Leita frttum mbl.is

ri 2010 geri lti anna en a dpka kreppuna

Heilum tveimur rum og nokkrum mnuum betur fr v a bankarnir hrundu me stl og lti hefur okast vi a bjarga landsmnnum r rstunum. Myndirnar fyrir nean lsir best v sem gert hefur veri og btti um betur sasta degi ingsins, egar Alingi kva a setja lg til a vernda lgbrjtana og stafesta eignaupptkuna.

rescueplan_1050981.jpg

640rescuedmortgagecartoonwasserman2007_1050983.jpg

ri byrjai me v a tendraur var logi vonar brjstum eirra sem teki hfu gengistrygg ln. slaug Bjrgvinsdttir,settur hrasdmari vi Hrasdm Reykjavkur, kva upp ann rskur 12. febrar a gengistrygging blalns vri brot 13. og 14. gr. laga 38/2001 um vexti og verbtur. etta kom mr ekkert vart, ar sem g hafi ri fyrr nefnt fyrst ann mguleika essari su. Hstirttur stafesti svo dm slaugar me dmum snum 16. jn og hlt maur a rttlti vri til hr landi, en a var ru nr.

Selabanki slands og Fjrmlaeftirlit fengu allt einu magann yfir v a fyrirtkin sem brutu landslg gtu tapa v a fara a lgum. snarhasti var hnoa saman tilmlum til fjrmlafyrirtkja um a a au ttu ekki bara a brjta landslg, heldur einnig tilskipanir ESB. Skilaboin voru skr og hafa veri a san: Fjrmlafyrirtkin skulu varin me oddi og egg t rauan dauann. Rttur viskiptavina eirra skal ftum troinn svo lengi sem nverandi stjrnendur Selabankans og FME, a maur tali ekki um nverandi rkisstjrn hefu eitthva um a a segja.

a hefur veri nnast hjktlegt a hlusta efnahags- og viskiptarherra tala um a fjrmlafyrirtkin eigi a skila v sem ofteki var og bera san fram frumvarp Alingi, ar sem eignarupptakan er fest lg. g ver a viurkenna, a g skil ekki nverandi rkisstjrn. Eins og g man atburarsina, lgu rr bankar hagkerfi rst. Samkvmt skrslu rannsknarnefndar Alingis og frttum llum fjlmilum meira og minna allt ri, byggi starfsemi Glitnis, Landsbanka slands og Kaupings flsunum, svikum, prettum, lgbrotum og svona mtti lengi halda fram. Afleiingarnar voru hrun krnunnar, hrri verblga en hr hefur sst lengi og stkkbreyting hfustli lna eirra sem voru svo vitlausir a taka ln undanfrnum rum og ratugum. stainn fyrir a stjrnvld stu n fyrir v a frnarlmb fjrmlafyrirtkjanna fengju hlut sinn bttan, hafa stjrnvld teki upp hanskann fyrir fjrmlafyrirtkin. a er etta sem fkk forsvarsmann fyrirtkis til a gefa v nafni Nbtar, blar og illir andar ehf. og senda san fr sr eftirfarandi ramtakveju (sem fkkst ekki birt SkjEinum):

nabitar.jpg

g sat sndarnefnd vegum forstisruneytisins ar sem fara tti yfir stu mla. Nefndin gekk undir nafninu "srfringahpur" og var a trlega furuleg nafngift. Hpurinn vann gott starf, en egar kom a v a skrifa skrslu um strfin, mtti ekki hva sem er fara anga inn. Nr allur texti fr mr var t.d. klipptur t og htti g a nenna a leggja eitthva til mlanna skrsluna. kva stainn a skila srliti, ar sem ger var tarlegri greining stunni ( hn hafi ekki veri mjg tarleg) og reyndi lka a skoa hvernig mismunandi lausnir gtu nst flki fjrhagsvanda. Srliti fkk enga umru fjlmilum og forstisruneyti kva a stunda ritskoun me v a birta a ekki samhlia "skrslu" nefndarinnar. gileg umra skyldi sko ekki birtast vef runeytisins.

Sjnarspili og bulli, sem tk vi, var me lkindum. Eftir "langar og strangar" virur fllust fjrmlafyrirtkin a "afskrifa a sem annars vri hvort e er tapa" eins og Arnar Sigurmundsson, formaur Landsamtaka lfeyrissja, tkst me hrekjum a koma r sr. etta voru nokkurn veginn orrtt smu or og g sagi vi hann nokkrum vikum fyrr og hann mtmlti hstfum. Tap lfeyrissjanna yri allt of miki, ef fari yri a krfum Hagsmunasamtaka heimilanna. rrin sem skrifa var upp jmenningarhsinu byrjun desember eru au furulegustu "ekki-rri" sem g hef s. fyrsta lagi var skrifa upp a srtk skuldaalgun hldi fram. rri sem 128 manns hfu fari gegn um v eina ri sem a hafi stai til boa. etta gerir 10 manns mnui. Me essum hraa munu bankarnir ljka vi skuldaalgun eirra 40.000 einstaklinga sem urfa a halda rtt fyrir nstu aldamt.

komandi ri mun reyna a fyrir Eftirlitsstofnun EFTA og EFTA-dmstlnum hvort stjrnvldum, FME, Selabankanum, Hstartti og n sast Alingi hafi veri sttt v a hunsa gjrsamlega rtt lntaka me vibrgum snum vegna gengistryggra lna. Getur a staist a egar kvi um gengistryggingu er dmt lglegt, geti a leitt til ess a greislubyri lnanna hkki um tugi prsenta. Getur a staist, a lntaki skuldi lnveitanda vegna eldri gjalddaga. Getur a staist a lntaki skuldi lnveitanda vegna uppgreiddra lna.

Vandi almennings er a Alingi er handnt stofnun. a skortir sjlfstan vilja en vinnur nr eingngu eftir fyrirmlum a ofan. egar g segi a ofan, er a r runeytunum ea fr flokksformnnunum. essu eru vissulega heiarlegar undantekningar og vil g ar nefna ingmenn Hreyfingarinnar sem hvert um sig hefur haldi sinni sjlfstu hugsun, flestir ingmenn Framsknar ora a tj sig n ess a horfa anna hvort fyrst til Sigmundar Davs ea Jhnnu og svo nttrulega villikettirnir VG me Lilju Msesdttur broddi fylkingar. En a er me villikettina, a eir leika lausum hala og fara snar leiir, rtt er a, en alltaf skulu eir vera rttum fjlda heima egar reynir.

mnum huga er a lfsnausynlegt fyrir Alingi a ar veri tekin upp n vinnubrg. Skilja arf milli lggjafarvaldsins og framkvmdavaldsins. Ein lei er a auka vgi embttis forseta slands og gera forsetann a gildi forstisrherra. nnur er a kjsa forstisrherra h Alingi. rija leiin er a rherrar sitji ekki ingi. Veri leiir eitt ea tv farnar, held g a skoa eigi a kjsa til ings tveggja ra fresti, lkt og gert er Bandarkjunum, helming ingmanna hvert sinn. Me v vri rkisstjrn hvers tma veitt ahald. Hn gti ekki treyst v a halda ingmeirihluta lengur en tv r einu. Slkt mun vonandi kalla betri vinnubrg og meiri samvinnu vert yfir flokkalnur. Eins og etta hefur veri undanfarna ratugi, er nnast hgt a tala um mennta einri frekar en almennt ingri.

En g var vst a tala um ri sem er a la. Okkur er sfellt talin tr um a a versta s yfirstai. Brabirgatlur fr Hagstofunni sgu byrjun rs a kreppunni vri "tknilega loki", ar sem hagvxtur hafi mlst yfir nllinu. Svo kom nttrulega ljs a a var rangt. Hagtlur eru varasamur mlikvari hlutina, ar sem r eru sbreytilegar. Pls 4% hagvxtur getur tt a til a breytast 4% samdrtt nokkrum mnuum. Tlur um atvinnuleysi er mlt einn htt hj Vinnumlastofnun en annan hj Hagstofu. Mismunandi deildir Selabankans birta sambrileg ggn samanburarhfan htt. Aljagjaldeyrissjurinn segir yfirleitt allt ara sgu um stu fjrmlafyrirtkjanna, en fjrmlaruneyti, FME og Selabanki. Mn skoun er a ri 2010 var versta kreppuri til essa. stan er a svo lti hefur gerst. Einstaklingar, heimili og fyrirtki eru enn fst spennutreyju vissunnar varandi fjrhagsstu sna. Fasteignamarkaurinn er nnast botnfrosinn. Lti hefur gerst atvinnumlum og svo a atvinnuleysi hafi ekki aukist, hefur a heldur ekki minnka sem neinu nemur. Ftkt hefur lklega ekki veri meiri 50-60 r. Rairnar hj ggerarsamtkum lengjast sfellt. Flksflutningur landi nemur 10 manns dag. a ir a jafnai 2,5 bir losna hverjum degi ea um 900 ri. r btast hp eirra 4-5.000 nbyggingarsvum sem standa auar og allra hinna sem ekki hefur tekist a selja.

Rtt fyrir jl brust r frttir fr Hagstofunni, a verblga vri komin niur 2,5%. Loksins nust verblgumarkmi Selabanka slands. tli menn hafi teki essu fagnandi og byrja a tala um afnm vertryggingarinnar? Nei, a geru menn ekki. stainn var bent , a vi nstu mlingu verur bi a fiffa treikninginn, annig a hann sni ekki of ha tlu. Anna sem heyrist var a n vru vextir ornir of lgir. Me svona lga verblgu, vru nafnvextir (.e. verbtur pls raunvextir) ornir svo lgir a fjrfestar myndu leita anna. g hef veri talsmaur ess, a setja ak vextir rkisskuldabrfa. au mega einfaldlega ekki bera hrri vexti en 5% nafnvexti en aldrei meira en 1,5% raunvexti. Nna er rtti tminn til a hrinda essu framkvmd. Ef a er ekki ngu h vxtun fyrir lfeyrissjina, er eim velkomi a fara me peningana sna rugga vxtun eins og skuldabrf banka og sparisja, hlutabrf fjrmlafyrirtkja og fleira ess httar.

mislegt bendir til ess a slenska hagkerfi s a n botninum. Spurningin er hvort a etta s botn sem veitir vispyrnu ea ess vegna bara sylla sem gefur hagkerfinu fri a hreyfast upp vi. g tla ekki a telja hversu oft menn hafa bjartsniskasti (ar meal g) tala um a n fari hlutirnir a lagast bara til ess a upplifa vonbrigi. Nverandi stand mun ganga yfir, a er alveg ruggt. Vonandi hefst batinn rinu 2011, en verur lka margt a breytast. Strstu breytingarnar eru a stjrnvld og fjrmlafyrirtki vera a skilja skuldavanda einstaklinga, heimila og fyrirtkja og leysa mlin forsendu lntaka en ekki forsendu fjrmlafyrirtkjanna. Stjrnvld og lfeyrissjirnir vera a gera alvru r eirri atvinnuuppbyggingu sem bi er a tala um fr v nvember 2008. Alingi verur a breyta starfshttum snum til samrmis vi niurstu ingmannanefndar um rannsknaskrsluna. Srstakur saksknari verur a fara a skila fr sr til dmsstla stru mlunum, ar sem hfupaurar hrunsins eru sttir til saka. Rkisstjrnin verur a leita nrra leia til tekjuflunar, sem ekki bitnar skattpndum og skuldsettum fyrirtkjum og heimilum landsins. Rkisstjrnin verur lka a sna og sanna, a hn s a hlusta almenning landinu og beri hag hans fyrir brjsti. Svo vri ekki verra a boa yri til kosninga.

A lokum bara etta:

g akka ri sem er a la og ska ykkur farsldar nju ri. Megi a boa bjartari t og blm haga.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Marin G. Njlsson

au eru strfuruleg ummli fjrmlarherra Kryddsldinni an, a skuldabaggar fyrirtkjanna su erfi efnahagslfinu. etta er enn eitt dmi um hvernig hlutunum er sni hvolf. Nkvmlega a eina sem er erfitt efnahagslfinu er stkkbreyting lna vegna lgbrota, svika og pretta fjrmlastofnana adraganda hrunsins og vegna gengishraps krnunnar. Ef etta er leirtt, eins og svo treka hefur veri bent a urfi a gera, frist jflagi samt lag. a getur vel veri a nju bankarnir rr standi hllum fti eftir a, en svo verur bara a vera. sland stendur ekki og fellur me bnkunum heldur a allir arir lifi af.

Marin G. Njlsson, 31.12.2010 kl. 17:03

2 Smmynd: Arinbjrn Kld

Takk Marn.

Kveja a noran.

Arinbjrn Kld, 31.12.2010 kl. 18:15

3 Smmynd: Hrannar Baldursson

G frsla.

a er bi a taka ln sem munu dpka kreppuna til lengri tma, en a sjlfsgu lagast hlutirnir endanum. Bara ekki af sjlfu sr.

Gleilegt ntt r og takk fyrir a lina,

Hrannar

Hrannar Baldursson, 31.12.2010 kl. 18:29

4 Smmynd: Gunnar Skli rmannsson

Sll Marin,

takk fyrir allt starfi gu okkar hinna, gleilegt r og kk fyrir au linu.

Gunnar Skli rmannsson, 31.12.2010 kl. 20:49

5 Smmynd: Gunnar Heiarsson

akka gan pistil Marin.

Gleilegt r og akka na gu og miklu vinnu sastlii r.

Gunnar Heiarsson, 31.12.2010 kl. 23:38

6 Smmynd: Arnr Baldvinsson

Gleilegt r Marin og akka r alla pistlana sem hefur skrifa hrna og allt a starf sem hefur unni fyrir heimilin!

Kveja,

Arnr Baldvinsson, 1.1.2011 kl. 00:56

7 Smmynd: mar Geirsson

Blessaur Marn.

etta me sndarnefndina.

annig var n a, sagan ekki slk dmi ur, og ekki var a n annig a vrir ekki varaur vi.

Breytir samt ekki a afhjpair margar lygar.

Hafu kk fyrir a.

Kveja a austan.

mar Geirsson, 1.1.2011 kl. 01:08

8 Smmynd: Billi bilai

Takk fyrir na elju, og gleileg r.

Billi bilai, 1.1.2011 kl. 02:48

9 identicon

Sll Marin og gleilegt byltingarr. a hlaut a koma a v a ttair ig sndarmennskunni kringum 'srfringanefndina'. N skulum vi einfaldlega einbeita okkur a v, samt jinni, a koma aulunum rkisstjrninni fr vldum

Hilmar r Hafsteinsson (IP-tala skr) 1.1.2011 kl. 10:40

10 Smmynd: Magns Sigursson

Gleilegt r Marin, akka r fyrir alla greinargu pistlana.

Magns Sigursson, 1.1.2011 kl. 11:02

11 Smmynd: Einar Gujnsson

G yfirlitsgrein hj r, gleilegt r.

Einar Gujnsson, 1.1.2011 kl. 12:32

12 identicon

Takk fyrir etta og gleilegt r. er maur rsins huga okkar fjlskyldunni!

Steini (IP-tala skr) 1.1.2011 kl. 13:14

13 identicon

G grein einsog jafnan ur. ri 2011 gtti ori fyrsta raunverulega kreppuri. Kreppunni var slegi frest, ar til n.

Bjorn Jonasson (IP-tala skr) 1.1.2011 kl. 15:02

14 Smmynd: Marin G. Njlsson

Bjrn, g get alveg teki undir etta me r. trekaar rangar herslur stjrnvalda og fjrmlafyrirtkja eru v miur a gera standi sfellt alvarlegra.

Marin G. Njlsson, 1.1.2011 kl. 15:21

15 identicon

Gur pistill.

mean ln flks hkka vegna essarar vru sem vertryggingin er, hvert skipti sem rkisstjrnin setur fram snar "agerir", t.d hkkanir skttum bensn, fengi, tbak osfrv. a fer etta bara hring.

a verur a afnema etta. Lnin hafa hkka um milljnir og ekki neinum tengslum vi hkkanir launa og kaupmtt og a. Komin er upp reikniskekkja bkhaldi og rkisstjrnin og lfeyrissjirnir neita a sj vandann og hva verur a gera.

Lfeyrissjirnir hafa tapa milljaratugum ef ekki hundruum bankahlutabrfum og braskinu kringum trsina, annig a auvita er gott fyrir a f milljara inn me essari reikniskekkju. En a er algjrlega tkt!!!!!

ska r annars gleilegs rs Marin og akka r fyrir itt eigingjarna starf linu ri.

Kveja

Einar.

Einar (IP-tala skr) 1.1.2011 kl. 18:46

16 Smmynd: Hjalti Tmasson

akka r Marin fyrir dugna inn og ga yfirsn yfir stuna.

g hef ekki alltaf veri sammla greiningum num en g skal me glu gei viurkenna a oftar en ekki hef g urft a endurskoa mnar skoanir eftir a hafa lesi pistla na v rtt fyrir allt nr ekking mn essum efnum ekki alltaf a fylgja eftir skounum mnum eins og r kvikna fyrst huga mnum.

ska r og num alls hins besta nju ri og megi rdd n heyrast sem vast.

Hjalti Tmasson, 2.1.2011 kl. 14:03

17 identicon

Gleilegt r Marn. g vil akka r fyrir frbra pistla, ljs myrkri oft tum.

Barttukveja,

Jna Ingibjrg Jnsdttir (IP-tala skr) 2.1.2011 kl. 18:26

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (28.3.): 6
  • Sl. slarhring: 6
  • Sl. viku: 51
  • Fr upphafi: 1673471

Anna

  • Innlit dag: 5
  • Innlit sl. viku: 42
  • Gestir dag: 5
  • IP-tlur dag: 5

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Mars 2023
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband