Leita ķ fréttum mbl.is

Dagurinn sem öllu breytti

Ķ dag er eitt įr frį žvķ formašur bankarįšs Glitnis fór į fund formanns bankastjórnar Sešlabanka Ķslands.  Žessi skref, sem žį voru stigin, verša aš teljast einhver örlagarķkustu skref Ķslandssögunnar.  Ekki žaš, aš žaš sem į eftir fylgdi hefši mįtt foršast.  Aš žvķ munum viš aldrei komast.  En žarna hófst atburšarrįs sem engan óraši fyrir.

Ég hef nokkrum sinnum gert tilraun til aš greina hvaš varš til žess, aš ķslenskt fjįrmįlakerfi lagšist į hlišina dagana 6. - 8. október 2008.  Langar mig aš gera žaš enn og aftur ķ nokkrum fęrslum į nęstu dögum.  Ég tel mig hafa aš nokkru leiti ašra sżn į mįlin vegna starfa minna sem rįšgjafa į sviši įhęttu- og öryggisstjórnunar og mun žaš marka greiningu mķna.  Žetta er til gamans gert og ég er viss um aš einhverjir verša ekki sammįla mér.  Ef einhverjir hafa įbendingar eša upplżsingar sem žeir telja aš gott vęri aš koma fyrir sjónir almennings, en vilja ekki gera žaš ķ eigin nafni, žį er viškomandi velkomiš aš senda mér tölvupóst į mgn@islandia.is og ég mun sjį hvort ég geti fellt žaš inn ķ greiningu mķna.

Žau atriši sem ég tel skipta mįli og hafa oršiš til žess aš allt hrundi hér ķ október 2008 mį skipta upp ķ eftirfarandi:

  1. Mistök ķ peningamįlastjórnun Sešlabanka Ķslands allt frį žvķ įšur en krónan var sett į flot ķ mars 2001.
  2. Mistök viš einkavęšingu Bśnašarbanka Ķslands og Landsbanka Ķslands.
  3. Meingallaš regluverk fjįrmįlakerfisins, ž.m.t. fyrirkomulag eftirlits meš fjįrmįlafyrirtękjum
  4. Basel II regluverkiš um eiginfjįrhlutfall og įhęttustjórnun fjįrmįlafyrirtękja, röng innleišing žess og framkvęmd bęši hér į landi og erlendis
  5. Alvarlegar brotalamir ķ starfsemi matsfyrirtękjanna
  6. Mistök ķ įhęttustjórnun erlendra fjįrmįlafyrirtękja sem veittu ķslensku bönkunum ašgang aš lįnsfé
  7. Mistök eša vanmat ķ įhęttustjórnun ķslensku fjįrmįlafyrirtękjanna
  8. Vöntun į verklagi viš stjórnun rekstrarsamfellu hjį fjįrmįlafyrirtękjum, fyrir utan kannski hjį upplżsingatęknisvišum fyrirtękjanna.
  9. Djörfung og fķfldirfska stjórnenda og eigenda (tengist 7 og 8)
  10. Hrein og klįr fjįrsvik eigenda bankanna vegna žess aš žeir voru jafnframt stęrstu lįntakendur
  11. Vanhęfni ķslenskra stjórnmįlamanna (og embęttismanna, ž.m.t. SĶ og FME) til aš takast į viš og halda utan um sķstękkandi bankakerfi
  12. Afneitun allra sem nefndir eru aš ofan

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Offari

Ég hef enga trś į aš tilboš rķkisins ķ Glitnir hafi olliš hruninu. Heldur eingöngu flżtt fyrir óumflżjanlegum afleišingum hrunsins. Afneitunin stafaši lķka af žvķ aš um leiš og vandinn var višurkendur kom hruniš. Žvķ reyndu menn aš foršast žann vanda fram ķ žaš sķšasta.

Ég er enn į žeirri trś aš hruniš stafaši af of hįu neysluverši. Žar vegur fastignaverš og leigan žyngst žvķ um leiš og sį neyslulišur hękkaši drógst saman ķ öšrum neyslulišum.

Žar tel ég aš eigi aš byrja žvķ tilgangslaust er aš bjarga framleišslufyrirtękjum ef engir neytendur eru til. Eina leišin er aš afskrifa skuldir heimilina til aš lękka fasteignakostnašinn.

Offari, 25.9.2009 kl. 14:45

2 Smįmynd: Siguršur Ingi Kjartansson

Žetta er nokkuš góšur listi en ég er sammįla Offari aš žaš vanti fasteignabóluna innį listann.

Siguršur Ingi Kjartansson, 25.9.2009 kl. 16:22

3 Smįmynd: Rakel Sigurgeirsdóttir

Žaš sem žś gerir žér til gamans er okkur hinum til upprifjunar og upplżsingar

Rakel Sigurgeirsdóttir, 25.9.2009 kl. 16:26

4 Smįmynd: Hólmfrķšur Bjarnadóttir

Mun lesa mér til um žessa hlut einu sinni enn og ekki veitir af. Fellur ekki fasteignabólan undir liš 9 Djörfung og fķfldirfska stjórnenda og eigenda (tengist 7 og 8). Eša hvaš??

Hólmfrķšur Bjarnadóttir, 25.9.2009 kl. 16:58

5 identicon

Oftrś į aš markašslausnir eigi alltaf viš og aš markašurinn leišrétti sķg sjįlfur. Žessi TRŚ leiddi til afskiptaleysisstefnu stjórnvalda gagnvart ofvexti banka, bólumyndun į fasteignamarkaši og ķ verši hlutabréfa, krosseignatengslum, einkavinavęšingu........

Magnśs Waage (IP-tala skrįš) 25.9.2009 kl. 17:12

6 Smįmynd: Arinbjörn Kśld

Žetta er risaverkefni sem žś ert aš fara ķ Marķnó er žaš ekki?

Kvešja aš noršan.

Arinbjörn Kśld, 25.9.2009 kl. 17:25

7 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Fasteignabólan fellur undir liš 4 um Basel II regluverkiš.  Fasteignabólan śt um allan heim varš nefnilega vegna žeirra reglna, žar sem Basel II opnaši fyrir leiš aš ódżru fjįrmagni og žvķ aš vešlįn umfram fyrsta vešrétt voru talin örugg upp aš 80% vešhlutfalli.  En meira um žaš sķšar.

Marinó G. Njįlsson, 25.9.2009 kl. 17:44

8 identicon

Dagurinn sem öllu breytti Marinó? Var žaš 25. sept. '08 eša '09? Var ekki fyrrverandi sešlabankastjóri aš taka viš ritstjórastöšu hjį Morgunblašinu ķ dag?

Ętlar žś aš greina frį aškomu hans aš hruni Glitnis ķ fyrra? Ég hef upplżsingar um aš žjóšverjar hafi opnaš į bankalķnu til Glitnis vikuna fyrir "yfirtöku" DO. Lögum samkvęmt bar Glitnismönnum aš tilkynna Sešlabankanum um žetta og Sešlabankinn gerši sér žį lķtiš fyrir og yfirtók bankalķnuna! Hefur žś rętt viš žżska bankamenn um įlit žeirra į fyrrverandi Sešlabankastjóra?

Žakka svo aš sjįlfsögšu öguš og greinagóš skrif Marinó. 

Hilmar Hafsteinsson (IP-tala skrįš) 25.9.2009 kl. 18:34

9 Smįmynd: Pétur Henry Petersen

Žetta er žaš sem geršist, en afhverju geršist žaš? Ég held aš svörin viš žeirri spurningu séu mikilvęgari žvķ aš žaš er žaš sem aš viš veršum aš laga. Skortur į žrķgreininingu valdsins eša fjórgreiningu,fimmgreiningu? augljóslega eru ķslenskir rįšamenn lélegir en afhverju? Eru žaš prófkjörin og klķkurnar ķ flokkunum?

Pétur Henry Petersen, 25.9.2009 kl. 18:34

10 Smįmynd: Bjarni Kristjįnsson

Žaš er mikilvęgt aš greina ķ sundur grunn-orsakir hrunsins, og sķšan žvķ sem viš lęršum eftir į t.d. um bankana.  Hruniš sjįlft, hvort sem žaš var óumflżjanlegt eša ekki, gat ašeins oršiš vegna mistaka og atburša sem voru žekktir fyrir hrun eša uršu ķ hruninu sjįlfu, ekki eftir į. 

Til dęmis, atriši 10. um fjįrsvikin kom ekki upp į yfirboršiš fyrr en nokkru eftir hruniš, žó lķklega megi finna ašila sem höfšu grun um žaš.  Aftur į móti munu fjįrsvik mögulega hafa afleišingar hvaš varšar tjóniš sem varš af hruninu.

Stór įstęša fyrir hruninu var aš erlendir ašilar (bankar, rķkisstjórnir, fjįrfestar), misstu endanlega trś į aš Ķslendingar gętu bjargaš mįlum sķnum sjįlfir af heišarleika og lokušu einfaldlega į okkur.  Mörg af mistökunum og vanhęfnis-atrišin sem Marinó nefnir hér aš ofan įttu tvķmęlalaust hlut ķ mįli aš erlendu ašilarnir komust į žessa skošun.

Ef ašdragandi hrunsins hefši veriš höndlašur af meiri fęrni, žekkingu og skilningi stjórnmįla og banka-manna į žeirri raunverulegu stöšu sem Ķsland var komiš ķ, žį er allavega möguleiki aš stórum hluta af tjóninu hefši kannski veriš hęgt aš afstżra ķ samvinnu viš ašrar žjóšir. 

Bjarni Kristjįnsson, 25.9.2009 kl. 18:54

11 identicon

Basel II regluverkiš er örugglega gallaš en žaš tekur į žessu meš fallandi hśsnęšismarkaš.  Endurveršmeta į allar fasteignir ef aš markašur fellur um 5 og 10%. Einnig eru öll hlutabréf sem ekki eru skrįš į markaši veršmetin sem veršlaus (sambr. eignarhaldsfélög). Mįliš er aš ég efast um aš ķslensku bankarnir og fjįrmįlaeftirlitiš hafi fylgt reglugeršinni. Ef  ķslensku bankarnir hefšu fylgt reglugeršinni žį hefši berlega komiš ķ ljós hversu léleg vešin voru į bak viš lįnin. En voru ķslensku bankarnir nokkurn tķmann Basel II compliant? Ég held aš žaš sé almenn įnęgja meš Basel II regluverkiš til aš mynda ķ Noregi, nśna er hęgt aš meta įhęttustżringu bankanna į samręmdan hįtt.

Įhugasamur (IP-tala skrįš) 25.9.2009 kl. 19:15

12 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Ég hef nokkrum sinnum fjallaš um įhrif Basel II regluverksins į hrun fjįrmįlakerfisins.  Eins og ég nefni undir liš 4, žį tala ég um ranga innleišingu žess og framkvęmd bęši hér į landi og erlendis.  Regluverkiš sjįlft er gott, en eins og ég hef bent į og mun fjalla um sķšar, žį voru nokkru atriši sem klikkušu viš innleišingu og framkvęmd regluverksins.

Marinó G. Njįlsson, 25.9.2009 kl. 19:32

13 Smįmynd: Jóhannes Laxdal Baldvinsson

Og rauši žrįšurinn er mistök og vanhęfi sem kristallast ķ lokanišurstöšunni AFNEITUN . Maybe I should have" og "eftir į aš hyggja" eru frasar sem starfandi stjórnmįlamenn ęttu aldrei aš žurfa aš nota. Aš endingu vil ég benda į eitt sem vantar og žaš er hvernig fjįrhagsleg tengsl einstakra žingmanna, fjölmišlamanna og embęttismanna viš fjįrmįlamafķuna voru notuš til aš kęfa alla gagnrżni.  Upplżsingar um skuldir manna eru miklu mikilvęgari heldur en setur ķ stjórnum félaga og "eignir" į skattaskżrslu.  Aš žessu žarf aš hyggja ķ opnu lżšręšislegu žjóšfélagi sem Ķsland er ekki

Jóhannes Laxdal Baldvinsson, 25.9.2009 kl. 20:07

14 Smįmynd: Sigurgeir Orri Sigurgeirsson

1. Of lįgir stżrivextir ķ Bandarķkjunum į įrunum eftir įrįsirnar 11. sept 2001.

2. Afglöp viš stjórn ķbśšalįnasjóša rķkisins, Fannie May og Freddie Mac.

3. Aš halda ķ ķslensku krónuna eftir aš bankarnir voru einkavęddir.

Įstęšurnar fyrir hruninu tengjast margar stjórnmįlamönnum į einhvern hįtt. Žeir sem halda žvķ fram aš of mikiš frelsi hafi valdiš hruninu hafa ķ žvķ ljósi rangt fyrir sér. Žaš žarf aš endurskoša hlutverk, įbyrgš og skyldur stjórnmįlamanna sem og embęttismanna. Žaš er ótękt aš stjórnmįlamenn geti yppt öxlum yfir afglöpunum og bošiš sig fram į nż eins og ekkert hafi ķ skorist. Bankamįlarįšherrann fyrrverandi er įgętt dęmi um žaš.

Sigurgeir Orri Sigurgeirsson, 25.9.2009 kl. 20:08

15 Smįmynd: Jón Pįlmar Žorsteinsson

Hvaš meš endurskošendur žeir hljóta aš hafa blessaš allt saman.

Furšulega lķtiš talaš um žį......

Jón Pįlmar Žorsteinsson, 25.9.2009 kl. 20:27

16 Smįmynd: Kjartan Björgvinsson

Af hverju er kauphöllin aldrei nefnd, ég hef nś ekki mikiš vit į veršbréfavišskiptum, en krosseigna tengsl, višskipti į milli tengdra ašila og fölsk aukning hlutafjįrs viš aš lįna meira aš segja innherjum til kaupa į hlutafé meš veši ķ eigin bréfum hljóma eins og eitthvaš sem kauphöllin ętti aš hafa afskipti af.

Kjartan Björgvinsson, 25.9.2009 kl. 20:45

17 Smįmynd: Arnór Baldvinsson

Sęll Marinó,

Góšur listi og žaš er žarft fyrir ķslendinga aš skoša žessi mįl, upphafiš aš žessum ósköpum ķ rólegheitum og reyna aš komast aš žvķ hvaš fór śrskeišis og hvers vegna. 

Ég vil t.d. sérstaklega minna į punkta 5 og 6, sem lśta aš erlendu matsfyrirtękjunum og sérstaklega erlendum bönkun sem hreinlega sendu heilu skipsfarmana af lįnsfé til Ķslands, aš žvķ er viršist įn žess aš hafa nokkurt eftirlit meš įhęttunni sem žau voru aš taka.  Ef skżrsla Moody“s frį 28. Įgśst 2008 fyrir Kaupžing er skošuš (http://www.kaupthing.com/Investors/Ratings/Moody's) žį kemur ķ ljós aš "Bank Deposits" er metiš A1/P-1 en "Bank Financial Strength" fęr einkunnina C-!  Ķ śtlitinu kemur fram: "Downward pressure could be exerted on the BFSR if the bank were to further increase related-party lending or to make sizeable acquisitions that placed pressure on its management, systems or controls"  Augljóst er žvķ aš Moody“s var vitandi um krosseignatengsl og lįn til tengdra ašila.  Spurningin er hvort žeir geršu sér grein fyrir žvķ hversu mikil žau voru. 

"Kaupthing Bank has instituted good corporate governance practices."

"Despite the good governance practices, we view the bank's significant exposure to insider and related-party risks as higher than that with which we are generally comfortable and this exposure raises concerns about the extent to which the risk management function is independent. However, we take some comfort in the new regulations introduced by the supervisory authority, FME, in which a bank's external and internal auditors must verify that related-party loans are made on a similar basis as for unrelated clients"

Žaš er athyglisvert aš bera saman "Rating factors" töfluna aftast ķ PDF skjalinu og "Ratings" töfluna frems ķ sama skjali.  "Ratings" viršist nokkuš góš, en "Ratings factors" viršist hinsvegar mun verri.  Ég er langt frį žvķ aš vera sérfręšingur ķ žessu, en einkunnirnar fremst og aftast stinga töluvert ķ stśf.

Ég vil taka undir meš Jóni Pįlmari hér aš ofan hvaš varšar endurskošendur og lögmenn sem komu aš sumum žessum gjörningum.  Žegar Enron leiš undir lok 2001 og upp komst um spilamennskuna žar į bę, žį tók žaš eitt virtasta endurskošunarfyrirtękiš hér, Arthur Andersen, meš sér.  Ég vil lķka taka undir meš Kjartanni aš žessi krosseignatengsl eru eitthvaš sem var allt of mikiš um og allt of stór hluti ķ sumum félögum var ķ eign sömu ašila, beint eša óbeint. 

Kvešja,

Arnór Baldvinsson, 26.9.2009 kl. 01:28

18 identicon

Góšur listi Marinó. Ég held aš žś sért aš neggla žetta nišur nokkurnvegin, ž.e. žetta eru žau atriši sem žarf aš endurskoša og laga. 6. lišurinn reyndist okkur einna skašlegastur aš mķnu mati. Menn eins og John Perkins vilja meina aš žetta sé beinlķnis meš rįšum gert til aš koma rķkjum ķ slķkt skuldafen aš žaš žurfi aš selja helstu mjólkurkżrnar. En aušvitaš dugi žaš svo ekki til og vandamįlin eru višvarandi og löndin žręli śt ķ eitt fyrir fjölžjóšafyrirtękin. Get ekki fullyrt aš svo sé en mikiš er žetta fariš aš lķkjast planinu sem hann lagši upp. Nś eru menn aš tala um ķ alvöru aš leyfa erlendum ašilum aš virkja hér.

Ólafur Garšarsson (IP-tala skrįš) 26.9.2009 kl. 10:04

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (24.3.): 2
  • Sl. sólarhring: 3
  • Sl. viku: 52
  • Frį upphafi: 1673443

Annaš

  • Innlit ķ dag: 2
  • Innlit sl. viku: 45
  • Gestir ķ dag: 2
  • IP-tölur ķ dag: 2

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Mars 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband