Leita frttum mbl.is

trlegt a enn s veri a tala um a bjarga bnkum - eir eiga a bjarga sr sjlfir ea fara hausinn

Tvenns konar rekstur virist ba vi bakstuning stjrnvalda og skattgreienda, me rum orum rkisbyrg. Annar er opinber rekstur, hinn er fjrmlastarfsemi. Munurinn er samt s, a annar lur fyrir a a veri s a bjarga hinum.

t um allan heim er veri a draga saman opinberum rekstri. Hr landi hefur veri skori niur llum opinberum rekstri og srstaklega velferarkerfinu. sama tma hefur ekkert fkka a ri fjrmlageiranum og a sem meira er, a mean opinberir starfsmenn hafa bi vi launaskeringu og mikla rrnun kaupmttar, hafa laun fjrmlageiranum hkka.

g hef treka fjalla um margt af v sem g tel a hafi fari rskeiis fjrmlakerfinu. g setti kenningu fyrst fram oktber 2008 og get ekki s anna en a g hafi strax hitt naglann hfui. essi atrii sem g nefndi (9. oktber 2008) voru:

  1. Regluverk fjrmlakerfisins slandi
  2. Framkvmd peningamlastefnu Selabanka slands
  3. Afmrkun og framkvmd eftirlits FME me fjrmlafyrirtkjum
  4. Framkvmd httustjrnunar hj slenskum bnkum
  5. Framkvmd httustjrnunar hj erlendum bnkum
  6. trleg afglp matsfyrirtkjanna vi mat fjrmlavafningum me undirmlslnum - sem sar kom lausafjrkreppunni af sta
  7. Of skammur algunartmi fyrir Basel II regluverk Bank of International Settlements (Aljagreislubankinn, BIS) ea a bankar og matsfyrirtki hfu undirbning of seint
  8. senn brfni, bjartsni og rni slensku trsarinnar. trsarmenn tru lklegast of mrgum um tr vegfer sinni og skpuu sr annig vinsldir og list a vinna sr traust nema rngum hpi.
egar essi atrii voru sett fram, vissi g ekki margt af v sem g veit dag, eins og me alla spillinguna, heiarleikann og vanhfi sem trllrei hj stjrnendum og stjrnarmnnum hinna slensku fjrmlafyrirtkja. Anna sem g vissi ekki , var a etta var nkvmlega eins ti hinum stra heimi. Listinn ltur v svona t dag:
  1. Regluverk fjrmlakerfisins
  2. Framkvmd peningamlastefnu selabanka um allan heim
  3. Afmrkun og framkvmd eftirlits me fjrmlafyrirtkjum
  4. Framkvmd httustjrnunar hj fjrmlafyrirtkjum, jafnt stringu httu tlna sem rekstrarlegrar httu.
  5. trleg afglp matsfyrirtkjanna vi mat gum fjrmlagerninga og rekstrarhfi fjrmlafyrirtkja
  6. Of skammur algunartmi fyrir Basel II regluverk Bank of International Settlements (Aljagreislubankinn, BIS) ea a bankar og matsfyrirtki hfu undirbning of seint
  7. senn brfni, bjartsni og rni bankstera um allan heim, spilling, vanhfi, heiarleiki, spilafkn, siblinda og grgi.

Bralag fjrmlaheimsins

Fjrmlakerfi er eins og brralag. Menn standa saman sama hva gerist. Enginn vogar sr a kjafta fr og gerir a, ertu gerur tlgur, sviptur ru inni og eigum, ef ekki lfinu lka. Fjrmlafyrirtkin hafa komi sr fyrir innan hagkerfisins og tryggt me v hrif sn vi landstjrnina nr llum lndum heims. Lg og reglur hafa veri srsninar svo fjrmlafyrirtkin lifi af, sktt me almenning og annan rekstur. Mitt essu llu eru aljastofnanir sem hafa velfer fjrmlafyrirtkja a leiarljsi og r lta eins og r su alvaldar. Aljagjaldeyrissjurinn (AGS) og Aljagreislubankinn (BIS) eru tvr slkar stofnanir. egar AGS kom hr til astoar, voru fyrstu fyrirmlin, a ekkert mtti gera til a skera mgulegar endurheimtur erlendra krfuhafa. Fyrirgefi, en hagkerfi fr hliina og vi ttum a hugsa fyrst um erlenda krfuhafa, sem notabene voru mest megnis brralagi fjrmlafyrirtkjanna.

Fjrmlafyrirtki njta verndar

Reglulega gerist a a flugflg lendi fjrhagsvanda. hafa rkisstjrnir gjarnan gripi inn og veit styrki, en krafan hefur veri a krfuhafar gefi eftir hluta af krfum snum. Hvers vegna gildir ekki a sama um fjrmlafyrirtki? Af hverju er a fyrsta krafa AGS a endurgreislur til erlendra lnadrottna su ekki skertar me stjrnvaldsagerum? Af hverju almenningur slandi, rlandi, Grikklandi ea Portgal a taka sig auknar byrar svo hgt s a borga fjrmlafyrirtkjum til baka a sem r eru anna hvort sannanlega bnar a tapa ea mjg miklar lkur eru a s tapa f?

g velti v stundum fyrir mr hvort fjrmlafyrirtki su verndair vinnustair og a ekki bara vi slandi. rskir bankar hafa soga til sn strar upphir r rkiskassanum, grskir bankar eru spena stjrnvalda sem hafa mti enga buri til a bjarga eim, dnsk stjrnvld byrgust alla banka landinu og svona mtti lengi telja. Hvers vegna eru fjrmlafyrirtki ekki ger byrg eigin rekstri? Hvernig vri a fjrmlafyrirtki keyptu sr tryggingar gegn fllum. g vi arar en felast v a hafa sni stjrnmlamenn og fengi til a veita fyrirtkjunum nnast rkisbyrg.

Innstutryggingakerfi er einn frnlegasti angi essa mls. Bresk stjrnvld hafa greitt t tugi milljara punda vegna fallinna banka. Vissulega greiddu eir igjald til tryggingasjsins, en samkvmt v sem g hef s, hefur sjurinn samt alltaf fengi framlg fr rkisstjrninni egar kemur a tgreislu. Igjldin eru nefnilega svo lg a au duga ekki fyrir lgmarkstryggingunni, hva einhverju meira. Bandarkjunum hefur alrkisstjrnin ea selabankar einstakra fylkja hlaupi undir bagga. Af hverju eru fjrmlafyrirtkin ekki ger byrg fyrir essu sjlf?

httustjrnun sktulki

Fjrmlafyrirtki eru skildu til a vihafa httustjrnun, egar kemur a tlnum, en hva anna varar, virast au ekki urfa hennar me. Falli au, eru a stjrnvld sem borga brsann.
Stjrnun rekstrarsamfellu er eitthva sem fstir stjrnendur fjrmlafyrirtkja virast ekkja, vibragstlanir eru sjaldnast til staar og endurreisnartlanir enn sur.

g efast um a hr landi hafi miki fleiri en tvo fjrmlafyrirtki haft hausti 2008 virka httustjrnun, stjrnun rekstrarsamfellu, tilbnar vibragstlanir og endurreisnartlanir sem miuu a v a vihalda elilegum rekstri ef fall skylli . ess vegna fr sem fr. Menn lku sr a eldinum og hfu ekki gert r fyrir a slkkva yrfti eldinn.

Fjrmlafyrirtki a gera byrg

Stjrnvld hverju landi eiga a skikka fjrmlafyrirtki, sem eru me almenning viskiptum til a koma sr upp llum eim ryggisnetum sem rf er , svo almenningur beri ekki skaran hlut fr bori ea urfi a borga reikninginn lendi fjrmlafyrirtki vanda. Hinga til hefur veri treyst leisgn fr BIS um slkar krfur og reglur, en BIS er hluti af brrarlaginu. Rekstrarryggiskrfur gerar til fjrmlafyrirtkja eiga ekki a vera neinn htt veikari en til annarra fyrirtkja. Afleiingin af v a standast ekki r krfur eiga aftur mti a vera mjg harar, mun harari en fjrmlaeftirlit um allan heim hafa beitt hinga til. San a a vera alveg kristaltrt a standist fjrmlafyrirtkin ekki krfurnar, missa au starfsleyfi sitt. Til a verja viskiptavini og almenning tjni, eiga fjrmlafyrirtkin a greia tryggingaf inn bundna reikninga lkt og feraskrifstofur (ea kaupa sr tryggingar hj traustum tryggingaflgum) og etta f skal eingngu nota til a bta viskiptavinum, stjrnvldum og almenningi tjn sem fjrmlafyrirtki gti valdi. a sem mestu mli skiptir: Fjrmlafyrirtki eiga a lta smu lgmlum og nnur fyrirtki, egar kemur a gjaldroti.

Sokkinn kostna a afskrifa

t um allan heim eru fjrmlafyrirtki sem eru mist gjaldrota, tknilega gjaldrota ea leiinni essa stu. Hr landi eru rj str fjrmlafyrirtki sem byggja eignasafn sitt vafasmum krfum sem uru til vegna lgbrota, svika, spillingar, vanhfi, heiarleika og hva a n var fleira. Einhvern tmann mun reyna a fyrir dmi hvort grarleg hkkun hfustls lna standist og falli a fjrmlafyrirtkjunum hag, s g ekki a au haldi fram rekstri breyttri mynd. En veri krfurnar ekki lengur jafn vermiklar, mun a bitna krfuhfum fjrmlafyrirtkjanna, sem eru vst erlendir og me beittar tennur. Fyrir utan a hafa tapa eitthva misheppnari httustjrnun sem egar er komin ljs, gti veri a httustjrnunin hafi veri enn misheppnari.

sland er ekki eina landi heiminum sem essir gurlegu krfuhafar hafa misstigi sig gagnvart httustjrnun. Grikkland, tala, rland, Portgal, Bandarkin og svona mtti lengi telja eru allt lnd ar sem mikill fjldi fjrmlafyrirtkja er mist fallinn ea fallandi fti. nnur berast bkkum, en geta ekki endurgreitt lnadrottnum snum. Lnadrottnarnir hafa tvo kosti: Annar er a afskrifa strax og hinn er a afskrifa sar. a er ekkert arna milli. J, menn eru a reyna a mergsjga allt a f sem stjrnvld einhverju brjli eru a dla inn fjrmlafyrirtkin svo ekki falli kusk hvtflibba bankamanna. v verur a htta. Krfuhafar vera a skilja, a eir bera byrg sinni httustringu og hafi hn brugist, bera eir tjni og engir arir. Enginn munur er tpuum krfum vegna lna til illa staddra fjrmlafyrirtkja og illa staddra framleislufyrirtkja. v fyrr sem menn viurkenna sokkinn kostna, v fyrr hefst endurreisnin.


mbl.is Illa staddir bankar fari gjaldrot
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Jn Aalsteinn Jnsson

Hjartanlega sammla hverju ori. a er eitt sem a g hef veri a velta fyrir mr a er byrgin eim geira sem g vinn ber fyriki byrg vinnunni og veri handvmm er a btt a er til svokllu handvammartrygging verkstjrar og fleiri eru san byrgir og tjnum hefur komi fyrir a hfu su einkaml a m lka vitna einkaml gegn foreldri sklabarns. Skildi vera grundvllur til hfunar einkamls hendur starfsmanns sem a rlagi einstaklingum a fra f sitt og fisparna reikninga sem san voru ekki papprs viri. Hugsunin beinist ekki gegn starfsmnnum heldur sem pling v hvar s hgt a byrja a brjta til a veggurinn hrynji v hann arf j a hrynja til a hgt s a byggja ntt hn

Jn Aalsteinn Jnsson, 29.8.2011 kl. 00:09

2 Smmynd: Hrannar Baldursson

g tek undir hvert einasta or Marins essari grein, og skrifai athugasemd sem g birti hr.

Hrannar Baldursson, 29.8.2011 kl. 05:33

3 identicon

Gur pistill hj r.

En etta einskorast ekkert vi sland, erlendis fara menn bara fnna ... og grfara a.

Jamm ... a skemmtilega vi a a bjarga bnkunum er a a eir virast skp lti fara a lgum rtt fyrir her lgfringa.

Og Alingi og rkisstjrnin nna og ur virast hafa a eitt a leiarljsi a setja engin lg og bakka undir fjrglfrastarfsemina.

a eitt a slensk lg innihalda ekki brot af sambrilegum lgum annarra landa tti a segja mnnum hver stefnan er ... en svo er ekki.

Hversu mrg landslg arf fjrmlastofnun a brjta til a menn stoppi og endurskoi vihorf sitt til slkra fyrirbra ... ? ll ?

Agreining milli ess sem sumir kalla hefbundinnar bankastarfsemi og httufjrmla er grunnatrii sem greinilega enginn vill framkvma.

a er einfld stareynd a ln hva formi sem er ... sem ekki hefur viunandi reifanlega tryggingu bak vi sig er httulnastarfsemi.

Kalli a sem i vilji en IOY mii fr rija aila er blekkingarleikur. Og lnaveitingar til kaupa raunverulegum eignum me lnum til aila sem eru ekki borgunarmenn nema me IOY fr rija aila eru glpamennska ef vikomandi ailar eru tengdir lnaveitanda .... svo einfalt er a.

Bti vi pottinn endurskoendum me uppdiktu vermti, flatjararmati flatjararfringa og httumati sem heima plnetunni plto og i fi kerfi sem var gangi.

EN a sem merkilegra er ... er a etta kerfi stendur hagga .... rtt fyrir hruni.

Hfingjar hafa fari miki og tala um hreinsun og uppbyggingu og vsa til Evu Jouly og Sirkusleikja i fjlmilum ... en ... ekkert gerist.

Kannski er a af v a a sem er altala ... er bara kjafti ?

Margir hafa tala um Enron og Elf ... en vita menn Jack Shit um au ? Held ekki.

Lti nist til baka eim mlum, gerendur sluppu flestir og eir sem nust fengu vga dma. Er etta a sem menn vilja mia vi sem fullngjandi endalok slenska hruninu ? Gerendur haldi peningunum og fi skilor ea slmt orspor ?

Kinverskan fjrfestir a stva af v hann tilheyrir knverska kommnistaflokknum (hva kemur a mlinu vi ef lgum er hltt og mli er skynsamlegt) en Magma heitir vst ekki Magma lengur heldur Alterra og allir misst sjnar eim mlum en viss starfssttt er farin a horfa vegna gruns um ntt Enron vintri.

a hefur ekkert breyst ... af v menn setja ekki lg um etta og framfylgja ekki lgum og eru me mlarmyndarrannsknir og ykjustuleiki.

v fyrr sem menn viurkenna stareynd v fyrr verur hgt a sna hlutum vi ... ekki fyrr.

Einum manni var a vst a segja sannleikann "Sndarpeningar fara til peningarhimna" og fkk heldur betur baukinn.

En stareyndin er a mean menn eru a leika sr me sndarpeninga enn ann dag dag hldum vi bara fram a grafa okkur niur ... og erum komin hlfa leiina til Kna svo kannski tti a spyrja eirra spurningar hvort knverjinn hafi veri sendur hinga af kommnistaflokknum til a hindra slenska niurrs til Kna. Sem vri alveg stl vi mlflutninginn um a lta ekki markasflin ra og fjrmlastofnanir, maktnar a innan og me sndarfjrmagn ... bara fara hausinn ?

Lkt og margir gir menn reynir Marin a berjast me rkum vi fjrglframenn fjrmlastofnunum og framkvmdarvaldi ..... a er ekki hgt ... eir ba sr bara til n rk.

15 milljna sekt fyrir 6300 milljna fyrrum MP banka fjrmlabrlt eru 0.25 % ... sem snir hnotskurn vilja eftirlisaila a koma bndum hluti ... 0.25 % sektarvilji er auvita enginn vilji.

Hlynur Jrundsson (IP-tala skr) 29.8.2011 kl. 11:38

4 Smmynd: Gumundur sgeirsson

Bankarnir hafa aldrei veri "endurreistir".

eir eru enn gjaldrota, en me starfhfar innheimtudeildir.

Gumundur sgeirsson, 29.8.2011 kl. 16:13

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (28.3.): 7
  • Sl. slarhring: 7
  • Sl. viku: 52
  • Fr upphafi: 1673472

Anna

  • Innlit dag: 6
  • Innlit sl. viku: 43
  • Gestir dag: 6
  • IP-tlur dag: 6

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Mars 2023
S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband