Leita ķ fréttum mbl.is

Rekstraröryggi og stjórnun rekstrarsamfellu

Žrišjudaginn 19. febrśar hélt Skżrslutęknifélagi Ķslands hįdegisveršarfund žar sem fundarefniš var rekstraröryggi og stjórnun rekstrarsamfellu.  Fjallaš var "um faglega rekstrarstjórnun meš beitingu stašla til aš nį fram öryggi og til aš tryggja samfelldan rekstur", eins og segir ķ fundarboši.  Žrķr fyrirlesarar skošušu hver sinn stašalinn, ž.e. BS 25999, ISO 27002 og ISO 20000. 

Fyrir žį sem ekki žekkja til, er rétt aš skoša įšur en lengra er haldiš hvaš felst ķ stjórnun rekstrarsamfellu.  Žaš er markmiš stjórnunar rekstrarsamfellu aš tryggja samfelldan rekstur žeirrar starfsemi sem stjórnkerfiš nęr til.  Žetta žżšir ķ stuttu mįli aš greina fyrirfram hugsanleg įhrif af margvķslegum atvikum sem dregiš geta śr hęfi fyrirtękis til aš starfa į ešlilegan hįtt og žar meš auka getu fyrirtękisins til aš žola aš hluti starfsemi žess falli nišur.  Bestur įrangur viš stjórnun rekstrarsamfellu nęst, ef stjórnkerfiš er drifiš įfram af rekstrarlegum/višskiptalegum sjónarmišum, žannig aš śrręši eru mišuš viš aš višskiptavinurinn verši sem minnst var viš įföll.

Breski stašallinn BS 25999 kemur ķ tveimur hlutum, ž.e. BS 25999-1 Code of practice for business continuity management og BS 25999-2 Business continuity management - Specification.  Fyrri hlutinn er meš leišbeiningar um žaš hvaš į aš vera ķ góšu stjórnkerfi rekstrarsamfellu, en sķšari hlutinn lżsir kröfunum sem geršar eru vegna uppbyggingu stjórnkerfisins og er vottunarhluti stašalsins.

Alžjóšastašallinn ISO/IEC 27002 er hluti af röš stašla frį 27000 til 27006 sem fjalla um stjórnun upplżsingaöryggis.  Eru žeir żmist komnir śt eša vęntanlegir. ISO/IEC 27002 hét įšur ISO/IEC 17799 og sem slķkur ķslenskur stašall. Inniheldur hann starfsvenjur fyrir stjórnun upplżsingaöryggis.  Hefur hann nįš mjög mikilli śtbreišslu og er lķklegast sį stašall um upplżsingaöryggi sem mestra vinsęlda nżtur.  ISO/IEC 27001 inniheldur kröfur til stjórnkerfis upplżsingaöryggis og er vottunarhluti stašlarašarinnar.

Alžjóšastašallinn ISO/IEC 20000 inniheldur starfsvenjum um  žjónustustjórnun ķ upplżsingatękni.  Hann er uppruninn ķ ITIL (IT Infrastructure Library) og breska stašlinum BS 15000 IT Service Management.  Lķkt og hinir stašlarnir kemur BS 15000/ISO 20000 ķ tveimur hlutum og er annar vottunarhluti stašalsins.

Allir fjalla stašlarnir į einn eša annan hįtt um stjórnun rekstrarsamfellu.  BS 25999 mest en ISO 20000 minnst.  Vissulega mį segja aš UT žjónustustjórnun sé ķ ešli sķnu aš tryggja samfeldni žjónustu og starfsemi og sama mį segja um stjórnun upplżsingaöryggis.

Ég saknaši žess į fundinum aš ekki vęri fjallaš um CobiT ašferšina, žar sem hśn tekur betur į rekstrarsamfellu en bęši ISO 27002 og ISO 20000, žó svo aš hśn fari ekki eins djśpt ķ hlutina og BS 25999. 

Eftir fundinn hef ég fengiš nokkur sķmtöl og fyrirspurnir, žar sem erindin vöktu upp fleiri spurningar en žau svörušu.  Algengasta spurningin er:  Ķ hverju felst verkferli viš innleišingu ašferša viš stjórnun rekstrarsamfellu?  Žaš mį segja aš viš žessu er bęši einfalt og flókiš svar.  Žar sem ekki er plįss fyrir flókna svariš ķ svona pistli, žį lęt ég žaš einfalda duga.  Fyrst er rétt aš benda į, aš reynslan hefur sżnt aš yfir 90% fyrirtękja sem verša fyrir alvarlegu rekstrarįfalli og hafa ekki innleitt eša undirbśiš einhverjar rįšstafanir til aš bregšast viš slķku įfalli, leggja upp laupana innan 5 įra.  Žar af hętta 40 af hundraši rekstri strax eša fljótlega eftir įfalliš og önnur 40% deyja innan 18 mįnaša.

 

1    Hvaš felst ķ stjórnun rekstarsamfellu?

Stjórnun rekstrarsamfellu er višvarandi ferli įhęttumats og -stjórnunar ķ žeim tilgangi aš tryggja aš rekstur haldist samfelldur žó įhętta raungerist.  Žessi įhętti gęti veriš frį ytra umhverfi (sem fyrirtękiš hefur enga stjórn į, svo sem rafmagnsbilun) eša innan fyrirtękisins, svo sem vķsvitandi eša óviljandi skemmdir į kerfum.  Stjórnun rekstarsamfellu er ekki bara um endurreisn eftir įfall, įhęttumat eša endurheimt vegna bilunar ķ tękjum.  Stjórnun rekstrarsamfellu er góš ašferš fyrir fyrirtękiš til aš endurskoša og, žar sem viš į, endurhanna žęr leišir sem fyrirtękiš notar viš afhenda vörur og žjónustu į sama tķma og žaš eykur žol sitt fyrir röskun, truflunum eša tapi.  Žį telst žaš til góšra višskiptahįtt og vera hluti af stjórnhįttum fyrirtękja aš tryggja samfelldan rekstur.

2    Hverjir koma aš mįli?

Heildarįbyrgš į ferlinu į fela stjórnarmanni eša hįttsettum stjórnanda.  Meš žessu er ferlinu gert jafn hįtt undir höfši innan fyrirtękisins og mikilvęgi žess segir til um og lķkurnar aukast į skilvirkri innleišingu.  Śthlutun įbyrgšar į žessu stigi ętti lķka aš tryggja aš atriši tengt samfelldum rekstri eru skošuš viš gerš višskiptaįętlana.  Stašbundin įbyrgš deilist sķšan į einstaka stjórnendur.

Ašili, sem sér um aš samręma stjórnun rekstrarsamfellu innan fyrirtękisins, ętti aš heyra beint undir stjórn eša žann hįttsetta stjórnanda sem fer meš žessi mįl.  Ķ žaš hlutverk ętti helst aš velja einstakling sem hefur góšan skilning į rekstrinum og mannlegum samskiptum, en einnig getur veriš žörf į góšri verkefnisstjórn og góšum hópstjóra. Stjórnandi rekstrarsamfellu žarf sķšan aš fį stušning frį lęgri lögum fyrirtękisins, stašbundnum starfsmönnum, hópum og stjórnendum.

3    Grunnvallaratriši stjórnunar rekstrarsamfellu

Stjórnun rekstrarsamfellu snżst um aš skilja reksturinn og koma į žeim ferlum sem naušsynelgir eru til aš fyrirtękiš lifi af.  Til stašar žarf aš vera stefna og markmiš sem sżnir aš hverju fyrirtękiš einbeitir sér ķ rekstrinum, en žaš veršur jafnframt žaš sama og stjórnun rekstrarsamfellur beinir sjónum aš.  Ķ rekstri fyrirtękis eru margir įhrifažęttir, svo sem žjónustuveitendur, višskiptavinir, kerfi og bśnašur, sem styšja viš mikilvęg verkferli.  Naušsynlegt er aš virkja fulltrśa žessara lykilįhrifažįtta til žess aš neyšarįętlunin, sem kemur śt śr žessu ferli, sé marktęk.

Lķtiš gagn er aš stjórnun rekstrarsamfellu nema hśn sé meštekin.  Af žeirri įstęšu er naušsynlegt aš halda śti fręšslu og auka vitund starfsmanna til aš tryggja skilning um allt fyrirtękiš og aš įętlunin verši meštekin jafnt inn į viš sem śt į viš.

4    Lykil atriši stjórnunar rekstrarsamfellu

Lykil atriši ķ stjórnun rekstrarsamfellu eru m.a. aš:

  • Skilja samhengi žess rekstrar sem fyrirtękiš og/eša einingar žess starfa viš.
  • Auškenna og forgangsraša mikilvęgum rekstrar-/višskiptaferlum innan žess samhengis
  • Auškenna allar eignir og aušlindir sem tengjast žessum mikilvęgu ferlum
  • Auškenna og skilja įhęttur sem fyrirtękiš stendur andspęnis og geta leitt til truflunar į rekstrinum.
  • Skilgreina įhrif og afleišingar hugsanlegra atvika og hįmarks įsęttanlegt žjónusturof.
  • Įkvarša hįmarkstķma vegna endurreisnar.
  • Tryggja aš fyrirtękiš hafi višeigandi tryggingar.
  • Koma į skilgreindum įbyrgšum, ašgeršum og ferlum vegna endurreisnar rekstrar-/višskiptaferla ef til óvęntrar og óskipulagšrar truflunar kemur og vita hvaš lķklegt er aš slķkar ašgeršir eša ferli leiši af sér.
  • Setja fram, skjalfesta og innleiša neyšarįętlun (įętlun um samfelldan rekstur) fyrir fyrirtękiš ķ heild og einstök mikilvęg rekstrar-/višskiptaferli ķ samręmi viš stefnu fyrirtękisins.
  • Skilgreina įstęšur eša ašstęšur sem valda žvķ aš gripiš er til neyšarvišbragša og endurreisnarferla.
  • Tryggja aš allir starfsmenn skilji hlutverk sitt og įbyrgšir ef neyšarįstand skapast.
  • Skapa einingu og skuldbindingu um innleišingu, žįtttöku ķ og žjįlfun vegna rekstrarsamfellu.
  • Višhafa reglubundna og višeignandi prófanir og uppfęrslu į įętluninni og ferlum.
  • Tryggja aš stjórnun rekstrarsamfellunnar sé hluti af verkferlum og skipulagi fyrirtękisins.
  • Śthluta til ašila meš višeignandi stöšu innan fyrirtękisins įbyrgš viš aš samręma rįšstafanir vegna rekstrarsamfellu og endurreisnar.

5    Ferliš vegna stjórnunar rekstrarsamfellu

Ferliš vegna stjórnunar į samfelldum rekstri skiptist ķ 6 žrep.  Žessi žrep žarf, žar sem viš į, aš fara ķtrekaš ķ gegnum, t.d. getur prófun leitt ķ ljós veikleika ķ hluta af skipulagi sem žarf aš taka į og sķšan prófa aftur.  Žrepin eru:

  • Verkefnisstjórn
  • Skilja reksturinn
  • Setja fram stefnumörkun og śrręši um samfelldan rekstur
  • Žróa og innleiša višbrögš
  • Fella stjórnun rekstrarsamfellu inn ķ vinnuumhverfiš
  • Prófa, višhalda, taka śt og endurskoša stjórnun rekstrarsamfellu

Heildarferliš vegna stjórnunar rekstrarsamfellu felur skilyršislaust ķ sér višvarandi ferli endurskošunar, lęra af reynslu og aš nżta sér žessa žekkingu til aš uppfęra stefnumörkunina og śrręšin.

6    Nišurstaša skilvirkra ašferša viš stjórnun rekstrarsamfellu

Nišurstöšur skilvirkra ašferša viš stjórnun rekstrarsamfellu eru:

  1. Mikilvęgir starfsžęttir eru auškennir og varšir, žannig aš samfeldni žeirra er tryggš
  2. Virkjuš er geta fyrirtękisins til aš stjórna atvikum og koma žannig ķ veg fyrir aš atvik verši aš kreppu
  3. Mótašur er og skjalfestur betri skilningur fyrirtękisins į sjįlfum sér og samskiptum viš önnur fyrirtęki, opinbera eftirlitsašila eša rķkisstofnanir, stjórnvöld į hverjum staš og neyšarvišbragsašila
  4. Starfsmenn fį žjįlfun ķ réttum višbrögšum viš atviki eša rekstrartruflun.
  5. Starfsmenn fį višeigandi stušning og upplżsingar ef til rekstrartruflunar kemur.
  6. Kröfur žeirra sem eiga hagsmuna aš gęta njóta skilnings og eru uppfylltar meš žvķ aš ofangreindar nišurstöšur eru fengnar.
  7. Oršspor fyrirtękisins er verndaš; og
  8. Rekstur fyrirtękisins er ķ samręmi viš lög og reglur.

Ofangreindur texti er tekinn śr skjali sem ég hef samiš og heitir Rammi um stjórnun rekstrarsamfellu, en ég hef uniš viš og fengist viš rįšgjöf į žessu sviši ķ tengslum viš stjórnun upplżsingaöryggis undanfarin 16 įr.  Ef einhver óskar eftir nįnari upplżsingum um žetta efni er viškomandi hvattur til aš hafa samband meš žvķ aš senda póst į oryggi@internet.is og ég mun reyna aš verša eins mikiš aš liši og ég get.

Žaš skal tekiš fram aš žaš ferli sem fariš er ķ gegnum viš mótun og innleišingu stjórnkerfis rekstrarsamfellu er mjög öflugt tęki til aš endurhanna vinnuferla og öšlast skilning į ešli einstakra rekstraržįtta.  Žetta ferli leišir sjįlfkrafa af sér betri stjórnhętti sem nęr undantekningarlaust leišir af sér betri rekstur og betri afkomu.  Betri afkoma leišir svo af sér aš veršmęti fyrirtękisins eykst og žar meš eign hluthafa.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (19.6.): 0
  • Sl. sólarhring: 1
  • Sl. viku: 48
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 48
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Jśnķ 2019
S M Ž M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband