Leita frttum mbl.is
Embla

Bloggfrslur mnaarins, janar 2012

Ber Landsbankinn byrg nverandi verblgu?

Greiningardeildir bankanna eru stundum alveg vart uppspretta skemmtiefnis. Oftast hefur a veri greiningardeild Arion banka, sem veitt hefur mr slka skemmtun, en nna er a deild Landsbankans.

Niurstaa greiningardeildar Landsbankans er a 2,5 ma.kr. endurgreislur Arion banka til skilvsra viskiptavina geti haft hrif til hkkunar verblgu, ar sem slk endurgreisla gti leitt til meiri einkaneyslu komandi mnuum. g er a vsu ekki binn a sj hvernig deildin tengir saman meiri einkaneyslu vi nverandi astur jflaginu vi hkkun vruvers. Vissulega er slkt orsakasamhengi ekkt, en a tengist yfirleitt v a eftirspurn eykst umfram frambo. Hr landi hefur lti bori v sustu mnui a eftirspurn s a drekkja framboinu. Frekar a v s fugt sni, .e. a frambo s lagt umfram eftirspurn sem er jflaginu.

En etta er ekki a mr er skemmt yfir. stan er a Landsbankinn fr t tfalt umfangsmeiri agerir fyrrasumar og g spyr v: Ber Landsbankinn byrg nverandi verblgu? Er a niurstaa greiningardeildar Landsbankans, a a hafi veri strhttulegt fyrir jflagi, a Landsbankinn hafi kvei a koma til mts vi skuldsetta viskiptavini sna? Ef a er skoun greiningardeildar Landsbankans a slk endurgreisla valdi verblgu, varai greiningardeildin bankastjrn Landsbankans vi v ur en hann fr t agerirnar sl. sumar og haust? Ef ekki, hvers vegna varai deildin ekki vi v?

Snir rfina a losna vi vertryggingu

essi umsgn greiningardeildar Landsbankans er enn ein vsbending um hve nausynlegt er a losna vi vertryggingu af neytendalnum. Sama hvernig hlutirnir rast, vera eir einhvern veginn alltaf til ess a verblgan eykst og lnin hkka. Hagkerfi hrynur, hkka lnin. Hagkerfi rs r skustnni, hkka lnin. Lnin hkka, eykst verblgan og lnin hkka. Lnin lkka vegna leirttingar, eykst verblgan og lnin hkka aftur. etta er vtahringur sem verur ekki rofinn nema einn htt. Aftengja arf vertryggingarkvi neytendalna, ar til jafnvgi verur komi og veri viss, jafnvgi kemst innan 12 mnaa.

Landsbankinn og Arion banki munu n til baka eim endurgreislum, sem eir greiddu viskiptavinum snum, nokkrum mnuum formi verbta. Mli er nefnilega a strsti hluti vertryggra ln bankanna er fjrmagnaur me vertryggum innlnum. Me vaxtamun upp 8-10%, tekur a Landsbankann mesta lagi 1 r og Arion banka innan vi 1 mnu. Su agerirnar auk ess verblguvaldandi, eins og greiningardeild Landsbankans heldur fram, m segja a agerin s keypis fyrir bankanna. a sem meira er, a me eim er veri a leggja meira sem ekki fengu neina endurgreislu, ar sem verblgan leggst jafnt alla. Sem sagt, mia vi rk greiningardeildar Landsbankans, er enn einu sinni veri a fra f fr eim sem eru erfileikum til eirra sem eru aflgufrir.


mbl.is Endurgreislan getur auki verblgu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kynslatilfrsla lfeyriskerfisins er fr eim YNGRI til eirra ELDRI!

g get ekki a v gert, a a fer voalega taugarnar mr, egar Gylfi Arnbjrnsson, Arnar Sigurmundsson og fleiri varmenn lfeyrissjakerfisins byrja me grtkrinn sinn um a amma gamla eigi a greia veri lfeyrissjirnir krafir um a taka tt lkkun skuldum heimilanna. Vilhjlmur Bjarnason, fjrfestir, tk san undir me krnum Silfri Egils dag. Rk eirra eru grfum drttum a leirtting lna upp 200-250 ma.kr. s strsta eignatilfrsla sgu lveldisins, a lfeyrissjirnir hafi ori fyrir svo miklum skaa a bta yri eim sem nna eru a taka lfeyri tjn eirra, ef frekar yri btt tjni og san hj Vilhjlmi Silfrinu, a menn hafi gengi t fr v a kaup lfeyrissjanna brfum balnasjs (og forvera hans) vri httulaus fjrfesting.

Mli er a hvernig sem allt er liti, eru a yngri sjflagar sem eru a taka sig tjni sem lfeyrissjirnir uru fyrir hruninu og ekki bara hruninu heldur eru yngri sjflagar lka a taka rangar forsendur sjanna gegn um tina sem hafa reynd leitt til ess a eldri sjflagar hafa ekki safna fyrir eim rttindum sem eir eru mist a f greidd t ea veri er a lofa a eir fi greitt t egar eir hefja tku lfeyris. essari frslu (sem g er binn a ganga me maganum nokku lengi og hefur veri tilbin nokkra daga) fer g yfir a sem g tel vera mesta eignatilfrsla sem er gangi slandi dag og enn strri sem er framundan. Stra mli er a yngri sjflagar eru a tapa mun hrri upphum kerfinu en eir eldri.

maklegt a etja saman kynslunum

Mr finnst essi afer a etja saman kynslunum vera makleg og rng. a nefnilega vill svo til a fstir sem eru a taka lfeyri dag, ef nokkur, vann sr a fullu ann lfeyri sem vikomandi er a f. J, ni g athygli ykkar.

Fstir sem eru a taka t lfeyri dag eiga fulla innistu fyrir honum sjnum snum!

etta vita Gylfi, Arnar, Vilhjlmur Egils og allir forystusauir lfeyrissjakerfisins. g tla ekki a kenna eim um a svo s, en g vil bara a eir htti a fela sannleikann fyrir flkinu landinu.

Eina leiin til ess a hgt s a greia flki t ann lfeyri sem bi er a lofa v mrg r, er a ganga innstur eirra sem yngri eru. Elilegast vri nttrulega a laga rttindi allra sjflaga a stu sjanna, en myndu m.a. Gylfi, Arnar og Vilhjlmur missa spn r snum aski. Ekki a a muni skipta mli, en a mun skipta fjlmarga ara mli. ess vegna er farin s lei a telja flki tr um a rttindavinningur eirra s meiri en sjirnir standa undir. er g ekki a tala um a vxtun sjanna hafi ekki veri ng, heldur eru a arir ttir og mun g skra a t hr fyrir nean.

Hkkun igjalda..

Ekki eru nema tp 6 r fr v sett voru lg um a lgmarksigjld lfeyrissji hkkuu r 10% 12%. Me kjarasamningum sem tku gildi 1. janar 2005 var framlag launagreienda hkka r 6% 7% og tveimur rum sar hkkuu au r 7% 8%. stan fyrir essari hkkun var fyrst og fremst til a bta tryggingafrilega stu sjanna, en lengri vi og fjlgun ryrkja hafi skekkt stu sjanna. Me rum orum, greislur samtryggingasji hfu ekki stai undir eim rttindum, sem sjsflgum hafi veri lofa eim tma sem eir greiddu igjld sn og launagreiendur mtframlagi.

Lklegast er banna a segja a sem g tla a segja nna. Stareyndin er s, a eir allir sem taka lfeyri nna r samtryggingasjum ea munu byrja tku hans nstu tveimur ratugum munu ekki hafa unni fyrir llum rttindum snum me greislu lfeyrissjinn sinn. Skekkjan er minni eftir v sem lengra lur milli lfeyristku og gildistku kvisins um 8% framlag launagreiandans. En framundan er frekari skekking, v samkomulag hefur nst um a lgmarksigjald lfeyrissji hkki 15,5% runum 2014 - 2020. Ltum a a mestu liggja milli hluta essari umfjllun.

..til a mta hrri lfaldri og fjlgun ryrkja

Vi hkkun framlags launagreienda r 6 8% var 20% hkkun inngreislu. Henni var, eins og ur segir, tla a mta hkkuum aldri og fjlgun ryrkja. Staan var einfaldlega s a tryggingafrileg staa sjanna var neikv og auka urfti inngreislur til a standa undir eim lforum sem hfu veri gefin. Ekki tla g a agnast t a. Frekar fagna v a g geti me mnu framlagi minn lfeyrissj teki tt velferarkerfinu og stutt vi sem eldri eru og loki hafa starfsvi sinni ea urft a fara af vinnumarkai vegna slysa ea sjkdma. Mr finnst aftur rtt a vekja athygli v, a essu 20% framlagi er til a byrja me fyrst og fremst tla a leirtta minni inngreislur rum ur en nausynlegt hefi veri mia vi run sem tt hefur sr sta. skrslu sem Samtk atvinnulfsins gfu t ri 2006 og fjallar um lfeyriskerfi fr msum hlium segir m.a.:

greinarger sem lg var fram af hlfu AS virum um endurnjun kjarasamninga aildarflaga Starfsgreinasambandsins kva hins vegar vi nokku annan tn ar sem herslan var lg astejandi vanda lfeyrissjanna vegna aukinnar rorkutni og lengri mealvi (sem er eitt og sr a sjlfsgu gleiefni). Megin niurstaa skrslunnar var a igjld yrftu a hkka um allt a 2% ef takast tti a halda gildandi lfeyrisloforum breyttum.

Me rum orum hafi lfeyriskerfi eim tma ekki efni a greia t ann lfeyri sem a var a greia t nema ganga rtt annarra sjflaga. Ef jafnvgi tti a vera milli rttinda sem flk st gri tr um a a hafi unni sr og eirra rttinda sem a hafi raun og veru unni sr t fr tryggingafrilegum treikningum, var bara um eitt a ra: eir sem voru og myndu greia sjina urftu a leggja meira fram, svo eir sem httir voru a greia ea ttu stutt eftir af starfsvinni gtu fengi a sem eim hafi veri lofa. annig var hgt a verja eldri rttindi allra, en stainn tku yngri sjflagar a sr a vera einhvers konar velgjrar menn hinna eldri.

Kaupmttaraukning skekki lka myndina

En etta er ekki allt. Bjarni rarson, tryggingarstrfringur, er s sem lklegast veit mest um stu lfeyrissjanna. skrslu SA er vitna umsgn hans og ar segir:

Var vitna til treikninga Bjarna rarsonar, tryggingastrfrings, sem komst a eirri niurstu a ef kaupmttur yxi a jafnai um 1% ri myndu lfeyrislofor til manns sem greiddi fr 20 til 67 ra aldurs samtryggingarlfeyrissj, vera 6% hrri en innista vri fyrir og 12% ef kaupmttaraukningin vri 2%. ar til vibtar vri vandi sjanna enn strri ef kaupmttur yxi hraar sari hluta starfsvinnar en eim fyrri. Mikil kaupmttaraukning sastliinn ratug hefur annig ori til ess a auka vanda lfeyriskerfisins.

.e. kaupmttaraukning gegn um tina hj eim, sem nna eru a taka lfeyri ea munu byrja nstu rum, veldur v a vi sem enn erum a greia sjina urfu enn frekar a greia fyrir hluta ess lfeyris sem etta flk hefur fengi, er a f ea mun f til viloka. Yngra flki a greia fyrir a eldra.

18,7% skering rttindavinningi

Og san er a rsnan pylsuendanum. Enn r skrslu SA:

Hkkun igjalds lfeyrissjina, r 10% 11% samtals fr rinu 2005 og 12% fr rinu 2007, sem kvein var me ger kjarasamninga ri 2004, var almennt ekki tla a auka rtt sjsflaga til lfeyris heldur a gera eim kleift a standa undir nverandi lfeyrisloforum. Almenn hkkun igjalds um 1% n breytinga reglum sjanna um vinnslu rttinda hefi v birst eim eins og 10% kauphkkun og hefi v engan vanda leyst heldur vert mti auki hann. hjkvmilegt var v a draga r vinnslu rttinda samhlia hkkun igjaldsins og a geru flestir sjirnir. Sem dmi um tfrslu m taka Lfeyrissj verzlunarmanna sem ri 2005 lkkai rttindastuul r 1,65 1,5, sem felur sr a 11% igjald skapai sama rtt og 10% igjald geri ur. (Leturbreyting MGN)

Sem sagt flk vinnur sr inn smu rttindi fyrir 11% igjald og a geri ur fyrir 10% igjald. En skertust rttindi eirra sem ur greiddu 10% igjald? Nei, au hldust breytt, annig a eir sem hafa greitt hrra igjaldi hafa veri a nota huta af launatekjum snum (igjald launagreianda er nttrulega ekkert anna en launatekjur) til a bta eim sem ekki eru bnir a greia ng upp a sem vantai. dag er a svo komi a s sem greiir 12% t.d. Lfeyrissj verzlunarmanna verur a stta sig vi rttindastuulinn 1,341 sem er 18,7% lkkun. J, hgst hefur lfeyrissfnun eirra sem eru a greia sjina um 18,7% m.a. svo eir sem eldri eru missi ekki rtt sem eim var lofa en reynd ekki unni sr. etta er hin hjkvmilega lei til a "draga r vinnslu rttinda". Er ekki tilveran dsamleg?

Tilfrsla milli kynsla

Segja m a essi breyting lfeyrissjunum og s sem stefnt er a ri 2014-2020 s mjg skrt dmi um tilfrslu milli kynsla. Fr yngri kynslunum til eirra eldri. Og essi tilfrsla er ekkert smri.

Fi eir sem eru a greia sjina nna 18,7% minni rttindi fyrir a sem eir greia lfeyrissjina, en eir sem fru ellilfeyri fyrir rsbyrjun 2005, liggur beinast vi a essi 18,7% s veri a nota a.m.k. a hluta til a bta eim upp mistk fyrri ra.

Upphin skiptist grft s tvennt. Annars vegar a leirtta eigin vinning greienda, hins vegar a leirtta fyrir f sem eru byrjair a taka lfeyri ea n ekki a leirtta sna rttindavinnslu. g er 51 rs, annig a a tekur nokkur r fyrir mig a leirtta fortina. Aftur mti s sem er 30 ra, hann er hugsanlega binn a greia alla sna starfsvi 12% lfeyrissj. hverju ri hafa v 18,7% af igjldum hans fari til a greia lfeyri eirra sem eru a f r sjunum dag og hjlpa vi a leirtta skekkjuna hj eim eru a nlgast lfeyrisaldur.

Gefum okkur a helmingur af igjaldagreiendum su annig a greia essi 18,7% til eldri kynsl, fjrungur s a greia helming tlunnar og sasti fjrungurinn s bara a leirtta sjlfan sig. Mia vi a igjld rsins 2010 voru htt 80 ma.kr., hleypur kynslatilfrslan lklegast 10-12 ma.kr. ef ekki meira. J, eir sem eru 55 ra og yngri eru (samkvmt essum grfu treikningum) a greia rlega 10-12 ma.kr. af lfeyrisigjldum snum svo eir sem eru 67 ra og eldri fi meiri lfeyri en eir hafa unni sr fyrir, eim hafi veri talin tr um anna. (Teki fram a ekki er veri a varpa neinni sk eldri sjflaga. eir vissu ekki betur en a eirra lfeyrissfnun sti undir loforunum sem eim voru gefin.)

Har upphir frast milli

Hvernig sem er allt liti, eru har upphir a frast milli kynslanna. Mia vi 10 ma.kr. ri fyrir 12% igjald og helming ess fyrir 11%, hafa egar 60 ma.kr. fari fr yngri sjflgum til eirra eldri. Haldist rttindastuullinn breyttur vi hkkun igjalda 15,5% og s hkkun komi 0,5% repum ri, verur tilfrslan orin 27,5 ma.kr. ri ri 2020 og uppsafna rsloka 2020 alls 220 ma.kr. ea rflega 11% af nverandi eignum lfeyrissjanna. essum ratug einum er gert r fyrir a yngri sjflagar leggi eim eldri til 180 ma.kr. svo ekki urfi a skera lfeyri eirra til samrmis vi raunverulegan rttindavinning eirra.

Gera verur r fyrir a rttindastuullinn hljti a hkka runum 2014 til 2020. Anna vri hreint og klrt rn, ef 55% hkkun igjalds (r 10 15,5%) gfi enga hkkun rttindastulinum. Hugsanlega tla menn bara a vinna upp lkkunina 2005 og 2007, en veri a lendingin, munu sjflagar ri 2020 vinna sr smu rttindi og eir sem greiddu inn fyrir 1. janar 2005, en greia fyrir a 55% hrra igjald. Hkki rttindastuullinn samrmi vi hkkun r 12% 15,5%, yri stuullinn hj Lfeyrissji verzlunarmanna 1,73. Ef aftur mti stuullinn fr 2004 upp 1,65 vri hkkaur sem nemur hkkun igjaldsins til 2020, endai hann 2,56 sem er 47,8% hrri stuull! Veri etta ofan , hefur rttindavinningur eirra sem greia lfeyrissji fr og me 1. janar 2020 skerst um 32,4% mia vi sem greiddur fyrir 1. janar 2005. N finnst mr lklegt a markmii me v a fra igjaldi upp 15,5% s bara a hkka rttindastuulinn aftur upp 1,65 og veri a niurstaan, nemur skeringin hvorki meira n minna en 35,6%.

hjkvmileg ager

g tek a skrt fram, a g er ekki a mla me v a etta veri ekki gert. Langt fr. g vil gjarnan a eir sem eru bnir a ljka sinni starfsvi, hvort heldur vegna aldurs ea rorku geti lifa mannsmandi lfi. Raunar finnst mr velferarkerfi hafa margoft brugist essu flki og verulegt svigrm er a bta a sem miur hefur fari.

g velti v aftur fyrir mr hvort etta hafi veri kynnt ngilega vel. Var yngra flki spurt a v hvort a vildi skera lfeyrisrttindi sn mia vi inngreidd igjld um htt 36% til a vega upp mistk eirra smu manna og smdu um essa breytingu? Var yngra flki spurt a v hvort a vildi frna rmlega rijungi af snum lfeyri svo eldri sjflagar yrftu ekki a taka skeringu, ar sem menn misreiknuu sig? g efast um a.

Tilfrslan er fuga tt vi fullyringar Arnars, Gylfa og Vilhjlms fjrfestis

Su r upplsingar skoaar, sem g hef hr fari gegn um, sktur a skkku vi, a Arnar Sigurmundsson, Gylfi Arnbjrnsson, Vilhjlmur Bjarnason, fjrfestir, og fleiri hafi haldi v fram, a tttaka lfeyrissjanna v a leirtta forsendubrest vertryggra lna feli sr tilfrslu fr eldri kynslunum til eirra yngri. Stareyndin er s, a yngri kynslirnar eru a ska eftir v a dregi veri r tilfrslunni fr eim til eirra eldri.

Mia vi a sem g hef fari gegn um a ofan, finnst mr nnast hjktlegt a lfeyrissjirnir vilji ekki taka tt v a leirtta ln heimilanna, eins og ska hefur veri eftir. Mr finnst a frnlegt egar menn bor vi Gylfa Arnbjrnsson og Arnar Sigurmundsson koma fram og segja a ekki hgt, vegna ess a urfi a skera greisluna til mmu gmlu, eins og eim er svo trtt um. Greislur sem ekki er innista fyrir og yngra flki er a hlaupa undir bagga me a borga. Einnig er frnlegt a veri s a tala um eignatilfrslu fr eim eldri til eirra yngri, egar eir eldri eiga ekki inneign sjunum fyrir v sem greitt er til eirra. Svo um tilfrslu s a ra, arf s sem frt er fr a eiga a sem frt er.

nstu 9 rum, a essu metldu, munu nverandi greiendur lfeyrissji last mun minni rttindi fyrir inngreidd igjld en kom hlut eirra sem sama tma eru a f greitt r sjunum. Mia vi igjaldgreislur rsins 2010 munu eir sem eru a greia leggja um 200 ma.kr. sjina n ess a njta ess. J, 200 milljara krna, hvorki meira n minna. Btist s tala ofan um 80 ma.kr. sem annig hafa fari n rttindavinnings sustu 7 rum. etta eru har upphir og htina eftir a btast hverju ri mean nverandi samtryggingakerfi er vi li ea a lfaldur flks lkki verulega.

ritunarsaga r banka

Mr barst um daginn pstur fr manni sem sagi mr sgu af samskiptum snum vi viskiptabankannn sinn. Hann skai eftir v a rita vri skuldabrf greisla af lni. Hr fer saga hans nnast breytt eins og hann skrifar hana. Eina sem g breytti voru greinarskil og lnuskipti. llum nfnum var breytt af brfritara og bankinn ekki aukenndur, ar sem ekki skiptir mli hver hann er, en einhverjir munu samt tta sig v.

Raunir bankans

Eftir umfjallanir um lnaml heimilanna, kva g a kanna nokkra hluti, t.d.: Eru lnapappranir mnir hr landi? Er skuldabrfi rita fyrir innborgunum? Er lni bi a skipta um eigendur?

g er essi millistttar auli, sem tk ln slenskum krnum me okkar stslu vertryggingu.

egar g fr Bankann, me pening vasanum, til a standa skil afborgun af lninu, var g nokku viss um a gjaldkeri vri ekki me Brfi hj sr, annig a g fr til Bakvinnslunnar. Kynnti mig og sagi a erindi vri a greia af lninu mnu. a var austt. Greisluseill var prentaur t, upph yfirfarinn og sammykkt. Greisla boin, en,

g vildi gjarnan lta rita skuldabrfi fyrir afborgun.

Bakvinnsla Ha, nei, nei, a gerum vi ekki lengur.

N(dr upp Tilskipun um ritun afborgana skuldabrf), en a er lgum a Bankanum ber a gera a. Eins og reynslan hefur snt okkur, er engum a treysta, essi Banki gti fari hausinn, aftur, brfi enda einhversstaar og g krafinn um greislu, fr fyrsta degi, af llu brfinu.

Bakvinnslan var n ekki sammla, etta er allt skr Tlvunni.

En ef Knverskir tlvuhakkarar gera rs Reiknistofuna og allt hrynur, ha?

Bakvinnslan: a eru til afrit.

Mr er alveg sama, g treysti essu ekki og vildi gjarnan f brfi rita, eins og ykkur ber lagaskylda til. sagi g kurteist, en kvei.

Bakvinnsla: J en, brfi er skjalageymslu Ekki mitt ml, viltu ekki renna eftir v...?

Vi sttumst a ritun fri fram sar.

Me greisluseill hendinni, gekk g a gjaldkera og sndi seilinn.

g tla a f a borga af essu lni.

Setti selana bori, gjaldkeri tk vi eim, skellti eim teljarann...

San arf g a f ritun skuldabrfi

Gjaldkeri: Nei, a geri g ekki.

Vst sagi g og dr upp Tilskipunina, r ber skylda til ess samkvmt lgum, ert a taka vi greislu og g a f ritun skuldabrfi...

Gjaldkeri fr vgast sagt kerfi, hljp r bsnum snum, t r stkunni og inn til Skrifstofustjra. Jafn rjan gjaldkera hef g ekki s.

Eftir a skrifstofustjri tibsins hafi fengi beini mna, fr allt af
sta.... Viskiptajnusta var sett mli (lgfringur) og tmi var kveinn fyrir
ritun.

g mtti slaginu, og fkk a sj brfi, a hafi veri framselt til einhvers sjs, sem einhver , jl 2008 (Lni er teki Nv -05)

N hfst fjri. Sestir vi bor voru: g, Skrifstofustjri, Lgfringur og Bakvinnsla.

Fyrsta stimplun skall brfinu, og mr var a ori: "Gott a stimpillinn var til!"

Lgfringur: "Hann var n bin til fyrir etta ml!" Hann raai aftur bunka af lggiltum skjalapappr, sem vibi var a yrfti fyrir allar ritanirnar.

Skrifstofustjri: "Viltu lta rita stu lnsins eins og hn er dag ea..?"

"Nei, g vil f ritun fr framsalsdegi, v ekki geti i rita fyrir Skilanefndina"

Skrifstofustjri: "Nei, en getur tala vi au."

"a get g ekki, v i eru me brfi, a er ykkar a eiga vi au"

Undarlegur svipur kom upp Bankaflkinu.

Upphfst n miki talnarm mrgum blum, til a komast a stu lnsins vi framsal 2008. Einhver tala fannst og var a ritun. Nsta tala var ekki eins g, og eftir margar ferir til "bakvinnslu" og tugi prentara sa, gafst Lgfringurinn upp, og jtai sig sigraann, a sinni.

Allar tprentanir sem au hfu undir hndum, gfu ekki rtta mynd af stu lnsins, og var v a fresta fundi, fara niur Hfustvar, lta lesa saman r nokkrum kerfum rtta stu, og boa til annars fundar. tti etta ekki allt a vera Tlvunni?

etta tk tpa klukkustund, og m bast vi a egar "Bakvinnslan" sest vi a skr, minni viurvist, allar 42 ritanirnar, a nokkur stund fari a. g reikna me a fylgja essu eftir um hver mnaarmt.

Mrallinn sgunni er s, a ekki arf nema nokkur hundru lnega, sem mta sitt tib, og krefjast ritunar, til a bankakerfi lamist. ar me erum vi kominn me tromp, til a krefjast leirttingar lnunum.

Tilskipunin segir, a ef bur Bankanum greislu, en hann er ekki me brfi vi hndina, er Bankanum heimilt a reikna vexti fr eim degi er bur greislu. Bankinn verur a rita brfi, ef vilt a, og vextir og drttarvextir eru frosti anga til a svo er gert.

a yri v fljtt a myndast langur hali vaxtalausra lna, mean bei er eftir ritun.

---

etta er saga eins einstaklings, sem kva a bankinn tti a fara a lgum. g veit um fleiri sem hafa gert a og er Sturla Jnsson einn eirra. etta er sem sagt ekki saga hans.

Mr snist fljtu bragi a essi banki hafi sett ekki undir 10 vinnustundir starfsmanna sinna etta ml. etta var einn einstaklingur og eitt ln. Hve marga arf vibt til a setja allt hliina?

Tengill tilmlin: Tilskipun um ritun afborgana skuldabrf


Er binn a f upp kok ruglinu

N er enn einu sinni veri a fjalla um Vafningsflttuna fjlmilum, landsdmsml Geirs trllrur llu og Baldur Gulaugsson tlar a sleppa vi kru vegna meintra innherjasvika tknilegum formsatrium. essu til vibtar er veri a skuldahreinsa stran hluta eirra aila sem voru helstu gerendur hruninu, en ekki m gera a sem nausynlegt er fyrir heimilin landinu. g ver a viurkenna a g er binn a f gjrsamlega upp kok af essu bulli.

g tel stareyndir essara mla vera:

  • Baldur Gulaugsson vri ekki a reyna a losna fr mlinu tknilegum atrium, ef hann gti sanna sakleysi sitt.
  • Bjarni Benediktsson vri ekki a reyna a losa Geir undan Landsdmi nema hann ttist a sem fram myndi koma rttarhldunum.
  • Vafningsflttan er dmi um svindl og lgbrot, sama hvernig liti er a.
  • Nja bankakerfi er a losa helstu hrunverjana undan skuldum snum, v annars munu eir draga stran hluta stjrnenda, og hugsanlega starfsflks, nju bankanna me sr.
  • Vinir og flagar eru fullu a bjarga mnnum sem settu sland hausinn vegna ess a annars kemur hlutur eirra ljs.

Rjfa verur gnina

Sem betur fer er str hpur flks hr jflaginu sem ekki er stt vi ggun sem er gangi. Hallgrmur Helgason hrs skili fyrir sn skrif um Vafningsmli. Sturla Jnsson er fullu a fletta ofan af samtryggingunni innan dmskerfisins, ar sem dmarar kvea upp hvern rskurinn ftur rum gegn almenningi og labba svo inn skrifstofu sna me lgmnnum fjrmlafyrirtkjanna til a eiga gott spjall saman (frsgn Sturlu af mlum). Gumundur sgeirsson og Ragnar r Inglfsson eru a fletta ofan af lfeyrissjunum og vertryggingarruglinu. Lra Hanna Einarsdttir er reytandi a birta hugaverar upplsingar um svikamyllur. Sjlfur hef g rugga btnum nokkrum sinnum.

Mrgum sinnum hefur mr veri sent efni trnai, sem g hef stundum ekki mtt nota. Hinu hef g reynt a koma framfri n ess a upplsa hver sendandinn er. Sumt er hreinlega ekki hgt a tala um n ess a ljstra s upp um heimildarmanninn.

Allir bankarnir gjaldfrir 2007

Eftir a hafa lesi og hlusta teljandi frttir, pistla, greinar, bkur og sgur, er g ess handviss a bankarnir rr, .e. Landsbanki slands, Kauping banki og Glitnir voru allir ornir gjaldfrir fr miju sumri 2007 og fram nvember.

g hef fyrir v reianlegar heimildir a Glitnir hafi fyrstur ori gjaldfr og a jl ea gst 2007. Lrus Welding getur betur svara v, hvenr a gerist nkvmlega, en hann lagi, samkvmt mnum heimildarmanni, fyrir stjrn Glitnis tillgu gst ea september 2007 um a fari yri brunatslu eignum. Bankinn yri brotinn upp og allt selt sem hgt vri a koma ver. etta vri eina leiin til a bjarga bankanum fr yfirvofandi roti. Bjarni rmannsson tti lka a geta stafest etta, ar sem rgjfin kom fr honum. Stjrn Glitnis og helstu eigendur hfnuu essu, ar sem me v yri agangur eirra a fjrmagni verulega skertur og eir su fram a tapa eignum snum. stainn fr gang trlega fltta, sem flst v a safna peningum inn peningamarkassji bankans svo hgt vri a kaupa "starbrf" af fyrirtkjum helstu eigenda bankans. Hringt var gengdarlaust flk me innstur bankareikningum og nua v a fra peningamarkassjina. Dmi voru um a hringt hafi veri daglega flk, ar til a gafst upp nuinu. g hef rtt vi nokkra starfsmenn sem stu essu og lur engum eirra vel me etta. eirra staa var a vinna vinnuna sna ea vera rekinn. g held a samviska margra eirra vri betri dag, ef eir hefu vali sari kostinn.

Varandi Landsbanka slands, herma mnar heimildir a bankinn hafi veri orinn gjaldfr sla hausts. Raunar arf engan heimildarmann til a sj etta t. Um lei og krnan lkkai hausti 2007 var Landsbanki slands gjaldfr. Hr er um einfalt reikningsdmi a ra. Bankinn safnai hum upphum inn Icesave reikningana Bretlandi 2006 og 2007 mean gengi var tiltlulega sterkt. Nr undantekningarlaust fr essi peningur beint inn gjaldeyrismarka og rann v sem slenskar krnur inn eignarhli bankans. egar krnan lkkai hausti 2007, myndaist verulegur halli viri innstna slenskum krnum og eigna bankans til a greia essar innstur. stainn fyrir a reyna a vinda ofan af essu, fr L smu lei og Glitnir, .e. byrjai a narra flk til a flytja peningana sna r ruggu skjli, ar sem bankinn komst ekki , yfir httustur, ar sem bankinn beindi eim nr samstundis yfir til srvalinna viskiptavina.

Hausti 2007 var fari a sverfa verulega a lausafjrstu Kaupings. egar ljst var hvert stefndi, snt a draga urfti verulega r tlnum og jafnvel skrfa alveg fyrir au. Bankinn r eirri stundu ekki vi a greia snar eigin skuldir, a sgn heimildarmanns, og v var gripi til essara ra. etta fll grttan jarveg hj helstu eigendum enda voru eir allir sem einn komnir mjg erfia lausafjrstu. v var kvei a hlaupa undir bagga me eltunni, en skrfa fyrir almenning. fundi lnadeild Kaupings nvember 2007 voru gefin skr fyrirmli um a htta tlnum til almennings (sj frslu hj Daa Rafnssyni vefnum Economis Disaster Area). fram var haldi a lna til eltunnar og fru slkar upphir t til eirra, a lkast var sem menn byggjust ekki vi a sl risi daginn eftir. Mnir heimildarmenn segja alveg ruggt a ekki hafi veri gert r fyrir a etta f yri endurgreitt. Veri var a tma bankann innan fr.

Almenningur borgar brsann

essar agerir sem g lsi a ofan voru undanfarinn a hruni krnunnar og verblgunnar sem gaus upp a fullu ri 2008. ess vegna vill almenningur a nju kennitlur bankanna riggja gefi eftir hkkun lna sem af essu leiddi. Starfsmenn, stjrnendur, stjrnarmenn og eigendur Glitnis, Landsbanka slands og Kaupings banka hfu nokkrum mnuum ssumars og fram haust 2007 stai slkum svikum, blekkingum, prettum og lgbrotum, eim eina tilgangi (a v virist) a srvaldir viskiptamenn gtu tmt sji bankanna, a okkur hinum finnst hreinlega frekulegt a vi eigum a borga brsann.

a frnlega vi httsemi bankanna riggja seinni hluta rs 2007 er, a Fjrmlaeftirliti, Selabanki slands og bi fyrrverandi og nverandi rkisstjrnum finnst ekkert elilegt vi hana. a virist nefnilega vera lglegt a beita svikum, blekkingum, prettum og lgbrotum s a gert nafni fjrmlajnustu. Neytendur fjrmlajnustu eru ekki varir fyrir heiarleika og vanhfi og ess sur svikum, blekkingum, prettum og lgbrotum fjrmlafyrirtkja. Nei, egar viskiptavinirnir gera sjlfsgu krfu a fari s a lgum, koma rkisstjrnir, Fjrmlaeftirlit og Selabanki slands hinum brotlegu til varnar. J, a er gott a vera alvru fjrglframaur slandi, egar klapplii er svona skipa me nverandi forstisrherra sem aalklappstru.

Vibt kl. 21:45

Mynd um run nrra lna til bakaupa.

utlan_til_ibu_akaupa_1132455.jpg


Ekki hefur veri snt fram a svigrmi s fullntt, hva sem "hlutlausir ailar" segja

Sagan endalausa heldur fram. Hagsmunasamtk heimilanna spuru haust hvert vri a svigrm sem fjrmlafyrirtkin hefu fengi til a leirtta ln heimilanna. ska var eftir v a f rttar og nkvmar upplsingar fr opinberum ailum og fjrmlafyrirtkjunum um etta og san hvernig etta "svigrm" hefi veri ntt. Rkisstjrn Jhnnu Sigurardttur kva a vera vi essari beini og fl endanum Hagfristofnun Hskla slands a skoa mli.

Hagfristofnun boai samtkin fund sinn fyrri hluta nvember mnaar. Var g einn a eim sem srstaklega var boaur ann fund. Inn fundinn kom g me 10 spurningar sem mr fannst mikilvgt a Hagfristofnun leitai svara vi vinnu sinni. Me fullri viringu fyrir srfringum stofnunarinnar, geri g r fyrir, a g hefi sett meiri tma etta ml en eir eim tmapunkti og taldi mig spara eim mikla rannsknavinnu me v a leggja eim til essar spurningar ur en megin hluti vinnunnar hfst. Spurningarnar fylgja me near essari frslu. Frmt er a segja, a fstum spurningunum er svara svo nokkru nemur og raunar nr allar snigengnar skrslunni.

Fengu ekki agang vegna bankaleyndar!

Krafa Hagsmunasamtaka heimilanna var a tlur og fullyringar bankanna vru sannreyndar me v a skoa raunggn fr hverjum og einum banka. Hagfristofnun viurkennir skrslu sinni a stofnunin fkk ekki a gang a neinum ggnum "vegna bankaleyndar". etta er s aumasta skring sem g hef heyrt. Hvaa bankaleynd kom veg fyrir a Hagfristofnun gti s samanteknar upplsingar fr hverjum banka? Bankaleynd nr eingngu til upplsingar um einstaka viskiptafrslur um aukennda viskiptamenn, en ekki samanteknar upplsingar n aukenningar.

Sem sagt, vegna "bankaleyndar" gat Hagfristofnun ekki sannreynt eitt ea neitt. Tlur skrslu Hagfristofnunar (og lklegast lyktanir) eru mataar upplsingar, ar sem stofnunin fkk ekki fri a rannsaka hlutina. g si n fyrir mr hvort dmstlar samykktu snnunarfrslu sem bygg vri munnmlasgum. Okkur er aftur tla a tra Hagfristofnun sem hafi ekkert anna en munnmlasgur. a sem verra var, a Hagfristofnun lagi ekki einu sinni vinnu a kanna hvernig munnmlasgurnar fllu a raunveruleikanum. Nei, eim var bara tra eins og um heilaga ritningu vri a ra. sk HH um a tlur vru sannreyndar voru v hunsaar algjrlega. Vi hva eru menn hrddir?

"Hlutlausu ailar" Jhnnu

svari til Sigmundar Davs Alingi dag (sj frtt sem frslan er hengd vi), segir Jhanna Sigurardttir, forstisrherra, a "bi Fjrmlaeftirliti og Selabankann, hlutlausa aila, hafa fari yfir skrsluna og v hlytu niurstur hennar a vera rttar". Jhanna getur gert betur en etta.

essir svo klluu hlutlausir ailar lgu til kjlfar dma Hstarttar 16. jn 2010 a bankarnir endurreiknuu ll gengistrygg ln me vxtum sem skrir eru af Selabanka slands og almenn kallair selabankavextir. Ekki var lagt til a essir vextir giltu fr dmsuppkvaningu, heldur fr tgfudegi lnanna. stan: Til a vernda fjrhag bankanna. Nei, essir ailar eru ekki hlutlausir, eir eru svo illilega hlutdrgir og hafa treka snt a agerum snum og agerarleysi. Satt best a segja, man g ekki eftir einu einasta skipti sem Selabanki slands ea Fjrmlaeftirlit hafa teki stu gegn fjrmlafyrirtkjunum og me lntkum deilu mli. Nei, essi hlutlausu ailar eru mjg hlutdrgir llum snum agerum.

Hva bendir til a svigrmi hafi ekki veri fullntt?

g fullyri a ekkert bendi til ess a svigrmi hafi veri fullntt. g er svo sem binn a benda margt af essu ur, en sakar ekki a gera a einu sinni enn.

1. Milli 30. september og 31. oktber lkkai staa lna heimilanna hj innlnsstofnunum eins og snt er mefylgjandi tflu (staan jl 2011 er sett inn til samanburar):

HAGTLUR SELABANKANS

Flokkun tlna innlnsstofnana - tmarair

M.kr

sep.08

okt.08

jl.11

Heimilin, alls

1.032.026

584.939

486.564

.a. baln

606.886

310.749

269.380

2 Yfirdrttarln

78.280

59.529

42.895

4 vertrygg skuldabrf

26.724

18.128

88.047

.a. baln

298

45.383

5 Vertrygg skuldabrf

627.091

346.424

289.942

.a. baln

499.333

251.893

203.166

6 Gengisbundin skuldabrf

271.950

145.699

55.209

.a. baln

107.553

58.558

20.831

7 Eignarleigusamningar

22.136

11.033

8.979

8 Gengisbundin yfirdrttarln

5.207

3.644

1.347

Heimild: Upplsingasvi S.

milli september og oktber er mismunur upp rmlega 447 ma.kr. Engar annar innlnsstofnanir hfu stu til a fra niur ln til heimilanna milli essara tveggja mnaa, svo lklegast er a ll lkkunin s komin til vegna bankanna riggja. etta er jafnframt hmark ess afslttar sem bankarnir fengu og tlur sem hr eru nefndar eftir eru dregnar fr henni.

2. Samkvmt skrslu Hagfristofnunar fru einhver tln ekki yfir nju bankana essum tma. au eru (bkfrt viri september 2008):

  • Ln sem KMIIF tti a bkfru viri 114 ma.kr.
  • Ln sem fru til Selabanka slands a bkfru viri 71 ma.kr.
  • Ln sem uru eftir gmlu bnkunum a bkfru viri 14 ma.kr.

Auk ess tala Hagfristofnun um ln a bkfru viri 50 ma.kr. sem fru yfir balnasj, en segir a au hafi frst yfir september. kvenar lkur eru ar af leiandi v a au hafi ekki veri inni september tlum bankanna, .e. ef allt hefur veri frt rttan htt.

Lnin sem fru til Selabanka slands frust san yfir Arion banka me 19 ma.kr. niurfrslu, annig a nett er tilfrslan 52 ma.kr. sem dregst fr 447 ma.kr. og loks dreg g 128 ma.kr. fr v sem eftirstendur. Mismunurinn er v 267 ma.kr. sem er s afslttur sem bankarnir hfu beint til umra.

3. Samkvmt tlum Samtaka fjrmlafyrirtkja hfu fjrmlafyrirtkin frt niur ln til heimilanna um 172,6 ma.kr. lok september 2011. etta vi um ll fjrmlafyrirtki, en ekki bara innlnsstofnanir. mgulegt er t fr upplsingum SFF a segja til um hvaa afskriftir tilheyra bnkunum remur og eim lnasfnum sem eir tku yfir fr gmlu bnkunum. svo a ll upphin vri skrifu bankana rj, munar samt rmlega 94 ma.kr. tlunni a ofan, .e. 267 mnus 172,6 = 94,4. Reikna m aftur me a arar fjrmlastofnanir hafi tt einhverja hlutdeild essari upph. Hvort s tala er 10, 15 ea 20% af heildinni er ekki nokkur lei a vita. Tkum lgstu tluna, .e. 10%, er hlutdeild bankanna riggja 155 ma.kr. og ntt svigrm 111 ma.kr. Hfum huga a hr er veri a tala um ll ln heimilanna, en ekki bara hsnisln.

Einnig er hgt a skoa etta fr hinni hliinni, .e. uppgefnum upplsingum um afsltti og hvernig eir hafa veri nttir. g er binn a birta treikninga tvisvar og lt ngja a vsa hana hr (Hagfristofnun lyktar vitlaust t fr tlum). Niurstaan r eim treikningum var a bankarnir ttu eftir svigrm vegna balna upp 52-53 ma.kr. Var a mia vi upplsingar skrslu Hagfristofnunar. Um lkt leiti og skrsla stofnunarinnar var gefin t, birtist frtt vef Viskiptablasins, ar sem fram kom a Arion banki hefi keypt lnasfn KMIIF. Samkvmt upplsingum vef Arion banka voru au metin 120 ma.kr. Bkfrt viri essara lna var 114 ma.kr. lok september 2008. Fr eim tma hefur vsitalan hkka um 23%, annig a n tillits til afborgana og vaxta hefu au hkka 140 ma.kr. rtt fyrir a segir tilkynningu Arion banka um essa yfirtku a enginn afslttur hafi veri veittur. Vri hugavert a sj hvernig 114 ma.kr. veri a 120 ma.kr. 23% verblgu og greislujfnun, egar afborgunarhluti greislna er mjg lklega umtalsvert undir jafnaarafborgun lnanna. Mia vi jafnarafborganir, greiast 5,7 ma.kr. af 114 ma.kr. lnum su au til 20 ra, 4,6 ma.kr. su au til 25 ra og 3,8 ma.kr. su au til 30 ra. Lnin hafa v veri a jafnai gildi 20 ra jafngreislu lna, lntakar hafa greitt meira inn en kvi lnasamnings segja til um ea a KMIIF var bi a fra safni eitthva niur. En hva sem v lur, var g sem sagt binn a tla a hluti 30 ma.kr. sem fari hfu 110% leiina hefu dreifst essi ln lka. Greinilegt er a slkt er lklegt og v lkkar ntt svigrm sem v nemur .e. 6 - 8 ma.kr. Eftir stendur a svigrmi er meti nna 44 - 47 ma.kr., .e. bi er a nota 47-50 ma.kr. af v.

Tlurnar tala snum mli

g er binn a heyra alls konar skringar eirri villu sem g og HH eigum a vera . Helst er tala um nviringu lnanna t fr eim vaxtakjrum sem bankarnir urftu a fjrmagna sig me markai. g hef svara essu atrii ur, en g vsa er aldrei of oft kvein.

Bankarnir fjrmgnuu sig ekki markai. eir fjrmgnuu sig me v a taka sig skuldbindingar vegna innlna viskiptavina. essi innln voru a verulegu leiti vertrygg samkvmt upplsingum Selabanka slands. Su innln heimilanna hj innlnsstofnunum skou fyrir september 2008, stu au 660 ma.kr., ar af voru vertrygg innln 123 ma.kr. og vertrygg v 537 ma.kr.

g er ekki me hreinu hverjir voru vextir vertryggra innlna essum tma, en gefum okkur a eir hafi veri 2 - 3%. vertrygg tln voru aftur mti me 18 - 26% vexti. g get ekki s a bankarnir hafi veri me vaxtatap essu. Vertrygg tln voru aftur me 4 - 8% raunvexti og nmu mun hrri tlu en vertrygg innln. A tla a reikna bnkunum vaxtatap t fr frilegri fjrmgnun eirra er einhver trlegasta misnotkun frunum sem g hef s lengi. Fyrir utan a a var enginn seljandi a slkum skuldabrfum eim tma, sem gat greitt frilega markasvexti og tryggt var a myndi greia skuldir snar til baka. Ekki gtu bankarnir fari til tlanda, ar sem eim st ekki til gjaldeyrir til slkra kaupa.

Raunveruleikinn er annar en frin. essu tilfelli r raunveruleikinn fr. Tlurnar stofnefnahagsreikningum bankanna riggja tala snu mli. Bankarnir tku tlnin yfir sem greislu fr gmlu bnkunum fyrir a taka yfir innln. a var ekki fugt, a innlnin hafi veri tekin vegna ess a tlnin voru tekin yfir. Rkisstjrnin lofai a vernda innisturnar en ekki a verja eignir hrunbankanna tlnum. Nju bankarnir fengu verulega peningagreislu fr gmlu bnkunum, ef nokkrar og hfu v enga peninga til a kaupa skuldabrf markai. Vinsamlegast htti a misbja dmgreind almennings me svona frilegri skringu, egar raunveruleikinn var allt annar.

Spurningarnar sem ska var svara vi

Loks endurbirti g spurningarnar sem g lagi fyrir Hagfristofnun fundinum nvember. Spurningunum var tla a astoa stofnunina vi vinnu sna, .e. benda atrii sem vert vri a skoa til a varpa ljsi hvert svigrmi var raun og veru og hvernig a hafi veri ntt. v miur er nnast ekkert teki eim skrslunni, en g get ekki fullyrt hvort menn nttu sr r vi vinnslu skrslunnar.

1. Hvaa ln heimilanna frust fr gmlu bnkunum til eirra nju? - essari spurningu er ekki svara, bara er tala um baln.
2. Hver var upph einstakra lnaflokka hj hverjum banka um sig, annars vegar bkfrt ver gamla bankanum og hins vegar gangviri/raunviri nja bankanum vi yfirfrslu? .e. hvaa afsltt fkk hver og einn banki af mismunandi flokkum tlna til heimilanna (samkvmt tlnaflokkun Selabanka slands)? - essari spurningu er bara svara a hluta.
3. Hvaa ln heimilanna uru eftir hj gmlu bnkunum og hvert var bkfrt viri eirra 30/09/2008 og hvert er bkfrt viri eirra nna? - essari spurningu er bara svara a hluta.
4. hagtlum Selabanka slands kemur fram a ln heimilanna lkkuu umtalsvert milli talna september og san lok oktber 2008? Hver er skringin essari lkkun milli mnaa, .e. hve str hluti er vegna lna sem frust milli gmlu og nju bankanna og hve str hluti er ln sem uru eftir gmlu bnkunum og eru v ekki inni tlu S vegna oktber? - essari spurningu er svara a mestu leiti.
5. Samtk fjrmlafyrirtkja hafa fullyrt a ur gengistrygg ln hafi veri fr niur um 130 ma.kr. Hvernig er essi tala fengin? Hver eru hrif endurtreiknara vaxta essa upph? Eru endurtreiknair vextir inni 130 ma.kr. ea utan? Hvernig breyttist (tla) heildargreislufli (tekjustreymi) fjrmlafyrirtkjanna fyrir og eftir endurtreikning? - essari spurningu er ekki svara.
6. skrslu fjrmlarherra um endurreisn viskiptabankanna er blasu 30 fullyrt a ll gengisbundin ln hafi veri fr yfir me yfir 50% afsltti. ska er eftir stafestingu v a etta s rtt. N ef svo er ekki tilfelli lnasafna heimilanna, hver er skringin v a skrsluhfundar fullyra etta? Ef etta er rtt, hvernig kemur a heim og saman vi 130 ma.kr. tluna a ofan? - essari spurningu er ekki svara.
7. Samkvmt Creditor Report Kaupings fr febrar og fram gst 2009, voru lnasfn a bkfru viri 1.410 ma.kr. fr yfir til Nja Kaupings 456 ma.kr. ska er eftir stafestingu a etta s rtt tala og ef ekki hver hn var raun og veru? Ef hn var ekki essi tala, er ska eftir a vita hver talan var. - essari spurningu er ekki svara.
8. svari fjrmlarherra vi fyrirspurn Gulaugs rs rarsonar sem birt var 14. september sl. eru birtar tlur um stu lnasafna stofnefnahagsreikningi nju bankanna. ska er eftir upplsingum um a hvernig ln heimilanna skiptast niur flokka samkvmt tlnaflokkun S. - essari spurningu er bara svara a hluta og ekki er vitna fyrirspurn Gulaugs rs skrslunni heldur eldri fyrirspurn fr sbirni ttarssyni.
9. Fjrmlafyrirtkin hafa fullyrt a afskriftir eirra vegna lna heimilanna nemi yfir 160 ma.kr. Hve str hluti essara afskrifta er leirtting bkhaldi fyrirtkjanna vegna lgbrota, hver str hluti er hluti af eim afsltti sem fkkst af lnasfnunum vi flutning eirra og hve str hluti er niurfrsla gangvirtu hfustli eins og hann var skrur vi flutning nju bankana? - essari spurningu er ekki svara.
10. Fjrmlafyrirtkin hafa fullyrt a afskriftir hafi numi 160 ma.kr. Hafa arar afskriftir tt sr sta, .e. svo dmi s teki lnum heimilanna, sem uru eftir hj gmlu bnkunum? Er einhver hluti essara 160 ma.kr. vegna afskrifta lnum sem enn eru eignasfnum gmlum bankanna og hve str hluti, ef svo er? - essari spurningu er ekki svara.

g tel enn mikilvgt a essum spurningum s svara og auglsi eftir eim aila, sem er tilbinn til ess. Spurningarnar geta lka veri gott innlegg fyrirspurn Alingi.


mbl.is Skrslan mikill fellisdmur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Dttirin ballernan vitali vi Morgunblai

Mig langar a birta hr vital sem Morgunblai tk vi dttur mna og birt er blainu dag. Vona a Morgunblai fyrirgefi mr birtinguna, ar sem etta er n einu sinni birt Moggablogginu.

--

Harur heimur, en ess viri
Sunn r hefur veri ballerna fr riggja ra aldri
Hn er einungis 24 ra, en hefur lagt stund ballett 21 r. Sunn r Marinsdttir er atvinnuballettdansari og starfar me Peter Schaufuss-balletti...
saeunn_i_mogganum.jpg
Atvinnuballerna Sunn r Marinsdttir starfar me Peter Schaufuss-ballettinum London. a endist enginn lengi essu nema hann elski a dansa, segir hn og kvest hafa byrja ballett egar hn var riggja ra a aldri.
Hn er einungis 24 ra, en hefur lagt stund ballett 21 r. Sunn r Marinsdttir er atvinnuballettdansari og starfar me Peter Schaufuss-ballettinum London, sem ykir afar framskinn, og ferast me honum vtt og breitt um Evrpu.
g byrjai ballett egar g var riggja ra. Mamma segir a g hafi sagt egar g var ltil a mig langai til a dansa skubusku svii, segir Sunn r. g get ekki svara v hvers vegna ballett var fyrir valinu, g hef dansa svo lengi, dansinn er hluti af lfinu. En a endist enginn lengi essu nema hann elski a dansa. Eftir grunnskla l lei Sunnar Konunglega ballettsklann Stokkhlmi og aan lauk hn stdentsprfi. Nst tk ungverska dansakademan vi Bdapest Ungverjalandi, ar lauk hn BA-prfi klassskum ballett, fyrst slenskra dansara. Hn segir aaltilganginn me Ungverjalandsdvlinni hafa veri a dansa me fremstu dnsurum heims, gran hafi veri aukabnus.
rotlausar fingar og frnir
Bestu ballettsklarnir eru essum gmlu kommnistalndum. Samkeppnin arna ti er rosalega hr og dansheimurinn allt ruvsi en hr. a eru mrg hundru a keppa um smu sturnar. Eftir Ungverjalandsdvlina starfai Sunn um skei vi leikhsi Dortmund skalandi. rangur hennar ykir einstakur fyrir svo ungan dansara. En hann hefur ekki komi af sjlfu sr, heldur er afrakstur rotlausra finga og mikilla frna. etta var bara a sem mig langai til a gera. Maur frnar eiginlega llu; g s fjlskylduna sjaldan og missti af fermingum beggja brra minna. a er ekkert gaman a vera alltaf einn tlndum. En etta er a sem essi rangur kostar og g s ekkert eftir a hafa vali etta. Dagur atvinnuballernunnar er eins og hver annar vinnudagur. g mti klukkan hlftu og hita upp. taka vi fingar og san fum vi verkin sem vi erum a vinna a. Yfirleitt er vinnudagurinn tta til tu stunda langur. Sunn r segist ekkert geta sagt til um hversu lengi hn veri vi strf Bretlandi, v mikil run s dansheiminum. Hver veit?
--
Sunn r hefur fengist vi fleira en danslist undanfari, v hn leikur ballernu sjnvarpstti um lgreglufulltrann kna Barnaby. tturinn var ...

Sunn r hefur fengist vi fleira en danslist undanfari, v hn leikur ballernu sjnvarpstti um lgreglufulltrann kna Barnaby. tturinn var tekinn upp fyrrasumar og hefur veri sndur Bretlandi. Hn segir etta hafa veri skemmtilega lfsreynslu. Ballettkennari sem g ekki stakk upp mr etta verkefni. tturinn er um Ninu, gamla ballernu, sem rifjar upp vi sna og g dansa hlutverk hennar egar hn var ung. Sunn r segir etta hafa veri skemmtilega reynslu og segist til a endurtaka leikinn. Atrii var teki upp gmlu og fallegu leikhsi og etta tk allan daginn, a fr mestur tmi a ba. En leikstjrinn var mjg ngur me hvernig til tkst.

Hagfristofnun lyktar vitlaust t fr tlum

Eins og g sni fram frslu gr, dregur Hagfristofnun ranga lyktun t fr eim upplsingum sem hn vinnur me. Er alveg me lkindum hva niurstaa stofnunarinnar er gjrsamlega skjn vi fyrirliggjandi upplsingar. Langar mig a birta niurstu kafla frslunnar, en hvet flk til a kynna sr efni hennar:

Er svigrmi fullntt?

Jja, er komi a v a bera saman tlur. Stri dmur Hagfristofnunar er a svigrmi s fullntt ar sem Samtk fjrmlafyrirtkja segja a svo s ea v sem nst. Skring Hagfristofnunar er sem hr segir:

  • Eftirgjf balnum samkvmt 110% leiinni er 31,3 ma.kr. hj fjrmlafyrirtkjum! Ath. a inni eirri tlu eru lka sparisjirnir og lfeyrissjir, annig a talan hj bnkunum er lgri. San btir stofnunin vi a 4,6 ma.kr. hafi veri frir niur hj balnasji.
  • Niurfrsla vegna srtkrar skuldaalgunar er 6 ma.kr. - Hr er hvorki greint milli hvort skuldirnar eru baln ea arar skuldir n hva heyrir undir bankana og hva undir nnur fyrirtkin innan SFF.
  • Umreikningur gengislnum vegnahstarttardma nam a sgn SFF 101 ma.kr. essi tala er hvergi sannreynd og aftur er ekkert sagt til um hvernig skiptingin er milli fjrmlafyrirtkja.
  • Samtals gerir etta 144 ma.kr. sem bi er a fra niur baln hj fjrmlafyrirtkjum, balnasji og lfeyrissjum.

Vi lok essarar upptalningar hj Hagfristofnun segir lok 2. kafla bls. 11:

Samanlagar niurfrslur bankanna eru v nokku umfram ann mun sem fram kemur viri balna september og oktber 2008. Af v m ra a a svigrm sem veri hafi til a fra niur baln hj bnkunum hafi egar veri ntt og rflega a. Srstaklega etta vi um gengisbundin ln, enda var vi stofnun nju bankanna ekki gert r fyrir ru en a au ln vru lgleg.

Skoum etta nnar:

  1. Bankarnir rr fengu afsltt upp 95 ma.kr. vegna balna, ar af 71 ma.kr. vegna vertryggra lna og 24 ma.kr. vegna gengistryggra lna.
  2. Bkfrt viri gengistryggra balna bankanna riggja var 103,1 ma.kr. lok september 2008, af eim uru 14 ma.kr. ln eftir gmlu bnkunum, annig a ln a bkfru viri 89 ma.kr. voru fr yfir tveimur frslum.
  3. ll fjrmlafyrirtki, balnasjur og lfeyrissjir hafa frt niur ln (nnur en blaln) um 144 ma.kr. og ess vegna er svigrmi bi.

Ef etta er fagmennskan sem vigengst hj Hagfristofnun, legg g til a skipt veri um starfsli.

  1. Niurfrsla sem tt hefur sr sta vertryggum balnum bankanna er allra hsta lagi 37 ma.kr., en lklega umtalsvert lgri. g tla leyfa mr a giska innan vi 30 ma.kr. Eftir eru v rflega 40 ma.kr.
  2. Af essum hmarki 30 ma.kr. var lklega hluti vegna lna voru eigu KMIIF og nnur sem fluttust til balnasjs. S hluti niurfrslunnar verur v ekki tekinn af svigrmi bankanna, heldur lendir hann eigendur lnanna, .e. LS og KMIIF. S etta rttum hlutfllum, skrifast 12 ma.kr. ara eigendur en bankanna og bankarnir hafa v aeins ntt 18 ma.kr. af svigrminu a lkka vertrygg ln sinni eigu.
  3. Gengisbundin ln sem fr voru yfir voru a bkfru viri 89 ma.kr. Ekki er nokkur mguleiki a au standi fyrir 101 ma.kr. niurfrslu. Bankarnir fengu, a sgn Hagfristofnunar, 24 ma.kr. afsltt, en samkvmt skrslu fjrmlarherra fengu eir a minnsta kosti 44,5 ma.kr. afsltt. Hagfristofnun gerir heldur enga tilraun til a reikna vaxtahagna bankanna vegna hrifa rna Pls laganna, en mrgum tilfellum fengu lntakar nnast enga lkkun lnum snum. Hvort sem bankarnir notuu alla essa 24 ma.kr. ea ekki er allt umfram 24 ma.kr. utan svigrmsins. Aljagjaldeyrissjurinn lagi hfu herslu a ekki mtti fra afsltti milli lnaflokka og v m ekki fra afgang af afsltti vegna vertryggra lna yfir gengisbundin ln.

Mn niurstaa er v a svigrmi hefur ekki veri fullntt. Raunar er langur vegur a a hafi veri fullntt. Mia vi a sem a ofan segir, eru bankarnir lklegat bnir a nta annars vegar 24 ma.kr. (mr finnst talan vera of h) af svigrmi vegna gengisbundinna lna og 18-19 ma.kr. vegna vertryggra lna. Alls hafa bankarnir v ntt 42-43 milljara af svigrminu og eftir eru 52-53 milljarar krna.

Eftir er a nta 52-53 milljara af svigrminu ea um 55% af v!


mbl.is Bnir a nota svigrmi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Vertryggur vandi - Glrur fr borgarafundi

g var me framsgu borgarafundi Hsklabi 23. janar.  mefylgjandi skjali eru glrurnar mnar fyrir sem hafa huga a skoa r.
Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Lklegast rflega 52 ma.kr. eftir af svigrminu ea 55%

N er vika san g var boaur fund Hagfristofnunar til a sj drg a eirri skrslu sem gefin hefur veri t. Vi lestur draganna fllust mr eiginlega hendur svo margt einkennilegt var eim. Lokatgfan byrjar smu einkennilegheitunum.

Hagfristofnun skilur ekki ggn sem hn notar

Fyrsta atrii sem hnoti er um skrslu Hagfristofnunar er bls. 4 undir samantekt. ar segir:

A v a fram kemur samantekt Samtaka fjrmlafyrirtkja fr oktber 2011 hafa baln veri fr niur um 144 milljara krna vegna 110% leiar, srtkrar skuldaalgunar og endurreiknings gengisbundinna lna, en kostnaur vegna taps fjrmlafyrirtkja af gjaldrotum einstaklinga liggur ekki fyrir. voru vaxtabtur hkkaar um 12 milljara runum 2011 og 2012 og eru r n um 30% af vaxtagreislum einstaklinga.

Sagt er a upplsingarnar su fengnar r jhagstlun 2012, (Skrsla um efnahagsstefnu), bls. 8.

S bls. 8 tilvsuu efni lesin og samantekt SFF fr oktber, kemur ekki a fram sem lesa m skrslu Hagfristofnunar. fyrsta lagi er eingngu sagt a vaxtabtur su 12 ma.kr. en ekki greint fr v a r su 30% af vaxtagreislum einstaklinga. ru lagi segir hvorki skrslunni n samantekt SFF a baln hafi veri fr niur um 144 ma.kr. Bar heimildir nefna a gengisbundin fasteignaln hafi veri fr niur um 92 ma.kr. og SFF nefnir a niurfrsla vegna 110% leiarinnar s 27,2 ma.kr. og 5,6 ma.kr. vegna srtkrar skuldaalgunar. Hafa skal huga a etta eru leirttingar ea niurfrslur hj LLUM fjrmlafyrirtkjum, en ekki bara bnkunum remur.

Hagfristofnun var bent etta og er raunar ALLUR textinn hr a ofan beint upp r athugasemdum HH til Hagfristofnunar. J, bi er a benda stofnuninni a hn s a fara me rangt ml, en samt breytir hn engu!

Frilegt vaxtatap en raunverulegur vaxtahagnaur

bls. 6-7 skrslunni tala um "vaxtatapi" sem bankarnir rr vera fyrir vi a taka yfir tln viskiptavinanna sem frir voru me valdi fr hrunbnkunum. Skoum hva ar segir me leturbreytingu minni:

Niurfrslum var tla a endurspegla bi taphttu og affll vegna hrra markasvaxta. Var tali a margir myndu eiga erfitt me a standa skilum lnum eim krepputmum sem fru hnd. myndu nju bankarnir aeins geta fjrmagna sig innlendum markai og vextir sem ar buust vru hrri en (fastir) vextir eirra lna sem nju bankarnir hfu eignast.

essi stahfing um ha markasvextir eru algjr steypa. a arf ekki anna en a skoa stofnefnahagsreikning nju bankanna til a sj a eir voru ekki a fjrmagna sig me skuldabrfum innlendum markai heldur me innlnum. Vextirnir sem bnkunum buust voru v verulega miklu lgri en eir sem voru lnunum. Er a grafalvarlegur hlutur a Hagfristofnun s ekki gagnrnni essa framsetningu, sem augljslega heldur ekki vatni. Tafla 1 bls. 7 er v besta falli skemmtiefni og kemur efni skrslunnar a ru leiti ekkert vi.

ess fyrir utan. Hvernig getur a veri a ln sem tekin eru yfir me verulegum afsltti mynda vaxtatap? Skring Hagfristofnunar er a "markasvextir" hefu veri hrri og v hefu bankarnir rr tt a f affll vegna eirra.

g ver a viurkenna, a g skil ekki etta, enda er g ekki hagfringur. Hvernig getur banki sem kaupir 100 milljara viri af lnum segjum 70 milljara haft vaxtatap viskiptunum, egar hann heldur fram a rukka 100 milljara? Anna hvernig getur hann veri me vaxtatap, egar hann borgai fyrir lnin me v a taka sig skuldir formi innlna, sem bru nnast enga vexti? rija, hvernig er hgt a tala um vaxtatap, sem hefi ori ef bankarnir hefu fjrmagna sig markai, egar eir fjrmgnuu sig ekki markai? Loks m spyrja: Hefu bankarnir ori fyrir vaxtatapi, ef lnin hefu ori eftir gmlu bnkunum, lnegar fengi n ln ( smu vxtum) hj nja bankanum, greitt gamla bankanum upp lni, sem san hefi greitt nja bankanum fyrir a taka yfir innsturnar? Eitt vibt: Vera nju bankarnir fyrir tapi af v a lna viskiptavinum snum lgum vxtum, egar eir geta ekki komi fjrmagninu sem er inni bnkunum t?

Gmlu bankarnir fjrmgnuu sig a miklu leiti markai, en eir nju hafa ekki gert a. Strsti hluti fjrmgnunar eirra er formi innlna og strstur hluti eirra er lgum vxtum. a getur veri a samkvmt frunum, s rtt a mia vi markasvexti skuldabrfa, en raunveruleikanum fr fjrmgnunin fram allt annan htt. Verur v a hafna v alfari a bankarnir hafi ori fyrir vaxtatapi vi yfirtku lnanna. Enn sur etta vi eftir a rni Pll rnason, verandi efnahags- og viskiptarherra, og Alingi kvu a gefa nju bnkunum selabankavexti ur gengistrygg ln langt aftur tmann.

Eitt vibt varandi etta. Bankarnir hafa allir veri a bja mun hagstari ln en sem nam mynduum markasvxtum oktber 2008. Meira a segja bera sum essara lna neikva raunvexti. Mia vi a, eru bankarnir a gra t og fingri yfirteknu lnunum.

Talnaleikur um bkfrt viri lna

bls. 8 er fari mikla talnaleikfimi til a skra t hve htt bkfrt viri balna hefi veri hverjum tma. Niurstaa eirra leikfimifinga er vertrygg ln a bkfru viri 218,8 ma.kr. voru fr yfir 153,7 ma.kr. og gengisbundin a bkfru viri 48,1 ma.kr. voru fr yfir 36,8 ma.kr. Alls gerir etta a baln a bkfru viri 266,9 ma.kr. fru yfir 190,5 ma. kr. Afsltturinn var v 76,4 ma.kr. ea 28,6%. Eftir uru gmlu bnkunum og hj rum ailum ln sem voru bkfr 248,8 ma.kr. ea 48,2% af lnunum. Vil g bija flk um a muna essa tlu egar lengra er komi.

A gengisbundin n hefu veri fr yfir me aeins 26,3% afsltti er ekki samrmi vi upplsingar skrslu fjrmlarherra um endurreisn viskiptabankanna. ar segir nefnilega bls. 30:

Mat eignanna miast vi oktbermnu 2008 en eim tma voru tugsundir gengistryggra lna bnkunum sem greitt var af og engum hafi blandast hugur um a vru gildir gerningar. Selabanki slands og FME hfu lti essar lnveitingar taldar og r hfu tkast um rabil. Um a leyti sem endanlega var gengi fr samningum vi gmlu bankana heyrust raddir um a gengistrygging lna kynni a vera lgmt. a atrii var eim tma umdeilt meal lgfringa og algjrlega raunhft a mehndla ll slk ln sem lgmt samningunum. Bent var a ll gengistrygg ln hefu veri afskrifu um meira en helming vi yfirfrslu eirra til nju bankanna, engin greining hefi fari fram lnaskilmlum m.t.t. lgmtis og tt svo fri a hluti eirra yri metinn gildur myndu kvi 18. gr. laga um vexti og vertryggingu nr. 38/2001 leia til ess a upphaflegur hfustll yri framreiknaur me vertryggum vxtum. (Leturbreyting MGN)

J, a er strmerkilegt a Hagfristofnun kemst a annarri niurstu en fjrmlarherra geri fyrir tpum 10 mnuum. Fjrmlarherra segir a "ll gengistrygg ln hefu veri afskrifu um meira en helming" mean Hagfristofnun segir a gengisbundin ln hafi bara veri fr niur um 26,3%. essi skilningur Hagfristofnunar var drgunum og spuru Hagsmunasamtk heimilanna t etta athugasemdum snum vi drgin. Stofnunin ks a svara essu ekki.

Ln sem ekki fru milli

Hagfristofnun kemur me upplsingar um lnin sem ekki fru milli:

  1. Kauping Mortage Institutional Investor Fund (KMIIF) tti vertrygg ln a bkfru viri114 ma.kr. (bi september og oktber).
  2. Kauping hafi lagt vertrygg fasteignaln og gjaldeyrisln inn Selabankann sem ve endurhverfum viskiptum. Bkfrt viri eirra september 2008 virist hafa veri 71 ma.kr. (tlur ekki ljsar, en sagt a bkfrt viri eirra hafi veri 52 ma.kr. janar 2010 eftir 19 ma.kr. niurfrslu. Skiptist 28 ma.kr. gengisbundin ln og 24 ma.kr. vertrygg ln.
  3. september 2008 voru baln a fjrh um 50 ma.kr. flutt balnasj fr Landsbanka slands og Glitni. Hagfristofnun segir a draga urfi au fr egar leita er a skringu mismuninum milli september og oktber. - Hafi veri fr yfir september, er rkrttast a lykta a au hafi veri tlum balnasjs september en ekki bankanna. Var veri a falsa bkhald bankanna ea kann Hagfristofnun ara skringu?
  4. Loks uru gengisbundin ln a upph 14 ma.kr. eftir gmlu bnkunum

Samkvmt essu fru ln a upph 249 ma.kr. ekki yfir nju bankana vi stofnun eirra.

Svigrmi vegna balna

Hagfristofnun kemst a eirri niurstu a svigrm vegna balna hafi veri 95 ma.kr., .e. 70,9 ma.kr. vegna vertryggra lna og 24 ma.kr. vegna gengistryggra lna. En er etta vegna allra lnanna sem voru gmlu bnkunum fyrir hrun? Nei, langt v fr. etta er vegna vertryggra lna sem voru a bkfru viri 248,6 ma.kr., en ln a bkfru viri 164 ma.kr. voru fyrir utan etta. 70,9 ma.kr. eru 28,5% af yfirfru upphinni. a er hrri upph en Hagsmunasamtk heimilanna hefur fari fram a veri leirtt! Raunar kemst Hagfristofnun a v sar skrslunni a krafa HH s upp 18,7%! Rtti upp hnd eir sem hafa fengi ennan afsltt.

Nst eru a gengisbundnu lnin. Ln a bkfru viri 89,1 ma.kr. voru fr yfir og nam afsltturinn 24,3 ma.kr. ea 26,3%! Eigum vi a tra v, a vertrygg ln hafi veri fr meira niur en gengistrygg? g segi bara: ttu annan betri? ess fyrir utan, eins og geti er a ofan, kemur fram skrslu fjrmlarherra um endurreisn viskiptabankanna, a "ll gengistrygg ln hefu veri afskrifu um meira en helming". J, ll, ekki sum.

ar sem g tti von v a menn reyndu a fela sig talnamengun, lagi HH a mnu frumkvmi 10 spurningar fyrir Hagfristofnun snemma vinnuferlinu. Ein spurningin er beint um etta efni, ar sem mr datt hug a reynt yri a menga talnaflruna me misvsandi ggnum:

6. skrslu fjrmlarherra um endurreisn viskiptabankanna er blasu 30 fullyrt a ll gengisbundin ln hafi veri fr yfir me yfir 50% afsltti. ska er eftir stafestingu v a etta s rtt. N ef svo er ekki tilfelli lnasafna heimilanna, hver er skringin v a skrsluhfundar fullyra etta? Ef etta er rtt, hvernig kemur a heim og saman vi 130 ma.kr. tluna a ofan?

(130 ma.kr. er tala fr Samtkum fjrmlafyrirtkja sem enginn skilur nema kannski SFF.)

Hagfristofnun svarai essari spurningu a sjlfsgu ekki.

Er svigrmi fullntt?

Jja, er komi a v a bera saman tlur. Stri dmur Hagfristofnunar er a svigrmi s fullntt ar sem Samtk fjrmlafyrirtkja segja a svo s ea v sem nst. Skring Hagfristofnunar er sem hr segir:

  • Eftirgjf balnum samkvmt 110% leiinni er 31,3 ma.kr. hj fjrmlafyrirtkjum! Ath. a inni eirri tlu eru lka sparisjirnir og lfeyrissjir, annig a talan hj bnkunum er lgri. San btir stofnunin vi a 4,6 ma.kr. hafi veri frir niur hj balnasji.
  • Niurfrsla vegna srtkrar skuldaalgunar er 6 ma.kr. - Hr er hvorki greint milli hvort skuldirnar eru baln ea arar skuldir n hva heyrir undir bankana og hva undir nnur fyrirtkin innan SFF.
  • Umreikningur gengislnum vegnahstarttardma nam a sgn SFF 101 ma.kr. essi tala er hvergi sannreynd og aftur er ekkert sagt til um hvernig skiptingin er milli fjrmlafyrirtkja.
  • Samtals gerir etta 144 ma.kr. sem bi er a fra niur baln hj fjrmlafyrirtkjum, balnasji og lfeyrissjum.

Vi lok essarar upptalningar hj Hagfristofnun segir lok 2. kafla bls. 11:

Samanlagar niurfrslur bankanna eru v nokku umfram ann mun sem fram kemur viri balna september og oktber 2008. Af v m ra a a svigrm sem veri hafi til a fra niur baln hj bnkunum hafi egar veri ntt og rflega a. Srstaklega etta vi um gengisbundin ln, enda var vi stofnun nju bankanna ekki gert r fyrir ru en a au ln vru lgleg.

Skoum etta nnar:

  1. Bankarnir rr fengu afsltt upp 95 ma.kr. vegna balna, ar af 71 ma.kr. vegna vertryggra lna og 24 ma.kr. vegna gengistryggra lna.
  2. Bkfrt viri gengistryggra balna bankanna riggja var 103,1 ma.kr. lok september 2008, af eim uru 14 ma.kr. ln eftir gmlu bnkunum, annig a ln a bkfru viri 89 ma.kr. voru fr yfir tveimur frslum.
  3. ll fjrmlafyrirtki, balnasjur og lfeyrissjir hafa frt niur ln (nnur en blaln) um 144 ma.kr. og ess vegna er svigrmi bi.

Ef etta er fagmennskan sem vigengst hj Hagfristofnun, legg g til a skipt veri um starfsli.

  1. Niurfrsla sem tt hefur sr sta vertryggum balnum bankanna er allra hsta lagi 37 ma.kr., en lklega umtalsvert lgri. g tla leyfa mr a giska innan vi 30 ma.kr. Eftir eru v rflega 40 ma.kr.
  2. Af essum hmarki 30 ma.kr. var lklega hluti vegna lna voru eigu KMIIF og nnur sem fluttust til balnasjs. S hluti niurfrslunnar verur v ekki tekinn af svigrmi bankanna, heldur lendir hann eigendur lnanna, .e. LS og KMIIF. S etta rttum hlutfllum, skrifast 12 ma.kr. ara eigendur en bankanna og bankarnir hafa v aeins ntt 18 ma.kr. af svigrminu a lkka vertrygg ln sinni eigu.
  3. Gengisbundin ln sem fr voru yfir voru a bkfru viri 89 ma.kr. Ekki er nokkur mguleiki a au standi fyrir 101 ma.kr. niurfrslu. Bankarnir fengu, a sgn Hagfristofnunar, 24 ma.kr. afsltt, en samkvmt skrslu fjrmlarherra fengu eir a minnsta kosti 44,5 ma.kr. afsltt. Hagfristofnun gerir heldur enga tilraun til a reikna vaxtahagna bankanna vegna hrifa rna Pls laganna, en mrgum tilfellum fengu lntakar nnast enga lkkun lnum snum. Hvort sem bankarnir notuu alla essa 24 ma.kr. ea ekki er allt umfram 24 ma.kr. utan svigrmsins. Aljagjaldeyrissjurinn lagi hfu herslu a ekki mtti fra afsltti milli lnaflokka og v m ekki fra afgang af afsltti vegna vertryggra lna yfir gengisbundin ln.

Mn niurstaa er v a svigrmi hefur ekki veri fullntt. Raunar er langur vegur a a hafi veri fullntt. Mia vi a sem a ofan segir, eru bankarnir lklegat bnir a nta annars vegar 24 ma.kr. (mr finnst talan vera of h) af svigrmi vegna gengisbundinna lna og 18-19 ma.kr. vegna vertryggra lna. Alls hafa bankarnir v ntt 42-43 milljara af svigrminu og eftir eru 52-53 milljarar krna.

Eftir er a nta 52-53 milljara af svigrminu ea um 55% af v!

Spurningar sem ska var svara vi

A lokum vil g birt hr spurningarnar sem ska var eftir a Hagfristofnun svarai og setti g mitt mat v hvort eim hafi veri svara.

1. Hvaa ln heimilanna frust fr gmlu bnkunum til eirra nju? - essari spurningu er ekki svara.
2. Hver var upph einstakra lnaflokka hj hverjum banka um sig, annars vegar bkfrt ver gamla bankanum og hins vegar gangviri/raunviri nja bankanum vi yfirfrslu? .e. hvaa afsltt fkk hver og einn banki af mismunandi flokkum tlna til heimilanna (samkvmt tlnaflokkun Selabanka slands)? - essari spurningu er bara svara a hluta.
3. Hvaa ln heimilanna uru eftir hj gmlu bnkunum og hvert var bkfrt viri eirra 30/09/2008 og hvert er bkfrt viri eirra nna? - essari spurningu er bara svara a hluta.
4. hagtlum Selabanka slands kemur fram a ln heimilanna lkkuu umtalsvert milli talna september og san lok oktber 2008? Hver er skringin essari lkkun milli mnaa, .e. hve str hluti er vegna lna sem frust milli gmlu og nju bankanna og hve str hluti er ln sem uru eftir gmlu bnkunum og eru v ekki inni tlu S vegna oktber? - essari spurningu er svara a mestu leiti.
5. Samtk fjrmlafyrirtkja hafa fullyrt a ur gengistrygg ln hafi veri fr niur um 130 ma.kr. Hvernig er essi tala fengin? Hver eru hrif endurtreiknara vaxta essa upph? Eru endurtreiknair vextir inni 130 ma.kr. ea utan? Hvernig breyttist (tla) heildargreislufli (tekjustreymi) fjrmlafyrirtkjanna fyrir og eftir endurtreikning? - essari spurningu er ekki svara.
6. skrslu fjrmlarherra um endurreisn viskiptabankanna er blasu 30 fullyrt a ll gengisbundin ln hafi veri fr yfir me yfir 50% afsltti. ska er eftir stafestingu v a etta s rtt. N ef svo er ekki tilfelli lnasafna heimilanna, hver er skringin v a skrsluhfundar fullyra etta? Ef etta er rtt, hvernig kemur a heim og saman vi 130 ma.kr. tluna a ofan? - essari spurningu er ekki svara.
7. Samkvmt Creditor Report Kaupings fr febrar og fram gst 2009, voru lnasfn a bkfru viri 1.410 ma.kr. fr yfir til Nja Kaupings 456 ma.kr. ska er eftir stafestingu a etta s rtt tala og ef ekki hver hn var raun og veru? Ef hn var ekki essi tala, er ska eftir a vita hver talan var. - essari spurningu er ekki svara.
8. svari fjrmlarherra vi fyrirspurn Gulaugs rs rarsonar sem birt var 14. september sl. eru birtar tlur um stu lnasafna stofnefnahagsreikningi nju bankanna. ska er eftir upplsingum um a hvernig ln heimilanna skiptast niur flokka samkvmt tlnaflokkun S. - essari spurningu er bara svara a hluta og ekki er vitna fyrirspurn Gulaugs rs skrslunni.
9. Fjrmlafyrirtkin hafa fullyrt a afskriftir eirra vegna lna heimilanna nemi yfir 160 ma.kr. Hve str hluti essara afskrifta er leirtting bkhaldi fyrirtkjanna vegna lgbrota, hver str hluti er hluti af eim afsltti sem fkkst af lnasfnunum vi flutning eirra og hve str hluti er niurfrsla gangvirtu hfustli eins og hann var skrur vi flutning nju bankana? - essari spurningu er ekki svara.
10. Fjrmlafyrirtkin hafa fullyrt a afskriftir hafi numi 160 ma.kr. Hafa arar afskriftir tt sr sta, .e. svo dmi s teki lnum heimilanna, sem uru eftir hj gmlu bnkunum? Er einhver hluti essara 160 ma.kr. vegna afskrifta lnum sem enn eru eignasfnum gmlum bankanna og hve str hluti, ef svo er? - essari spurningu er ekki svara.


mbl.is Lklegt a rki myndi bera kostna vi niurfellingu skulda
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lrisleg umra verur a eiga sr sta

gr ttu sr sta umrur Alingi um hvort draga eigi til baka kru hendur Geir H. Haarde. g viurkenni a fslega, a g fylgdist ekki me umrunni og kaus frekar a horfa handbolta en frttir. g er v gjrsamleg mengaur af eirri umru sem ar tti sr sta.

Til a byrja me vil g segja, a mr finnst hugmyndin galin. Tekin var kvrun af Alingi september 2010 a fela kruvaldinu a skoa hvort ftur vri fyrir v a kra Geir H. Haarde fyrir landsdm grundvelli kvi laga um rherrabyrg. Saksknari Alingis kva eftir a hafa rannsaka ggn mlsins, a rtt vri a hfa ml grundvelli 6 kruatria og a var gert. Landsdmur kom saman, mli dmteki og kvei var a fjgur kruatrii vru dmtk.

Hfum huga, a kruvaldi, .e. saksknari Alingis, m ekki leggja fram kru nema a lkur sakfellingu su taldar mjg miklar. Saksknari taldi svo vera um sex atrii, en verjandanum tkst a f tveimur eirra vsa fr dmi. Eftir standa fjgur atrii sem Landsdmur leit a ekki vri haldbr rk fyrir frvsun. a eitt tti a senda au skilabo til krandans mlinu, .e. Alingis, a um rttmta kru s a ra.

Tillaga Bjarna Benediktssonar um falli veri fr kru eftir a Landsdmur er binn a komast a v, a kran s rttmt, er eins galin og hgt er a hugsa sr. Mli hefi liti ruvsi vi, ef tillagan hefi komi ur en niurstaa frvsunarkrfunnar var ljs ea bara ur en mli var dmteki. A tla a grpa inn nna er eins og a Alingi breyti lgum afturvirkt svo ml sem er fyrir hrasdmi veri lti niur falla, ar sem ur lglegt athfi er allt einu lglegt.

En gott og vel, ingslyktunartillagan er komin fram. er a rttur hvers ingmanns a tillaga hans fi inglega mefer. Um a snast m.a. ingskp fyrir utan a stjrnarskrin tilgreinir rtt alingismanna til a leggja fram lyktanir. Hversu vitlaus lyktun er, a mati annarra ingmanna, Bjarni Benediktsson stjrnarskrrvarinn rtt til a leggja fram essa tillgu. kemur a ingskpun (lg nr. 55/1991), en um mefer ingslyktana er fjalla 45. gr. ar segir m.a.:

Er fyrri umru er loki gengur tillagan til sari umru og eirrar nefndar er forseti leggur til. Atkva skal leita ef einhver ingmaur skar ess, svo og ef nnur tillaga kemur fram um til hvaa nefndar mli fari.

arna segir hreint t a eftir fyrri umru skal inglyktunartillaga gagna til nefndar, sem san vinnur me mli fram.

Undir essa mlsmefer gangast alingismenn, egar eir setjast ing. a er v ekkert sorglegt vi a a mli hafi fari essa lei. Raunar m frekar segja, a hin rkstudda dagskrrtillaga um frvsun mlsins, hafi veri afr a venjum og hefum sem birtast ingskpum.

Vilji einhver hluti ingmanna ekki, a ingslyktunartillaga Bjarna Benediktssonar komist til sari umru og ar me atkvagreislu, er ekkert anna en a setjast mli nefndinni. Mrg dmi eru um a mlum hefur veri stungi undir stl, .e. au mist ekki tekin til umru nefndum ea au ekki afgreidd r nefndunum. tli etta su ekki rlg 95% allra ingmannamla.

vi sum ekki ll sammla v a einhver umra urfi a eiga sr sta, er a samt lrislegur rttur hvers og eins a ra mlin.

Versta sem getur gerst fyrir lrislega umru er a hn eigi sr ekki sta.

(Bara til a hafa a hreinu, hef g ekki teki neina afstu til kruatria og er essari frslu ekki a fjalla um kruna sjlfa. essi frsla er um efnismefer.)


mbl.is Afstaa til landsdmsmlsins ekki ljs
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (21.12.): 3
  • Sl. slarhring: 8
  • Sl. viku: 154
  • Fr upphafi: 1571516

Anna

  • Innlit dag: 3
  • Innlit sl. viku: 133
  • Gestir dag: 3
  • IP-tlur dag: 3

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Des. 2014
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband