Leita frttum mbl.is
Embla

Bloggfrslur mnaarins, september 2014

Undanfari hrunsins

17. september voru 6 r fr falli Lehman Brothers. Sumir fyrrverandi stjrnendur Kaupings, Glitnis og Landsbanka slands hafa kennt falli Lehman Brothers um hruni slandi. g held hins vegar a engum ru dettur hug a lta til tlanda eftir hfustu falls slensku bankanna.

Fyrir sem eru bnir a gleyma, eru mgulega bnir a gleyma, enda langt um lii (ea annig), langar mig a rifja upp nokkra hluti sem koma fram einhverjum af eim 1400 blasum sem skrsla rannsknarnefndar Alingis var a lokum prentuu formi. Mn skoun hefur alltaf veri, a megin skin hruninu liggi hj vanhfum stjrnendum og eigendum bankanna. Einstaklingum sem hldu a rekstur banka snerist um a vera "snilli", taka httu, leika sr me f annarra, blekkja, svindla, sniganga lg, segja rangt fr, fegra bkhald og vkja sr undan byrg. (Bti vi ef g hef gleymt einhverju.) msar stur liggja hj rum, en endanleg byrg rekstri bankanna og falli eirra liggur hj hpi innan vi 30 einstaklinga.

Tkum etta li fyrir li:

"Snillarnir": Ja, eir voru svo miklir snillingar a fimm rum byggu eir upp banka sem x eim upp yfir hfu og fll me braki og brestum. essum tma tkst eim a einkava hagna essara banka og jnta tapi. Bakreikningurinn sem almenningur fkk er ekki undir 1.500 milljrum krna. Hagnaurinn sem eim tkst a koma undan var hugnanlegur, enginn viti a me vissu.

htta: Allir stu menn bankanna hafa viurkennt a bankarnir hafi veri httusknir, en a sem meira var, a eir voru nnast gjrsamlega fyrirhyggjulausir. g tla a gefa Kaupingi og Glitni prik fyrir a hafa innlnssfnun sna erlendum dtturflgum og Landsbankanum fyrir a hafa fari a sta me innlnssfnunina Englandi. En ar me eru upptalin au atrii sem g get tali til fyrirhyggju. Landsbankamenn vissu hins vegar ekki hvenr tti a htta og a vegur margfalt mnushliina. Allir bankarnir tku fordmalausa og glpsamlega httu tlnum til eignalausra eignarhaldsflaga, flestra eigu strstu eigenda bankanna ( mrg hafi ekki haft neinn skilgreindan eiganda ea nnast ttu sig sjlf). Sama hvert er liti, allt gekk t a taka afsakanlega httu, eins og einstaklingur sem setur allt undir einn lit rllettu. Stundum unnu eir, en ansi oft fr illa. egar illa fr, var lagt tvfalt undir nst, stainn fyrir a taka nokkur skref til baka. tln bankanna til eignarlausra (og a v virtist, eigendalausra) eignarhaldsflaga er nttrulega kapiltuli taf fyrir sig, ar sem peningum var dlt t, eins og enginn vri morgundagurinn, til fjrfestinga gegn um svo kllu SPV n ess a nokkru staar kmi fram hver tti flagi, a a tti einhverjar arar eignir, stist httumat (sem var vst lagaskylda) ea bara einhverjar lkur vru a sti undir greislu lnanna. Str hluti tlna var kluln me einum gjalddaga framtinni og ekki einu sinni vaxtagreislu lnstmanum. Ln sem ekki var vita hvort nokkru sinni yru greidd og oftar en ekki framlengd me ru klulni. Af hverju menn hfu fyrir v a fra essar gjafir inn bkur sem ln, skil g ekki. etta voru j ekkert anna en gjafir.

Leika sr me f annarra: Landsbankamenn f nttrulega 10 einkunn fyrir ennan tt. egar lnsfjrmarkair lokuust bankann, var keyrt fullt a safna innlnum byrg slendinga. eir margflduu innln sn Bretlandi og ltu ekki ar vi sitja, heldur hfu innln Hollandi vori 2008. mttu eir vita a mikla lkur voru falli bankans. Svo m ekki gleyma skuldabrf sem gefin voru t um allan heim. Eigendur eirra sitja uppi me grarlegt tap, sem eir aldrei btt. Mr finnst trlegt, a essi ailar hafi ekki dregi stjrnendur bankanna fyrir dmstla, en a er eirra ml.

Blekkingar: Listinn yfir blekkingarnar er ansi langur skrslu RNA. g veit eiginlega ekki hvar a byrja. Selabanki slands var blekktur me tgfu "starbrfa" sem bankarnir "keyptu" hver af rum og lgu sem tryggingar. Auvita tti S ekki a falla fyrir essu, en hann geri a og a rannsknarefni t af fyrir sig. Selabanki Evrpu var blekktur me sama trixi og einnig Selabanki Lxemborgar. rsreikningar bankanna greindu rangt fr strum httum, tengslum strra lntaka, eiginfjrstu (vegna lna vi kaup hlutabrfum bnkunum), krosseignatengslum, vanskilum og ekki var ger grein fyrir lklegum greislum klulna, flest benti til ess a engin greislugeta var bak vi au.

Svindl: Mia vi skrslu RNA, reyndu menn allt til a svindla kerfinu. Hef g ur bent nokkur af eim atrium. "starbrfin" voru ein svsnasta aferin til ess. Kauping gaf t velaus skuldabrf og "seldi" Landsbanka og Glitni. Landsbanki gaf t velaus skuldabrf og "seldi" Kaupingi og Glitni. Glitnir gaf t velaus skuldabrf og "seldi" Kaupingi og Landsbanka. egar etta var stoppa, "keypti" Icebank brfin og notai viskiptum vi Selabankann, Landsbankinn Luxemborg "keypti" brfin og notai viskiptum vi Selabankann Luxemborg og bankarnir notuu "starbrf" hvers annars viskiptum vi Selabanka Evrpu. Menn misnotuu illilega traust milli fjrmlastofnana, burtu skrifaar reglur, fru svig vi lg, vegna ess a eir geru ekki a eina rtta, sem var a ganga a veum sem eigendur eirra hfu sett fyrir ttektum r sparibaukunum snum.

Lagasniganga: slensk lg um fjrmlamarka voru/eru holtt eins og svissnesku ostur. etta hafa fjrmlafyrirtki ntt sr t ystu sar. Menn drgu lgin sundur og saman, vefengdu allt sem eim st, komu me frjlslegar tlkanir, sendu hersveitir lgfringa eftirlitsaila og svona mtti lengi telja. Allt eim tilgangi a getafari snu fram. g skil t.d. ekki hvernig tveir menn, sem eiga saman 48,5% hlut Landsbanka slands hf. geta talist skyldir ailar. Ltum vera a eir su fegar og eru v blskyldir. Ea a me v a fra Haga t r Baugi inn 1998 ehf. sem san er frt undir Gaum, sem Baug, veri Hagar og Baugur skyld flg. Mr er alveg sama tlka hafi mtt slensk lg, annig a svona leikfimifing hafi tt a flgin voru skyld, var agerin sem slk lagasniganga og ekki bara lagasniganga, heldur var veri a svindla krfuhfum Baugs. Tilgangurinn me kvinu um strar httur var a koma veg fyrir a of str hluti tlna banka fri smu krfuna, smu stru krfuna.

Anna strt atrii lagasnigngu var a "selja" eigin brf til leppflaga, sbr. Stm. etta er lgleg lei til a komast framhj takmrkun str eignarhlutar sem fyrirtki m eiga sjlfu sr.

Segja rangt fr: Ekki arf a fletta mrgum blaagreinum fr v 2006-8 til a sj, a stjrnendur bankanna ttu einstaklega erfitt me a segja sannleikann. eir voru svo sem ekki einir um a og fllu nnast allir stjrnmlamenn jarinnar gryfju og selabankastjrar.

Fegra bkhald: Allar slitastjrnir hafa fengi endurskounarfyrirtki til a fara yfir rsreikninga hrunbankanna aftur tmann. essum skrslum um rsreikningana gefur a lta alvarlegar viringar um flsun bkhalds. Gengur svo langt a einum af endurskoendum bankanna riggja var stefnt til a greia 100 milljara skaabtur vegna rangs uppgjrs.

Ekki arf nema brot af essum atrium a sannast, til a hgt vri a stefna stjrnendum og ar me stjrnarmnnum hrunbankanna fyrir alvarleg glp starfi. a sem g fura mig mest , a ekki hafi veri krt fyrir fleiri atrii, en reyndin er. a getur ekki veri, a lglegt s a blekkja rj selabanka me eim htti sem gert var. mnum huga var hr ekkert um neitt anna en fjrsvik a ra. Niurstaan var mrg hundru milljarar fengust a lni, sem aldrei hefi tt a veita a lni og selabankarnir rr tpuu hum upphum. Nei, menn eru svottan aumingjar, a eir lta etta gott heita, v mlskn myndi a sjlfsgu afhjpa fski hj essum selabnkum vi lnveitinguna.

Lokaor

a getur vel veri a fall Lehman Brothers hafi veri sasti naglinn lkkistu Kaupings, Glitnis og Landsbanka slands, en hfum huga a ur voru bankarnir sjlfir bnir a negla alla hina. Skrsla RNA opinberar vanhfni stjrnenda bankanna riggja til a vera snum strfum, grgina sem rei ar hsum, spillinguna sem vigekkst egar strir eigendur litu bankana sem sna prvat sparibauka, blekkinguna sem vihf var til a fela vonda stu og lgbrotin sem framin voru egar menn reyndu a bjarga andlitinu.

a versta vi uppgjri hruninu er a a hefur ekki tt sr sta. Bandarkjunum eru bankar sektair um har fjrhir. slandi borgar launaflk fyrir tjni. slandi er hsni teki af flki, rtt fyrir a bankarnir hafi broti lg. slandi er krfurtturinn hrri neytendartti. sland er eina landi heiminum, ar sem neytendur vera a stefna fjrmlafyrirtkjum til a n fram rttltinu. Annars staar eru a stjrnvld sem taka af skari. a er vegna ess, a slandi eru stjrnvld handbendi fjrmlavaldsins og voga sr ekki a skera hr hfi ess.


Rafrn skilrki og ryggi snjallsma

Einhvern veginn hefur a atvikast a kvei hefur veri a krefjast notkunar rafrnna skilrkja vegna leirttingar rkisstjrnarinnar vertryggum lnum heimilanna. Mr finnst a svo sem ekki vitlaus hugmynd, enda kom g a stofnun Aukennis hausti 2000 sem rgjafi undirbningstma og eftir a fyrirtki var stofna.

Kostir rafrnna skilrkja vi aukenningu eru miklir, en au eiga sr lka takmarkanir. Eins og ll nnur skilrki, er ekki ruggt a s sem notar skilrki s s sem hann segist vera. a eru bara meiri lkur a svo s en vi varandi msar arar aferir.

Lg 28/2001 um rafrnar undirskriftir

Um rafrnar undirskriftir voru sett lg nr. 28/2001. Valgerur Sverrisdttir, verandi viskiptarherra, hafi forgngu um setningu eirra laga. lgunum er 2. gr. msar skilgreiningar hugtkum. Eitt eirra er hugtaki "fullgild rafrn undirskrift". a er skilgreint eftirfarandi htt:

Fullgild rafrn undirskrift: tfr rafrn undirskrift sem er studd fullgildu vottori og ger me ruggum undirskriftarbnai.

Til a undirskrift s fullgild, verur hn a uppfylla tv skilyri. Anna er a hn s studd fullgildu vottori og hitt a hn s framkvmd me ruggum undirskriftarbnai.

IV. kafla laganna er fjalla um ruggan undirskriftarbna. Krfur til hans eru nokku stfar, .e.:

ruggur undirskriftarbnaur skal tryggja a undirskriftarggnin.

a. geti eingngu komi einu sinni fram,

b. veri me hlisjn af elilegum ryggiskrfum ekki brotin upp og

c. su varin me fullngjandi htti gegn notkun annarra en undirritanda.

Eru snjallsmar ruggur undirskriftarbnaur?

N hefur veri lagt til a flk noti rafrn skilrki SIM-kortum snjallsma til a veita rafrnt samykki sitt rstfun hrra fjrha. v er haldi fram a veflykill Rkisskattstjra ea svo nefndur slykill tryggi ekki msa ryggistti, sem rafrn undirskrift ger me notkun rafrns skilrkis veitir. Um etta hef g tvennt a segja:

1. Rafrn skilrki ar sem notaur er ruggur undirritunarbnaur eru besta aferin vi aukenningu, ar sem krafist er hrekjanleika, rekjanleika, eins mikla fullvissu og hgt er a vikomandi s s sem hann er n ess a vikomandi s vistaddur eigin persnu. Notkun rafrnna skilrkja hefur v tvra yfirburi fram yfir veflykil Rkisskattstjra og slykil, egar notkunin er ger me ruggum undirskriftarbnai.

2. Snjallsmar uppfylla ekki krfur sem gerar eru til ruggs undirskriftarbnaar. A.m.k. ekki eins og velflestir snjallsmar eru uppsettir. Smi er eli snu galopi tki, sem allir geta sett sig samband vi. Munurinn snjallsma og gamaldagssma, jafnvel gamaldags farsma, er a eldri ger sma, gerist lti sem ekkert nema handhafi smatkisins ahafist eitthva lka. Svo er ekki me snjallsma. Snjallsmar eru tlvur me mikla virkni n vitundar handhafa smtkisins. snjallsma eru stugt gangi smforrit (apps) sem eru hreinlega a njsna um ferir og gerir ess sem ber smann, skoa innihald skra sem geymdar eru smanum og teljandi ara hluti, sem g er ekki viss um a flk kri sig um a vita af. Fstir snjallsmar eru bnir dulkun, vrusvrn ea eldveggjum sem gera galopna fyrir hnsni hvers sem dettur hug a tengjast smanum gegn um hnsniforrit. Nlega birtist frtt um gervifarsmasenda v og dreif Bandarkjunum og er giska a essir sendar su notair til a fylgjast me notkun farsma og ferum handhafa eirra. Fram kom frttinni, a etta hafi uppgtvast eftir a marka komu snjallsmar sem vruu vi ef smarnir vru skannair.

Snjallsmar vs tlvur

Mikill munur er notkun rafrnna skilrkja einmenningstlvu og snjallsma. Tlvan myndi flestum tilfellum teljast ruggur undirskriftarbnaur, mean snjallsminn uppfyllir au skilyri sjaldnast. Vissulega eru til tlvur sem ekki eru ruggur undirskriftarbnaur og sama htt eru til snjallsmar sem eru ruggur undirskriftarbnaur. Einn megin munurinn tlvu, hn vri ekki ruggur undirskriftarbnaur og snjallsma sem slkt vi, er a snjallsmann er stugt veri a skanna mean a ekki vi um tlvuna. Hver einasti farsmasendir svi, ar sem snjallsminn fer um, hann skannar smann. Hann skannar ekki innihald hans, en samskiptum vi smann. essu til vibtar, eru margir smar me opi rlaust nettengi (wi-fi) ea Blue-tooth tengi. Ekki arf v miki a gerast til ess, a prttnir ailar geti dreift vrum til strs hps snjallsmanotenda.

kemur a rum mun notkun rafrnna skilrkja snjallsmum og tlvum. Rafrna skilrki er geymt SIM-korti snjallsmans, en kort sem srstaklega er tengt vi tlvuna fyrir notkun. vra snjallsma hefi v agang a skilrkinu (vri a tilgangur hennar) mean sminn er notkun. Hn gti fylgst me notkun skilrkisins og ess vegna hermt eftir henni. Rafrna skilrki tlvunni er hins vegar bara tengt stutta stund einu (mia vi a a s rgjrva greislukorts). Eftir a er a teki r sambandi og v getur vra tlvunni ekki nota sr a.

Arar aferir vi undirritun

g get alveg teki undir a a veflykill Rkisskattstjri ea slykillinn eru ekki ruggustu aferirnar vi a aukenna rafrnt einstakling. g s hins vegar ekki a essar aferir su neitt veikari, en a nota rafrn skilrki snjallsma. Auvelt vri a bta inn vibtar stafestingarli, svo sem a senda kta sms-skeyti, tlvupsti ea vefbanka vikomandi. Vissulega mtti lka gera a til a auka ryggi rafrnna skilrkja snjallsmum. Me slkri vibt myndi g leggja a jfnu a nota rafrn skilrki gegn um snjallsma og a nota veflykil skattastjra ea slykilinn.

Rafrn skilrki framtin

Svo ekkert fari milli mla, tel g rafrn skilrki framtarafer til ess a efla rafrna stjrnsslu. Kostir eirra eru tvrir fyrir sem vilja einfalda og auvelda samskipti. g er lka sannfrur um, a framtinni munu snjallsmar upp til hpa uppfylla krfur til ruggs undirskriftarbnaar. S tmi er ekki kominn nema fyrir brotabrot af snjallsmum sem eru notkun. Ea tti g a segja fyrir nema brotabrot af snjallsmaeigendum. g held nefnilega a mun fleiri snjallsmar hafa mguleika stillingum og uppsetningu bnaar, sem geru a ruggum undirskriftarbnai, en eir sem nta essa eiginleika.

J, g er paranoid egar kemur a ryggismlum

Bara svona lokinn. Mr myndi ALDREI detta hug a nota snjallsma til a framkvma millifrslur bankareikningi. g nota snjallsmann minn yfirhfu ALDREI til a opna vefbankaagang. g efast ekki um a etta er ofsalega handhgt, en lka strvarasamt. g er ryggissrfringur og mr er borga fyrir a vera paranoid egar kemur a ryggismlum, svo i hin geti veri aeins ruggari v sem i geri hinum nettengda heimi fjarskiptanna.

Vibt:

Mr finnst a umhugsunarvert og mgulega varhugavert, a stefna eigi 69.000 einstaklingum t a a nota rafrnar undirskriftir vegna leirttingu lnanna. stan er einfld:

Er komi tryggt dmafordmi fyrir v a slk undirskrift s tekin gild? N ver g a lsa yfir vanekkingu minni hva etta varar. g tel v nausynlegt a f r v skori a slkt dmafrdmi s fyrir hendi. S a ekki til staar, getur a haf alvarlegar afleiingar, ef Hstirttur kmist a v a einhverjir annmarkar su framkvmdinni.


a sem ekki er sagt vi lntku

Fr v lit EFTA-dmstlsins kom fimmtudaginn 28. gst, hefur loksins komist af sta alvru umra um blekkinguna og rugli sem er samfara vertryggum hsnislnum. g hef svo sem reynt a gaspra um etta ml nokkur r. Hef mtt fund ingnefndar, ar sem vertryggingin var til umru, flutti erindi um lit meirihluta vertryggingarnefndar sem Alingi setti ft 2010, fjalla um hrif vertryggingarinnar opnum borgarafundi Hsklabi, flutt erindi hj Rtar-klbbum, Lions-klbbum, nokkrum flgum Sjlfstismanna, Reykjavkurflagi VG og loks mistjrnarfundi Framsknar, fyrir utan nokkurn slatta af bloggfrslum.

Sagt er a dropinn holi steininn og segja m a steininn s farinn a leka illilega. Fyrst voru sett n neytendalnalg, ar sem ger er skrari krafa en ur um framsetningu greislutlunar. Nst vaknai Neytendastofa af vrum blundi og rskurai a greislutlun slandsbanka uppfyllti ekki skilyri. San komu umsagnir Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) og framkvmdastjrnar ESB um spurningarnar sem vsa var til EFTA-dmstlsins. Og fimmtudaginn skilai EFTA-dmstllinn af sr liti byggt tilskipun 93/13/EBE. Niurstaa mn er einfld: Kerfi er hruni!

Vertrygging er eli snu rttmtur skilmli

3. gr. tilskipunar 93/13/EBE segir:

1. Samningsskilmli sem hefur ekki veri sami um srstaklega telst rttmtur ef hann, rtt fyrir skilyri um ga tr, veldur umtalsveru jafnvgi rttinda og skyldna samningsaila samkvmt samningnum, neytanda til tjns.

Spurningin, sem vi urfum a velta fyrir okkur, er einfld: Er ea getur vertrygging veri sanngjarn/rttmtur samningsskilmli?

egar meta hvort skilmli er rttmtur, arf a skoa hvernig hann virkar. Vertryggingin er lmskur andskoti. Hn virkar annig, a mean verblga er yfir 2,5% fyrir 40 ra ln, hkka eftirstvar lnsins vi hverja afborgun ar til langt er lii lnstmann. Ef mia er vi fasta 2,5% verblgu, n eftirstvarnar hsta punkti eftir 289 mnuina og fara ekki undir upprunalega lnsfjrh fyrr en vi greislu nmer 440, .e. egar nrri v 92% af lnstmanum er a baki. Mia vi 10 m.kr. ln upphafi og 5,1% vexti (sem algengir voru 10. ratugnum) og 2,5% verblgu fyrir mnui sem verblga er ekki ekkt fyrir, vri bi a greia 68,7 m.kr. ur en byrja er a greia upprunalegan hfustl lnsins niur!!! ar sem mjg sjaldgft er, a lntakar greii af 40 ra lni allan lnstmann, er lklegast a upprunalegi lntakinn greii aldrei neitt af upprunalega hfustl lnsins. Hann er alltaf bara a greia vexti af upprunalega hfustlnum, uppsafnaar verbtur af hfustlnum og vibttum verbtum (.e. verbtur verbtur verbtur verbtur...) og vexti af essum verbtum.

Mynd 1 snir run 10 m.kr. 40 ra lns sem teki var jn 1988 og greitt hefur veri af samrmi vi kvi skuldabrfs allan tmann. Verblgutlur eru raunverulegar fr lntkudegi og fram til sasta gjalddaga gst 2014. Eftir sustu gjalddagagreislu voru eftirstvar lnsins 24,6 m.kr. rtt fyrir a egar vri bi a greia 36,6 m.kr.! (Vinstri s snir upph eftirstva, en s hgri upph afborgunar og vaxta.)

Spyrja m sig hvort a teljist rttmtur skilmli, egar a tekur lntaka um 2/3 lnstmans a komast ann punkt a eftirstvar lnsins fara a lkka. Hva a 92% lnstmans li ur en eftirstvar eru komnar niur fyrir lnsfjrhina.

mnum huga eru vertrygg ln ekkert anna en svikamylla, en hr er spurningin hvort vertryggingarkvi lnanna geti talist rttmtur skilmli. Til ess a svara v, arf a bera saman virkni breytilegra vaxta og vertryggingar. Munurinn er mjg einfaldur. Vertrygging btir sjlfkrafa kostnai lntaka n ess a hann geti neitt vari sig. Lnin eru annig, a lntaki er fastur me kvena, umbreytanlega skilmla og egar stugleiki gerir vart vi sig, leggst kostnaurinn af stugleikanum, .e. hkkun vimiunarvsitlunnar, sjlfkrafa eftirstvar lnsins. egar vextir eru breytilegir, breytast eir eftir og samkvmt neytendalnatilskipun ESB, ber a tilkynna lntkum um slka hkkun og gefa eim fri a endurfjrmagna ln sem vera fyrir hrifum vaxtabreytingum. a er v mun flknari ager fyrir lnveitanda, a skila hkkun breytilegra vaxta inn lnskostna, en hkkun sem verur vegna vertryggingar. egar vextir eru breytilegir bera v bir samningsailar httu af stugleika, en bara annar egar vertrygging er annars vegar. a er v mitt mat, a vertrygging s rttmtur skilmli stugleika, en tmum stugleika, s hn ekki rttmt. Og kemur a liti EFTA-dmstlsins:

87 Meginreglur um mat v hvort tiltekinn samningsskilmli teljist rttmtur er a finna 3., 4. og 5. gr. tilskipunarinnar. Samkvmt tilskipuninni telst samningsskilmli rttmtur ef ekki hefur veri sami srstaklega um hann og skilmlinn veldur rtt fyrir skilyri um ,,ga tr, umtalsveru jafnvgi rttinda og skyldna samningsaila samkvmt samningnum, neytanda til tjns.

A lntaki, sem tk 10 m.kr. ln ri 1988, skuli urfa a greia 68,7 m.kr. ur en hann byrjar a greia niur lni sjlft, ber vott um miki jafnvgi milli samningsaila. Hefi etta ln veri me 10% fstum, vertryggum vxtum, hefi heildarlntkukostnaur ori 40,8 m.kr. Heildarkostnaur vertrygga lnsins mia vi 2,5% verblgu fyrir ann tma sem verblga er ekki ekkt, er aftur 77,4 m.kr. mnum huga er vertryggingin neytandanum nnast alltaf til tjns og ess vegna verur hn a teljast rttmtur skilmli skilningi 3. gr. tilskipunar 93/13/EBE.

40_ara_ver_tryggt_lan_-_raunthroun_1244992.jpg

Greislutlun fegrar myndina og uppfyllir ekki krfur tilskipunar ESB

Myndin a ofan er hins vegar ekki s sem dregin er upp vi lntku. Hn ltur allt ruvsi t. Samkvmt henni ttu eftirstvar lnsins eftir gst gjalddagann a vera 5,8 m.kr. ea 18,8 m.kr. lgri og uppsafnaar greislur 5,8 m.kr. Mismunur upp 30,8 m.kr. Greislutlunin er v blekking. Hn er ekki einu sinni glansmynd. Hn er hrein lygi.

Mynd 2 snir sama ln, en nna er bi a bta vi greislum samkvmt greislutlun, eins og hn hefi birst lntaka ri 1988, ef ger hefi veri greislutlun mia vi 0% verblgu.

40_ara_ver_tryggt_lan_-_raunthroun_mv_grei_sluaaetlun.jpg Brna lna og s lillabla sna bar run eftirstva, grna og ljs bla sna run afborgana og sustu tvr sna run vaxta. (Lnur sem sna sama hlut byrja sama punkti.) sarnir skiptast eins og mynd 1 me eftirstvarnar vinstra megin og afborganir og vexti hgra megin.

Ljst er af mynd 2, a greislutlun er ekki marktk. Hn gerir ekki tilraun til a sp fyrir um run afborgana, enda gti etta alveg eins veri vertryggt jafngreisluln, eins og vertryggt jafngreisluln.

EFTA-dmstllinn sagi aftur svari vi spurningu nr. 3:

124 Hva spurninguna sjlfa varar verur fyrsta lagi a hafa huga a a eitt a teki s fram skuldabrfinu a skuldbindingin s vertrygg og tilgreint s vi hvaa grunnvsitlu verbreytingar skuli miast ir ekki a telja urfi samningsskilmla srstaklega umsaminn. ru lagi verur me sama htti a leggja mat ingu ess a skuldabrfinu hafi fylgt yfirlit sem snir tlaar og sundurliaar greislur gjalddgum lnsins. Teki er fram yfirlitinu a tlunin geti teki breytingum samrmi vi vertryggingarkvi lnssamningsins. rija lagi getur a ekki breytt v mati sem verur a fara fram samkvmt 2. mgr. 3. gr. a bir ailar hafi undirrita greisluyfirliti. Nnar tilteki er efni greislutlunarinnar ekki umsemjanlegt ar sem hn byggir sp um vntanlegar afborganir samkvmt skuldabrfinu sem rst af mnaarlegum treikningi vsitlu neysluvers. (Feitletrun hfundar)

Dmstllinn fylgir essu me greislutlunina eftir svari vi 4. spurningu:

egar afborganir lns eru vertryggar m, eli mlsins samkvmt, finna sp um vntanlegar afborganir greislutlun. Slk sp getur aeins undantekningartilvikum og fyrir tilviljun samsvara hinum raunverulegu afborgunum sem krafist er.

arna trekar dmstllinn a greislutlun me vertryggu lni eigi a fela sr sp um vntanlegar afborganir. Alveg er ljst a greislutlun sem miar vi 0% verblgu inniheldur ekki sp. Hn inniheldur fltta fr v a gera hlutina rtt.

N EFTA-dmstllinn eftir a svara v hvort krefja megi lntaka um greislur umfram a sem nefnt er greislutlun. Hann er hins vegar binn a segja a greislutlun vertryggs lns eigi a innihalda sp um vntanlegar afborganir. Hann er ekki binn a segja hvort sp upp 0% verblgu s fullngjandi, en a er Neytendastofa bin a gera og a er Alingi bi a gera me njum neytendalnalgum. Svari er, a a er ekki fullngjandi. Mitt mat er a eina rkrtta lyktunin af tilvitnuum texta a ofan, s a EFTA-dmstllinn muni taka undir me Neytendastofu.

er nsta spurning: Hva verur um egar greiddar og lagar verbtur? Ljst er a rlausn ess mun enda hj slenskum dmstlum. Sast egar svona atrii kom til Hstarttar til rlausnar, tk rtturinn mjg eindregna afstu me fjrmlafyrirtkjunum. Hann hreinlega btti eim upp a gengistryggingin var dmd lgmt me v a setja okurvexti ln fleiri r aftur tmann. v m alveg eins bast vi, a Hstirttur endurtaki ann skunda og refsi lntkum fyrir a fjrmlafyrirtki geti ekki fari a lgum. Vi getum v tt von , a allt a 21% vextir komi stainn fyrir verbtur og vertrygga vexti. A mnu mati vri slk niurstaa algjrlega skjn vi neytendavernd, en hn var hvort e er jru 16. september, 2010, me dmi Hstarttar mli nr. 471/2010. tekist hafi me mikilli vinnu og fyrirhfn a leirtta strstu vitleysuna, sitja lntaka enn uppi me tugi milljara sem afleiingu af essum dmi. Og til framtar m bast vi a leggist nokkur hundru milljarar. Sst a bara v a vextir vertryggra hsnislna eru nna rflega 5% yfir verblgu mean sambrileg ln ngrannalndum okkar bera vexti sem eru 0,5-1,0% ofan verblgustig.


Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (21.10.): 5
  • Sl. slarhring: 6
  • Sl. viku: 98
  • Fr upphafi: 1650562

Anna

  • Innlit dag: 3
  • Innlit sl. viku: 87
  • Gestir dag: 3
  • IP-tlur dag: 3

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Okt. 2017
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband