Leita ķ fréttum mbl.is

Kynslóšatilfęrsla lķfeyriskerfisins er frį žeim YNGRI til žeirra ELDRI!

Ég get ekki aš žvķ gert, aš žaš fer vošalega ķ taugarnar į mér, žegar Gylfi Arnbjörnsson, Arnar Sigurmundsson og fleiri varšmenn lķfeyrissjóšakerfisins byrja meš grįtkórinn sinn um aš amma gamla eigi aš greiša verši lķfeyrissjóširnir krafšir um aš taka žįtt ķ lękkun į skuldum heimilanna.  Vilhjįlmur Bjarnason, fjįrfestir, tók sķšan undir meš kórnum ķ Silfri Egils ķ dag. Rök žeirra eru ķ grófum drįttum aš leišrétting lįna upp į 200-250 ma.kr. sé stęrsta eignatilfęrsla ķ sögu lżšveldisins, aš lķfeyrissjóširnir hafi oršiš fyrir svo miklum skaša aš bęta yrši žeim sem nśna eru aš taka lķfeyri tjón žeirra, ef frekar yrši bętt į tjóniš og sķšan hjį Vilhjįlmi ķ Silfrinu, aš menn hafi gengiš śt frį žvķ aš kaup lķfeyrissjóšanna į bréfum Ķbśšalįnasjóšs (og forvera hans) vęri įhęttulaus fjįrfesting.

Mįliš er aš hvernig sem į allt er litiš, žį eru žaš yngri sjóšfélagar sem eru aš taka į sig tjóniš sem lķfeyrissjóširnir uršu fyrir ķ hruninu og ekki bara ķ hruninu heldur eru yngri sjóšfélagar lķka aš taka į rangar forsendur sjóšanna ķ gegn um tķšina sem hafa ķ reynd leitt til žess aš eldri sjóšfélagar hafa ekki safnaš fyrir žeim réttindum sem žeir eru żmist aš fį greidd śt eša veriš er aš lofa aš žeir fįi greitt śt žegar žeir hefja töku lķfeyris.  Ķ žessari fęrslu (sem ég er bśinn aš ganga meš ķ maganum nokkuš lengi og hefur veriš tilbśin ķ nokkra daga) fer ég yfir žaš sem ég tel vera mesta eignatilfęrsla sem er ķ gangi į Ķslandi ķ dag og ennžį stęrri sem er framundan.  Stóra mįliš er aš yngri sjóšfélagar eru aš tapa mun hęrri upphęšum ķ kerfinu en žeir eldri.

Ómaklegt aš etja saman kynslóšunum

Mér finnst žessi ašferš aš etja saman kynslóšunum vera ómakleg og röng.  Žaš nefnilega vill svo til aš fęstir sem eru aš taka lķfeyri ķ dag, ef nokkur, įvann sér aš fullu žann lķfeyri sem viškomandi er aš fį.  Jį, nįši ég athygli ykkar.

Fęstir sem eru aš taka śt lķfeyri ķ dag eiga fulla innistęšu fyrir honum ķ sjóšnum sķnum!

Žetta vita Gylfi, Arnar, Vilhjįlmur Egils og allir forystusaušir lķfeyrissjóšakerfisins.  Ég ętla ekki aš kenna žeim um aš svo sé, en ég vil bara aš žeir hętti aš fela sannleikann fyrir fólkinu ķ landinu. 

Eina leišin til žess aš hęgt sé aš greiša fólki śt žann lķfeyri sem bśiš er aš lofa žvķ ķ mörg įr, er aš ganga į innstęšur žeirra sem yngri eru.  Ešlilegast vęri nįttśrulega aš laga réttindi allra sjóšfélaga aš stöšu sjóšanna, en žį myndu m.a. Gylfi, Arnar og Vilhjįlmur missa spón śr sķnum aski.  Ekki aš žaš muni skipta žį mįli, en žaš mun skipta fjölmarga ašra mįli.  Žess vegna er farin sś leiš aš telja fólki trś um aš réttindaįvinningur žeirra sé meiri en sjóširnir standa undir.  Žį er ég ekki aš tala um aš įvöxtun sjóšanna hafi ekki veriš nęg, heldur eru žaš ašrir žęttir og mun ég skżra žaš śt hér fyrir nešan.

Hękkun išgjalda..

Ekki eru nema tęp 6 įr frį žvķ sett voru lög um aš lįgmarksišgjöld ķ lķfeyrissjóši hękkušu śr 10% ķ 12%.  Meš kjarasamningum sem tóku gildi 1. janśar 2005 var framlag launagreišenda hękkaš śr 6% ķ 7% og tveimur įrum sķšar hękkušu žau śr 7% ķ 8%.  Įstęšan fyrir žessari hękkun var fyrst og fremst til aš bęta tryggingafręšilega stöšu sjóšanna, en lengri ęvi og fjölgun öryrkja hafši skekkt stöšu sjóšanna.  Meš öšrum oršum, greišslur ķ samtryggingasjóši höfšu ekki stašiš undir žeim réttindum, sem sjóšsfélögum hafši veriš lofaš į žeim tķma sem žeir greiddu išgjöld sķn og launagreišendur mótframlagiš.

Lķklegast er bannaš aš segja žaš sem ég ętla aš segja nśna.  Stašreyndin er sś, aš žeir allir sem taka lķfeyri nśna śr samtryggingasjóšum eša munu byrja töku hans į nęstu tveimur įratugum munu ekki hafa unniš fyrir öllum réttindum sķnum meš greišslu ķ lķfeyrissjóšinn sinn.  Skekkjan er minni eftir žvķ sem lengra lķšur milli lķfeyristöku og gildistöku įkvęšisins um 8% framlag launagreišandans.  En framundan er frekari skekking, žvķ samkomulag hefur nįšst um aš lįgmarksišgjald ķ lķfeyrissjóši hękki ķ 15,5% į įrunum 2014 - 2020.  Lįtum žaš žó aš mestu liggja į milli hluta ķ žessari umfjöllun.

..til aš męta hęrri lķfaldri og fjölgun öryrkja

Viš hękkun framlags launagreišenda śr 6 ķ 8% varš 20% hękkun į inngreišslu.  Henni var, eins og įšur segir, ętlaš aš męta hękkušum aldri og fjölgun öryrkja.  Stašan var einfaldlega sś aš tryggingafręšileg staša sjóšanna var neikvęš og auka žurfti inngreišslur ķ žį til aš standa undir žeim löforšum sem höfšu veriš gefin.  Ekki ętla ég aš agnśast śt ķ žaš. Frekar fagna žvķ aš ég geti meš mķnu framlagi ķ minn lķfeyrissjóš tekiš žįtt ķ velferšarkerfinu og stutt viš žį sem eldri eru og lokiš hafa starfsęvi sinni eša žurft aš fara af vinnumarkaši vegna slysa eša sjśkdóma.  Mér finnst aftur rétt aš vekja athygli į žvķ, aš žessu 20% framlagi er til aš byrja meš fyrst og fremst ętlaš aš leišrétta minni inngreišslur į įrum įšur en naušsynlegt hefši veriš mišaš viš žį žróun sem įtt hefur sér staš.  Ķ skżrslu sem Samtök atvinnulķfsins gįfu śt įriš 2006 og fjallar um lķfeyriskerfiš frį żmsum hlišum segir m.a.:

Ķ greinargerš sem lögš var fram af hįlfu ASĶ ķ višręšum um endurnżjun kjarasamninga ašildarfélaga Starfsgreinasambandsins kvaš hins vegar viš nokkuš annan tón žar sem įherslan var lögš į ašstešjandi vanda lķfeyrissjóšanna vegna aukinnar örorkutķšni og lengri mešalęvi (sem er eitt og sér aš sjįlfsögšu glešiefni). Megin nišurstaša skżrslunnar var aš išgjöld žyrftu aš hękka um allt aš 2% ef takast ętti aš halda gildandi lķfeyrisloforšum óbreyttum.

Meš öšrum oršum žį hafši lķfeyriskerfiš į žeim tķma ekki efni į aš greiša śt žann lķfeyri sem žaš var aš greiša śt nema ganga į rétt annarra sjóšfélaga.  Ef jafnvęgi įtti aš vera į milli réttinda sem fólk stóš ķ góšri trś um aš žaš hafši įunniš sér og žeirra réttinda sem žaš hafši ķ raun og veru įunniš sér śt frį tryggingafręšilegum śtreikningum, žį var bara um eitt aš ręša:  Žeir sem voru og myndu greiša ķ sjóšina žurftu aš leggja meira fram, svo žeir sem hęttir voru aš greiša eša įttu stutt eftir af starfsęvinni gętu fengiš žaš sem žeim hafši veriš lofaš.  Žannig var hęgt aš verja eldri réttindi allra, en ķ stašinn tóku yngri sjóšfélagar aš sér aš vera einhvers konar velgjöršar menn hinna eldri.

Kaupmįttaraukning skekki lķka myndina

En žetta er ekki allt.  Bjarni Žóršarson, tryggingarstęršfręšingur, er sį sem lķklegast veit mest um stöšu lķfeyrissjóšanna.  Ķ skżrslu SA er vitnaš ķ umsögn hans og žar segir:

Var vitnaš til śtreikninga Bjarna Žóršarsonar, tryggingastęršfręšings, sem komst aš žeirri nišurstöšu aš ef kaupmįttur yxi aš jafnaši um 1% į įri myndu lķfeyrisloforš til manns sem greiddi frį 20 til 67 įra aldurs ķ samtryggingarlķfeyrissjóš, verša 6% hęrri en innistęša vęri fyrir og 12% ef kaupmįttaraukningin vęri 2%. Žar til višbótar vęri vandi sjóšanna enn stęrri ef kaupmįttur yxi hrašar į sķšari hluta starfsęvinnar en į žeim fyrri. Mikil kaupmįttaraukning sķšastlišinn įratug hefur žannig oršiš til žess aš auka vanda lķfeyriskerfisins.

Ž.e. kaupmįttaraukning ķ gegn um tķšina hjį žeim, sem nśna eru aš taka lķfeyri eša munu byrja į nęstu įrum, veldur žvķ aš viš sem enn erum aš greiša ķ sjóšina žurfu enn frekar aš greiša fyrir hluta žess lķfeyris sem žetta fólk hefur fengiš, er aš fį eša mun fį til ęviloka.  Yngra fólkiš į aš greiša fyrir žaš eldra.

18,7% skeršing į réttindaįvinningi

Og sķšan er žaš rśsķnan ķ pylsuendanum.  Enn śr skżrslu SA:

Hękkun išgjalds ķ lķfeyrissjóšina, śr 10% ķ 11% samtals frį įrinu 2005 og ķ 12% frį įrinu 2007, sem įkvešin var meš gerš kjarasamninga įriš 2004, var almennt ekki ętlaš aš auka rétt sjóšsfélaga til lķfeyris heldur aš gera žeim kleift aš standa undir nśverandi lķfeyrisloforšum. Almenn hękkun išgjalds um 1% įn breytinga į reglum sjóšanna um įvinnslu réttinda hefši žvķ birst žeim eins og 10% kauphękkun og hefši žvķ engan vanda leyst heldur žvert į móti aukiš hann. Óhjįkvęmilegt var žvķ aš draga śr įvinnslu réttinda samhliša hękkun išgjaldsins og žaš geršu flestir sjóširnir. Sem dęmi um śtfęrslu mį taka Lķfeyrissjóš verzlunarmanna sem įriš 2005 lękkaši réttindastušul śr 1,65 ķ 1,5, sem felur ķ sér aš 11% išgjald skapaši sama rétt og 10% išgjald gerši įšur. (Leturbreyting MGN)

Sem sagt fólk vinnur sér inn sömu réttindi fyrir 11% išgjald og žaš gerši įšur fyrir 10% išgjald.  En skertust žį réttindi žeirra sem įšur greiddu 10% išgjald?  Nei, žau héldust óbreytt, žannig aš žeir sem hafa greitt hęrra išgjaldiš hafa veriš aš nota huta af launatekjum sķnum (išgjald launagreišanda er nįttśrulega ekkert annaš en launatekjur) til aš bęta žeim sem ekki eru bśnir aš greiša nóg upp žaš sem į vantaši.  Ķ dag er žaš svo komiš aš sį sem greišir 12% ķ t.d. Lķfeyrissjóš verzlunarmanna veršur aš sętta sig viš réttindastušulinn 1,341 sem er 18,7% lękkun.  Jį, hęgst hefur į lķfeyrissöfnun žeirra sem eru aš greiša ķ sjóšina um 18,7% m.a. svo žeir sem eldri eru missi ekki rétt sem žeim var lofaš en ķ reynd ekki įunniš sér.  Žetta er hin óhjįkvęmilega leiš til aš "draga śr įvinnslu réttinda".  Er ekki tilveran dįsamleg?

Tilfęrsla į milli kynslóša

Segja mį aš žessi breyting į lķfeyrissjóšunum og sś sem stefnt er aš įriš 2014-2020 sé mjög skżrt dęmi um tilfęrslu milli kynslóša.  Frį yngri kynslóšunum til žeirra eldri.  Og žessi tilfęrsla er ekkert smįręši.

Fįi žeir sem eru aš greiša ķ sjóšina nśna 18,7% minni réttindi fyrir žaš sem žeir greiša ķ lķfeyrissjóšina, en žeir sem fóru į ellilķfeyri fyrir įrsbyrjun 2005, žį liggur beinast viš aš žessi 18,7% sé veriš aš nota a.m.k. aš hluta til aš bęta žeim upp mistök fyrri įra. 

Upphęšin skiptist gróft séš ķ tvennt.  Annars vegar aš leišrétta eigin įvinning greišenda, hins vegar aš leišrétta fyrir fį sem eru byrjašir aš taka lķfeyri eša nį ekki aš leišrétta sķna réttindaįvinnslu.  Ég er 51 įrs, žannig aš žaš tekur nokkur įr fyrir mig aš leišrétta fortķšina.  Aftur į móti sį sem er 30 įra, hann er hugsanlega bśinn aš greiša alla sķna starfsęvi 12% ķ lķfeyrissjóš.  Į hverju įri hafa žvķ 18,7% af išgjöldum hans fariš til aš greiša lķfeyri žeirra sem eru aš fį śr sjóšunum ķ dag og hjįlpa viš aš leišrétta skekkjuna hjį žeim eru aš nįlgast lķfeyrisaldur. 

Gefum okkur aš helmingur af išgjaldagreišendum séu žannig aš greiša žessi 18,7% til eldri kynslóš, fjóršungur sé aš greiša helming tölunnar og sķšasti fjóršungurinn sé bara aš leišrétta sjįlfan sig.  Mišaš viš aš išgjöld įrsins 2010 voru hįtt ķ 80 ma.kr., žį hleypur kynslóšatilfęrslan į lķklegast 10-12 ma.kr. ef ekki meira.  Jį, žeir sem eru 55 įra og yngri eru (samkvęmt žessum grófu śtreikningum) aš greiša įrlega 10-12 ma.kr. af lķfeyrisišgjöldum sķnum svo žeir sem eru 67 įra og eldri fįi meiri lķfeyri en žeir hafa unniš sér fyrir, žó žeim hafi veriš talin trś um annaš. (Tekiš fram aš ekki er veriš aš varpa neinni sök į eldri sjóšfélaga.  Žeir vissu ekki betur en aš žeirra lķfeyrissöfnun stęši undir loforšunum sem žeim voru gefin.)

Hįar upphęšir fęrast į milli

Hvernig sem er į allt litiš, žį eru hįar upphęšir aš fęrast į milli kynslóšanna.  Mišaš viš 10 ma.kr. į įri fyrir 12% išgjald og helming žess fyrir 11%, žį hafa žegar 60 ma.kr. fariš frį yngri sjóšfélögum til žeirra eldri.  Haldist réttindastušullinn óbreyttur viš hękkun išgjalda ķ 15,5% og sś hękkun komi ķ 0,5% žrepum į įri, žį veršur tilfęrslan oršin 27,5 ma.kr. į įri įriš 2020 og uppsafnaš įrsloka 2020 alls 220 ma.kr. eša rķflega 11% af nśverandi eignum lķfeyrissjóšanna.  Į žessum įratug einum er gert rįš fyrir aš yngri sjóšfélagar leggi žeim eldri til 180 ma.kr. svo ekki žurfi aš skerša lķfeyri žeirra til samręmis viš raunverulegan réttindaįvinning žeirra.

Gera veršur rįš fyrir aš réttindastušullinn hljóti aš hękka į įrunum 2014 til 2020.  Annaš vęri hreint og klįrt rįn, ef 55% hękkun išgjalds (śr 10 ķ 15,5%) gęfi enga hękkun į réttindastušlinum.  Hugsanlega ętla menn bara aš vinna upp lękkunina 2005 og 2007, en verši žaš lendingin, žį munu sjóšfélagar įriš 2020 įvinna sér sömu réttindi og žeir sem greiddu inn fyrir 1. janśar 2005, en greiša fyrir žaš 55% hęrra išgjald.  Hękki réttindastušullinn ķ samręmi viš hękkun śr 12% ķ 15,5%, žį yrši stušullinn hjį Lķfeyrissjóši verzlunarmanna 1,73.  Ef aftur į móti stušullinn frį 2004 upp į 1,65 vęri hękkašur sem nemur hękkun išgjaldsins til 2020, žį endaši hann ķ 2,56 sem er 47,8% hęrri stušull!  Verši žetta ofan į, žį hefur réttindaįvinningur žeirra sem greiša ķ lķfeyrissjóši frį og meš 1. janśar 2020 skerst um 32,4% mišaš viš žį sem greiddur fyrir 1. janśar 2005.  Nś finnst mér lķklegt aš markmišiš meš žvķ aš fęra išgjaldiš upp ķ 15,5% sé bara aš hękka réttindastušulinn aftur upp ķ 1,65 og verši žaš nišurstašan, žį nemur skeršingin hvorki meira né minna en 35,6%.

Óhjįkvęmileg ašgerš

Ég tek žaš skżrt fram, aš ég er ekki aš męla meš žvķ aš žetta verši ekki gert.  Langt ķ frį.  Ég vil gjarnan aš žeir sem eru bśnir aš ljśka sinni starfsęvi, hvort heldur vegna aldurs eša örorku geti lifaš mannsęmandi lķfi.  Raunar finnst mér velferšarkerfiš hafa margoft brugšist žessu fólki og verulegt svigrśm er aš bęta žaš sem mišur hefur fariš.

Ég velti žvķ aftur fyrir mér hvort žetta hafi veriš kynnt nęgilega vel.  Var yngra fólkiš spurt aš žvķ hvort žaš vildi skerša lķfeyrisréttindi sķn mišaš viš inngreidd išgjöld um hįtt ķ 36% til aš vega upp mistök žeirra sömu manna og sömdu um žessa breytingu?  Var yngra fólkiš spurt aš žvķ hvort žaš vildi fórna rśmlega žrišjungi af sķnum lķfeyri svo eldri sjóšfélagar žyrftu ekki aš taka į skeršingu, žar sem menn misreiknušu sig?  Ég efast um žaš. 

Tilfęrslan er ķ öfuga įtt viš fullyršingar Arnars, Gylfa og Vilhjįlms fjįrfestis

Séu žęr upplżsingar skošašar, sem ég hef hér fariš ķ gegn um, žį skżtur žaš skökku viš, aš Arnar Sigurmundsson, Gylfi Arnbjörnsson, Vilhjįlmur Bjarnason, fjįrfestir, og fleiri hafi haldiš žvķ fram, aš žįtttaka lķfeyrissjóšanna ķ žvķ aš leišrétta forsendubrest verštryggšra lįna feli ķ sér tilfęrslu frį eldri kynslóšunum til žeirra yngri.  Stašreyndin er sś, aš yngri kynslóširnar eru aš óska eftir žvķ aš dregiš verši śr tilfęrslunni frį žeim til žeirra eldri.

Mišaš viš žaš sem ég hef fariš ķ gegn um aš ofan, žį finnst mér nįnast hjįkįtlegt aš lķfeyrissjóširnir vilji ekki taka žįtt ķ žvķ aš leišrétta lįn heimilanna, eins og óskaš hefur veriš eftir.  Mér finnst žaš fįrįnlegt žegar menn į borš viš Gylfa Arnbjörnsson og Arnar Sigurmundsson koma fram og segja žaš ekki hęgt, vegna žess aš žį žurfi aš skerša greišsluna til ömmu gömlu, eins og žeim er svo tķšrętt um.  Greišslur sem ekki er innistęša fyrir og yngra fólkiš er aš hlaupa undir bagga meš aš borga. Einnig er fįrįnlegt aš veriš sé aš tala um eignatilfęrslu frį žeim eldri til žeirra yngri, žegar žeir eldri eiga ekki inneign ķ sjóšunum fyrir žvķ sem greitt er til žeirra.  Svo um tilfęrslu sé aš ręša, žį žarf sį sem fęrt er frį aš eiga žaš sem fęrt er.

Į nęstu 9 įrum, aš žessu meštöldu, žį munu nśverandi greišendur ķ lķfeyrissjóši öšlast mun minni réttindi fyrir inngreidd išgjöld en kom ķ hlut žeirra sem į sama tķma eru aš fį greitt śr sjóšunum.  Mišaš viš išgjaldgreišslur įrsins 2010 munu žeir sem eru aš greiša leggja um 200 ma.kr. ķ sjóšina įn žess aš njóta žess.  Jį, 200 milljarša króna, hvorki meira né minna.  Bętist sś tala ofan į um 80 ma.kr. sem žannig hafa fariš įn réttindaįvinnings į sķšustu 7 įrum.  Žetta eru hįar upphęšir og ķ hķtina į eftir aš bętast į hverju įri mešan nśverandi samtryggingakerfi er viš lķši eša aš lķfaldur fólks lękki verulega.

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Ef yngir kynslóšin er aš greiša gamlar syndir af röngum śtreikningum į žį aš bęta viš auknum įlögum į žį yngri meš žvķ aš lķfeyrissjóširnir taki žįtt ķ skuldaleišréttingu?

Hvernig vęru śtreikningarnir fyrir lķfeyrissjóšina ef afskriftirnar myndu bętast viš?

Hvernig liti žaš śt fyrir einstakling sem greišir ķ dag ķ lķfeyrissjóš?

Stefįn (IP-tala skrįš) 29.1.2012 kl. 14:59

2 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Einfalt, Stefįn, allir taka į sig žį skeršingu sem žarf til aš stilla sjóšina rétt, žó žannig aš žeir elstu skeršist minnst.  Žetta er eina rétta leišin ķ stašinn fyrir aš lįta launafólk framtķšarinnar greiša endalaust fyrir syndir fortķšarinnar.

Žś gleymir žvķ, aš žegar er veriš aš skerša žann sem greišir ķ lķfeyrissjóš ķ dag.  Hann er sķšan lķklegast aš įvinna sér meiri réttindi en rekstur sjóšanna stendur undir.  Grundvallaratrišiš er aš sjóširnir séu rétt stilltir, žannig aš réttindi séu ķ samręmi viš raunverulegan réttindaįvinning, en ekki rangt reiknuš loforš ķ fortķšinni.  Sķšan getum viš fariš ķ aš skoša hvernig hęgt er aš leišrétta fortķšina og hvaša gjaldi žaš skal greitt.

Marinó G. Njįlsson, 29.1.2012 kl. 15:15

3 identicon

Marinó, ég gleymdi engu.

Ég var aš spyrja hvort žś hefšir reiknaš śt hvaš žaš kostar einstaklinga ķ hęrri framlögum og lęgri lķfeyrisréttindum ķ framtķšinni ef lķfeyrissjóšir myndu taka į sig žessar afskriftir.

Spurning um aš žjóšnżta lķfeyrissjóšina og lįta Tryggingasjóš um aš greiša einfaldlega öllum 173.000 į mįnuši eins og hann gerir ķ dag.

Stefįn (IP-tala skrįš) 29.1.2012 kl. 15:31

4 Smįmynd: Kristjįn Siguršur Kristjįnsson

Kaldur Marinó, rķfur bannhelgina. Mį ég bęta žvķ viš aš išgjöld munu aldrei standa ein undir eftirlaunum landsmanna og gera ekki ķ dag, žaš veršur eitthvaš annaš aš koma til. Ég hef leyft mér aš nefna aušlindagjald sem įbót į launaskatt.

Žaš yrši žį žannig aš lķfeyrissjóširnir yršu teknir eignarnįmi inn ķ eftirlaunasjóš Ķslands eins og Stefįn leggur til hér aš ofan meš aušlindarentu og launaskatt aš tekjulind. Žaš er ekkert óraunhęft aš aušlindarenta geti oršiš 100 MA į įri.

Kristjįn Siguršur Kristjįnsson, 29.1.2012 kl. 15:59

5 identicon

Lķfeyriskerfiš tapaši 900-1000 milljöršum (sbr. Gušmund Ólafsson hagfr.) vegna rangra įhvaršana fyrir og ķ hruninu.  Žaš liggur ķ hlutarins ešli aš žetta eru aš mestu fé eldri sjóšfélaga, žaš er óhjįkvęmilegt aš skerša lķfeyrisréttindi žeirra frį žvķ sem nś er og umfram réttindi yngri félaga.

Tilfęrsla réttinda milli kynslóša er ekki eithvaš sem greišendur ķ sjóšina eiga aš taka į sig.

Jónas Jónsson (IP-tala skrįš) 29.1.2012 kl. 17:46

6 identicon

Ef viš gefum okkur aš vinnandi menn į Ķslandi, hętti aš greiša 12% af launum til lķfeyrissjóša (8o milljarša samtals skv. aš ofan) en greiši žess ķ staš 10% af laununum ķ skatt ętlašan til lķfeyrisgreišslna, žį vęru žaš um 66 milljaršar. Nś žegar kemur fé frį tryggingastofnun og er vęntanlega fjįrmagnaš af skattfé sem er um 50 milljaršar. Žį höfum viš samtals 116 milljarša til aš greiša žessum 45.000 ašilum sem  žiggja lķfeyri http://www.tr.is/tryggingastofnun/frettir/nr/1274

Žetta myndu gera um 200.000 į mįnuši til hvers. Ekkert voša stór upphęš, en viš erum lķka ekkert voša rķk žjóš.  Semsagt,lķfeyrir greiddur af skattfé (smį skattalękkun  ķ leišinni) og svo  afnumin meš öllu skylda manna til aš greiša ķ lķfeyrissjóši. (Gróft įętlaš, allar leišréttingar eru vel žegnar)

Ķ stašinn erum viš laus viš įžjįn žessa falska sparnašarkerfis sem lķfeyrissjóširnir eru, gętum lagt af verštryggingu, fęrt stökkbreytingu lįnanna til baka žannig aš žeir sem vilja geta lagt sinn sparnaš ķ hśsin sķn, ašrir keypt hlutabréf eša lagt sitt fé ķ lķfeyrissjóši,rķkisskuldabréf, eša bara hvaš sem mönnum dettur ķ hug.

Svo yrši bara aš bišja Guš um gott vešur og rķkisstjórnir sem reka žjóšarbśiš veršbólgu og hallalaust ķ framtķšinni ;-)

Bjarni Gunnlaugur (IP-tala skrįš) 29.1.2012 kl. 17:58

7 identicon

Segi sem fleiri, takk Marinó fyrir aš rjśfa bannhelgina.  Žaš er margt um žetta mįl aš segja og einhvern tķma hljóp į mig réttlętisęši og ég leyfši mér ķ žvķ kasti aš segja bara satt og skrifaši žį žetta ljóš:

BLÓŠ-KYN-SLÓŠ
- ķ rķki jötu sinnar -

Meš rana ķ blóš-tökum
frį męšrunum, fešrunum
- óverštryggšu rįnunum -
blóš-tökurnar sjįlfar
upp į vķxla framtķšanna
barnanna – barnanna

... sitja žau nś sęlleg
strķšsins öldu börnin
ķ rķkisins glottandi geiflu
um aš öllum žótti žeim
vęnt um hana...bólguna
- óverštryggšu rįnanna -

... sitja žau nś sęlleg
ķ rana slóša blóš-takanna:
Rķkis-verš-tryggšu jötunnar
ķ fjįr-sęldar bólgu efri įranna
... mešan blóšiš rennur
um kyn - frį kyni til kyns.

Pétur Örn Björnsson (IP-tala skrįš) 29.1.2012 kl. 19:06

8 identicon

Hér žarf heišarlegt og sanngjarnt uppgjör ... til allrar framtķšar ... allra hér į žessu gušsvolaša landi.  Er žaš virkilega til of mikils męlst???? 

Pétur Örn Björnsson (IP-tala skrįš) 29.1.2012 kl. 19:13

9 identicon

Žaš veršur fróšlegt aš sjį hvaš stendur ķ rannsóknarskżrsunni um lķfeyrissjóšina (og hvaš stendur ekki ķ henni)

Veršur žetta enn einn kattaržvotturin eša segja menn sannleikan, sannleikan sem mörgum kann aš svķša?

Jónas Jónsson (IP-tala skrįš) 29.1.2012 kl. 19:37

10 Smįmynd: Sindri Karl Siguršsson

Hvaša grillur ganga menn meš žegar žeir segja aš aušlindarenta geti stašiš undir amk. 100 milljarša greišslum į įri? Rétta oršiš yfir žetta er žjóšnżting, ekki aušlindarenta.

Annars lķtur žetta lķfeyrissjóšamįl žannig śt aš žaš fer aš verša gįfulegra aš kaupa sér tryggingu og leggja restina fyrir į bankareikning, til elli įranna. Ég er alveg sammįla žér Marķnó aš žaš er komiš aš įkvešnum skilum ķ lķfeyri og sjśkratryggingu, eins og žś ert aš koma inn į beint og óbeint. Viš höfum jafnframt ekki lengur efni į aš stinga hausnum ķ sandinn og žurfum aš koma žessari verštryggingu burt eša aš öšrum kosti setja hana į tekjuhliš launžegans einnig.

Sindri Karl Siguršsson, 30.1.2012 kl. 00:40

11 Smįmynd: Gušmundur Įsgeirsson

Sindri: nęst žegar banki hrynur į Ķslandi er ekki vķst aš innstęšurnar verši aš fullu tryggšar, hvaš žį į įbyrgš rķkisins.

Gušmundur Įsgeirsson, 30.1.2012 kl. 06:55

12 identicon

... smį leišrétting ...

" Rök žeirra eru ķ grófum drįttum aš leišrétting lįna upp į 200-250 ma.kr. sé stęrsta eignatilfęrsla ķ sögu lżšveldisins, aš lķfeyrissjóširnir hafi oršiš fyrir svo miklum skaša aš bęta yrši žeim sem nśna eru aš taka lķfeyri tjón žeirra, ef frekar yrši bętt į tjóniš og sķšan hjį Vilhjįlmi ķ Silfrinu, aš menn hafi gengiš śt frį žvķ aš kaup lķfeyrissjóšanna į bréfum Ķbśšalįnasjóšs (og forvera hans) vęri įhęttulaus fjįrfesting".

... Pétur Blöndal tryggingastęršfręšingur og alžingismašur reiknaši śt... aš veršbólgan hefši fęrt veršmęti aš andvirši 150 nżrra skuttogara frį sparifjįreigendum til lįntakaenda į įrunum 1970 - 1980 ...

... Skuttogari ķ dag er um 3 ma... samtals 450 ma eignatilfęrsla meš hjįlp óverštryggšar veršbólgu ...

... til aš bregšast viš žvķ... var verštrygging sett į ...


... annars gott framtak hjį žér Marinó aš reyna aš śtskżra lķfeyrissjóšakerfiš fyrir leikmönnum ...

Jóhann Gunnarsson (IP-tala skrįš) 30.1.2012 kl. 07:01

13 Smįmynd: Sindri Karl Siguršsson

Nei og innistęšan į ekki aš vera į įbyrgš rķkisins. Žaš į ekki aš fęra vitleysuna į milli vasa og hvaš žį į milli vasa kynslóša.

Sindri Karl Siguršsson, 30.1.2012 kl. 08:19

14 Smįmynd: Sandy

Ég verš nś aš segja aš sį mašur sem ég žekki ,og er aš byrja aš taka lķfeyri ķ dag fęr ekki nema tępar žrjįtķu žśsund į mįn, og hefur žó greitt ķ sinn lķfeyrissjóš frį upphafi lķfeyrissjóša. Žetta er žó stašreynd. Ég hef aš vķsu ekki reiknaš śt hversu mikiš į mįn hann hefši fengiš ef hann hefši haft verštryggša bók allan žennan tķma og išgjöldin veriš lögš inn į hana, kęmi mér ekki į óvart žó žaš hefši veriš töluvert hęrri upphęš.

Sandy, 30.1.2012 kl. 10:48

15 identicon

Menn eiga aš geta vališ, annaš hvort greiša žeir ķ lķfeyrissjóš eša lokaša bók ķ Sešlabanka Ķslands meš föstum verštryggšum vöxtum!

Karl J. (IP-tala skrįš) 30.1.2012 kl. 12:35

16 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Įstęšan fyrir žvķ aš sį sem er aš taka śt nśna er ekki aš fį eins mikiš og viškomandi bjóst viš er oftast óraunhęfar vęntingar, önnur įstęša er skeršingar sem sjóširnir hafa framkvęmt.  Ef aftur į móti ekki hefši veriš farin sś leiš, sem ég lżsi ķ fęrslunni, žį hefši skeršingin oršiš mun meiri og žrjįtķu žśsund kallinn kannski bara oršiš tuttugu žśsund, įn žess aš ég hafi reiknaš žaš śt.

Marinó G. Njįlsson, 30.1.2012 kl. 13:27

17 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Mér barst athugasemd ķ tölvupósti frį Ragnari Žór Ingólfssyni og vil ég bęta henni viš hér:

Las yfir greinina žķna sem tekur į flestu žvķ sem ég hef bent į varšandi réttindaįvinnsluna.  Hef einnig bent į eftirfarandi ķ greinum mķnum sem mętti bęta viš ef menn vilja ganga lengra.

1.  Réttindatöflunni (lķfeyrissjóšur verslunarmanna) var breytt žann 1. Janśar 2011 žannig aš mešaltal jafnrar réttindaįvinnslu var lękkaš śr 1.341 kr mišaš viš 10.000 framlag ķ 1.293.  Sjį, Višauka samžykkt. http://www.live.is/media/utgefid-efni/vidauki2011.pdf

Ég gagrnżndi žetta haršlega į sķnum tķma enda fór žetta algjörlega undir radar og stašfesti endanlega fyrir mér aš žeir yngri ęttu aš borga brśsann. Fékk dręm višbrögš.

2.  Įhęttan er öll į žeim sem yngri eru.

a)  Langvarandi tryggingafręšileg neikvęš staša sjóšanna veldur žvķ aš hluti išgjalda žeirra sem greiša ķ kerfiš eru notuš til aš greiša śt lķfeyri žeirra sem taka śt. Sem aftur skekkir stöšuna enn meira.
Meš lagasetningunni des.  2008 um breytingar į skyldutryggingum lķfeyrisréttinda voru tryggingafręšileg vikmörk aukin til  muna eša ķ 15% (tķmabundiš) sem var ekkert annaš en gróf tilfęrsla į milli kynslóša. Žrįtt fyrir skeršingar eftir hrun standa flestir sjóšir meš neikvęšum hętti sem er einnig hęgt aš flokka sem tilfęrslu žegar sjóširnir fęra žį ekki nišur ķ 0% vikmörk eša nešar žegar réttindi eru skert į annaš borš.

b) Mikil söfnun į sér staš innan kerfisisns og sś grķšarlega įhętta į eignabólum sem myndast viš žaš eitt aš išgjöld standi undir śtgreišslum įratugum saman. Framtķšar lķfeyrisžegar muna žvķ taka į sig mest alla markašsįhęttuna žegar sjóširnir žurfa aš losa eignir til aš standa viš skuldbindingar sķnar og er miklar lķkur į töluveršum eignabruna vegna žessa sérstaklega ef tekiš er tillit til stęršar lķfeyriskerfisins og smęgšar markašarins sem žeir eru lögbundnir til aš binda eignir sķnar ķ.

c)  Vandamįliš framtķšarinnar verša enn stęrri žegar eignasamsetning sjóšanna er skošuš meš hlišsjón af įvöxtunarkröfu žeirra. Ķ įrslok 2010 voru eignir lķfeyrissjóšanna ķ fasteignalįnum almennings og skuldabréfum śtgefnum af rķki og sveitarfélögum 1.155 millaršar af meintum 1.900 milljarša eignum kerfisins.
Kerfiš byggir žar af leišandi eignir sķnar og hįa įvöxtunarkröfu aš stęrstum hluta į skuldum og skuldbindingum almennings ž.e. yngri, enn yngri og ófęddum sjóšfélögum.

Žaš mį žvķ ętla aš įvöxtunarkrafa kerfisins sem er, 3,5% raunįvöxtun, į hendur almenningi ķ landinu séu rśmir 40 milljaršar į įri plśs veršbętur.  Stendur almenningur undir žessari vaxtabyrgši??? Žetta er fyrir utan fjįrfestingažörf sjóšanna vegna mismunar į inn- og śtstreymi.

d) Žaš mį ętla aš stęrš sjóšanna muni aš lįgmarki hafa tvöfaldast žegar kemur aš žvķ aš śtgreišslur verša hęrri en išgjöld. Hverjir geta losaš kerfiš viš allar žessar eignir į žvķ verši sem žeir žurfa aš losa žęr į?

Marinó G. Njįlsson, 30.1.2012 kl. 13:41

18 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Mišaš viš upplżsingarnar frį Ragnari, žį vanmat ég frekar tilfęrsluna en aš ofmeta hana.

Marinó G. Njįlsson, 30.1.2012 kl. 13:42

19 Smįmynd: Sindri Karl Siguršsson

Žessi lżsing hjį Ragnari er sś sem ég hef óttast um nokkurn tķma. Žaš er varhugavert aš setja žetta stórt hlutfall tekna ķ hendur nišurnjörvašra sjóša eins og lķfeyrissjóširnir eru. Bara žaš aš lögbundin 3,5% įvöxtunarkrafa + veršbętur er nóg til aš sjį aš stefnt er ķ feigšarför. Hvar er fjįrfesting žessara sjóša ķ framtķšartekjum okkar sem byggja žessa sjóši? Jś ķ okkar eigin sköttum, žaš er žaš eina sem hęgt er aš handstilla til aš fį śt rétta śtkomu.

Nęr vęri aš nżta fjįrmuni sem bundnir eru ķ kerfinu ķ aš byggja upp fjölbreyttara atvinnulķf, žó aš žaš kosti. Žaš žarf aš eyša peningum til aš afla žeirra.

Sindri Karl Siguršsson, 30.1.2012 kl. 15:04

20 identicon

Sęll,

Mig langar til aš spyrja žig ,hvort žś getir fundiš greinar eftir Stefįn Ólafsson prófessor ég finn žęr ekki,žaš er eins og žęr séu horfnar af netinu...ég reyndar klaufsk aš leita a google. Į mešan hann var i stjórnarandstöšu skrifaši hann margar greinar um žjófnaš aldarinnar ž..e aš viš sem borgušum i lķfeyrissjóš į įrunum 7o til 2ooo,eša kannaki var žaš til 98...žį borgušum viš skatt af lķfeyrissjóšsgreišslum okkar og svo er tekiš aftur eftir breytingu kringum aldamótin...žetta kallaši hann tvķsköttun og mér reiknašist til aš ég borgi nś tęplega 8o% skatt....ég er hreyfihömluš eftir bķlslys..ég vil fį žennan pening sem hreint og beint er stoliš af mér..viltu segja mér hvar ég finn žessar greinar og er žetta ekki hįrrétt hjį mér? Eg er ein af žeim sem lenti i tvķsköttun sem er žjófnašur...rétt? kv.Sigrķšur Ragnheišur. hvaš get ég gert,? til aš fį žetta leišrétt? 

Sigrķšur Ragnheišur Jónsdóttir (IP-tala skrįš) 7.2.2012 kl. 11:27

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (22.3.): 1
  • Sl. sólarhring: 5
  • Sl. viku: 40
  • Frį upphafi: 1673421

Annaš

  • Innlit ķ dag: 1
  • Innlit sl. viku: 35
  • Gestir ķ dag: 1
  • IP-tölur ķ dag: 1

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Mars 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband