Leita ķ fréttum mbl.is

Er matvęlaskortur nęsta krķsan?

Nś viršist "fjįrmįlakrķsan" aš vera aš ganga yfir.  Krónan er bśin aš rétta sig talsvert af og menn śti ķ hinum stóra heimi eru farnir aš trśa žvķ aš ķslensku bankarnir séu bara nokkuš traustir.  Žar sem heimur viršist žrķfast į kreppu, žį er naušsynlegt aš įtta sig į žvķ hvaša kreppa kemur nęst.  Bśiš er aš tala um heimsfaraldur inflśensu (fuglaveiki) ķ nęrri 5 įr og žaš bólar ekkert į henni.  Olķuverš viršist vera fariš aš sķga aftur, žannig aš hugsanlega er sś kreppa ķ hjöšnun.  Byrjaš er aš tala um kolakreppu, en ķ sama mund tala menn um aš žaš séu 50 - 100 įra birgšir eftir.  Hlżnun jaršar gęti oršiš meiri hįttar vandamįl innan 50 įra, en žaš er of langt žangaš til svo hęgt sé aš tala um kreppu.  Hvaša kreppu sjį menn žį eiginlega fyrir?

Svariš er matarskortur.  Śti um allan heim er fariš aš bera į skorti į hinum og žessu matvęlum og hrįvöru.  Į Indlandi stefnir ķ skort į hrķsgrjónum žannig aš śtflutningsbann er ķ pķpunum.  Sama er uppi į teningunum ķ Egyptalandi, Vķetnam og Kķna.  Įstęšan er m.a. samkeppni frį žeim sem nota hrķsgrjón til aš framleiša eldsneyti.  Rķkisstjórnir ķ žróunarlöndum sjį fram į aš setja hömlur į śtflutning į landbśnašarvörum og hindra svartamarkašsbrask.  Žessi krķsa viršist vera raunveruleg og hśn į eftir aš versna.

Ķslenskir neytendur hafa séš verš į margs konar innfluttri naušsynjavöru hękka og setja flestir žaš ķ samhengi viš lękkun į gengi krónunnar.  En fólk žarf aš įtta sig į, aš verš į innfluttum matvęlum į eftir aš hękka verulega į nęstu mįnušum hreinlega vegna žess aš matvęlaframleišsla ķ heiminum annar ekki eftirspurn.  Žvķ er ešlilegt aš spyrja:  Getum viš séš okkur farborša?  Er hęgt aš auka matvęlaframleišslu nęgilega hér į landi til aš bęta fyrir fall ķ framboši į öšrum matvęlum?  Munum aš žaš sem gert er ķ dag getur haft alvarlegar afleišingar sķšar.  Skżrt dęmi um žetta er fataišnašurinn hér į landi.  Fyrir 25 įrum var hér į landi öflugur fataišnašur.  Žį var landiš skyndilega opnaš fyrir innflutningi į "ódżrari" fatnaši og hver framleišandinn į fętur öšrum fór į hausinn eša hętti rekstri.  Nś er svo komiš aš innlendir framleišendur anna ekki nema brotabroti af eftirspurn og žaš sem verra er žekkingin er aš hverfa lķka.  Gęti innlend matvęlaframleišsla lent ķ sömu sporum?  Ég er ekki aš verja ķslenskan landbśnaš eša hvetja til žess aš hętt verši viš aš leyfa innflutning į erlendum landbśnašarvörum.  Ég er bara aš segja aš ķ upphafi skuli endinn skoša.  Pössum okkur į žvķ aš ganga ekki žaš nęrri innlendri matvęlaframleišslu, aš hśn verši ekki til stašar, žegar viš žurfum naušsynlega į henni aš halda.  Enginn veit hvaš įtt hefur fyrr en misst hefur.

OK, gerum rįš fyrir aš viš ętlum aš halda uppi matvęlaframleišslu.  Hvaš fleira gęti komiš ķ veg fyrir aš landsmenn fįi matvęlin?  Hvaš žarf til aš koma framleišslunni til neytenda?  Žaš žarf tęki og umbśšir, alls konar bętiefni og efni til aš halda framleišslunni heilsusamlegri svo fįtt eitt sé nefnt.  Hvaš af žessu getum viš skaffaš hér innanlands?  Hvaš af žessu er hęgt aš framleiša śr innlendum hrįefnum?  Og žaš sem ekki er hęgt aš framleiša śr innlendu hrįefni eša hreinlega ekki hęgt aš framleiša hér į landi, munum viš hafa ašgang aš hrįvöruninni eša fullunninni vöru?  Getum viš flutt žetta til landsins?  Mér sżnist umbśšir vera einn mikilvęgasta hlekkinn ķ žessu ferli, žar sem t.d. öll mjólkurframleišsla fer ķ innfluttar umbśšir.  Įn žeirra fer varan ekki į markaš.

En burt frį žessu tali og aš matvęlaskorti į heimsvķsu.  Getur veriš aš spįkaupmennirnir hafi fundiš sér nżtt višfangsefni og hafi snśiš sér aš landbśnašarvörum?  Mašur heyrir žessu ę oftar fleygt į öldum ljósvakans og į Internetinu.  Žaš kęmi mér ekkert į óvart, žar sem žeir eru sķfellt aš leita sér aš nżjum leišum til aš gręša. 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Óskar Žorkelsson

vietnam og pakistan hafa stöšvaš śtflutning į hrķsgrjónum... Kazakstan og Pakistan indland hafa bannaš śtflutning į hveiti..  į afrķku herjar snķkjudżrasjśkdómur į hveitiręktun og smitanst hśn meš vindi.. bara tķmaspursmįl ša hśn smitist til asķu og žį er vošinn vķs og hungursneyš framundan og .. mögulega nż heimstżrjöld.

Ķ usa hefur 20 % af ręktunarlandi veriš teku'iš undir ręktun į bķo eldsneyti... go figure.

Óskar Žorkelsson, 8.4.2008 kl. 00:33

2 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Žessi tilhneiging aš taka ręktarland śr matvęlarękt ķ ręktun fyrir lķfefnaeldsneyti į bara eftir aš aukast, a.m.k. meš verš į bensķni er jafnhįtt og raun ber vitni.

Vandamįliš er oršiš alvarlegt ķ fjölmennustu löndum heims, sem eru ekki lengur fęr um aš framleiša nóg fyrir eigin ķbśa.  Įstęšan er m.a. aš fįir markašir verša fyrir eins miklum įhrifum af afskiptum stjórnvalda, sem veršur til aš žess aš skekkja verulega myndina.  Nišurgreišslur verša til žess aš fįtękari löndin flytja mikiš śt hrįvöru og sķšan jafnvel inn full unna vöru.  Žannig er framleiša Bandarķkin um 10% af öllu hveiti ķ heiminum, en flytja samt śt um 25% af heimsframleišslunni.

Önnur hliš sem er aš verša įberandi, er aš rķkisstjórnir eru farnar aš leggja "refsitolla" į śtflutning.  Žaš skżtur žvķ vissulega skökku viš aš hér į landi fį menn śtflutningsbętur og eru jafnvel neyddir til aš flytja hluta framleišslunnar śt.  Ég er ekki aš segja aš banna eigi bęndum aš flytja framleišslu sķna śt, en ķslenskir neytendur eiga ekki lengur aš žurfa aš greiša fyrir slķkum śtflutningi.

Eitt atriši ķ višbót sem hefur įhrif į framboš į matvęlum eru alls konar vešurfarsįhrif.  Hlżnun jaršar veldur žvķ aš svęši sem voru įšur góš ręktarsvęši eru aš verša of heit.  Sķšan blandast inn ķ žetta breyting į vatnsforša einstakra landa sem gerir žaš aš verkum aš ekki er til nóg vatn til nota į ręktunarlöndum. 

Marinó G. Njįlsson, 8.4.2008 kl. 10:00

3 Smįmynd: Baldur Fjölnisson

Efsta lķnuritiš sżnir olķuverš, žaš nęsta vķsitölu hrįefna og žaš nešsta gullverš.

Žetta er allt į uppleiš og ekkert sem bendir til neinna sérstakra breytinga hvaš žaš varšar. Ekkert fer alveg beint upp eša nišur į mörkušum, žaš er fyrst og fremst trendiš sem skiptir mįli.

Baldur Fjölnisson, 8.4.2008 kl. 11:39

4 Smįmynd: Baldur Fjölnisson

Sķšan sjįum viš dollar. Hann er alveg viš sögulegan botn og į öruggri nišurleiš og alls ekkert sem bendir til neinna sérstakra breytinga hvaš žaš varšar enda Bandarķkin vita fallķt fyrir lifandis löngu. Dollarinn er rįšandi gjaldmišill ķ olķu-, gull- og hrįefnavišskiptum, raunar yfirgnęfandi. Fall hans żtir žvķ greinilega undir hękkanir hrįefna og matvęla į heimsmarkaši.

Baldur Fjölnisson, 8.4.2008 kl. 12:05

5 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Žaš er rétt, Baldur, aš lękkun USD żtir undir hękkanir alls stašar ķ heiminum į hrįvöru (nema į Ķslandi).  En žaš er ekki žaš sem vekur ķ mönnum ugg, heldur minnkandi śtflutningur af landbśnašarframleišslu til manneldis.  Samkeppnin viš orkuišnašinn (eša ętti ég aš segja eldsneytisišnašinn) er farin aš segja til sķn.  Og žetta mun ekki bara bitna į matvęlaframleišslu vegna skorts į korni, hrķsgrjónum, maķs og hveiti sem hrįvöru til hennar.  Nei, žetta mun lķka bitna į kjötframleišslu vegna minnkandi frambošs į kjarnfóšri.  Žetta sķšasta gęti veriš jįkvętt fyrir fiskveišižjóšina Ķsland, žar sem meiri eftirspurn veršur eftir fiskafuršum, en hafiš gefur bara takmarkaš af sér og žvķ mun žetta aš endingu leiša til minna frambošs af matvęlum.

Marinó G. Njįlsson, 8.4.2008 kl. 13:31

6 Smįmynd: G. Tómas Gunnarsson

Ég held aš žaš sé ekki įstęša til aš óttast langvarandi matvęlaskort.  Hins vegar kemur nokkuš ójafnvęgi į markašinn žegar opinberir ašilar auka nišurgreišslur į įkvešnu sviši, eins og til eldsneytisframleišslu.  Žegar veršiš į hrįvörunni fer svo aš stķga, eykst spįkaupmennska, sérstaklega žegar ašrir markašir hafa veriš į hrašri nišurleiš.

Śtflutningshöft og tollar, eru bęši sett į vegna tekjuöflunar (t.d. ķ Argentķnu) en ekki sķšur til aš reyna aš vernda viškomandi land fyrir "markašsverši".  Hugmyndin er sś aš meš žvķ aš hefta śtflutning, aukist frambošiš svo mikiš į heimamarkaši aš veršiš falli.  Ergo, įnęgšir neytendur en óįnęgšir bęndur, sem oftar en ekki draga žį śr framleišslu rétt eins og er aš gerast ķ Argentķnu.

Stašreyndin er sś aš landbśnašur į grķšarlega mikiš "inni", enda hefur veriš reynt į stórum svęšum aš reka landbśnaš ķ "bakkgķr", ž.e. aš ķ mörg įr er bśiš aš greiša bęndum fyrir aš framleiša ekki.  Sķšan er eftir aš taka ķ gagniš vķša betrumbętur eins og erfšabreyttar korntegundiir.  Sömuleišis į landbśnašur ķ fyrrum Sovetinu mikiš inni, t.d. ķ Ukrainu, en žar hefur fjįrfesting ķ landbśnaši aukist mikiš, sem betur fer.

En žaš er hins vegar lķklegt aš į allra nęstu įrum verši nokkur titringur į matvęlamarkaši, sérstaklega ef opinberir ašilar viša um heim halda įfram inngripum sķnum, sem žvķ mišur allt bendir til.

G. Tómas Gunnarsson, 8.4.2008 kl. 14:00

7 Smįmynd: Baldur Fjölnisson

Ešlilega halda menn aš sér höndum og safna birgšum žegar verš į matvęlum rżkur upp og frekari hękkanir eru ķ pķpunum. Ašeins į Ķslandi selja menn orku į śtsöluverši ķ bullandi seljendamarkaši į orku.

Rķkisstjórnir milljónažjóša ķ žrišja heiminum žurfa aš geta braušfętt landslżšinn, annars er vošinn vķs eins og vaxandi óeiršir vegna fęšuskorts og hękkandi matvęlaveršs vķša um heim sżna. Žaš mį ekki mikiš śt af bera.

Hér heima erum viš aš sigla inn ķ vaxandi veršbólgubylgju sem ekki sér fyrir endann į. Ég held aš veršbólgan (žessi opinbera) verši amk. 12-15% ķ įr og sennilega enn meiri į nęsta įri.

Baldur Fjölnisson, 8.4.2008 kl. 14:03

8 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Žaš er rétt, G. Tómas, aš żmis žekkt "foršabśr Evrópu" eru ekki aš fullu nżtt, en žau munu ekki bjarga Austur-Asķu og sķšan eru žessi "foršabśr" aš glķma viš mikla mengun ķ įm og fljótum, žannig aš hreinsa žarf allt vatn įšur en hęgt er aš veita žvķ į akrana.

Marinó G. Njįlsson, 8.4.2008 kl. 14:29

9 Smįmynd: Baldur Fjölnisson

Athyglisvert trend: 

 

google news search : 'food riot'

 

278 22 mar 

289 23 mar

330 24 mar

380 26 mar

970 2 apr

1330 5 apr

1698 7 apr

 

Stay tuned.

Baldur Fjölnisson, 8.4.2008 kl. 15:41

10 Smįmynd: Jonni

Žetta eru óhugnalegar horfur. Ég efast ekki um aš žetta er eitthvaš sem į eftir aš raska tilveru okkar verulega į komandi įrum og jafnvel įratugum. Viš erum bśin aš vera svo lengi i žessu partżi aš allir voru bśnir aš gleyma aš öll partż enda einhverstašar. Eša aš žeir voru ķ partżi yfirhöfuš.

Jonni, 8.4.2008 kl. 16:34

11 Smįmynd: Baldur Fjölnisson

Vandamįl okkar frį žjóšhagslegu sjónarhorni er aš erlendar eignir vilja sem fyrr ólmar koma orkulindum okkar sem allra fyrst meš afslętti ķ hendur eigenda žeirra. Ég meina, allir ašrir en ódżrustu hórur skilja aš aš ef eitthvaš er aš vaxa ķ veršgildi og mun gera žaš įfram (seljendamarkašur) er ekki glóra aš selja žaš strax į śtsölu. Gįfulegra er aš bķša meš žaš og raka inn į žvķ ķ framtķšinni. Vonandi tekst fótósjoppi og mogganum aš ljśga metnašarfyllri hórur meš snefil af reikningskunnįttu inn į įlžingi nęst.

Baldur Fjölnisson, 8.4.2008 kl. 23:19

12 Smįmynd: Jonni

http://www.mbl.is/mm/frettir/erlent/2008/04/09/oeirdir_vegna_hungurs/

Jonni, 9.4.2008 kl. 10:36

13 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Mér sżnist Gordon Brown, forsętisrįšherra Breta, lķta hlutina sömu augum, sbr. frétt į mbl.is ķ dag.

Marinó G. Njįlsson, 10.4.2008 kl. 08:50

14 Smįmynd: Jonni

http://www.mbl.is/mm/frettir/erlent/2008/04/11/kartoflur_i_stad_hveitis/

Jonni, 11.4.2008 kl. 09:28

15 Smįmynd: Jonni

Žęr koma nś bara ķ röšum um žessar mundir žessar fréttir sżnist mér.

http://www.mbl.is/mm/frettir/erlent/2008/04/11/varad_vid_matarskorti/

Žaš er greinilegt aš žetta veršur nęsta "talk of the town" ķ alheimsžorpinu. Menn lķka oršnir žreyttir į hnatthlżnun, efnahagshruni, strķšsbrölti og žesshįttar langlokum. Coming soon to your local supermarked. Kannski mašur ętti aš nęla sér ķ smį landskika į mešan kostur er...

Jonni, 11.4.2008 kl. 10:10

16 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Takk fyrir innleggin, Jonni.  Ég tek eftir žessu sama ķ heimspressunni.  Į hverjum degi er umfjöllun um óeiršir, matarskort eša miklar hękkanir.  Ég hlusta mikiš į BBC World og žeir eru mjög uppteknir af žessu.  Spurningin er hvort og aš hve miklu leiti viš eigum aš hafa įhyggjur af žessu.

Marinó G. Njįlsson, 11.4.2008 kl. 12:29

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (28.3.): 0
  • Sl. sólarhring: 4
  • Sl. viku: 45
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 37
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Mars 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband