Leita ķ fréttum mbl.is

Góš "viš hefšum įtt aš hlusta"-umfjöllun

Žaš er gott aš sjį svona samantekt į fréttum fyrri įra.  Sérstaklega fannst mér įhugavert aš sjį tilvķsunina ķ "of stór til aš lįta riša til falls eša of stór til aš verša bjargaš?" ķ umsögn Royal Bank of Scotland.  Mįliš er aš žetta segir allt sem segja žurfti.  En hverjir įttu aš bregšast viš?  Įtti Kaupžing aš bregšast viš og draga śr vexti sķnum eša var žaš rķkisstjórn Sjįlfstęšisflokks og "ekki mér aš kenna" Framsóknarflokks sem įttu aš bregšast viš?

Ég er ekki ķ vafa um svariš:  Žaš voru stjórnvöld sem įttu aš bregšast viš.  Žau įttu aš setja fram kröfur um aš innlįn sem hlutfall af śtlįnum žyrftu aš nį alžjóšlega višurkenndum mörkum.  Žau įttu aš auka bindiskyldu til aš minnka śtlįnamargfaldarann.  Žau įttu aš efla hlutverk Fjįrmįlaeftirlitsins og gefa žvķ auknar valdheimildir.  Žau įttu aš setja skoršur viš žvķ hve mikiš bankarnir gętu aukiš innlįn erlendra rķkisborgara, sem ekki eru bśsettir į Ķslandi, į reikninga sem eru į įbyrgš Tryggingarsjóšs innistęšueigenda.  Žetta voru allt ašgeršir sem Sešlabanki Ķslands og rķkisstjórn Sjįlfstęšisflokks og "ekki mér aš kenna" Framsóknarflokks įttu aš grķpa til.

Icesave er vafalaust stęrsti skandallinn ķ žessu öllu.  Ekki žaš aš hugmyndin var stórgóš og įtti aš bęta žaš atriši sem kemur fram ķ umsögn Dresdner Kleinworth Wasserstein aš hefšbundin innlįn vęru of lįgt hlutfall af śtlįnum.  Žaš var bara framkvęmdin sem var röng.  Ķ Bretlandi geta eingöngu žeir, sem eru meš fasta bśsetu ķ landinu, lagt inn į breska innlįnsreikninga. (Žetta hefur komiš fram ķ umfjöllun breskra fjölmišla.)  Žetta er gert til žess aš ašilar bśsettir erlendis geti ekki fengiš greiddar śt įbyrgšir breskra stjórnvalda vegna žessara reikninga.

Ef mašur skošar lög nr. 98/1999 um innstęšutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjįrfesta, žį kemur dįlķtiš forvitnilegt ķ ljós. Lögunum var breytt meš lögum nr. 108/2006 dagsett 14. jśnķ 2006 (sjį greinar 92 - 94) og inn ķ žau bętt heimild fyrir ašild erlendra śtibśa innlendra fjįrmįlafyrirtękja.  Žaš kemur sem sagt ekki bara ķ ljós aš rķkisstjórnin įtti aš vita af įbyrgš sjóšsins gagnvart icesave, hśn heimilaši žaš og hreinlega hvatti til žess.  Žaš žżšir ekkert fyrir menn aš segja "žetta bara geršist", žar sem žetta geršist meš vilja og vitund sķšustu rķkisstjórnar!  Rķkisstjórnin opnaši hlišiš fyrir Landsbankann aš setja į fót icesave meš lögum nr. 108/2006.  Žaš var greinilegt aš menn hugsušu ekkert śt ķ hvaš žeir voru aš leyfa.


mbl.is Baksviš: Višvörunarljósin leiftrušu ķ žrjś įr
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Brynjólfur Bragason

 Evrópska efnahagssvęši var inn ķ lögunum frį 1999 en ekki EFTA og Fęreyjar.  Setningin sem sett var inn 2006 var žessi:[Hiš sama gildir um śtibś žessara ašila į Evrópska efnahagssvęšinu, ķ ašildarrķkjum stofnsamnings Frķverslunarsamtaka Evrópu og ķ Fęreyjum.] En var svona ķ lögunum frį 1999:[Hiš sama gildir um śtibś žessara ašila į Evrópska efnahagssvęšinu.] 3. gr. Ašilar aš sjóšnum.     Višskiptabankar, sparisjóšir, fyrirtęki ķ veršbréfažjónustu og ašrir sem nżta sér heimildir laga til aš stunda višskipti meš veršbréf ķ samręmi viš lög um veršbréfavišskipti, sem hafa stašfestu hér į landi, skulu eiga ašild aš sjóšnum. Hiš sama gildir um śtibś žessara ašila į Evrópska efnahagssvęšinu. Žessi fyrirtęki, hér eftir nefnd ašildarfyrirtęki, bera ekki įbyrgš į skuldbindingum hans umfram lögbundin framlög til sjóšsins, sbr. įkvęši 6. og 7. gr. Fjįrmįlaeftirlitiš skal halda sérstaka skrį um ašildarfyrirtęki. Ótrślegt aš žaš viršist aldrei hafa oršiš nein umręša um žetta atriši į Alžingi ž.e. skuldbindingar į ESS svęšinu öllu og hvert sś skuldbinding gęti leitt okkur ef allt fęri į versta veg, žingmenn einfaldlega svįfu į veršinum eša hugsušu ekki mįliš til enda.

Brynjólfur Bragason, 25.10.2008 kl. 17:35

2 identicon

Takk fyrir góša umfjöllun Marinó og višbót Brynjólfs er til frekari įréttingar.

Mašur veltir stundum fyrir sér lobbyisma, er hann sterkur į Ķslandi? Lögum breytt ķ jśnķ 2006 og fyrsta śtibśiš opnaš ķ október sama įr. Hvaša varš til žess aš lögunum var breytt, kom pöntun? Frį hverjum? Skildu žeir sem afgreiddu mįliš eins vel og žeir sem pöntušu?

Tęknilega er žessi breryting "meš vilja og vitund sķšustu rķkisstjórnar", žó ég efist um aš allir sem réttu upp hönd hafi įttaš sig į hvaš ķ žvķ fólst. En žaš er léleg afsökun. Enn erfišara er aš afsaka žęr stofnanir sem fara meš eftirlitshlutverk eftir aš lögin hafa tekiš gildi, žar į fagžekking aš vera til stašar.

Gestur H (IP-tala skrįš) 25.10.2008 kl. 19:53

3 Smįmynd: Sęvar Finnbogason

Ég held aš kjarninn sé sį aš Icesave hefši geta oršiš til strax 2000 lagalega séš og žį hįš samžykki tryggingasjóšsins. Vandinn hér liggur ķ hvernig eftirlit meš sjóšnum var hįttaš (FME sem svaf hér į veršinum sem annarsstašar) og skipun ķ stjórn hans er hįttaš:

" 4. gr. Stjórn og framkvęmdastjóri.

Stjórn sjóšsins skal skipuš sex mönnum til tveggja įra ķ senn. Višskiptabankar tilnefna tvo menn ķ stjórn sjóšsins, sparisjóšir einn mann, fyrirtęki ķ veršbréfažjónustu og ašrir sem nżta sér heimildir laga til aš stunda višskipti meš veršbréf sameiginlega einn mann og višskiptarįšherra tvo menn. "

Einnig er óskiljanlegt hvernig mönnum datt ķ hug žetta:

"II. kafli. Greišslur ķ sjóšinn.

6. gr. Innstęšudeild.

Heildareign innstęšudeildar sjóšsins skal aš lįgmarki nema 1% af mešaltali tryggšra innstęšna ķ višskiptabönkum og sparisjóšum į nęstlišnu įri. Nįi heildareign ekki lįgmarki skv. 1. mįlsl. skulu allir višskiptabankar og sparisjóšir greiša eigi sķšar en 1. mars įr hvert gjald til sjóšsins sem nemur 0,15% af mešaltali tryggšra innstęšna ķ hlutašeigandi višskiptabanka eša sparisjóši į nęstlišnu įri, sbr. žó višmišunarmörk skv. 1. mįlsl."

En žetta žżšir bara žaš aš ef žessir įgętu bankar okkar, lentu ķ vandręšum, segjum bara KB vęri ķ innistęšusjóši handbęrt svona um 1,5% AF INNUSTĘŠUM žeim sem žyrfti aš greiša. og hver myndi žį borga restina?

Sęvar Finnbogason, 25.10.2008 kl. 22:22

4 Smįmynd: Sęvar Finnbogason

Žį į ég viš aš ef sjóšurinn į ekki handbęrt nema 1% af öllum innistęšum ķ bönkum er nęsta fyrirsjįanlegt aš žaš dugi ekki til aš bęta allar innistęšur og įn efa ekki einu sinni allt sem er undir 1,7 milljónum eins og lögin kveša į um.

Žessum lögum veršur aš breyta žannig aš ķ framtķšinni verši sjóšnum skylt aš eiga fyrir skuldbindingum sķnum. Bönkum verši skylt aš meta hver tryggingažörfin er, eftirlit verši haft meš žvķ og žeim gert skylt aš halda greiša žaš fé ķ sjóšinn. Sjóšurinn gęti svo įvaxtaš žetta fé meš einhverri lįgmarks įhęttu og bankarnir žį haft tekjur af žvķ ķ hlutfalli viš inneign sķna ķ sjóšnum.

Sęvar Finnbogason, 25.10.2008 kl. 22:44

5 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Sęvar, vandamįl frį upphafi var (og er) aš hann er ekki hugsašur fyrir ķslenskar ašstęšur, žar sem stóru bankarnir žrķr vega sem nemur hįtt ķ 90% af öllum innlįnum landsmanna.  Sjóšurinn gat žvķ aldrei haft handbęrt fé til aš bregšast viš vanda eins af bönkunum, hvaš žį allra žriggja.

Marinó G. Njįlsson, 25.10.2008 kl. 23:05

6 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Annars er įhugavert aš lesa umręšuna sem varš į Alžingi žegar frumvarp aš lögum nr. 98/1999 var lagt fram.  Žar kemur Gušmundur Įrni Stefįnsson ķ ręšustól og spyr višskiptarįšherra, Finn Ingólfsson:

Herra forseti. Ķ ljósi žessarar gjörbreyttu stöšu og ljósra įforma rķkisstjórnarinnar um sölu Bśnašarbanka og Landsbanka og raunar žar meš einkavęšingu alls fjįrmįlakerfisins hér į landi, žį vęri fróšlegt aš heyra višhorf hęstv. rįšherrans til žess hvaš hann telur aš mundi gerast ef svo fęri aš stórar innlįnsstofnanir į borš viš Bśnašarbankann eša Landsbankann lentu ķ greišsluerfišleikum, nįlgušust gjaldžrot, og aš žeir sjóšir sem eru lagšir til stęšu ekki nęgilega sterkir til žess aš rétta hlut žeirra sem eiga fjįrmagn ķ žessum bönkum.

Svar rįšherra er sķšan:

Ég vil ekki vera aš velta žvķ nįkvęmlega fyrir okkur hvaš gerist ef tiltekin bankastofnun fer į hausinn. Hins vegar er žaš svo aš ef sjóšurinn getur ekki stašiš fullkomlega undir öllum skuldbindingum, žį er gert rįš fyrir žvķ aš allir žeir sem eiga 1,7 millj. kr. inni ķ viškomandi fyrirtęki, viškomandi bankastofnun, fįi žaš aš fullu greitt. En sķšan greiddist žaš sem umfram žaš er og eftir stęši hjį sjóšnum hlutfallslega ofan į žį upphęš. Žetta er reglan sem sett er. Sķšan er gert er rįš fyrir žvķ hvaš sjóšurinn žurfi aš vera meš af peningum hverju sinni og hvaš hann eigi aš vera meš hverju sinni til rįšstöfunar mišaš viš stęrš kerfisins. Og vonandi lendum viš ekki ķ allsherjar stóru gjaldžroti.

Sem sagt, menn vildu ekki gera rįš fyrir žvķ aš illa fęri.

Svo er lķka gott hér aš vitna ķ orš Péturs H. Blöndal ķ 2. umręšu um mįliš:

Til žess aš hindra žaš höfum viš mjög sterkt bankaeftirlit meš žessum fyrirtękjum eins og ég gat um įšan, aš mörgu leyti strangara en meš innlįnsfyrirtękjunum. Sķšan er eiginfjįrkrafa til veršbréfafyrirtękja sem er mjög hį, tugir milljóna, og svo er aš auki starfsįbyrgšartrygging fyrirtękjanna og lykilstarfsmanna žeirra. Žaš er žvķ nęrri śtilokaš, herra forseti, aš žaš verši tjón į žessu sviši. Žaš žurfa žį aš koma til nokkuš stórfelld mistök eša misferli sem fer saman viš gjaldžrot viškomandi fyrirtękis. Žį hafi sem sagt allt bilaš, starfsįbyrgšartryggingin, eiginfjįrkrafan, bankaeftirlitiš o.s.frv. Žetta er nęrri žvķ śtilokaš. 

Enn og aftur er öryggi manna slķkt gagnvart bankakerfinu, aš žaš geti ekki klikkaš.  Menn vilja ekki gera rįš fyrir hinu óvęnta.

Marinó G. Njįlsson, 25.10.2008 kl. 23:41

7 Smįmynd: Sęvar Finnbogason

Žaš er žvķ nęrri śtilokaš, herra forseti, aš žaš verši tjón į žessu sviši. Žaš žurfa žį aš koma til nokkuš stórfelld mistök eša misferli sem fer saman viš gjaldžrot viškomandi fyrirtękis. Žį hafi sem sagt allt bilaš, starfsįbyrgšartryggingin, eiginfjįrkrafan, bankaeftirlitiš o.s.frv. Žetta er nęrri žvķ śtilokaš

Žetta er nś samt žaš sem geršist. Einsog žś segir vandiamįliš er aš žeir VILDU ekki hugsa um žetta. 

Vonanandi lęrum viš eitthvaš af žessu.

Sęvar Finnbogason, 26.10.2008 kl. 01:39

8 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Jį, ętli Pétur H. Blöndal standi viš žessi orš sķn ķ dag?

Annars er žaš merkilegt, aš ég hef ķ nokkur įr bošiš fyrirtękjum og stofnunum žjónustu į sviš stjórnunar rekstrarsamfellu.  Žvķ mišur er oftast lķtill sem enginn įhugi.  Stašreyndin er sś, aš allt er fyrirsjįanlegt, žó kannski sé ekki allt fyrirbyggjanlegt.  En ef viš leggjum ķ žį vinnu aš sjį fyrir hiš óvęnta, žį eigum viš aušveldara meš aš kljįst viš žaš, žegar žaš gerist.

Ég vil žvķ enn og einu sinni skora į stjórnir nżrra banka sem annarra aš fara strax aš huga aš stjórnun rekstrarsamfellu.  Ķ mķnum huga er raunar žrennt sem skiptir öllu mįli ķ rekstri fyrirtękis:  Breytingastjórnun, įhęttustjórnun og stjórnun rekstrarsamfellu.  Allt annaš ķ rekstrinum fellur į einn eša annan hįtt undir žetta žrennt.  Og hvert um sig af žessu žrennu fellur į einn eša annan hįtt undir hvort af hinu tvennu. 

Marinó G. Njįlsson, 26.10.2008 kl. 02:02

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (28.3.): 6
  • Sl. sólarhring: 6
  • Sl. viku: 51
  • Frį upphafi: 1673471

Annaš

  • Innlit ķ dag: 5
  • Innlit sl. viku: 42
  • Gestir ķ dag: 5
  • IP-tölur ķ dag: 5

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Mars 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband