Leita ķ fréttum mbl.is

Forvitnilegt vištal, žegar horft er ķ baksżnisspegilinn

Ķ ķrafįrinu sem varš viš žjóšnżtingu Glitnis, žį yfirsįst mér vištal Björgvins Gušmundssonar, blašamanns Morgunblašsins, viš Žorvarš Tjörva Ólafsson, hagfręšing į hagfręšisviši Sešlabanka Ķslands, en vištališ birtist mįnudaginn 29. september.  Ég rakst į žaš įšan og held aš žaš sé öllum holl lesning, žar sem ķ žvķ višurkennir Tjörvi raunar aš sešlabankar og fjįrmįlaeftirlit hafi gert röš af mistökum, sem leiddu til žeirrar fjįrmįlakreppu sem nśna rķšur yfir.  Sérstaklega žykir mér vęnt aš sjį aš hann hnżtir ķ Basel regluverkiš, en ég hef einmitt gagnrżnt žaš, og aš menn hafi gleymt aš hafa eftirlit meš "hinu" bankakerfinu.

Annaš ķ žessu vištali, sem birt er aš morgni örlagarķkasta dags ķ hagsögu landsins, er eftirfarandi:

Almennt séš eru žvķ hlutverk sešlabanka óbreytt frį žvķ fyrir kreppuna. Umhverfiš er hins vegar allt annaš og įskoranirnar meiri. Sjįlfsumgleši sumra sešlabankamanna hefur bešiš skipbrot. Blómaskeiši sķšustu įra er lokiš og sešlabankar žurfa aš taka į honum stóra sķnum, lęra af kreppunni sem nś skekur heimsbśskapinn og treysta innviši fjįrmįlakerfisins til aš komast ķ gegnum žessa kreppu en um leiš draga śr lķkum į frekari kreppum ķ framtķšinni.

Daginn sem žetta er sagt hrynur ķslenska hagkerfiš vegna "sjįlfumgleši sumra sešlabankamanna".

Vištališ er öllum holl lesning, ekki sķst stjórnmįlamönnum.  Žaš sem Sešlabankinn gęti lķklegast lęrt af žvķ, er aš heimurinn hefur ekki tķma til aš bķša eftir žvķ aš fręšilegri umręšu ljśki.  Menn žurfa aš grķpa strax inn ķ um leiš og brestir birtast til aš koma ķ veg fyrir aš allt springi.


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Ekki er ég ašdįandi DO, žvert į móti. En hvaš ertu aš segja? "..hrinur hagkerfiš vegna "sjįlfumgleši sešlabankamanna"..."   og svo vķsaršu ķ Basel žar sem talaš er um "ašgengi aš lausafjįrstušningi sešlabanka" og "samspil gķrunar (eignir/eigiš fé) skammtķmafjįrmögnunar og lausafjįržrenginga hefur reynst lykilatriši.."

Mį skilja žetta sem svo aš žś sért aš meina aš sešlabankinn hefši bara įtt aš opna budduna og LĮNA Glitni.....?

sigurvin (IP-tala skrįš) 1.11.2008 kl. 00:01

2 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Sigurvin, ég er ekki aš segja neitt.  Ég er aš vitna ķ vištal viš Žorvarš Tjörva Ólafsson, mann sem ég veit aš mį ekki vamm sitt vita.  Žetta eru hans orš ekki mķn.

Ef žś ert aš spyrja hvaš ég hefši viljaš sjį hjį Sešlabankanum, žį er kannski best aš vitna ķ gamlar fęrslur, en hér er smį samantekt af žvķ sem ég hef sagt hér į blogginu sķšustu 20 mįnuši.  Kannski ekki allt meš žessum oršum: 

  • Ég tel aš Sešlabankinn hafi fariš fram śr sér ķ višbrögšum viš stöšu Glitnis.  Menn įttu aš taka sér lengri tķma. Sleggju var beitt žegar hamar hefši dugaš.  Hvort aš lengri tķmi hefši breytt einhverju veit ég ekki og hugsanlega hefši žaš gert illt verra (žó svo aš sjįi ekki hvernig žaš hefši geta oršiš verra en žegar er). 
  • Ég tel aš Sešlabankinn hafi unniš gegn fjįrmįlastöšugleika ķ landinu allt frį žvķ aš gengiš var sett į flot ķ lok mars 2001. Žaš gerši hann meš žvķ aš setja gengiš į flot ķ mikilli veršbólgu og žegar stżrivextir höfšu veriš hįir ķ langan tķma.  Betra hefši veriš aš bķša žar til veršbólgan gekk nišur og stżrivextir voru lįgir til aš eiga möguleika į aš hękka stżrivexti samhliša žvķ aš setja krónuna į flot. 
  • Ég tel aš Sešlabankinn hefši įtt aš nota vķsitölumęlingu sem var samanburšarhęf viš męlingar ķ nįgrannalöndum okkar, žannig aš allar įkvaršanir ķ peningamįlum vęru byggšar į samanburšarhęfum grunni. 
  • Ég tel aš Sešlabankinn hefši ekki įtt aš lękka bindiskyldu įriš 2003 samhliša innleišingu Basel II. 
  • Ég tel aš innleišing Basel II 2003 hefši įtt aš vera ķ žrepum, en ekki einu stökki. 
  • Ég tel aš Sešlabankinn hefši įtt aš nżta hagstjórnartęki sķn betur til aš tryggja hér stöšugt gengi, ž.e. aš kaupa krónur žegar gengiš var aš styrkjast og žannig vinna gegn of mikilli styrkingu. Žannig hefši hann jafnframt byggt upp gjaldeyrisvarasjóš og varnaš žvķ aš vaxtamunarsamningar hefšu veriš geršir į kostnaš fjįrhagslegs stöšugleika.
  • Ég tel aš Sešlabankinn hefši įtt aš setja sér skżr og opinber višmiš varšandi ešlilega raunstżrivexti.
  • Ég tel aš Sešlabankinn hefši įtt aš vera meš sveigjanlegri veršbólguvišmiš.
  • Ég tel aš Sešlabankinn hefši įtt aš veita višskiptabönkunum meira ašhald meš hękkun bindiskyldu žegar ljóst var aš śtrįsin var gerš meš skuldsetningu.
  • Ég tel aš žaš hafi veriš mikil mistök aš lękka įhęttustušul viš śtreikning eiginfjįrkröfu 2. mars 2007.
  • Ég tel aš Sešlabankinn hafi strax haustiš 2007 įtt aš bregšast viš varšandi žį lausafjįržurrš sem virtist ķ uppsiglingu.
  • Ég tel aš Sešlabankinn hefši įtt aš styšja viš gengi ķslensku krónunnar strax sl. haust.  Viš skulum hafa ķ huga aš geta Sešlabankans til aš styšja viš krónuna var verulega skert vegna žess aš hann hafši ekki styrkt gjaldeyrisforšann, žegar ytri skilyrši voru hagstęš.
  • Ég tel aš Sešlabankinn hefši įtt aš bregšast viš Jöklabréfunum meš žvķ aš lękka stżrivexti strax og ljóst var aš spįkaupmenn voru aš spila į gengi krónunnar.

Žetta eru atrišin sem fjalla um Sešlabankann.  En ég į lķka lista yfir žaš sem bankarnir hefšu įtt aš gera.  Hann er styttri vegna žess aš ķ mķnum huga snżst rekstur um žessi žrjś atriši:

  • Bankarnir hefšu įtt aš vera meš mun virkari įhęttustżringu 
  • Bankarnir hefšu įtt aš vera meš breytingastjórnunarferli sem gerši kröfu um aš allar breytingar ķ rekstri og višskiptahįttum žeirra fęri ķ gegnum gagngera skošun į kostum og göllum, žar meš verstu mögulegu nišurstöšu
  • Bankarnir hefšu įtt aš vera meš innleitt og prófaš stjórnferli vegna rekstrarsamfellu

Žaš getur veriš aš žetta žrennt hafi veriš til eša gert ķ einhverju męli ķ bönkunum, en ljóst er aš žaš var ekki nóg.  Kaupžing er nokkur vorkunn ķ žessu mįli, en vitum viš hvort bankinn hefši lifaš vikuna, žó svo aš bresk stjórnvöld hefšu ekki gert žaš sem žau geršu.

Eins og žś sérš, žį persónugeri ég žetta ekki ķ Davķš Oddssyni, žó ég telji hann vera stóran hluta vandans.  Mįliš er aš allir brugšust, ž.e. Sešlabankinn, rķkisstjórnir, Fjįrmįlaeftirlit, Alžingi, bankarnir, fjįrfestar, lķfeyrissjóširnir og almenningur.  Viš létum dįleišast af góšęrinu og héldum aš allt sem viš snertum myndi breytast ķ gull.  Viš létum glepjast af gyllibošum og misstum dómgreind okkar.  Viš héldum aš įhętta vęri eitthvaš sem viš žyrftum ekki aš hafa įhyggjur af.  Žaš kęmi ekkert fyrir okkur.  Viš vęrum svo pottžétt.  Viš dönsušum öll ķ kringum gullkįlfinn og dżrkušum hann. Viš hlustušum ekki į raddir efasemdarmanna og köllušum žį öfundarmenn, heimska, skilningssljóa, o.s.frv.  Verst af öllu er aš įkvešinn hópur manna lét stjórnast af ólżsanlegri gręšgi, žar sem ekkert skipti mįli nema nęsta grędda króna.

Loks megum viš ekki gleyma žvķ, aš viš lentum ķ hamfarastormi.  Žessi stormur er ekki af okkar völdum og viš höfum fį śrręši til aš komast ķ skjól undan honum.  Stęrstu bankar heims hafa falliš ķ žessum stormi.  Žjóšrķki śt um allan heim standa frammi fyrir žroti.  Rķkustu lönd heims eru aš ausa ómęldum fjįrmunum inn ķ bankakerfi sķn til aš koma ķ veg fyrir fall žeirra. Žaš algjörlega óvķst aš viš hefšum stašiš žennan storm af okkur ķ śtópķsku hagkerfi bara śt af stęrš hagkerfisins.  Aš falliš hafi veriš jafn harkalegt og raun ber vitni er aftur alfariš sök bankanna, Sešlabanka, rķkisstjórnar, Alžingis og Fjįrmįlaeftirlits.  Žetta eru žeir ašilar sem eru įbyrgir (e. responsible) og hafa įbyrgšarskyldu (e. accountable).

Marinó G. Njįlsson, 1.11.2008 kl. 00:59

3 Smįmynd: haraldurhar

Žakka žér fyrir įhugaverš skrif, sem falla afar vel aš mķnum skošunum. 

Mér hefur oft veriš hugsaš til žess į sl. vikum aš eitt elsta embętti landsis og aš ég best veit enn viš lķši, sem er skipun foršagęslumanna, er fylgjast meš heyfeng fyrir bśfénaš, og fara yfir hvort žęr vęrum ekki nęgar fyrir žann bśstofn er settur var į fyrir veturinn.   Eg tel aš foršagęsluhlutverk Sešlabankans hafi veriš vanrękt, og žvķ fór sem fór aš skera žurfi nišur į žorranum, vegna heyleysis.

haraldurhar, 1.11.2008 kl. 10:53

4 identicon

Takk fyrir žetta Marķnó.

Žetta er einhver skynsamlegustu skrif sem ég hef séš um žessi mįl. Ég hef alls ekki veriš ašdįandi DO ķ gegnum tķšina og sjįlfsagt mį gagnrķna hann og aušvitaš hina sešlabankastjórana lķka og hagdeild bankans. En mér finnst alveg śtķ hött aš brjįlast alveg śtaf honum einum og lķka žaš aš truglast alveg śtaf žvķ aš hann hafi ekkert vit eša menntun į žessum mįlum. Davķš var nś forsętisrįšherra Ķslands ķ fjölda mörg įr og žekkir žvķ męta vel alla stjórnsżsluna. Sumir tala alltaf ķ miklum skammaryršistón aš stjórnmįlamenn séu alltaf algerlega vanhęfir ķ alla skapaša hluti. Žetta er žvķlķkur misskilningur og stjórnmįlamenn žó aušvitaš oftast umdeildir séu hafa hlotiš miikla eldskżrn ķ sķnu starfi fyrir utan fyrri menntum og starfsreynslu. Žaš er lķka alltaf veriš aš agnśast śtķ žaš aš Davķš sé ekki hagfręšimenntašur. En samt voru og eru viš hliš hans ķ Sešlabankastjórninni 2 hįmenntašir og virrtir hagfręšingar. Auk žess sem bankastjórnin hafši undir sér heila hagfręšideild og fullt af hįmenntušu starfsliši ķ višskiptum og hagfręši. Žaš hefur nś žvķlķk vitleysan og bulliš runniš uppśr mörgum hagfręšingnum ķ ašdraganda žessarar kreppu žannig aš žaš er alls enginn stimpill aš menn verši aš hafa žį menntun til žess aš geta tekiš réttar įkvaršanir. ÉG held stundum aš einmitt žessi oft į tķšum allt of einlita hjörš fręšinga hafi fariš sofandi aš feigšarósi. Stundum žurfa augu og eyru śr annarri įtt žegar greina žarf vanda sem žennan. Einhvern veginn held ég aš žaš sé rétt hjį žér Marķnó aš allt regluverkiš og stjórnvöld hafa aušvitaš ķ heild brugšist en ég held samt aš DO hafi nś einna helst veriš sį sem reyndi aš vara viš žessu žó svo aš żmsir innan og utan bankans hafi tališ žaš svartsżnisraus. Ég held nefnilega aš DO hafi haft betri og vķšari yfirsżn į žetta og hvaš gęti gerst heldur en lang flestir ašrir ķ žessu mįli. Žetta segji ég įn žess aš hafa nokkurn tķmann stutt DO pólitķskt.   

Gunnlaugur Ingvarsson (IP-tala skrįš) 1.11.2008 kl. 17:09

5 identicon

Jęja žį er žaš komiš fram hverjir "kśkušu ķ laugina" og tóku stöšu gegn krónunni. Allir "ķslensku" bankarnir eiga vķst aš vera sekir og heildarupphęšin er svimandi 6 miljaršar dollara, ef satt er.  žeir hafa sķšan notaš įhrif sķn til aš grafa undan Sešlabankanum og ķslensku fjįrmįlakerfi.  Kanski ekki beint glępsamlegt?  Alla vega er žetta sišlaust.

Sverrir Stormsker į aš hafa sagt aš kśkurinn flżtur alltaf upp og nśna er žaš vęntanlega aš gerast.

Žetta kemur aš sjįlfu sér ekki į óvart enda hafa žessar bankastofnanir veriš sterklega grunašar. 

Hvaš er satt vęri Marķnó? Fyrst grafa žeir undan krónunni, heimta fyrirgreišslu fyrir almannafé og stinga sķšan žvķ sem hęgt er śr landi.  Hvaš er hęgt aš segja viš žessu.  

http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/11/03/vedjudu_a_veikingu_kronunnar/

Gunn (IP-tala skrįš) 3.11.2008 kl. 08:28

6 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Gunn, ég las žessa frétt og žar kemur svo sem lķka fram aš žetta hafi allt veriš gert fyrir višskiptivini, žannig aš bankarnir voru ekki sjįlfir aš žessu.  Žarna segir er haft eftir heimildarmanni:

.. žaš hafa komiš į óvart hversu hįum fjįrhęšum fjįrfestingafélög, innlend og erlend, hafi veriš tilbśin aš vešja į aš ķslenska krónan myndi veikjast.

Ég feitletraši žaš sem mér fannst skipta mįli.  Nś er spurningin hver žessi innlendu félög voru og hvort eitthvaš af žessum samningum endušu hjį bönkunum.

Annars var ég aš horfa į mjög forvitnilega fréttaskżringu ķ 60 minutes ķ gęrkveldi, žar sem fjįrmįlamarkašnum var bara lżst sem jafn ómerkilegri vešmįlastarfsemi og ķžróttavešmįlum.  Žeir sem ekki komust aš kjötkötlunum til aš versla meš pappķrana sjįlfa, stóšu ķ vešmįlum um žróun žeirra.  Žetta er svo sem ekkert annaš en ég hef oft veriš aš tala hér um ķ tengslum viš skuldatryggingarįlag og starfsemi vogunarsjóša en žessi eftirlitslausi markašur er bśinn aš leggja hįtt ķ 600.000 milljarša USD undir (516.000 milljarša USD ķ CDO og 56.000 milljarša ķ CDS).

Marinó G. Njįlsson, 3.11.2008 kl. 08:44

7 identicon

"Ķslensku" bankarnir blöndušu hefšbundinni bankastarfsemi og fjįrfestingarbankastarfsemi.  Žaš veršur fróšlegt aš sjį hvaša ašilar voru žarna į bak eša hvort žetta voru aš mestu bankarir sjįlfir eša stęrstu hluthafar žeirra. Žetta var grķšarlegt fjįrmagn og vęntanlega tekiš aš lįni. Bankarnir voru klįrlega örvęntingarfullir enda var mynstriš į gengisfalli krónunnar i takt viš fjóršungsuppgjör, eins og margoft var bent į.

Gunn (IP-tala skrįš) 3.11.2008 kl. 09:02

8 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Žaš er eiginlega verst aš bankarnir hafi falliš įšur en įrfjóršungsuppgjör vegna 3. įrsfjóršungs kom.  Ég var farinn aš bķša spenntur eftir žvķ, žar sem margt var lķkt meš lokum 1. įrsfjóršungs og žess 3. og žvķ ekki ólķklegt aš bankarnir myndu skila miklum gengishagnaši.

Marinó G. Njįlsson, 3.11.2008 kl. 09:27

9 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Ég hefši svo sem gaman aš vita hvaša innlendu fjįrfestingafélög stóšu aš žessu.  Svo mį ekki gleyma žvķ, aš ein stöšutaka gegn krónunni kallar į ašra meš henni.  Žaš hlżtur žvķ lķka aš vakna sś spurning hver tók stöšuna meš krónunni.

Marinó G. Njįlsson, 3.11.2008 kl. 09:39

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (24.3.): 2
  • Sl. sólarhring: 3
  • Sl. viku: 52
  • Frį upphafi: 1673443

Annaš

  • Innlit ķ dag: 2
  • Innlit sl. viku: 45
  • Gestir ķ dag: 2
  • IP-tölur ķ dag: 2

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Mars 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband