryggšu lįni eša jafnvel aš notaš er tękifęriš žegar fasteignagjöld eru ķ vanskilum til aš lįta ólögleg įšur gengistryggš mįl fljóta meš.  Ķ mjög mörgum tilfellum leiša vanskil į einu lįni til annarra vanskila.  Žvķ er ekki hęgt aš skilja fullnustuašgeršir vegna gengistryggšra lįna frį fullnustuašgeršum vegna annarra lįna og segja aš žetta séu óskyldir hlutir.  Žetta er allt samhangandi og žvķ žarf aš hętta öllum fullnustuašgeršum séu įšur gengistryggš lįn mešal vanskilaskulda viškomandi skuldara.

Žrišja atrišiš sem mér finnst athugunarvert eru eftirfarandi orš ķ įkvöršun Samkeppniseftirlitsins:

Ljóst er aš réttaróvissa hefur skapast ķ žjóšfélaginu ķ kjölfar dóms Hęstaréttar ķ mįli nr. 600/2011 um endurśtreikning lįna sem fjįrmįlafyrirtękin veittur (sic) lįntakendum ķ erlendri mynt og getur Samkeppniseftirlitiš žvķ tekiš undir naušsyn žess aš śr žeim verši skoriš sem allra fyrst og meš sem skilvirkustum hętti įn žess žó aš réttarstaša skuldara, neytandans, skeršist aš nokkru leyti.

Ég hef aldrei geta skiliš žaš, aš dómur Hęstaréttar bśi til réttaróvissu sem ekki var til fyrir.  Žaš liggur ķ hlutarins ešli, aš mįlinu var vķsaš til dómstóla vegna réttaróvissu.  Hęstiréttur skar śr um žį réttaróvissu og henni var eitt.  Žar meš varš a.m.k. einni réttaróvissu fęrra.

Žetta oršalag Samkeppniseftirlitsins segir allt til um hvorum megin eftirlitiš stendur ķ žessu mįli.  Žaš stendur meš fjįrmįlafyrirtękjunum.  Hiš sanna ķ žessu mįli er, aš dómur Hęstaréttar stašfestir aš umtalsverš réttaróvissa var og er ennžį til stašar

Įkvöršunarorš Samkeppniseftirlitsins

Mér finnst hér ķ lokin rétt aš birta ķ heild įkvöršunarorš įkvöršunar Samkeppniseftirlitsins ķ mįli 4/2012.  Er žau aš finna nešst ķ žvķ skjali sem ég vķsa fremst ķ žessari fęrslu:

III.

Įkvöršunarorš:

Meš heimild ķ 15. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 veitir Samkeppniseftirlitiš Samtökum fjįrmįlafyrirtękja f.h. ašildarfélaga sinna og Dróma hf. heimild til samstarfs ķ tilefni af dómi Hęstaréttar frį 15. febrśar 2012 ķ mįli nr. 600/2011. Heimildin tekur til samstarfs um eftirfarandi:

a) tślkun dómsins;

b) ašferšir viš endurśtreikning į žeim lįnum sem hafa aš geyma óskuldbindandi įkvęši um gengistryggingu og dómur Hęstaréttar tekur til;

c) endurskoša žį endurśtreikninga sem žegar hefur fariš fram į framangreindum lįnum og kanna įhrif dómsins į žau;

d) greiningu žeirra įlitaefna sem naušsynlegt er aš lįta reyna į fyrir dómi;

e) val į mįlum sem hentugust eru til žess aš bera undir dómstóla meš įlitaefni skv. d-liš ķ huga:

f) val į mįlsįstęšum sem reyna žarf į ķ dómsmįlum skv. e-liš žvķ skyni aš eyša sem fyrst allri réttaróvissu.

Heimildin er veitt aš uppfylltum eftirfarandi skilyršum:

1. gr.

Fyrirtękjum sem ašild eiga aš samstarfi žessu er einungis heimilt aš eiga meš sér samstarf eša funda į grundvelli undanžįgunnar en ķ žvķ felst ekki heimild til nįnara samrįšs um verš og višskiptakjör en kvešiš er į um ķ undanžįgu žessari. Öll upplżsingaskipti og samstarf undanžįguašila umfram žann tilgang sem afmarkašur er ķ įkvöršun žessari er óheimilt. Óheimilt er meš samstarfinu aš takmarka rétt einstakra ašila samstarfsins til žess aš gera samninga viš višskiptamenn sķna sem ganga lengra en keppinautann og eru neytendum meira ķ hag.

2. gr.

Halda skal skżrar fundargeršir um fundi sem haldnir eru vegna samstarfsins. Žį skal haldiš til haga yfirliti yfir öll gögn sem lögš eru fram į fundum eša verša til vegna samstarfsins.

Fjįrmįlafyrirtęki sem ašild eiga aš undanžįgu žessari skulu tilnefna fastan fulltrśa sem sinnir samstarfinu og situr fundi fyrir žeirra hönd og er įbyrgur fyrir žvķ aš įkvęšum įkvöršunar žessarar sé fylgt hvķvetna. Skal hann undirrita yfirlżsingu um aš hann virši įkvöršun žessa og bann viš samkeppnishamlandi samrįši.

3. gr.

Ašildarfélögum SFF og Dróma er einungis heimilt aš eiga meš sér samstarf eša fundi aš višstöddum fulltrśa umbošsmanns skuldara. Skal fulltrśi umbošsmanns hafa ašgang aš öllum gögnum sem verša til vegna samstarfsins.

Leiti Neytendastofa eša talsmašur neytenda eftir žįtttöku ķ samstarfi žessu skulu žau fį aš njóta sömu stöšu og umbošsmašur skuldara.

4. gr.

Skulu ašildarfélög SFF og Drómi grķpa til rįšstafana ķ žvķ skyni aš tryggja aš fulltrśar žeirra sem taka žįtt ķ samstarfinu fari aš skilyršum žeim sem fram koma ķ žessari įkvöršun, sbr. einnig 10. gr. samkeppnislaga.

Hvert fjįrmįlafyrirtęki fyrir sig skal upplżsa Samkeppniseftirlitiš innan fjögurra vikna frį dagsetningu žessarar įkvöršunar um žęr rįšstafanir sem gripiš hefur veriš til į grundvelli žessa skilyršis.

5. gr.

Fjįrmįlafyrirtękin skulu ekki krefjast mįlskostnašar ķ kröfugerš sinni į hendur skuldurum ķ žeim dómsmįlum sem höfšuš verša ķ kjölfar samstarfs į grundvelli undanžįgu žessarar. Leitast skal eftir žvķ sem viš veršur komiš aš stefna žeim skuldurum sem aš mati umbošsmanns skuldara eru hvaš best til žess fallnir aš halda uppi vörnum ķ slķku dómsmįli.

6. gr.

Į mešan samstarf fer fram į grundvelli undanžįgu žessarar skulu lįnveitendur sem ašild eiga aš samstarfinu fresta öllum fullnustuašgeršum sem byggja į lįnum sem ljóst er aš falli undir dóm Hęstaréttar ķ mįli nr. 600/2011.

7. gr.

Undanžįga žessi gildir til įrsloka 2012. Skulu ašilar samstarfsins lįta samstundis af samvinnunni žegar undanžįgan rennur śt. Viš lok frestsins skal skila Samkeppniseftirlitinu greinargerš um framkvęmd samkomulagsins og hvernig žvķ er lokiš gagnvart fyrirtękjum sem undanžįga žessi lżtur aš.

8. gr.

Undanžįga žessi veitir ekki öšrum ašilum en fjįrmįlafyrirtękjum sem stunda śtlįnastarfsemi eša stundušu slķka starfsemi fyrir bankahruniš 2008 rétt til samstarfs sem fer gegn 10. gr. samkeppnislaga.

Undanžįgan veitir ekki samtökum ofangreindra fyrirtękja heimild til samstarfs sem brżtur ķ bįga viš įkvęši 12. eša 10. gr. samkeppnislaga. Žó er žeim heimilt aš śtvega fundarritara og ašstöšu.

9. gr.

Komi til žess aš gera žurfi frekari breytingar į samstarfinu skal žaš boriš fyrirfram undir Samkeppniseftirlitiš.

10. gr.

Samkeppniseftirlitiš įskilur sér rétt til žess aš óska upplżsinga į hvaša tķmapunkti sem er vegna veittrar undanžįgu.

Brot į žessum skilyršum varšar višurlögum skv. samkeppnislögum.“

Samkeppniseftirlitiš

Pįll Gunnar Pįlsson


mbl.is Heimila fjįrmįlafyrirtękjum samstarf
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Landsbankinn: Dómur hefur lķtiš fordęmisgildi!

Skuldara barst bréf frį Landsbankanum:

Sęll  
Žvķ mišur žį get ég ašeins gefiš žér takmarkašar upplżsingar um stöšu žessara mįla žar sem ekki liggur fyrir hvernig žessum mįlum veršur hįttaš.
Samkvęmt upplżsingum lögmanna bankans žį hefur dómur Hęstaréttar ķ mįli nr. 600/2011 lķtiš fordęmisgildi žar sem deilan snérist um žaš hvort Frjįlsa fjįrfestingarbankanum vęri heimilt aš skuldajafna mįlskostnašarkröfu stefnanda viš vangreidda vexti sem bankinn taldi sig eiga eftir endurśtreikning į fasteignalįni stefnenda. Nišurstaša dómsins var sś aš bankinn var ekki talinn eiga kröfu į hendur stefnendum vegna vangreiddra vaxta og var žvķ ekki fallist į skuldajafnašarrrétt bankans.  
 
Ķ Hęstarétti veršur žann 23. mars nk. flutt mįl sem mun hafa mun meira fordęmisgildi heldur en framangreindur dómur um framkvęmd endurśtreiknings. Eftir dómsuppkvašningu mun liggja ljósar fyrir hvaša lįn žarf aš endurreikna aš nżju og hvaša ašferšum žarf aš beita til žess.
Ķ hjįlagšri fréttatilkynningu sem Landsbankinn sendi śt föstudaginn 2. mars  žį kemur fram aš bankinn muni senda śt greišslusešla mešan óvissa er um žessi mįl og aš hann hvetji višskiptavini bankans til žess aš greiša žį.  
Kvešja

--
Jį, dómur Hęstaréttar hefur lķtiš fordęmisgildi en samt segir bankinn:  

Nišurstaša dómsins var sś aš bankinn var ekki talinn eiga kröfu į hendur stefnendum vegna vangreiddra vaxta

Er ekki allt ķ lagi?  Mér sżnist žessi texti vera įkaflega skżr varšandi žaš aš ekki megi krefja lįntaka um sešlabankavexti.

Ķ dómi Hęstaréttar nr. 600/2011 frrį 15. febrśar 2012  segir auk žess:

Samkvęmt framansögšu veršur aš taka afstöšu til žess hvort sóknarašili teljist ķ ljósi atvika mįlsins hafa fengiš réttmęta įstęšu til aš ętla aš ekki gęti komiš til frekari vaxtakröfu varnarašila sķšar.

Hęstiréttur telur žvķ aš mįliš snśist um hvort reikna megi hęrri vexti į kröfuna sķšar (eins og reyndar lögmenn Landsbankans komast aš nišurstöšu um).

Mér finnst lesskilningur lögmanna Landsbankans ekki upp į marga fiska.  Hvernig geta žeir tślkaš oršin sem ég vitna ķ aš ofan, bęši ķ bréfi Landsbankans og dómi Hęstaréttar, žannig aš um lķtiš fordęmisgildi sé aš ręša?

Kannski lögmenn Landsbankans eigi aš spyrja sig hvers vegna Frjįlsi fjįrfestingabankinn įtti ekki kröfu vegna vangreiddra vaxta.  Jś, įstęšan er augljós:

..žykir žaš standa varnarašila nęr en sóknarašila aš bera žann vaxtamun sem af hinni ólögmętu gengistryggingu hlaust og um er deilt ķ mįlinu.  Er žvķ fallist į meš sóknarašilum, aš sį rangi lagaskilningur sem [...] lį til grundvallar lögskiptum ašila ķ upphafi og žar til dómur Hęstaréttar gekk 14. febrśar 2011 verši ķ uppgjöri ašila einungis leišréttur til framtķšar.

Sem sagt FF įtti ekki kröfu til vangreiddra vaxta vegna žess aš deilan um vangreidda vexti veršur einungis leišrétt til framtķšar.


Dómur Hęstaréttar er mjög skżr: Vextir verša eingöngu leišréttir til framtķšar

Dómur Hęstaréttar ķ mįli nr. 600/2011 um vaxtaśtreikning įšur gengistryggšra lįna er mjög skżr:

..žykir žaš standa varnarašila nęr en sóknarašila aš bera žann vaxtamun sem af hinni ólögmętu gengistryggingu hlaust og um er deilt ķ mįlinu.  Er žvķ fallist į meš sóknarašilum, aš sį rangi lagaskilningur sem [...] lį til grundvallar lögskiptum ašila ķ upphafi og žar til dómur Hęstaréttar gekk 14. febrśar 2011 verši ķ uppgjöri ašila einungis leišréttur til framtķšar.

Žetta er eins skżrt og frekast er hęgt aš komast aš orši.  Dómurinn segir aš rangur lagaskilningur um vextina verši ekki leišréttur nema til framtķšar. Hann segir ekkert um žaš hvort lįn žurfi aš vera ķ skilum eša ekki, en vissulega var hann aš fjalla um lįn ķ skilum.  Žaš bara skiptir ekki mįli, žar sem žaš žykir standa nęr varnarašila aš bera žann vaxtamun sem deilt eru um ķ mįlinu og rangur lagaskilningur um vexti lįnsins veršur bara leišréttur til framtķšar.

Rangi lagaskilningurinn felst ķ fleiru en fullnašarkvittuninni, eins og Hęstiréttur nefnir.  Hann fellst raunar fyrst og fremst ķ skuldbindingunni sem birtist į greišslutilkynningunni. Eša eins og Hęstiréttur segir: 

Voru sóknarašilar žvķ ķ góšri trś um lögmęti žeirrar skuldbindingar [um vexti] sem žeir höfšu gengist undir gagnvart varnarašila..

Žetta atriši er sķšan grundvöllur žess aš fullnašarkvittanir fęlu ķ sér aš ekki vęri hęgt aš rukka meira, en ekki aš fullnašarkvittun žyrfti lķka aš vera til stašar eins og segir ķ framhaldinu:

..og žar meš ķ góšri trś um aš fyrrnefndar greišslur žeirra fęlu ķ sér fullar og réttar efndir af žeirra hįlfu. 

Ķ rökfręši vęri talaš um aš hér vęru tvęr yršingar.  Fyrri er góš trś um lögmęti skuldbindingar og sś sķšari góš trś um fullar og réttar efndir.  Žaš sem meira er, aš fyrri yršingin er sterkari yršingin af žessum tveimur, žar sem sś sķšari gildi "žar meš", ž.e. sķšari yršingin gildi vegna žess aš sś fyrri gildir en ekki öfugt.  Hęstiréttur segir aš skuldbindingin sé mikilvęgari žįtturinn, en fullnašarkvittunin vęri svona eins og kremiš ofan į kökuna.

Ętli menn aš fara aš deila um žaš hver skuldbindingin hafi veriš, žį svarar Hęstiréttur žvķ lķka ķ nęstu setningu į undan, žvķ sem nefnt er aš ofan:

Viš mat į žvķ hvort svo hagi til ķ mįli žessu aš heimilt sé aš vķkja fį meginreglunni er fyrst til žess aš lķta, aš žegar sóknarašilar į einstökum gjalddögum frį stofndegi kröfunnar og fram til 14. febrśar 2011 greiddu afborganir og vexti af skuldabréfi nr. 712986 gengu bįšir ašilar śt frį žvķ aš śtreikningur varnarašila į fjįrhęš afborgana og vaxta tęki miš af žvķ aš įkvęši skuldabréfsins um gengistryggingu höfušstólsins vęru gild.

Skuldbindingin felst ķ žvķ aš bįšir ašilar hafi haldiš aš fjįrhęš afborgana og vaxta vęri gild fram til 14. febrśar 2011.  Hęstiréttur notar žetta atriši til aš styšja viš žaš sem į eftir kom og ég nefni aš ofan.  (Vissulega er žetta rangt hjį Hęstarétti, žar sem sóknarašilar geršu jś athugasemd viš fjįrhęš skuldarinnar, m.a. į grunni įkvęša vaxtalaga nr. 38/2001 og sķšar į grunni nišurstöšu Hęstaréttar ķ mįlum nr. 92/2010 og 153/2010 frį 16. jśnķ 2010.)

Höfum ķ huga aš ķ mįlinu er bara deilt um vextina.  Ekki er deilt um aš höfušstóll lįnsins lękki til samręmis viš dóma nr. 92/2010 og 153/2010.  Śr žvķ var kljįš ķ mįli nr. 604/2010.  Enn og aftur vil ég žvķ taka fram aš nišurstaša Hęstaréttar um vextina er mjög skżr:

žaš žykir standa nęr varnarašila aš bera žann vaxtamun sem deilt eru um ķ mįlinu og rangur lagaskilningur um vexti lįnsins veršur bara leišréttur til framtķšar


mbl.is Žeir sem ekki greiddu sitja ķ sśpunni
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Lögfręšiįlit LEX er ekki um nišurstöšu Hęstaréttar!

Er žetta ekki dęmigerš nįlgun stjórnvalda į įgreiningi sem kominn er upp.  Fį skal tvo óhįša lögfręšinga (hvar sem žeir finnast) til aš rżna įlit lögmannsstofunnar Lex um lögfręšileg įlitaefni vegna dóms Hęstaréttar 15. febrśar sl.  Eins og fram kemur ķ fréttinni, žį var sś įlitsgerš unnin aš ósk Samtaka fjįrmįlafyrirtękja.  Ég ętla ekki aš segja aš nišurstašan hafi veriš pöntuš, žar sem slķkt vęri ęrumeišingar, en ég gef ekki mikiš fyrir žetta įlit.

Ég fjallaši ašeins um žetta įlit LEX į fundi sl. laugardag.  Sżndist mér sem LEX legši sig fram um aš tślka dóm Hęstaréttar ķ mįli nr. 600/2011, žannig aš rökleišsla Hęstaréttar vęri nišurstaša mįlsins og sķšan eyddu žeir ekki einu orši ķ nišurstöšuna sjįlfa.  Jį, ekki var einu orši vikiš aš nišurstöšu Hęstaréttar ķ mįlinu, en hśn var:

Er žvķ fallist į meš sóknarašilum, aš sį rangi lagaskilningur sem samkvęmt framansögšu lį til grundvallar lögskiptum ašila ķ upphafi og žar til dómur Hęstaréttar gekk 14. febrśar 2011 verši ķ uppgjöri ašila einungis leišréttur til framtķšar

Og sķšan:

Af žvķ leišir aš varnarašili getur ekki krafiš sóknarašila um višbótargreišslur vegna žegar greiddra vaxta aftur ķ tķmann..

Hvorugt af žessu rataši inn ķ įlitsgerš hinnar "virtu" lögmannsstofu LEX, žeirrar sömu og žagši um žaš ķ 15 mįnuši aš hafa komist aš žeirri nišurstöšu aš gengistryggš lįn vęru ólögleg ķ įlitsgerš til Sešlabanka Ķslands.

Įlitsgerš LEX

Hvaš var žaš sem LEX sagši ķ įlitsgeršinni sinni:

1.  Dómurinn fjallar eingöngu um gildi fullnašarkvittana og skiptir form žeirra engu mįli

Žetta er aš hluta rétt, ž.e. form fullnašarkvittana į ekki aš skipta mįli.  Hitt er rangt.  Dómurinn segir aš rangur lagaskilningur verši ekki leišréttur nema til framtķšar.  Rangi lagaskilningurinn felst ķ fleiru en fullnašarkvittuninni, eins og Hęstiréttur nefnir.  Hann fellst fyrst og fremst ķ skuldbindingunni sem birtist ķ greišslutilkynningunni. Eša eins og Hęstiréttur segir:  "Voru sóknarašilar žvķ ķ góšri trś um lögmęti žeirrar skuldbindingar sem žeir höfšu gengist undir gagnvart varnarašila og žar meš ķ góšri trś um aš fyrrnefndar greišslur žeirra fęlu ķ sér fullar og réttar efndir af žeirra hįlfu."  Ķ rökfręši vęri talaš um aš hér vęru tvęr yršingar.  Fyrri er góš trś um lögmęti skuldbindingar og sś sķšari góš trś um fullar og réttar efndir.  Žaš sem meira er, aš fyrri yršingin er sterkari yršingin af žessum tveimur, žar sem sś sķšari gildi "žar meš", ž.e. forsenda žess aš sś sķšari gildi er aš sś fyrri gildi.  Mišaš viš žaš, žį snżst dómurinn meira um gildi skuldbindingarinnar en um gildi fullnašarkvittunar.

2.  Ólögmęt gengistryggš lįn eiga aš bera óverštryggša Sešlabankavexti frį stofndegi, enda standi fullnašarkvittanir žvķ ekki ķ vegi

Žetta er aftur rétt aš hluta, en žaš sem er rangt er aš Hęstiréttur segir aš rangur lagaskilningur (ž.e. lögbrot fjįrmįlafyrirtękisins) verši bara leišréttur til framtķšar.  Ķ žvķ felst ķ reynd aš samningsvextir eiga aš gilda frį stofndegi til žess dags er dómur gekk ķ mįli nr. 604/2010, ž.e. 14. febrśar 2011, nema aš sešlabankavextir reynist hagstęšari en žeir sem vextir sem rukkašir voru.  Ekki er hęgt aš lesa śt śr dómi Hęstaréttar, aš žeir sem voru ķ vanskilum hafi minni rétt en žeir sem voru ķ skilum.  Hafa skal ķ huga, aš žeir sem neitušu aš greiša geršu žaš vegna žess aš žeir töldu kröfuna gegn sér ólöglega, sem hśn reyndist.  Žaš vęri enn einn daušadómurinn yfir neytendarétti, ef lįntakar gętu ekki mótmęlt ofrķki įn žess aš verša fyrir ennžį verra ofrķki.

3.  Įhrif skilmįlabreytinga ólķk eftir žvķ hvort lįntaki var ķ skilum eša ekki

Sama steypa og ķ liš 2.  Ekkert er minnst į skilmįlabreytingar ķ dómi Hęstaréttar.  Allt tal um mismunandi rétt lįntaka sem hafa skilmįlabreytt lįnum sķnum er žvķ įn innistęšu.  Enn og aftur:  rangur lagaskilningur (ž.e. lögbrot fjįrmįlafyrirtękisins) verši bara leišréttur til framtķšar.  Skilmįlabreytingar, sem ég žekki til, voru framkvęmdar žannig, aš ógreiddum vöxtum var bętt į höfušstól lįna og sama var oft um vextina į žvķ tķmabili sem t.d. frysting nįši til.   Vextirnir voru žvķ geršir upp meš žvķ aš fį žį aš lįni.  Ekkert bendir til annars en aš žaš jafngildi fullnašarkvittun fyrir greišslu vaxta ķ samręmi viš žį skuldbindingu sem greišandinn gekk undir. 

4.  Dómurinn getur haft fordęmisgildi gagnvart smęrri lögašilum

Ég geng lengra og segi aš ekkert bendir til annars en aš dómurinn hafi fullt fordęmi fyrir smęrri lögašila og stęrri lķka, svo fremi sem lįn žeirra séu žess ešlis.

5.  Dómurinn getur haft fordęmisgildi fyrir allar tegundir lįnssamninga

Hęstiréttur var ekki aš dęma um form lįnssamnings heldur hvort leišrétta mętti "rangan lagaskilning" til fortķšar.  Rétturinn komst aš žvķ aš rangur lagaskilningur verši bara leišréttur til framtķšar.  Hér er žvķ enn eitt dęmi um furšulega tślkun LEX.

6.  Lįntakar eiga ekki endurkröfurétt vegna vaxtagreišslna į gengistryggšan höfušstól.

Žetta er eina atrišiš hjį LEX sem ég geri enga athugasemd viš.

Hvaš meš nišurstöšuna?

En takiš eftir aš ekki er minnst einu orši į nišurstöšu Hęstaréttar en hśn var eins og įšur segir:

Er žvķ fallist į meš sóknarašilum, aš sį rangi lagaskilningur sem samkvęmt framansögšu lį til grundvallar lögskiptum ašila ķ upphafi og žar til dómur Hęstaréttar gekk 14. febrśar 2011 verši ķ uppgjöri ašila einungis leišréttur til framtķšar. Af žvķ leišir aš varnarašili getur ekki krafiš sóknarašila um višbótargreišslur vegna žegar greiddra vaxta aftur ķ tķmann..

Mér finnst žaš merkilegt, aš tveir hęstaréttarlögmenn og einn hérašsdómslögmašur skuli skila frį sér lögfręšiįliti, žar sem ekki er minnst einu einasta orši į nišurstöšu Hęstaréttar.  Hvernig stendur į žvķ?  Lįsu menn ekki nógu langt ķ dómnum?  Eša voru einhver önnur rök fyrir žvķ aš ekkert er vitnaš ķ nišurstöšu Hęstaréttar, en rökleišsla hans er tślkuš heldur frjįlslega.

Ķ mķnum huga er įlitsgerš LEX įkaflega óvönduš og ef hśn į aš vera śtgangspunktur skošunar tveggja óhįšra lögfręšinga, žį er nokkuš ljóst hver nišurstašan veršur:  FŚSK.  Vona ég innilega aš menn falli ekki ķ slķka gildru.


mbl.is Stjórnvöld rżna ķ gengislįn
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Fyrri sķša

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (23.5.): 5
  • Sl. sólarhring: 6
  • Sl. viku: 37
  • Frį upphafi: 1678315

Annaš

  • Innlit ķ dag: 5
  • Innlit sl. viku: 37
  • Gestir ķ dag: 5
  • IP-tölur ķ dag: 5

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Maķ 2024
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband