Leita frttum mbl.is

Afl, orka og sstrengur

grein mbl.is fjallar Ketill Sigurjnsson um sstreng til Bretlands. A vanda er Ketill faglegur sinni umfjllun.

essari umru eru tv hugtk sem menn virast rugla saman. Afl og orka. Afl er a sem vi mlum megavttum (MW), en orkuna mlum vi ggavattsstundum (GWst ea GWh). etta fyrra er af skornum skammti raforkukerfinu, en hi sara er almennt ofgntt af, nema miklum urrkarum. Skringin er einfld.

Uppsett afl arf a uppfylla eftirspurn eftir afli, egar a er mest, .e. afltoppi. Lengi var essi toppur 24. desember hverju ri eim tma egar allar fjlskyldur landsins voru a elda htarkvldverinn. Hef ekki kynnt mr nlegar upplsingar um etta, en mr skilst a etta hafi eitthva frst til. Afl virkjana er ar me mia vi ennan afltopp. Til a lkka toppinn, er sami vi strkaupendur raforku a eir dragi r notkun sinni essum tma. Fundin er lei til a lgmarka afltoppinn, ar sem h hans segir til um hve miki arf a virkja.

egar ekki er veri a nta allt afl virkjana, framleia r yfirleitt mun meiri orku, en eftirspurn segir til um. Hn hefur veri seld til strkaupenda (lvera) formi tryggrar orku, en n virist eftirspurn hafa minnka. a er essi orka, sem menn vilja flytja t um sstreng. g segi a framleislan s yfirleitt mun meiri, vegna ess a urrum rum, sem eru 10 - 30 ra fresti, rtt dugar vatni uppistulnum til a anna innanlandseftirspurn. Hin rin, er ofgntt orku framleidd ea a vatni er hleypt framhj virkjunum og ekki nota orkuframleislu.

Allt lagi, Landsvirkjun vill selja essa umframorku r landi. En hva er umframorkan str hluti af mgulegri orkuframleislu nverandi kerfi? g hef s tlu nefnda upp 750 GWst, en eins og Ketill, er g ekki viss. 750 GWst ri 20 kr. KWst. gerir 15 ma.kr. Hagfristofnun Hskla slands (HH) nefnir skrslu um hagkvmni sstrengs a 2.000 GWst vru lausu kerfinu. Mia vi a og 20 kr./KWst, yru tekjurnar 40 ma.kr. HH notar raforkuver bilinu 15,5 til 21,2 kr./KWst s umreikna gengi evrunnar dag. ar sem umframorka er h rferi, vatnsbskapnum, mun hn rokka talsvert til og tekjurnar lka.

Vandamli er, a strengurinn er ekki hagkvmur mia vi a bara fari 2.000 GWst um hann ri. v btir HH vi 3.000 GWst, sem eiga a koma fr njum virkjunum! Auka arf aflgetu raforkuframleislukerfisins til a orkan sem fer um strenginn s ng til a hann borgi sig. Hin leiin er a segja upp raforkusamningum vi eins og eitt stykki lver og selja raforkuna sem annig losnar um sstreng til Bretlands. En HH reiknar me virkjunum og a nokkrum. Vatnsaflsvirkjun a vera upp 750 GWst, jarvarmavirkjanir upp 1.500 GWst og vindmyllur eiga a gefa 750 GWst! (a arf htt 300 vindmyllur til a n eim afkstum, ef mia er vi r tvr sem egar hafa veri reistar.) Og eiga virkjanirnar (a vindmyllum metldum) a kosta bilinu 118 - 145 ma.kr. ea svona eins og eitt stykki Krahnjkavirkjun/Fljtdalsvirkjun kostai snum tma. Hn framleiir 5.000 GWst rlega.

Sstrengur er sjlfu sr ekkert ml a tveimur skilyrum uppfylltum:

  1. A rekstrarleg htta af strengnum falli ekki skattgreiendur og breyti .m.t. ekki eignarhaldi Landsvirkjun ea Landsneti.
  2. A stt veri um r framkvmdir innanlands sem fara arf . r eru nefnilega umtalsverar, .e. virkjanir, uppbygging flutningskerfis og umbreytingarstvar.

g efast ekki um a hgt veri a n stt, en hn getur ekki bara gengi t a frna nttrunni, v virkjanir munu alltaf bitna henni. Nei, eitt af mikilvgustu mlunum er a htta a flagga essum mstrum um allar sveitir og setja lnur jr. Vi verum einfaldlega a veita nttrunni r srabtur fyrir allt raski a fara me stofnlagnirnar af yfirborinu. Auvita verur eitthva rask, en ef Landsnet fr srfringa li me sr, dregur r eim umhverfisspjllum tmans rs, mean mstrin munu alltaf skera auga. Fist san tekjur upp htt 100 ma.kr. rlega, tti a vera til aur fyrir jarstrengjum.

Teki skal fram, a g hef ekki veri hlynntur sstreng, heldur frekar vilja fara lei a n betri framleislustringu virkjanakerfinu og byggja upp innlenda starfsemi sem ntir raforkuna. Rkin sem Landsvirkjun kemur me varandi ntta orku sem til verur kerfinu, eru hins vegar sterk. g ttast samt a etta veri enn eitt trbnu trixi og etta sinn veri lagur svo str sstrengur a nausynlegt er a byggja enn fleiri virkjanir, en hr hafa veri nefndar, svo fjrfestingin strengnum ntist n botn.

(Fyrir rmum 25 rum skrifai g lokaverkefni vi Stanford hskla um samspil frambos og eftirspurnar slenska raforkukerfinu. B g enn a eirri ekkingu, sem g aflai mr . tti a meira a segja a vera framtarstarfi, en ekki fer allt eins tlunin er.)


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Jn Steinar Ragnarsson

HH er skammstfun fyrir happdrtti hskla slands. H fyrir hsklan. Kemur kannski ekki a sk v hsklamenn sj greinilega matarholu essari dellu og sna v af sr essa blygunarlausu httuskni.

Flott og frleg samantekt annars. g hef alltaf veri efins um etta vintri. Einhverstaar s g a orkutapi (afli?) vi a flytja rafmagni alla essa lei vri str hluti af llu magninu, svo ef menn eru a f tuttugukal a sgn fyrir jniti hr m rugglega draga fr essi 20-40% (ea hva sem a er) sem fara a koma essu leiarenda. Ekki borgar vitakandinn fyrir a.

Jn Steinar Ragnarsson, 1.11.2013 kl. 01:10

2 Smmynd: Jn Steinar Ragnarsson

etta er trbnutrix. getur alveg veri viss.

Jn Steinar Ragnarsson, 1.11.2013 kl. 01:12

3 Smmynd: Gunnar Heiarsson

A tla a leggja ljshund til Bretlands til a flytja anga umframorku sem finnst kerfi Landsvirkjunnar er besta falli barnaleg hugmynd.

Rekstur ljshundsins hltur a byggja sem mestri og bestri ntni og v ljst a til arf a vera forgangsorka hr landi til a uppfylla krfu. Afgangsorkan mun fram vera til kerfinu hj okkur.

v verur a gera r fyrir virkjunum sem nemur flutningsgetu hundsins. Hva skal svo vi orku gera egar hundurinn fr einhverja pest, kannski um hvetur egar ekki er hgt a koma honum til hjlpar. mun vntanlega vera ofgntt af umframorku kerfinu hj okkur, kannski svo mnuum skiptir, einmitt egar ver er hva hst orku Bretlandi.

Og ess forgangsorku arf a virkja r vatnsfllum og jarhita, v tiloka er a hagkvmt geti veri a virkja vindinn hr landi og flytja orku um fleiri hundru klmetra lei til annara landa. Er ekki betra bara a grpa vindinn egar hann kemur til Bretlands?

Jn Steinar, a skyldi ekki vera a essar treikningar, sem sumir telja benda til hagkvmni ess a leggja ljshund til Bretlands, su einmitt komnir fr HH.

Reyndar er vart hgt a segja a essi skrsla sem Landsvirkjun lt gera fyrir sig s beinlnis dmur um hagkvmni essa verkefnis, vert mti er mjg dregi r. Og jafnvel skrsluhfundar lti eftir sr a nota vafasamar stareyndir og treikniaferir, dugir a ekki til a f afgerandi niurstu.

Vandi hfundanna var auvita fyrst og fremst s a ekki eru til neinar tlulegar stareyndir um kostna vi lagningu rafstrengs v dpi sem er hafinu milli slands og Bretlands og hvergi hefur jafn langur strengur veri lagur. v eru ekki til forsendur til treikninga eim ttti, sem hltur a vera forsenda ess hvort hagkvmni s hgt a finna verkefninu. arna voru bnar til tlur, tfr kostnai vi lagningu slks strengs sem bi er mun styttri og minna dpi. a er sjlfu sr ekki vita hvort verkefni er framkvmanlegt, hva hver stofnkostnaur ess raunverulega er.

Orkuver og run ess Bretlandi er vgast sagt undarleg skrslunni. ar er gert r fyrir hrra veri en n er og a a muni hkka. liggur fyrir a Bretar eru a byrja a vinna olu og gas r leirlgum og mun a rugglega lkka orkuver ar nstu rum. liggur fyrir a Normenn eru byrjair a undirba lagningu strengs til Bretlands. S strengur verur nrri helmingi styttri en fr slandi og mun minna dpi. v vera Normenn mrgum skrefum framar okkur eirri samkeppni.

leyfa skrsluhfundar sr a leika sr me gengi krnunnar, til a freista ess a gera verkefni fsilegra.

Merkilegastur er kaflinn um umhverfishrif hundsins. ann kafla ttu allir sem ahyllast umhverfisvernd a lesa vandlega.

a er eiginlega merkilegt hversu langt hefur gengi umru um ennan blessaa ljshund. Og jafnvel tknin lgi fyrir, kostnaur vi lagningu strengsins og sluver orkunnar vri klrt, .e. a allar nausynlegar forsndur vru hreinu og r segu okkur a verkefni gti gefi einhverjar tekjur, verum vi a velta fjlda annara spurninga upp. eirra stst mun vntanlega vera hvort vi tlum a nta ann virisauka sem orkuframleisla hr landi skapar, okkur sjlfum til bta, ea hvort vi tlum a flytja ann virisauka r landi, til ess eins a Landsvirkjun geti snt meiri hagna. Annari leitinni spurningu hljtum vi a velta fyrir okkur, en a er hvort vi tlum a fara t strfelldar virkjanir, til ess eins a flytja orku stystu lei r landi, hvort vi tlum a frna enn strri hluta okkar nttru fyrir etta verkefni.

Gunnar Heiarsson, 1.11.2013 kl. 03:10

4 Smmynd: Jn Steinar Ragnarsson

Er ekki hgt a lta garyrkjubndur f etta rafmag strijuveri og auka flutning grnmeti og vxtum til tlanda. Segi bara svona. Hefi tali a me hugkvmni mtti nota etta uppbyggilegri htt hr heima. Tala n ekki um egar hollendingar eru komnir hinga til a reisa risagrurhs.

Jn Steinar Ragnarsson, 1.11.2013 kl. 04:06

5 Smmynd: Gunnar Heiarsson

Vandinn vi umframorkuna er a allir vilja trygga orku.

Fyrsta rma ratug Jrnblendiverksmijunnar fkk hn orkuna mjg lgu veri, en urfti mti a stra framleislunni eftir skum Landsvirkjunnar. afangadagskvld var lkka niur ofnunum, mean landsmenn voru a steikja jlarjpuna og brna kartflurnar. egar bilanir uru virkjunum var lkka ofnunum og egar tlit var a uppistuln dygu ekki fram vor, var einfaldlega slkkt rum ea bum ofnunum, stundum svo vikum og mnuum skipti.

etta fyrirkomulag var vegna ess a umframorka var ekki til kerfinu og Jrnblendiverksmija er ess elis a tiltlulega auvelt er a lkka og jafnvel slkkva ofnum hennar, lkt lverksmijum. v var hn notu sem stupi og fkk v orkuna mjg hagstu veri.

En etta var ekki hagkvmt fyrir verksmijuna og snemma tunda ratugnum var gerur nr orkusamningur. var sami um hrra ver og a um forgangsorku vri a ra. etta var hgt vegna ess a orkuframleislan hafi aukist landinu me tilkomu Blnduvirkjunnar og aukinnar ntingar efri hluta jrsr. v var hvorki rf eim stupa sem J hafi veri, n vilji verksmijunnar til a sinna slku hlutverki.

Strijan fr auvita orkuna lgra veri en einstaklingur, vegna magnkaupa. Svo m alltaf hugsa sr a ba til einskonar rep, a eir sem kaupa meira magn fi hagstara ver. annig mtti bja garyrkjubndum orkuna mun lgra veri en til heimilisnota, n ess a Landsvirkjun tapi. Og a m nefna fleira, eins og t.d. rafvingu sldarverksmijanna. ar er vilji til staar en oftar en ekki strandar ar vangetu til a afhenda orkuna, hn s til staar kerfinu.

A einhverjum hluta mtti kannski nota umframorkuna til essara verkefna, en eru meiri lkur a kaupendur vilji sur vera hir skipunum fr Landsvirkjun um notkun orkunnar. a er enda vands hvernig hgt vri a reka brslu ea grurhs eftir dutlungum nttrunnar.

a sama m segja um slu orku til annara landa. ar er rfin mest sama tma og framleislan er kannski minnst hja okkur, ea yfir vetrarmnuina. v er frleitt a halda fram a ljshundur til Bretlands muni geta ntt umframorkuna. egar mest af henni liggur kerfinu er rf Breta fyrir orku hva minnst og ver lgst, .e. yfir sumartmann og fram haust.

egar rtt er um umframorku, verur flk a tta sig v hvers vegna hn verur til. a er ekki vegna ess a einhverjum detti ssvona huga a dag s gtt a framleia aeins meir og morgun minna.

Umframorkan skapast vegna rsta. egar mest er rfin er framleislan takmrkunum h. egar aftur geta orkuveranna er sem mest, er rfin minni. m segja a strijan jafni etta nokku, ar sem rf hennar er nokku jfn, h rstum.

Gunnar Heiarsson, 1.11.2013 kl. 05:22

6 Smmynd: var Plsson

Takk fyrir etta, allir saman. Eins og fram kemur krefst grarfjrfesting vi jarstreng ess a alger binding s ruggri orku, annars lnar enginn banki til kaupanna. En herslan a vera a a selja umframorku sem skapast og a er ekki gegn um sstreng sem arf orkuryggi a mestu. Strirnar eru lka slkar a mig minnir a heimili landsins urfi bara 4% heildarinnar, en bara leinitap strengsins er um 2%, helmingur notkunar heimilanna!

slenska rki ekki a byrgjast eitt ea neitt essu og raunar ekki a kosta til rannsknarinnar heldur. Ef einkaailar eru svo grunnhyggnir a halda a dmi gangi upp aallega me umframorku, mega eir moka peningum essar skjaborgir mn vegna, en vi seljum ekki orkuryggi r landi, a er hreinu.

var Plsson, 1.11.2013 kl. 12:02

7 identicon

hlusta hr inninum um daginn ar talai han skinsmum ntum a skoa mli einsog hgt er. og eina hkkun til neidenda vri orkan skil a ekki ef orkan hkkar hkkar skatturin einfld hagfri senilega heldur hann a orkann gangi a streingnum held a a s eingin tilviljun a landsnet sem landsvirkjun rur a strum hluta vill leggja sreingi essa tt a mun hkka gjaldi fr landsneti. en gleimdi alveg a minnast a a urfti a a semja vi breta um ntrurafmagn annars vri etta varla haghvmt svo hrur gleimdi ymsu essu vitali er en a ba eftir svrum vi spurnngum mnum um essi atrii en lansvirkjun er altof num kafnir a tala vi bretanatil a svara.

kristinn geir steindrsson briem (IP-tala skr) 1.11.2013 kl. 15:58

8 Smmynd: Marin G. Njlsson

Bist afskunar ritvillu sem skaut upp kollinum, en ar tk Pkinn vldinn. Hann ekkti ekki ggavattsstundir og breytti ggavatnsstundir. etta hefur n veri leirtt.

Marin G. Njlsson, 1.11.2013 kl. 17:51

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (2.4.): 1
  • Sl. slarhring: 2
  • Sl. viku: 38
  • Fr upphafi: 1673498

Anna

  • Innlit dag: 1
  • Innlit sl. viku: 37
  • Gestir dag: 1
  • IP-tlur dag: 1

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Aprl 2023
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband