Leita frttum mbl.is

Undanfari hrunsins

17. september voru 6 r fr falli Lehman Brothers. Sumir fyrrverandi stjrnendur Kaupings, Glitnis og Landsbanka slands hafa kennt falli Lehman Brothers um hruni slandi. g held hins vegar a engum ru dettur hug a lta til tlanda eftir hfustu falls slensku bankanna.

Fyrir sem eru bnir a gleyma, eru mgulega bnir a gleyma, enda langt um lii (ea annig), langar mig a rifja upp nokkra hluti sem koma fram einhverjum af eim 1400 blasum sem skrsla rannsknarnefndar Alingis var a lokum prentuu formi. Mn skoun hefur alltaf veri, a megin skin hruninu liggi hj vanhfum stjrnendum og eigendum bankanna. Einstaklingum sem hldu a rekstur banka snerist um a vera "snilli", taka httu, leika sr me f annarra, blekkja, svindla, sniganga lg, segja rangt fr, fegra bkhald og vkja sr undan byrg. (Bti vi ef g hef gleymt einhverju.) msar stur liggja hj rum, en endanleg byrg rekstri bankanna og falli eirra liggur hj hpi innan vi 30 einstaklinga.

Tkum etta li fyrir li:

"Snillarnir": Ja, eir voru svo miklir snillingar a fimm rum byggu eir upp banka sem x eim upp yfir hfu og fll me braki og brestum. essum tma tkst eim a einkava hagna essara banka og jnta tapi. Bakreikningurinn sem almenningur fkk er ekki undir 1.500 milljrum krna. Hagnaurinn sem eim tkst a koma undan var hugnanlegur, enginn viti a me vissu.

htta: Allir stu menn bankanna hafa viurkennt a bankarnir hafi veri httusknir, en a sem meira var, a eir voru nnast gjrsamlega fyrirhyggjulausir. g tla a gefa Kaupingi og Glitni prik fyrir a hafa innlnssfnun sna erlendum dtturflgum og Landsbankanum fyrir a hafa fari a sta me innlnssfnunina Englandi. En ar me eru upptalin au atrii sem g get tali til fyrirhyggju. Landsbankamenn vissu hins vegar ekki hvenr tti a htta og a vegur margfalt mnushliina. Allir bankarnir tku fordmalausa og glpsamlega httu tlnum til eignalausra eignarhaldsflaga, flestra eigu strstu eigenda bankanna ( mrg hafi ekki haft neinn skilgreindan eiganda ea nnast ttu sig sjlf). Sama hvert er liti, allt gekk t a taka afsakanlega httu, eins og einstaklingur sem setur allt undir einn lit rllettu. Stundum unnu eir, en ansi oft fr illa. egar illa fr, var lagt tvfalt undir nst, stainn fyrir a taka nokkur skref til baka. tln bankanna til eignarlausra (og a v virtist, eigendalausra) eignarhaldsflaga er nttrulega kapiltuli taf fyrir sig, ar sem peningum var dlt t, eins og enginn vri morgundagurinn, til fjrfestinga gegn um svo kllu SPV n ess a nokkru staar kmi fram hver tti flagi, a a tti einhverjar arar eignir, stist httumat (sem var vst lagaskylda) ea bara einhverjar lkur vru a sti undir greislu lnanna. Str hluti tlna var kluln me einum gjalddaga framtinni og ekki einu sinni vaxtagreislu lnstmanum. Ln sem ekki var vita hvort nokkru sinni yru greidd og oftar en ekki framlengd me ru klulni. Af hverju menn hfu fyrir v a fra essar gjafir inn bkur sem ln, skil g ekki. etta voru j ekkert anna en gjafir.

Leika sr me f annarra: Landsbankamenn f nttrulega 10 einkunn fyrir ennan tt. egar lnsfjrmarkair lokuust bankann, var keyrt fullt a safna innlnum byrg slendinga. eir margflduu innln sn Bretlandi og ltu ekki ar vi sitja, heldur hfu innln Hollandi vori 2008. mttu eir vita a mikla lkur voru falli bankans. Svo m ekki gleyma skuldabrf sem gefin voru t um allan heim. Eigendur eirra sitja uppi me grarlegt tap, sem eir aldrei btt. Mr finnst trlegt, a essi ailar hafi ekki dregi stjrnendur bankanna fyrir dmstla, en a er eirra ml.

Blekkingar: Listinn yfir blekkingarnar er ansi langur skrslu RNA. g veit eiginlega ekki hvar a byrja. Selabanki slands var blekktur me tgfu "starbrfa" sem bankarnir "keyptu" hver af rum og lgu sem tryggingar. Auvita tti S ekki a falla fyrir essu, en hann geri a og a rannsknarefni t af fyrir sig. Selabanki Evrpu var blekktur me sama trixi og einnig Selabanki Lxemborgar. rsreikningar bankanna greindu rangt fr strum httum, tengslum strra lntaka, eiginfjrstu (vegna lna vi kaup hlutabrfum bnkunum), krosseignatengslum, vanskilum og ekki var ger grein fyrir lklegum greislum klulna, flest benti til ess a engin greislugeta var bak vi au.

Svindl: Mia vi skrslu RNA, reyndu menn allt til a svindla kerfinu. Hef g ur bent nokkur af eim atrium. "starbrfin" voru ein svsnasta aferin til ess. Kauping gaf t velaus skuldabrf og "seldi" Landsbanka og Glitni. Landsbanki gaf t velaus skuldabrf og "seldi" Kaupingi og Glitni. Glitnir gaf t velaus skuldabrf og "seldi" Kaupingi og Landsbanka. egar etta var stoppa, "keypti" Icebank brfin og notai viskiptum vi Selabankann, Landsbankinn Luxemborg "keypti" brfin og notai viskiptum vi Selabankann Luxemborg og bankarnir notuu "starbrf" hvers annars viskiptum vi Selabanka Evrpu. Menn misnotuu illilega traust milli fjrmlastofnana, burtu skrifaar reglur, fru svig vi lg, vegna ess a eir geru ekki a eina rtta, sem var a ganga a veum sem eigendur eirra hfu sett fyrir ttektum r sparibaukunum snum.

Lagasniganga: slensk lg um fjrmlamarka voru/eru holtt eins og svissnesku ostur. etta hafa fjrmlafyrirtki ntt sr t ystu sar. Menn drgu lgin sundur og saman, vefengdu allt sem eim st, komu me frjlslegar tlkanir, sendu hersveitir lgfringa eftirlitsaila og svona mtti lengi telja. Allt eim tilgangi a getafari snu fram. g skil t.d. ekki hvernig tveir menn, sem eiga saman 48,5% hlut Landsbanka slands hf. geta talist skyldir ailar. Ltum vera a eir su fegar og eru v blskyldir. Ea a me v a fra Haga t r Baugi inn 1998 ehf. sem san er frt undir Gaum, sem Baug, veri Hagar og Baugur skyld flg. Mr er alveg sama tlka hafi mtt slensk lg, annig a svona leikfimifing hafi tt a flgin voru skyld, var agerin sem slk lagasniganga og ekki bara lagasniganga, heldur var veri a svindla krfuhfum Baugs. Tilgangurinn me kvinu um strar httur var a koma veg fyrir a of str hluti tlna banka fri smu krfuna, smu stru krfuna.

Anna strt atrii lagasnigngu var a "selja" eigin brf til leppflaga, sbr. Stm. etta er lgleg lei til a komast framhj takmrkun str eignarhlutar sem fyrirtki m eiga sjlfu sr.

Segja rangt fr: Ekki arf a fletta mrgum blaagreinum fr v 2006-8 til a sj, a stjrnendur bankanna ttu einstaklega erfitt me a segja sannleikann. eir voru svo sem ekki einir um a og fllu nnast allir stjrnmlamenn jarinnar gryfju og selabankastjrar.

Fegra bkhald: Allar slitastjrnir hafa fengi endurskounarfyrirtki til a fara yfir rsreikninga hrunbankanna aftur tmann. essum skrslum um rsreikningana gefur a lta alvarlegar viringar um flsun bkhalds. Gengur svo langt a einum af endurskoendum bankanna riggja var stefnt til a greia 100 milljara skaabtur vegna rangs uppgjrs.

Ekki arf nema brot af essum atrium a sannast, til a hgt vri a stefna stjrnendum og ar me stjrnarmnnum hrunbankanna fyrir alvarleg glp starfi. a sem g fura mig mest , a ekki hafi veri krt fyrir fleiri atrii, en reyndin er. a getur ekki veri, a lglegt s a blekkja rj selabanka me eim htti sem gert var. mnum huga var hr ekkert um neitt anna en fjrsvik a ra. Niurstaan var mrg hundru milljarar fengust a lni, sem aldrei hefi tt a veita a lni og selabankarnir rr tpuu hum upphum. Nei, menn eru svottan aumingjar, a eir lta etta gott heita, v mlskn myndi a sjlfsgu afhjpa fski hj essum selabnkum vi lnveitinguna.

Lokaor

a getur vel veri a fall Lehman Brothers hafi veri sasti naglinn lkkistu Kaupings, Glitnis og Landsbanka slands, en hfum huga a ur voru bankarnir sjlfir bnir a negla alla hina. Skrsla RNA opinberar vanhfni stjrnenda bankanna riggja til a vera snum strfum, grgina sem rei ar hsum, spillinguna sem vigekkst egar strir eigendur litu bankana sem sna prvat sparibauka, blekkinguna sem vihf var til a fela vonda stu og lgbrotin sem framin voru egar menn reyndu a bjarga andlitinu.

a versta vi uppgjri hruninu er a a hefur ekki tt sr sta. Bandarkjunum eru bankar sektair um har fjrhir. slandi borgar launaflk fyrir tjni. slandi er hsni teki af flki, rtt fyrir a bankarnir hafi broti lg. slandi er krfurtturinn hrri neytendartti. sland er eina landi heiminum, ar sem neytendur vera a stefna fjrmlafyrirtkjum til a n fram rttltinu. Annars staar eru a stjrnvld sem taka af skari. a er vegna ess, a slandi eru stjrnvld handbendi fjrmlavaldsins og voga sr ekki a skera hr hfi ess.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

G samantekt hj Marn og rf lesning.Marn veit hinsvegar mta vel a avoru fleiri enfyrrverandi stjrnendur bankanna semlitu til tlanda eftir stum falls bankanna.

a er n ekki lengra san en9. september sl. sem sjlfur forsetinn ru sinni vi setningu Alingis hafnai v a rekja megistur Hrunsins til innlendra aila, viskipta- eastjrnmlamanna.

Og vi ekkjum llafstu Davs Oddssonar, Geirs Haarde og annarra sjalladdda, sem ekkert hafa lrt af reynslunni. Jafnvel forherst ruglinu.

Haukur Kristinsson (IP-tala skr) 20.9.2014 kl. 19:43

2 Smmynd: Marin G. Njlsson

Haukur, g segi:

"msar stur liggja hj rum, en endanleg byrg rekstri bankanna og falli eirra liggur hj hpi innan vi 30 einstaklinga."

Marin G. Njlsson, 20.9.2014 kl. 20:07

3 Smmynd: Marin G. Njlsson

g hvet flk til a lesa 6. og 7. bindi skrslu RNA. arf ekki a taka langan tma, en au eru MJG upplsandi. a er mun betra a lesa etta nna en 2010 vegna ess a vorum vi svo rei og ringlu, nna erum vi vonandi flest betra jafnvgi.

Marin G. Njlsson, 20.9.2014 kl. 20:11

4 identicon

Stjrnmlamenn og selabankinn geru bankamnnum etta kleift.

Og ekki m gleyma forsetanum sem hvatti til" da" me fagurgala um frbra framgngu og snillingagen.

a er hlutverk stjrnvalda og selabanka a ba svo um hntana a mguleikar hruni su lgmarki. etta brst algjrlega. Jafnvel einfldustu hagfrilgml voru verbrotin.

Aalstan fyrir v a ekki var hgt a bjarga bnkunum var a eir voru ornir svo strir a tiloka var a selabanki og rki gtu komi eim til bjargar ef illa fri. ess vegna fengust engin ln svo a hrun var hjkvmilegt.

Selabanki og fjrmlaeftirlit hefu tt a koma veg fyrir gfurlegan vxt bankanna. Rkisstjrnin fjrsvelti essar stofnanir og vildi sem minnst eftirlit. Hennar byrg er v einnig mikil.

a bankamenn su vondum mlum m ekki gleyma v hverjir bera byrg stjrn efnahagsmla.

smundur (IP-tala skr) 20.9.2014 kl. 21:16

5 Smmynd: mar Ragnarsson

Var a ekki fyrra ea hittefyrra sem rannskn leiddi ljs a bankarnir voru raun fallnir hausti 2006. voru tp tv r fall Lehmans brra.

mar Ragnarsson, 20.9.2014 kl. 21:24

6 identicon

Presidential Quotes, London, May 3th, 2005

First comes a strong work ethic. This is a heritage from the old society of farmers and fishermen, where necessity dictated that the fish catch had to be brought ashore and processed immediately when the boats came in to harbour and that hey had to be turned and collected when the weather was favourable.

We tend to focus on the results rather than the process: to go straight to the task and do the job in the shortest time possible; to ask when it can be done rather than how.

Icelanders are risk takers. They are daring and aggressive. Perhaps this is because they know that if they fail, they can always go back to Iceland where everyone can enjoy a good life in an open and secure society.

There is a strong element of personal trust, almost in the classical sense of “my word is my bond.”

We have entrepreneurship – old-fashioned entrepreneurship where the boss himself or herself stands in the front line, taking responsibility, leading the team, giving the company a visible, personal face.

It is the heritage of discovery and exploration, fostered by the medieval Viking sagas that have been told and retold to every Icelandic child.

The importance of personal reputation. This is partly rooted in the medieval Edda poems which emphasise that our wealth might wither away but our reputation will stay with us forever.

Every Icelandic entrepreneur knows that success or failure will reflect not only on his or her own reputation but also on the reputation of the nation. They therefore see themselves as representatives of a proud people and know that their performance will determine their reputation for decades or centuries to come.

No one is afraid to work with us; people even see us as fascinating eccentrics who can do no harm and therefore all doors are thrown wide open when we arrive.

There is creativity, rooted in the old Icelandic culture which respected the talents of individuals who could compose poetry or tell stories, who were creative participants in companionship with others. These attitudes have been passed onto the business community, as is demonstrated by the Icelandic term used to describe a pioneer or an entrepreneur, – "athafnaskld", which means literally “a poet of enterprise."

Haukur Kristinsson (IP-tala skr) 20.9.2014 kl. 21:54

7 Smmynd: Marin G. Njlsson

Merkileg essi rtta a segja a einvher hafi gert bnkunum eitthva kleift. Vera menn fyrir lkamrsum mibnum vegna ess a lgreglan gerir ofbeldismnnunum a kleift me ngu eftirliti?

Bankar a reka af fyrirhyggju burt s fr v hva menn mega gera lgum samkvmt. Bankar eiga ALLTAF a hafa bor fyrir bru og vera ryggir me greislustu sna. Bankar eiga ALDREI a taka annig httu me innln viskiptavina sinna, a f gti tapast, burt s fr innlnstryggingum. Htti a bera blak af bankamnnum, vegna ess hva einhver annar geri ea sagi. Bankamenn geru a sem eir geru mevitair um httuna sem eir tku, lgbrotin sem eir frmdu, blekkingarnar sem eir settu fram, o.s.frv. etta voru fullornir einstaklingar sem voru augljslega gjrsamlegar vanhfir til a stjrna, eiga og reka banka. a var alveg gjrsamlega h llu ru. Hvort einhver klappli hafi hvatt til da er san allt nnur saga og kemur hinu llu ekkert vi.

Marin G. Njlsson, 20.9.2014 kl. 23:44

8 identicon

Flott samantekt. Mig langar a benda mjg ga bk um hruni ...

http://mises.org/document/6137/Deep-Freeze-Icelands-Economic-Collapse

Grettir (IP-tala skr) 21.9.2014 kl. 00:07

9 identicon

a er enginn a bera blak af bankamnnum a bent s byrg stjrnvalda. a er til ltils a segja a menn eigi a gera etta ea hitt ef lagaumhverfi bur upp anna.

A mnu mati er essi mevirkni me stjrnvldum mjg alvarleg meinsemd. Ef vi gerum ekki sanngjarnar krfur til eirra er ekki nema von a illa fari. Stjrnvld eru a vinna umboi okkar og fyrir okkur.

Geir Haarde afsakai sig me a sland hefi fylgt smu lgum og reglum og arar EES jir. Hi rtta er a lg og reglur EES eru bara grunnur til a byggja frekar .

Mean arar jir bttu vi eftir rfum gerum vi lti sem ekki neitt enda var a stefna stjrnvalda a hafa sem mest frelsi og sem minnst eftirlit.

Ef vi gagnrnum ekki stjrnvld egar au eru ekki a standa sig og hfnum skussunum kosningum getum vi engu um kennt nema okkur sjlfum egar illa fer af eirra vldum.

smundur (IP-tala skr) 21.9.2014 kl. 08:29

10 Smmynd: rir Kjartansson

akkir til n Marin fyrir essa upprifjun. essi ttur slandssgunnar m ekki gleymast og rykfalla a su greinilega margir sem vilja breia yfir og agga niursmann og sileysisem arna vigekkst. Sennilega vera fir ef nokkrir dregnir til byrgar fyrir essa glpastarfsemi, sem slensk heimili og almenningur er na kiknaundir. Eina vonin er a einhverjir geti lrt eitthva af essu og ess vegna m etta ekki falla gleymskunnar d.

rir Kjartansson, 21.9.2014 kl. 09:21

11 identicon

reindar er nokku gaman a sjlfstismnum sem bentu fjrmlaeftirliti snum tima en treista n manninum sem tti a hafa eftirlit me bnkunum snum tma.til a fara me lnasj slenskra nmsmana ekki a g s a fellast jnas. v hann var a vinna vi vonlausar astur fkk eingan stunng fr stjrnvldum. en hitt er anna ml a ef s stjrn tlai a gera sland a bankaparads, geru au rttu hlutina fru a efla au svi sem sem teingtust best fjrmlastofnunum. en v miur tkst a ekki. en hva ef a hefi tekist. skilst a etta hafi veri gert ggn rum srfrnga sem dav til a athuga hvort hgy vri a gera sland a bankaparads en san fr hann ekki eftir rum eirra

kristinn geir steindrsson briem (IP-tala skr) 21.9.2014 kl. 10:00

12 identicon

p.s. ef teki er f tr selabankanum inn rkissj er a ekki selaprentun selabankin og rkissjur er sithvor hliinn sama penngnum

kristinn geir steindrsson briem (IP-tala skr) 21.9.2014 kl. 10:04

13 identicon

Sammla flestu en ekki " Bandarkjunum eru bankar sektair um har fjrhir" Bankarnir USA fengu heft leyfi til a skja sr peninga Selageymslu rkisins n nokkura skilyra um endurgreislu. Sj t.d. myndina "To big to fail" og nnur me Michael Moore.

Hva hefur breyst slandi vi "byltinguna" ?

Lna bankarnir ekki enn til hlutabrfakaupa me vei brfunum sjlfum?

Stofna menn ekki ennnja kennitlu menr takmarka lnstraust egar s gamla er orin gjaldrota?

Er ekki sama flki toppstunum llum bnkunum

Grmur (IP-tala skr) 21.9.2014 kl. 10:27

14 Smmynd: Fririk Hansen Gumundsson

Takk fyrir gan pistil.

Fririk Hansen Gumundsson, 21.9.2014 kl. 13:55

15 identicon

a er strmerkilegt a fall fjrmlafyrirtkja einkaeigu veri til ess rki veri strskuldugt. etta er eins og rki hafi valdi skaa og urfi v a greia skabtur. Er rki bara skabtaskylt ef fjrmlafyrirtki fara hausinn?

lafur St. Arnarsson (IP-tala skr) 21.9.2014 kl. 14:11

16 Smmynd: Marin G. Njlsson

smundur, g bendi a margir arir eigi sinn hluta af byrginni, ess vegna er g ekki a afsaka neina ara. essum pistli er g hins vegar a fjalla um bankamennina. g hlt a mega velja mr umfjllunarefni og sjnarhorn. arft ekki anna en a lesa pistla mna til a sj a g hef gagnrnt FME, Selabankann, GHH og fleiri fyrir afglp starfi. En nna er g sem sagt a fjalla um gerendurna. Bankamennina sjlfa.

Marin G. Njlsson, 21.9.2014 kl. 15:29

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (28.3.): 6
  • Sl. slarhring: 6
  • Sl. viku: 51
  • Fr upphafi: 1673471

Anna

  • Innlit dag: 5
  • Innlit sl. viku: 42
  • Gestir dag: 5
  • IP-tlur dag: 5

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Mars 2023
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband