Leita frttum mbl.is

Barttan um mikilvgasta gjaldmiilinn - Viskiptastri sem fir vita af

Eru "rsir" rkissji nokkurra Evrpulanda bara tilviljun? Var naugunarkran Dominique Strauss-Kahn (DSK) heppilegt atvik? Er tmasetning arabskavorsins ea taka vi ran bara eitthva hlaut a koma a lrislega elskandi heimi? Er hkkun heimsmarkasveri gulli og silfri bara afleiing stugleika fjrmlamarkai?

Ekkert heiminum er tilviljunum h egar kemur a aljaviskiptum ea aljafjrmlakerfinu. g, eins og fleiri, hef fylgst me v sem er a gerast ti heima af hliarlnunni hr slandi og veri a velta fyrir mr hinu strra samhengi. Hafandi fylgst me heimsmlunum hartnr fjra ratugi, veit g a a er oft anna orsakasamhengi milli hlutanna, en a sem liggur augum uppi. sasta pistli fjallai g um sjlfbrni fjrmla- og efnahagskerfis ja Vesturlndum. ar benti g a staa BNA er raun og veru orin brileg, .e. skuldasfnun alrkisstjrnarinnar er orin meiri en nokkurt rki gti staist ef leikreglurnar vru jafnar. En leikreglurnar eru ekki jafnar.

Bandarkin (BNA) hafa undanfarin 50 r ea svo haft eitt fram yfir arar jir heims. Stjrnvld ar geta prenta USD og gera a tpilega. Hvers vegna hefur etta veri mikilvgt? J, vegna ess a USD er gjaldgengur nnast alls staar heiminum. Eingngu rf rki hafa ekki tali USD gjaldgengan, s.s. Kba, Norur-Krea og san er ran a frast yfir a stig. tli a s tilviljun a etta eru taldir httulegustu vinir vestrnna rkja (lesist BNA)?

heiminum hverjum tma er alls konar valdabartta. S sem hefur lklegast mest hrif essi misserin er barttan um hvaa mynt er aljamyntin, .e. s sem notu er mest heimsviskiptum. mnum huga er vandi evrusvisins angi af eirri barttu, sama vi um arabskavori, naugunarkran DSK, spennan milli BNA og rans, hkkunin heimsmarkasveri gmlmum og uppkaup Knverja landi og fyrirtkjum t um allan heim. Hljmar eins og g s gjrsamlega binn a tapa v, en svo er ekki.

Hva gerist ef USD fellur af stalli sem mynt aljlegra viskipta? Lklegast er a Bandarkin veri gjaldrota. stan er einfld. urfi Bandarkjamenn a kaupa erlenda gjaldmila til a eiga viskiptum yfir landamri, mun dollarinn hrynja me tilheyrandi averblgu landinu. munu stjrnvld BNA ekki lengur geta prenta sig t r fjrlagahallanum n ess a a bitni verblgu innanlands. munu bandarsk fyrirtki ekki lengur geta nota peningana sem stjrnvld prentuu til a eiga viskipti yfir landamri. v til vibtar munu stjrnvld ekki lengur geta selt skuldir snar um allar jarir, ar sem nnur lnd munu ekki lengur vilja USD sem greislu fyrir vxtum og afborgunum. ess vegna er a sem er a gerast efnahagslfi heimsins dag rvntingafull tilraun BNA til a halda stu USD sem hinnar aljlegu myntar og egar menn lta etta eim augum, er auveldara a tengja saman punktana.

Skoum a sem g nefndi a ofan:

  1. standi evrusvinu: Me v a grafa undan evrunni, er veri a koma veg fyrir a evran geti komi stainn fyrir USD aljaviskiptum. Evran fkk a styrkjast allt ar til a hn fr a vera of berandi viskiptum landa milli. Evrusvi er strsti viskiptamarkaur heimi, me meiri veltu en nokkur annar. egar mrg lnd eru me sama gjaldmiil, urfa au ekki a nota USD viskiptum sn milli. a dr r mikilvgi USD og gnai stu hans. Lausnin er a reyna a brjta upp evrusamstarfi. Skuldastaa margra evrurkja geri a a verkum, a auvelt var a finna fullt af "veikustu" hlekkjum. eir voru ekkert endilega svo veikir. T.d. eru skuldir BNA mun meiri sem hlutfall af tgjldum rkisins, en held g rugglegra allra evrurkjanna, .e. hvers fyrir sig. En evrurkin geta ekki prenta evrur og ess vegna hafa au ekki smu rri og BNA. au geta ekki svindla sr t r vandanum, heldur vera a taka snum mlum. g gti haldi svona fram, en g held a flk skilji hva g er a fara.
  2. Arabskavori: etta er kannski langstt, en samt ekki. Arabskavori snst yfirborinu um lri til handa flkinu, en trir v einhver virkilega, a a s mli? mnum huga snst arabskavori um yfirr yfir aulindunum, .e. oluaulindunum. Hvers vegna tli mtmlendur Srlandi hafi ekki n a steypa Assad af stli? Helsta stan er a eir f ekki erlendan stuning og a er lklegast vegna ess a eftir fu er a slgjast Srlandi. Uppreisnarflin Lbu fengu hins vegar NATO sr til stunings liggur vi ur en eir bu um nokkurn stuning. stan er einfld: Ola. En a er lka nnur sta: Gaddafi var httur a ganga takt, .e. hann var farinn a selja olu evrum! N ertu alveg a missa ig samsriskenningum, hugsa einhverjir, en hverjir ra llu sem eir vilja ra innan NATO? J, Bandarkjamenn og eir vilja gera allt sem er eirra valdi til a oluviskipti fari fram USD. En a var skipt um stjrnvld Egyptalandi. J, en var skipt um stjrnarfar? Sama vi um nokkur nnur lnd sem gengu gegn um arabska vori. Einum einvaldi var skipt t fyrir annan. Flk gtum Kair er fari a efast um a nokku hafi breyst og er elilegt a vi gerum a lka.
  3. Naugunarkran DSK: i veri a fyrirgefa, en g hef enga tr a um naugun hafi veri a ra heldur var spennt gildra og brin var DSK. Mli var a a urfti a koma DSK fr vldum hj Aljagjaldeyrissjnum. stuna m rekja til tillgu sem hann setti fram febrar 2011. Hn gekk t a rki notuu SDR (srstk drttarrttindi, sem er nokkurs konar mynt AGS) viskiptum sn milli. DSK hafi vst haft etta a srlegu hugamli um nokkurt skei og setti tillguna fram, sem sagt, febrar sasta ri. Hva liur 3 mnuir og var bi a hrekja hann fr vldum. Honum var haldi fngum nokkrar vikur, en san vatnai undan krunni og hn loks felld niur. Markmiinu hafi veri n: Honum var komi fr og lklegast verur ekki minnst br a SDR veri a aljlegri mynt.
  4. Spennan milli ran og BNA: Aftur er etta spurningin um hvaa mynt oluviskipti eiga sr sta og hver hefur yfirr yfir aulindunum. Segja m a um tv ml s a ra. Strsti kaupandi olu af ran eru Knverjar og BNA vilja gjarnan takmarka agang Knverja a olu. Hitt er a ran hefur veri a selja olu evrum! essu er san enn einn snningur. Olutflutningsrki vi Persafla samt rkjum Suur-Amerku hafa velt fyrir sr a ba til srstaka mynt (ea myntkrfu) fyrir oluviskipti. Menn innan OPEC hafa lengi horft til standsins BNA og ttast hrifin stu landa sinna, ef USD missir stu sna. Fyrir nokkrum rum breyttu eir kvrun verlagningar olu. annig hefur olaver reynd ekki veri mia vi USD, a s skr USD, nokkur r heldur er veri mia vi evrur og san breytt yfir USD egar kemur a viskiptum kauphllum. stan er hin grarlega prentun BNA stjrnvalda USD og dreifing eirra um heiminn. Er n svo komi a offrambo af dollurum aljamarkai er fari a mynda aljlega verblgu hrvrumarkai. Lkja m essu vi a stjrnvld einhvers rkis auki stugt peningamagn umfer n ess a raunvermti aukist nokku. Slkt leiir til verhkkunar.
  5. Hkkun veri gmlma (og hrvru): Hr er lklegast augljsasta dmi um vantr manna USD sem framtarmyntar aljaviskiptum. t um allan heim eru fjrfestar a kaupa gmlma strum stl. Ver kopar, silfri og gulli hefur hkka upp t llu valdi og eilti bakslag hafi komi seglin, m bast vi a mun meiri hkkanir su farvatninu. Kaldhnin essu er a selabankar um allan heim geta mgulega btt verulega fjrhagsstu sna me v sitja fast snu gulli og kaupa allt sem bst markai. (annig hkka eir ver gullfora sns!) Strsta mli essu er ekki endilega hkkunin gmlmunum, heldur hin hliin peningnum, .e. virisrrnun USD gagnvart eim. Gull er bara gull og um rhundru var a nota sem mlieining vermti. Gullftur var notaur til a stilla af vermti peninga umfer. Hafi gull hkka um 100% veri USD, ir a jafnframt a USD hafi rrna um 50% vergildi. g er ekki a hafa endaskipti hlutunum. Stareyndin er s a offrambo USD er fari a valda virisrrnun hans markai. a kemur fram hkkun alls markai, en egar maur festir vimii vi ver hrvru, t.d. hveiti, kemur ljs nokku merkilegur hlutur. Arar hrvrur og lka gmlmar hafa rast ekki lkan htt, en aftur hafa papprsgjaldmilar heims lkka. stan er a sfellt fleiri peningar (og srstaklega USD) eru a keppa um tiltlulega fast magn af hrvru. Slkt veldur verblgu heimsvsu og verblga er ekkert anna en virisrrnun peninga, essu tilfelli USD sem san dregur ara me sr, ar sem menn vilja halda kvenu jafnvgi, sem alveg eins m kalla gnarjafnvgi.
  6. Verslunari Knverja: Knverjar eiga svo miki af USD a eir kunna ekki aura sinna tal. eir ttast a sem koma skal og sj hvernig viri USD hefur veri a rrna aljahrvrumrkuum. ess vegna eru eir fullu a skipta eim nnur vermti sem ekki rast af stu USD. Vissulega er kvein htta flgin essu, .e. eignabla, en eir virast meta httuna minni, en a hanga snum dlum. Margt bendir meira a segja til ess, a eir telji httuna tengda USD eign sinni vera svo mikla, a eir eru tilbnir a kosta talsveru til a koma dlunum snum t. Strar yfirtkur fyrirtkjum, jarakaup, kaup hrvru langt umfram arfir, bo um a ltta undir me illa stddum Evrpurkjum, allt eru etta tilraunir til a losna vi USD og fra eign sna yfir ara gjaldmila. Skilaboin eru skr: USD er stugur gjaldmiill til lengri tma.

Vissulega eru mrg af essu bara mn eigin tlkun stunni, en anna er fengi fr ailum sem hafa lagt fram mjg traust rk studd haldgum ggnum sem eru agengileg llum sem au vilja skoa. Innan Bandarkjanna eru meira a segja msir farnir a hafa hyggjur af essar run. A S&P hafi voga sr a lkka lnshfismat alrkisstjrnarinnar er sterkustu skilaboin sem send hafa veri hinga til. S&P tk a einmitt fram umsgn sinni, a veri ekki teki hinni miklu skuldasfnun bandarskra stjrnvalda, geti runin ori s a USD missi stu sna sem mynt aljlegra viskipta.

Alveg er hreinu a BNA geta ekki haldi fram a prenta sig t r vandanum. Magn USD umfer er egar ori svo miki, a fari er a fla t r llum skpum, kistum og kssum. Hvenr verur komi ng? Hvenr kemur a v a jir heims munu eiga svo miki af USD a r geta ekki teki vi meira? Ef einn gjaldmiill er me svona yfirfli markanum, kemur a v, a selabankar heims eiga svo miki af honum, a eir vera a dmpa honum. fer allt fjandans til.

Bandarsk stjrnvld berjast me oddi og egg vi a halda stu USD aljamrkuum. au munu nota ll tiltk r og heiarleiki verur ekki ltinn stjrna fr. Gjaldfrni Bandarkjanna er a vei. Daginn sem USD verur ekki randi gjaldmiill aljamrkuu, munu Bandarkin missa vld sn. Ekki vegna ess a au hafi ekki margt fram a fra, heldur vegna ess a geta stjrnvld ekki lengur hunsa vandamlin heima fyrir.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 identicon

Held a srt a hitta naglann nkvmlega hfui arna. Vi getum teki sem dmi essu samhengi hvernig matsfyrirtkin, sem eru j ll bandarsk, standa a v a undirba rsir einstk rki og rkjahpa. Fyrst eru au lkku einkunn, koma hkarlarnir me snar stutkur og framhaldi ekkja allir.

Quinteiras (IP-tala skr) 20.1.2012 kl. 07:12

2 Smmynd: Anna Sigrur Gumundsdttir

a er vst byggilegt, a rir valdsins eru ekki tilkomnir vegna tilviljana. a er ekkert eins vel stdera og skipulagt eins og heimsstjrnin. etta sjka valdatafl aumanna-klbbanna, semeru me hfustu srfringa og menntaflk llum svium vinnu hj sr, vi a sma svikaflkjur og fella flk mannlegum veikleikum, egar a passamafunni.

etta snst allt um a sj vi svikavinnubrgum falda valdsins, og a er ekki auvelt verk. Samstaa almenningser mikilvg, ef a a takast.

M.b.kv.

Anna Sigrur Gumundsdttir, 20.1.2012 kl. 08:43

3 Smmynd: Gsli Ingvarsson

Mjg hugaverur pistill hj r Marin. maur s a reyna a bgja fr sr samsriskenningum af msu tagi er etta ekki skrifa eim anda og vel s a.

Gsli Ingvarsson, 20.1.2012 kl. 09:33

4 Smmynd: Arnr Baldvinsson

Sll Marin,

Varandi evruna, held ga etta s hrtt. Hr heyrir maur sterkan rur gegn evrunni og hr eru allir viskiptafjlmilar fullir af hryllingi yfir v sem er a gerast Evrpu. Svo koma matsfyrirtkin og skella ofan af einkunnum fleiri rkja einu bretti og auka ar me glundroann. Ekki veit g hvort vi frum hausinn hrna, en a er ekki hgt a reka rki me 1500 milljara dollara halla r eftir r eftir r! Heildarskuldirnar eru n komnar fram r jarframleislu. Skuldir skv. tlum nna janar eru 15.230 milljarar dollara en rleg jarframleisla til loka jn 2011 var tlu 15.003 milljarar. etta getur ekki gengi til lengdar og g s ekki a a veri neinskonar plitsk samstaa um a breyta essu til batnaar.

Kveja,

Arnr Baldvinsson, 20.1.2012 kl. 20:34

5 Smmynd: Billi bilai

Mr hefur snst a Knverjar su a losa sig vi svartaptur. En a er nttrlega vandaml egar stokkurinn inniheldur fleiri svrtuptra en venjuleg spil.

Billi bilai, 21.1.2012 kl. 21:25

6 Smmynd: Axel Ptur Axelsson

til a taka samsriskenninguna lengra eru allir usd prentair af einkabanka sem stjrna er af nwo banksterum . . . smu glpasamtk stra selabanka evrpu . . . eir eru kerfisbundinn htt a koma efnahag evrpu og usa hausinn til a koma snum aljlega selabanka a og kaupbti fullkominn harstjrn sem gerir rija rki a barnaheimili . . . a eru tta fjlskyldur sem stjrna heiminum, ein af eim er Rotchild sem yfir 500 trilljn dollar eignir sem eru um 50% af aufum heimsins . . . etta li hefur enga rf fyrir meiri peninga en hefur sinni dagskr a drepa 90% af mannkyni og koma nwo stjrn llum heiminum . . .

Axel Ptur Axelsson, 22.1.2012 kl. 08:26

7 identicon

Axel - verst a etta er engin "samsriskenning" (ath - gildishlainn stimpill), hvorki hj r n Marin.

a eru sauirnir sem rghalda snar "tilviljunarkenningar", og geldir fjlmilar stra eim kr, samanber "slenska efnahagsundri" og "gjreyingarvopn Saddams."

Gullvagninn (IP-tala skr) 26.1.2012 kl. 09:19

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (2.4.): 1
  • Sl. slarhring: 2
  • Sl. viku: 38
  • Fr upphafi: 1673498

Anna

  • Innlit dag: 1
  • Innlit sl. viku: 37
  • Gestir dag: 1
  • IP-tlur dag: 1

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Aprl 2023
S M M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband