Leita í fréttum mbl.is

Fyrirséđ í mörg ár

Loksins átta bandarísk stjórnvöld sig á vanda sínum.  Ekki er hćgt ađ halda endalaust áfram ađ taka lán fyrir útgjöldum alríkisstjórnarinnar.

Fyrir umheiminn er ţetta grafalvarlegur hlutur, ţar sem hökkt í bandarísk hagkerfinu getur valdiđ heimskreppu dýpri en ţeim sem viđ höfum séđ hingađ til.  Niđurstađan verđur örugglega sú ađ hćkka ţakiđ, en ţađ leysir ekki vandann.  Menn munu bara halda áfram ađ eyđa um efni fram ţar til nýja ţakinu er náđ.  Alríkisstjórnin ţarf ađ fara í gríđarlegan niđurskurđ í útgjöldum og skattahćkkanir.  Eins og venjulega munu útgjöld til hermála sleppa undan niđurskurđarhnífnum, ţ.e. ţau sem skipta máli.  Menn munu vafalaust finna einhverja herstöđvar sem hćgt er ađ loka, en stóru tölurnar verđa ekki snertar, ţ.e. herreksturinn í Írak og Afganistan.  Ekki vegna ţess ađ Bandaríkjamenn vilja ekki fara ţađan burtu, heldur vegna ţess ađ stćrsti og öflugasti ţrýstihópurinn í Bandaríkjunum er hergagnaframleiđendur.

Í 60 minutes fyrir nokkrum misserum var fjallađ um ţessa vćntanlegu stöđu.  Ţar komust menn ađ ţeirri niđurstöđu, ađ innan skamms tíma hefđi alríkisstjórnin ekki efni á neinu öđru en vöxtum og útgjödlum til menntamála og heilbrigđismála.  Síđan hafa útgjöld til heilbrigđismála hćkkađ mikiđ vegna Medicare og Medicaid laganna.  Ţó svo ađ ţau útgjöld séu dropi í hafi miđađ viđ ţađ sem sett er í öryggismál, bćđi innanlands og utan, ţá mun sú krafa verđa ofan á ađ framlög til heilbrigđismála verđi skert og viti menn, ţađ verđur gert.

Timothy Geithner hefur áđur stađiđ frammi fyrir erfiđum ákvörđunum, ţá sem seđlabankastjóri New York.  Ţá tókst honum ađ bjarga vogunarsjóđakerfinu, illu heilli, ţegar hann greip til ţess ráđs ađ bjarga LTCM vogunarsjóđnum áriđ 1998, en hann hrundi á fáum dögum í kjölfar rússnesku kreppunnar.  Nú hafa ţessir sömu vogunarsjóđir í reynd lagt alríkisstjórn Bandaríkjanna ađ velli međ ţví ađ soga til sín um 1.000 milljarđa dollara af skattpeningum almennings (mest fengiđ ađ láni) í gegn um bankabjörgunina, fleiri hundruđ milljarđa í tengslum viđ björgun AIG (ekki séđ fyrir endann á ţví máli), hundruđ milljarđa dollara frá seđlabönkum allan heim sem fór í ađ afskrifa eitruđ lán og svona mćtti lengi telja.  Á sínum tíma var sagt ađ LTCM hafi veriđ of stór til ađ falla, en eftir ţví sem ég hef skođađ máliđ betur (og hef ég kafađ talsvert ofan í ţađ), ţá hefđi ţađ orđiđ vogunarsjóđunum góđ lexía ef ţeir hefđu tekiđ á sig falliđ af LTCM í stađinn fyrir ađ Seđlabanki New York steig inn í.  Rétt er ađ LTCM féll međ hávađa og látum, en öllum öđrum var bjargađ.

Geithner getur ekki látiđ Seđlabanka Bandaríkjanna bjarga sér, líkt og hann sjálfur bjargađi vogunarsjóđunum.  Eina lausnin er niđurskurđur.  Ţar sem allur niđurskurđur ţarf ađ fara í gegn um Bandaríkjaţing, ţá munu repúblikanar koma í veg fyrir niđurskurđ til hermála, en krefjast niđurskurđar í velferđarmálum.  Demókrata munu vilja hafa ţetta á hinn veginn.  Eina sem almenningur sér, er lakari lífsgćđi og ţađ verđur Obama kennt um.  Kaldhćđnin í ţessu, er ađ klandriđ sem repúblikanar komu bandarísku ţjóđinni í, verđur til ţess ađ ţeir komast aftur til valda, vegna ţess ađ demókratar ţurfa ađ kljást viđ vandann međ óvinsćlum ađgerđum.

Ég hef nokkrum sinnum skrifađ um ţessi mál hér á ţessari síđu og ţví kemur stađa mála mér ekki á óvart.  Ţetta hefur veriđ fyrirséđ í mörg ár.  Hver forsetinn á fćtur öđrum hefur hunsađ viđvörunarmerkin.  Oftast í ţeirri vona ađ halda völdum í Hvíta húsinu.  Skiptir ekki máli í hvorum flokknum forsetinn hefur veriđ, menn hafa dottiđ í eyđslufyllerí síđasta áriđ í embćtti í tilraun sinni ađ halda forsetaembćttinu innan flokksins.  Hernađarbrölt síđustu rúmlega 20 ára hefur síđan kostađ ţjóđina gríđarlegar upphćđir og ber ţar hćst persónuleg hefnd Bush yngri vegna niđurlćgingar föđur síns í embćtti.

En ţađ eru ekki bara vogunarsjóđirnir sem hafa grćtt á ţessu.  Kínverjar hafa líka hagnast vel.  Er svo komiđ ađ ţeir, ásamt olíuútflutningsríkjunum viđ sunnan verđan Persaflóa, eru ţeir ađilar sem fá stćrstan hluta bandarískra fjárlaga til sín í formi vaxta og afborgana lána eđa nýrra skuldabréfa.  Ţessi stađa er í senn hryggileg og ógnvćnleg en um leiđ ber međ sér vissa kaldhćđni.  Gömlu erkióvinirnir (Kínverjar) munu leggja Bandaríkin ađ velli međ kapí­talisma en ekki hervaldi.


mbl.is Skuldir sliga Bandaríkin
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Góđ grein eins og allar sem ţú hefur skrifađ. Ţetta er bara tímasprengja.

Kveđja, Sigurđur

Sigurđur Kristján Hjaltestesd (IP-tala skráđ) 16.5.2011 kl. 18:49

2 Smámynd: Guđmundur Jónsson

Ţessi ţáttur 60 min sem ţú vitnar í og fleiri svipađir eru í reynd hluti af langri sögu slíkra ţátta.  Alveg síđan ég byrjađi ađ fylgjast međ ţessu fyrir 30 árum síđan hafa reglulega komiđ upp umrćđur um grafalvarlega og ósjálfbćra skuldastöđu Bandaríkjanna,  ţessarar auđugustu og valdamestu ţjóđar jarđar.

Í kring um aldamótin sá ég einmitt einn svona ţátt ţar sem japanska heimsveldiđ átti ađ vera ađ eignast öll bandaríkin.  Núna rúmum tíu árum síđar ţegar japanska heimsveldiđ er nýbúiđ ađ setja heimsmet í lengstu kreppu sögunnar og BNA orđnir enn ríkari og enn valdameiri en áđur eru ţađ kínverjar sem eru ađ safna skuldaviđurkenningum á verđmćti í bandaríkjunum.

Guđmundur Jónsson, 16.5.2011 kl. 18:54

3 Smámynd: Guđmundur Ásgeirsson

Ţađ merkilegasta viđ ţessa stöđu er ađ ef allar skuldirnar yrđu greiddar upp, ţá yrđu engir peningar eftir í heiminum. Og ţá myndu samt sem áđur standa eftir ógreiddar eftirstöđvar.

Guđmundur Ásgeirsson, 16.5.2011 kl. 20:16

4 identicon

Marínó

Ţú segir ađ ţau útgjöld  til Medicare og Medicaid séu dropi í hafi miđađ viđ ţađ sem sett er í öryggismál.  Ţađ er alls ekki rétt.  Útgjöldin(2011) til varnarmála eru áćtluđ 895 milljarđar $, en útgjöld til Medicare og Medicaid 788 milljarđar $.  Ađ auki er töluvert fé sett í Homland Security og held ţađ sé ekki inn á varnarmálapakkanum.  Gert er ráđ fyrir ađ útgjöld til heilbrigđismála verđi meiri en til varnarmála strax áriđ 2013.  Svo vil ég benda ţér á ađ fjárveitingarvaldiđ liggur hjá ţinginu ekki forsetanum og ţinginu hafa demókratar ađ mestu ráđiđ undanfarna áratugi.  Stóra vandamáliđ eru stjórnlaus útgjöld Bandaríska ríkisins og ţađ verđur ekki leyst međ meiri sköttum heldur međ lćkkun útgjalda.

 Kalli

Kalli (IP-tala skráđ) 17.5.2011 kl. 02:00

5 identicon

Góđ greining hjá ţér Marinó, ţótt ég sé oft ekki sammála ţér. Ţekki vel til í USA. Ţađ mćtti bćta viđ hlutverki fjárfestingarrisanum Goldman Sachs enda er fjármálaráđuneyti Bandaríkjanna nánast rekiđ af Goldman Sachs enda kom fyrri fjármálaráđherra Henry Paulson beint ţađan úr forstjórastóli enda ţarf ekki mikiđ innsći ađ sjá hver hefur í raun hagnast á ţessu öllu og öflugum keppinautum er komiđ fyrir kattarnef og Paulson og félagarnir úr Goldman Sachs eru höfuđpaurarnir á bak viđ 2008 "björgunarađgerđina" ţar sem skuldir bankanna voru "ţjóđnýttar" en gróđinn einkavćddur međ ađ minsta kosti 700 miljarđa $. Án ţess ađ ríkiđ komi ađ.

Gunnr (IP-tala skráđ) 17.5.2011 kl. 04:06

6 Smámynd: Guđmundur Ásgeirsson

En tók einhver eftir ţessu fyrir fréttaflóđinu af handtöku yfirmanns IMF? Fyrir utan okkur grúskarana hér á blogginu ţađ er ađ segja. Ég held svei mér ţá ađ trixiđ hafi heppnast, ađ fela ţetta međ reyknum af Obama/Osama aftökunni og svo hverfur reykurinn á bakviđ fjölmiđlasirkus út af gömlum hórkarli.

Orđ dagsins: Assangination.

Varđandi skuldakreppu Grikklands Bandaríkjanna ţá er núna komiđ í ljós ađ svartálfurinn Timmy Geithner ćtlar ađ beita bókhaldsbrellu til ađ fleyta vandamálinu áfram og reiknar međ ađ ţađ dugi til 2. ágúst nćstkomandi. Brellan felst í ţví ađ hćtta "tímabundiđ" ađ greiđa inn í lífeyrissjóđ ríkisstarfsmanna. Auđvitađ er ţetta bara eins og ađ taka yfirdrátt á yfirdráttinn og mig grunar ađ "tímabundiđ"sé ađeins dulmál fyrir ţađ sem verđur í raun og veru varanlegt.

Ég spái ţví ađ í sumar munum viđ sjá loddaraskapinn ná áđur óţekktum hćđum á međan reynt verđur ađ ţekja vandamáliđ međ sífellt fleiri lögum af verđlausum pappír. Alveg eins og í Fukushima er ţađ augljóst fyrir opineygđa áhorfendur, ađ ţetta er búiđ spil strax hér og nú, eftir ţađ er ţađ ađeins tímaspursmál hvenćr sú stađreynd verđur orđin of augljós til ađ halda áfram í afneitun.

Guđmundur Ásgeirsson, 17.5.2011 kl. 20:17

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (30.5.): 3
  • Sl. sólarhring: 5
  • Sl. viku: 40
  • Frá upphafi: 1673804

Annađ

  • Innlit í dag: 3
  • Innlit sl. viku: 36
  • Gestir í dag: 3
  • IP-tölur í dag: 2

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Maí 2023
S M Ţ M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband