Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Gagnrżni Eric Stubbs į vaxtastefnu Sešlabanka Ķslands og višbrögš bankans

Mįnudaginn 18. jślķ birti Morgunblašiš grein eftir Eric Stubbs, fjįrmįlarįšgjafa og sjóšsstjóra hjį Royal Bank of Canada ķ New York (greinin er ķ višhengi viš žessa fęrslu).  Ķ grein sinni fjallar Stubbs um meginvexti (stżrivexti) Sešlabanka Ķslands og gerir aš žvķ skóna aš žeir ęttu aš vera 3,75-4,0% ķ stašinn fyrir 5,75% eins og Sešlabankinn hefur haldiš vöxtunum ķ nokkuš langan tķma.  Nišurstöšu sķna byggir Stubbs į žvķ aš "hlutlaust jafnvęgisgildi skammtķmavaxta sé hęgt aš įętla meš žvķ aš leggja saman veršbólgustig, stig aukningar ķ vinnuafli og framleišni".  Hann segir jafnframt aš sambęrilega reiknašir vextir ęttu aš vera 1-2% ķ Evrópu og 2,5-3,5% ķ Bandarķkjunum.

Eric Stubbs kemur meš mörg góš rök fyrir žvķ aš meginvextir SĶ eigi aš vera lęgri og bendir į żmis neikvęš įhrif žess aš hafa žį svona hįa.  Allt frekar kunnugleg rök, enda erum viš nokkrir sem höfum haldiš žeim į lofti ķ nokkur įr.  Hann segir m.a.:

Žaš eru gild rök fyrir lįgu vaxtastigi ķ Evrópu og Bandarķkjunum. Hinsvegar bendir margt til žess aš nśverandi vaxtastig Sešlabanka Ķslands hvetji til óęskilegs alžjóšlegs fjįrflęšis inn ķ bankakerfiš og hafi auk žess minni įhrif en ętlaš var, eša jafnvel öfug.

Ķ ljósi žess sem aš framan er sagt viršist naušsynlegt aš beitt verši ašferšum žar sem fundiš veršur jafnvęgi milli innlendu efnahagsmarkmišanna og alžjóšlegu įhrifanna og vextir lękkašir nišur fyrir 5,75%. Slķkt žarf aš gerast žannig aš innlendu jafnvęgi sé višhaldiš, jafnhliša žvķ aš ekki er bśin til djśp gjį milli innlendra vaxta og vaxtastigs ķ mun stęrri nįgrannalöndum Ķslands...Aš hve miklu leyti slaka žarf til ķ vaxtastefnunni er žvķ spurning um aš kanna hverjar eru orsakir og afleišingar. Skynsamlegt er aš taka öll skref varlega ķ žessum efnum, t.d. meš žvķ aš lękka vexti um 0,5% ķ hvert skipti og sjį įhrifin į erlent fjįrinnstreymi og innlenda eftirspurn og framkvęmdir. Žaš hvort jafnvęgi finnst meš žvķ aš vextir lękka ķ 5% eša 4% žyrfti sķfellt aš endurmeta.

Eric Stubbs heldur žvķ sem sagt fram aš meginvextir į bilinu 4-5% sé ekki óešlilegir mišaš viš stöšu efnahagsmįla į Ķslandi

Skjót višbrögš Sešlabankans

Greinilegt er aš Stubbs kom stjórnendum sešlabankans śr jafnvęgi og hętta var į aš einhverjir kjįnar tękju hann trśanlegan.  Var žvķ brugšist skjótt viš og Mįr Gušmundsson, sešlabankastjóri, fékk drottningarvištal hjį helsta hagspekingi mešal blašamanna Morgunblašsins, sjįlfri Agnesi Bragadóttur. (Vištališ er einnig hengt viš fęrsluna.)

Hęgt vęri aš skrifa langa grein um sjįlfhverfuna ķ svörum sešlabankastjóra, sem birtist żmist ķ žvķ aš gera lķtiš śr žvķ sem Stubbs segir eša meš žvķ aš styšja mįl sitt meš tilvitunum ķ sjįlfan sig!  Ég ętla hins vegar ekki aš eyša plįssi ķ slķkt.  Sešlabankastjóri veršur aš eiga žaš viš sjįlfan sig aš žola ekki aš einhverjir birti eigin skošanir į vaxtastefnu bankans ķ blaši sem tapaš hefur stórum hluta įskrifenda sinna.

Sešlabankastjóri nefnir ķ vištalinu til sögunnar enn eina afsökunina fyrir hįum stżrivöxtum į Ķslandi.  Nśna eru žaš hagvaxtageta hagkerfisins sem kallar į hįa stżrivexti, en hann segir žessa getu vera 2,5-2,7% ķ vištalinu.  Sķšan bętir hann viš veršbólgumarkmiši Sešlabankans (ekki raunverulegri veršbólgu) og fęr śt aš jafnvęgisvaxtastig sé į bilinu 5,0-5,3%, sem hann segir aš sé ekki svo langt frį nśverandi meginvöxtum upp į 5,75%.  (Höfum žaš į hreinu, aš ķ maķ 2014 hętti Sešlabanki Ķslands aš tala um stżrivexti og notar ķ stašinn meginvexti.  Munurinn į žessum tvennu er aš meginvextir eru innlįnsvextir mešan stżrivextir eru śtlįnsvextir og eru meš 0,75 punkta įlag ofan į meginvextina.  Meginvextir upp į 5,75% žżšir stżrivexti upp į 6,5%!)

Um žetta er margt aš segja:

1. Hvers vegna kemur sešlabankastjóri sķfellt meš nżjar skżringar į žvķ aš vextir bankans séu hįir?  Hann er bśinn aš nota launahękkanir, vęntanleg hękkun hrįvöruveršs, leišréttingu į verštryggšum lįnum, veršbólguspįr SĶ og veršbólguvęntingar markašar sem er oršinn heilažveginn af veršbólgurausi stjórnenda Sešlabankans.  En žrįtt fyrir allan žennan hręšsluįróšur, žį hefur veršbólgan lįtiš bķša eftir sér og žar meš afsökunin fyrir hįum stżrivöxtum.  Nśna vendir sešlabankastjóri sķnu kvęši ķ kross og finnur skżringu sem kemur veršbólgunni ekki viš.  Hśn er hins vegar aš nokkru innbyggš ķ Taylor regluna, sem Žórarinn G. Pétursson, ašalhagfręšingur SĶ, vitnaši til ķ erindi hjį Félagi atvinnurekenda ķ september į sķšasta įri.  (Sjį nįnar um Taylor regluna og stżrivexti SĶ ķ fęrslunni Af peningastefnu Sešlabankans)

2. Sešlabankastjóra finnst ekki óešlilegt aš meginvextir bankans séu eitthvaš fyrir ofan jafnvęgisskammtķmavextina sem fįst meš žvķ aš bęta hagvaxtagetu upp į 2,5-2,7% viš veršbólgumarkmiš SĶ (2,5%).  Ž.e. aš meginvextir upp į 5,75% séu nokkuš fyrir ofan 5,0-5,3% jafnvęgisskammtķmavextina.  Sé lęgri tala tekin, žį er 75 punkta munur eša 15%, en 45 punktar sé hęrri talan notuš eša um 9% munur.

3. Veršbólga meš hśsnęšislišnum er 1,6% samkvęmt jśnķ-męlingu Hagstofu Ķslands.  Veršbólguspįr SĶ ganga hins vegar, eins og nįnast alltaf sķšustu tęp 3 įr, śt į aš veršbólgan fari śr böndunum og hękki verulega (meira um žaš į eftir).  Notum žessa veršbólgu og hagvaxtagetuna upp į 2,5-2,7% og žį fęst aš jafnvęgisstżrivextir ęttu aš vera 4,1-4,3% (mišaš viš aš žeir séu veršbólga plśs hagvaxtagetan, eins og ętla mį frį skżringum sešlabankastjóra, žó hann noti veršbólgumarkmiš, ekki raunveršbólgu).  Svo merkilegt sem žaš nś er, žį er žetta ekki fjarri žvķ sem Stubbs segir, žegar hann telur jafnvęgisskammtķmavexti į Ķslandi liggja į bilinu 3,75-4%, en mišaš viš veršbólguna ķ jśnķ, žį telur hann hagvaxtagetuna vera į bilinu 2,15-2,4% (segir žaš hvergi beint og notar ekki einu sinni žetta hugtak, en sešlabankastjóri leggur honum orš ķ munn).  Sešlabankastjóra finnst žaš alveg ótrślega aulalegt, žvķ žaš žżddi, "aš langtķmaįętlun um opinber fjįrmįl vęri röng", og lętur eins og Ķslendingar séu algjörir snillingar ķ gerš langtķmaįętlana!

4. En bęši Stubbs og Mįr nota veršbólgu mišaš viš aš hśsnęšislišurinn sé meš.  Ķ jśnķ var hins vegar engin veršbólga įn hans, ž.e. įrsbreyting var 0,0%.  Hafa skal žó ķ huga (og svo ég sé samkvęmur sjįlfum mér) aš 12 mįnaša breyting į samręmdri vķsitölu neysluveršs var 1,6%.

Mér finnst stórmerkilegt, aš Mįr Gušmundsson, sešlabankastjóri, komi ķ drottningarvištal ķ Morgunblašinu daginn eftir aš erlendur bankamašur gagnrżnir meginvexti Sešlabanka Ķslands (birt sķšan daginn eftir).  Hvaš er ķ gangi?  Er Sešlabankinn ekki öruggari meš vaxtastefnu sķna, aš sešlabankastjóri er geršur śt til aš svara skošun hins erlenda bankamanns?  Hefši ekki veriš nóg aš senda einhvern undirmann?  Klikkašast af öllu finnst mér, aš sešlabankastjóri skuli, til stušnings mįli sķnu, vitna ķ sjįlfan sig!  Ętli žaš sé vegna žess, aš enginn erlendur fręšimašur/hagfręšingur er sammįla sešlabankastjóra?  Ķ mķnum huga teljast žaš ekki haldbęr rök aš vitna ķ sjįlfan sig.

Nokkur orš um veršbólguspįr SĶ

Sešlabanki Ķslands birtir įrsfjóršungslega, samhliša śtgįfu ritsins Peningamįl, veršbólguspįr sķnar.  Ekki veršur sagt aš spekingum SĶ ratist oft rétt į ķ spįm sķnum.  Fyrir nešan er myndrit sem sżnir spįr bankans sķšustu 3 įr, ž.e. frį Peningamįlum nr. 3/2013 til og meš nr. 2/2016 (smelliš į myndina til aš sjį hana betur).  Ašeins ķ Peningamįlum nr. 2/2015 tekst sérfręšingum SĶ aš hafa tvo spįpunkta nokkuš rétta (sį fyrsti er alltaf raunveršbólga) og tvisvar hefur fyrsti spįpunktur veriš réttur.

ver_bolga_vs_spar_s.jpgŽaš sem vekur hins vegar helst athygli er aš sérfręšingar SĶ hafa frį Peningamįlum nr. 1/2014 alltaf spįš žvķ aš veršbólga aukist umtalsvert og upp ķ mjög mikiš į hverju spįtķmabili og sķšan gerist eitthvaš kraftaverk og veršbólgan siglir aš veršbólgumarkmišum bankans, ž.e. 2,5%.  Samkvęmt spį śr Peningamįlum nr. 3/2015, žį ętti aš vera yfir 4% veršbólga nśna, svo dęmi sé tekiš.

Aš veršbólguspįr SĶ séu svona langt frį raunveruleikanum ķ nįnast öll skipti af sķšustu tólf, ętti aš vekja sérfręšinga SĶ til umhugsunar um hvort vaxtastefna bankans sé einnig röng.  (Lįtum alveg liggja į milli hluta žetta meš hśsnęšislišinn.)  Ég tók eftir žvķ ķ drottningarvištalinu, aš Mįr žakkaši vöxtum bankans fyrir aš veršbólgan vęri svona lįg.  Žaš er nś žaš mesta kjaftęši sem ég hef lengi lesiš.  Veršbólgan er svona lįg žrįtt fyrir vaxtastefnu bankans.  Ef hśn vęri svo lįg vegna vaxtastefnunnar, žį hefšu veršbólguspįr bankans endurspeglaš žaš ķ lęgri spįgildum en ekki hęrri.  Nei, stašreyndin er aš sérfręšingar SĶ hafa enga trś į aš vextir bankans slįi nokkurn skapašan hluta į veršbólgu.  Ef svo vęri, žį kęmu vextirnir ķ veg fyrir aš veršbólgan hękkaši ķ stašinn fyrir aš byrja ekki aš hafa įhrif fyrr en eftir dśk og disk.  Vextir bankans eru bśnir aš vera óheyrilega hįir ķ langan tķma, en samt er žaš mat sérfręšinga SĶ aš veršbólgan eigi eftir aš fara upp įšur en hśn endar ķ eša nįlęgt veršbólgumarkmišum bankans.  Og žrįtt fyrir frekar hįa meginvexti (og enn hęrri stżrivexti) ķ lengri tķma, žį er eins og sérfręšingar bankans telji fortķšarvextir hafi engin įhrif til lękkunar veršbólgu.

Svo er nęst nżjasta afsökun SĶ fyrir hįum vöxtum bankans, aš vęntingar žeirra sem leitaš sé til séu fyrir svo hįrri veršbólgu.  Jį, aušvitaš halda allir aš veršbólgan fari af staš.  Sešlabankinn er bśinn aš hrópa "Ślfur, ślfur" svo lengi aš allir trśa žvķ aš ślfurinn sé aš fara aš koma.  Žaš er hins vegar stórhęttulegt fyrir ķslenskt efnahagslķf, žvķ žaš bżr viš falskar vęntingar um framtķšina, bżr viš skašlega hįa vexti sem skerša möguleika žess til samkeppni viš erlenda ašila bęši ķ formi of hįrra vaxta og of sterks gjaldmišils.


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jóhann Elķasson

Žaš er nokkuš ljóst aš Sešlabankamenn fengu hland fyrir hjartaš, vegna gagnrżninnar og žessari gagnrżni hafa žeir EKKI svaraš svo mark sé į takandi.  t.d getur Mįr ekki sagt hvaš žaš er sem veldur žvķ aš nżja bindireglan "svķnvirkar".

Jóhann Elķasson, 20.7.2016 kl. 22:53

2 identicon

Mér finnst eigandi žessarar bloggsķšu nś gera fremur lķtiš śr hlut Agnesar Bragadóttur, hins margreynda blašamanns Morgunblašsins. Engu er lķkara en aš eigandinn haldi aš žessum reynda blašamanni sé verkstżrt af yfirmönnum opinberra stofnana - eša jafnvel aš žeir ritstżri sjįlfum Mogganum. 

Stefįn J. Stefįnsson (IP-tala skrįš) 21.7.2016 kl. 08:32

3 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Stefįn, mér finnst aš ritstjóri višskiptablašs Morgunblašsins sé betur fęr til aš ręša viš sešlabankastjórann um žessi mįl.  Ekki er veriš aš efast um hęfi Agnesar sem blašamanns eša sjįlfstęši hennar, en hśn er ekki best til žess fallin aš fjalla um vaxtastefnu SĶ frekar en aš fjalla um leikkerfi ķslenska handboltalandslišsins.  Nema nįttśrulega aš ritstjórn Morgunblašsins treysti ekki blašamönnum višskiptahluta blašsins til aš spyrja sešlabankastjóra "réttra" spurninga.  Žaš žarf talsverša žekkingu til aš įtta sig į öllum krśsidśllum sešlabankastjóra, sem į žaš til aš slį um sig meš ómerkilegum śtśrsnśningum og į mjög erfitt meš aš greina frį stašreyndum.  Flestar hans skżringar eru "af žvķ bara"-skżringar sem standast sjaldnast nįnari skošun, sbr. fullyršingu hans um aš vextir bankans hafi haldiš aftur af veršbólgu en samt hafa sérfręšingar bankans enga trś į aš svo sé og sjį alltaf hęrri veršbólgu ķ kortunum.

Marinó G. Njįlsson, 21.7.2016 kl. 14:12

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (21.10.): 6
  • Sl. sólarhring: 7
  • Sl. viku: 99
  • Frį upphafi: 1650563

Annaš

  • Innlit ķ dag: 4
  • Innlit sl. viku: 88
  • Gestir ķ dag: 4
  • IP-tölur ķ dag: 4

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Okt. 2017
S M Ž M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband