Leita frttum mbl.is
Embla

Af hverju er vsitala neysluver mling vergildi peninga?

g hef oft velt fyrir mr hvers vegna vsitala neysluvers er notu til a mla vergildi peninga. N er g ekki a tala um hina slensku vsitlu neysluvers, heldur svona almennt.

Vsitala neysluvers er flestum lndum til a mla verblgu, en hvaa verblgu er veri a mla? J, a er veri a mla neysluverblgu. Verbreytingar neysluvrum heimilanna. a er ekki veri a mla nema a hluta verbreytingar sem fyrirtki vera fyrir, sveitaflg ea rki. Hva koma verbreytingar neysluvrum heimilanna vergildi peninga vi? Ekki neitt. Peningar vera hvorki vermeiri ea verminni vi a a ver mjlk breytist ea hvtum stuttermabol ea sjampi, hva hjlbrum, flugferum ea dagblum. a sem hins vegar hugsanlega breytist er kaupmttur tekna vikomandi einstaklings.

Samt er a svo, a vsitala neysluvers er notu slandi til a mla vergildi peninga. Hn er notu til a kvara verbtur ln og skiptir engu mli hva peningarnir fru sem teknir voru a lni. En hn er notu fleira.

N stendur fjrlagaumra yfir Alingi og sveitastjrnir va um land liggja yfir fjrhagstlunum snum fyrir nsta r. Frttir hafa birst um a hinir og essir, m.a. Bjarni Benediktsson, starfandi fjrmlarherra, eru a nota verblgu mlda me vsitlu neysluvers til a rttlta msar hkkanir. Sagt er a veri s a leirtta me tilliti til verlags. En hvaa verlags? Vsitala neysluvers mlir ekki verhkkanir sem rkissjur ea sveitaflg vera fyrir. Hvers vegna ttu essir ailar v a hkka ver hj sr til jafns vi ann kostnaarauka sem almenningur verur fyrir? San er anna, a eigi a fra tekjulii til breytinga verlagi, hvers vegna eru skatttekjur ekki lagaar a hkkun verlags? essu ri og hinu sasta hefur ori mikil kaupmttaraukning, sem skilar sr hkkun skatttekna langt umfram verlagsbreytingar. Vri fjrmlarherra ekki samkvmur sjlfum sr me v a lkka skattprsentur ea hkka persnuafsltt, svo breyting skatttekna vri til samrmis vi verlagsbreytingar!

En aftur af upprunalegu spurningunni. Hvers vegna a meta vergildi peninga t fr vsitlu neysluvers? a er raunar arfavitlaust. Landsframleisla mun enda einhverjum 2.300 - 2.400 ma.kr. essu ri. Landsframleisla segir hins vegar ekki til um veltuna. Samkvmt tlum Hagstofunnar um veltu virisaukaskattsskrslum nam hn 2,735 ma.kr. sasta ri og hafi fyrstu 8 mnui essa rs aukist um 10% fr smu mnuum sasta rs. M v gera r fyrir a veltan veri rflega 3.000 ma.kr. essu ri. vantar veltu sem ekki kemur fram virisaukaskattsskrslum og vegur fjrmlamarkaurinn langyngst ar. g hef ekki hugmynd um hvaa upphir er ar a ra, en gefum okkur a a s 1.500 ma.kr. Svo koma tgjld hins opinbera og nema au um 700 ma.kr. Alls er v veltan einhvers staar kring um 5.000 ma.kr. sasta ri voru rstfunartekjur einstaklinga 1.020 ma.kr. Gefum okkur a r hafi hkka um 10% 1.130 ma.kr. a ir a vsitala neysluvers mlir verbreytingar innan vi fjrungi af veltunni samflaginu og vi bttum vi veltunni fasteignamarkai upp um 400 ma.kr., slefar hlutfalli rtt upp 30%.

Hvers vegna vsitala sem mlir mesta lagi 30% af veltunni jflaginu a segja til um vermti peninga? Sama svar og ur: a er arfavitlaust.

En hva tti a nota til a meta vermtabreytingu peningum? Elilegast er lklegast a mia vi stu essara peninga millirkjaviskiptum. a vru annars vegar viskiptakjr og hins vegar gengi. Hvorutveggja hefur rast mjg jkva tt fyrir krnuna sustu rum, annig a vermti krnunnar hefur veri a aukast MJG miki mjg hratt. etta ir a vermti hsnislns hefi hkka grarlega og vri a vertryggt, ttu eftirstvarnar a hafa lkka miki vegna verhjnunar! Snir a vertrygging er einstaklega vitlaus afer.

Annar mlikvari er vextir innanlands. eir eru, j, endurgjaldi sem lnveitendur krefjast fyrir a hafa ekki rstfunarrtt v sem er lna. tilfelli innlnsstofnana, bjuggu r peninga srstaklega til sem lagir voru inn innlnsreikning lntakans. Gagnvart lfeyrissjum og rum lnafyrirtkjum, fluu essir ailar fjr sem nota var til tlna. mean peningurinn er bundinn lnum, verur hann ekki notaur anna. a er v ekki elilegt a mia verbreytingar peningum vi lgmarksvexti markai. Anna vimi gti veri staa hlutabrfamarkai.

Hvernig sem allt er liti, eru verbreytingar neysluvrum og jnustu ( hsnisliurinn s me) rng afer til a meta vergildi peninga.


Verkefni nrrar rkisstjrnar - Stefnumtun fyrir sland

rija sinn eftir hrun er gengi til kosninga. rija sinn eru uppi krfur (a.m.k. hvrra) hpa um umbtur. g vil hins vegar vara enn og einu sinni vara vi v, a tt s umbtur nema markmii s ljst.

Stefnumtun fyrir Lveldi sland hefur aldrei fari fram. Vi vitum v ekki gjrla hvert vi viljum a jarsktan sigli, enda hefur sigling veri nokku rykkjtt. ferin hafi kflum sst vel, hefur samt ansi oft veri sni af lei og krkar teknir einhver tilraunastarfsemi a koma jarsktunni hraar fangasta. Hn hefur fundi rastir sem auki hafa hraann, en lka seti fst fjru og fylgt fallegu tsni gngur. Stundum er eins og sjkortin su ekki ngu nkvm.

Ekki er sjlfu sr um einn kveinn fangasta a ra, en gott er samt a hafa fast leiarljs, ekki vri nema Plstjarnan til a stefna . a er ekkert a v a fylgja alltaf smu leiinni, ef rangur batnar hverri umfer. En vi fylgjum hvorki Plstjrnunni ea nokkurri annarri stjrnu.

Vri Lveldi sland fjallgnguhpur sem tlai a ganga Hvannadalshnjk, vri a hugsanlega einhvers staar nlgt rfasveit. Eins lklegt er a hpstjrinn hafi fengi hugmynd a mun flottara vri a ganga Everest (hversu vel sem hpurinn vri tilbinn fyrir skorun) og v hefi hpurinn fyrirvaralaust sett stefnuna Nepal. miri lei var hins vegar skipt um hpstjra og eim nja leyst betur Mont Blanc og aftur var breytt um stefnu. Svona er etta, ef engin stefnumtun hefur tt sr sta.

Staa Lveldisins slands er dlti eins og frgu atrii Lsu Undralandi. Lsa kom hlaupandi eftir einhverjum stg a krossgtum sem voru undir tr. Uppi trnu l ktturinn. Lsa sneri sr a honum og spuri: Hvaa lei g a velja? Ktturinn svarai: Hvert ertu a fara? Lsa segir : g veit a ekki. Ktturinn spyr: Hvaan ertu a koma? Aftur svara Lsa: g veit a ekki. sagi ktturinn: Ef veist ekki hvaan komst ea hvert tlar, er alveg sama hvaa lei velur.

g hef gert a ur a skora vntanlega rkisstjrn a fara svona stefnumtun. Sumir vilja meina a jfundurinn hafi veri slkur vettvangur, en hafi svo veri, kom ekkert t r v. Eygl Harardttir fr stefnumtunarvinnu fyrir hsnismarkainn, en fyrir utan a man g ekki eftir slkri vinnu opnu ferli, ar sem allir hfu sama agang a stefnumtuninni.

skorun

g vil beina skorun til nstu rkisstjrnar, a hn setji af sta og ljki vinnu vi stefnumtun fyrir Lveldi sland og a san veri niurstaa eirrar stefnumtunar lg jaratkvagreislu. Rnir veri srfringar stefnumtun til a stra vinnunni. Mtu veri stefna og markmi, skrur tilgangur, markair bautasteinar fyrir leiina og anna sem tilheyrir slkri stefnumtun.

Umgjr um stefnumtunina veri fest lg, ar sem m.a. verur skilgreint hvernig a henni skuli stai, hver byrg rkisstjrna er varandi framkvmd, forsendur fyrir a vkja fr markmium ea bautasteinum og hvernig essu megi breyta. Stefnunni megi hins vegar ekki breyta nema um mli nist mikil samstaa ingi (aukinn meirihluti upp 70-75%), mli fari fyrir jina ea s samykkt tveimur ingum me ingkosningar milli. Stefnan fyrir Lveldi sland a vera nst Stjrnarskr a vgi og ofar rum lgum, .m.t. fjrlgum.

framhaldi af essu arf kalla til lra srfringa til a endurskipuleggja verkferla, greina tekjustreymi, leggja pening vrurun og endurskoa ll tgjld me markmiin huga. etta er a sem flest fyrirtki af gtri str gera einhvern tmann. Hva fyrirtki me 330 sund starfsmenn. Mli er bara, a Lveldi sland er ekki fyrirtki og v er ekki bi a gera neitt af essu. (Ea mjg takmrkuu mli.)

Mta arf stefnu Lveldisins slands a minnsta kosti eftirfarandi mlaflokkum (sumt er egar til):

  • Velferarmlum
  • Heilbrigismlum
  • Menntamlum
  • Fjlskyldumlum
  • Jafnrttismlum
  • Mannrttindamlum
  • Menningarmlum
  • Verndun jminja
  • Nttruvernd
  • Ntingu aulinda
  • Byggamlum
  • Hsnismlum
  • Atvinnumlum
  • Orkumlum
  • Samgngumlum
  • Varnarmlum
  • ryggismlum
  • Mannarmlum
  • Aljamlum
  • Peningamlum
  • Gjaldmiilsmlum
  • Framfrslumlum
  • Mlefnum mikilvgra grunnstoa
  • Uppbyggingu einstakra atvinnugreina

San nnur atrii upptalin. (Ekki lesa neitt a atrii su ekki listanum.)

Brjta arf hvert atrii niur annars vegar hve langt viljum vi n me hvert atrii og ekki sur kvea hva er a minnsta sem vi sttum okkur vi a veri gert. Markmi eiga a vera hleit v anga viljum vi stefna, en vi eigum samt strax a kvea lgmarkskrfur. essar lgmarkskrfur urfa a taka mi af getu jflagsins til a standa undir eim og hugsanlega arf a draga tmabundi r eim, en jafnframt setja tmatlun hvenr essum krfum verur n. Ekki m vkja fr lgmarkskrfum nema efnahagslegar ea jflagslegar kringumstur koma veg fyrir a eim veri n og ll nnur markmi hafi ur veri fr niur lgmarksmarkmi.

g legg til a bautasteinar a markmii taki mi af arfapramda Maslows ea rum lka lknum. Ekki byrja ll atrii nestu stigum pramdans, en framgangur jflags nst ekki nema allir taki tt runinni. Maur kemst ekki milli ha me v einu a fra hgri ftinn sfellt ofar trppunum. Bir ftur vera a hreyfast og bili milli eirra getur ekki aukist hflega.


Lgfrilit vegna gengislna dma 16. jn 2010

Lng sorgarsaga hjnanna stu Lu rsdttur og Hafrs lafssonar hefur veri birt. Hn er merkileg yfirlestrar, v hn snir rraleysi stjrnvalda og vald fjrmlastofnana. g ekki v miur of margar svona sgur og eina af eigin raun.

sta minnist rj lgfrilit frslunni sinni, tv fr Aalsteini Jnssynni og eitt fr Jhannesi Karli Sveinssyni. Hn hefur deilt essum litum me mr og undrast g srstaklega mislegt liti Jhannesar, v hann var einn af samningarmnnum Steingrms samningum vi krfuhafa vegna uppgjrs og eignarhalda nju bnkunum. litin eru hengd vi essa frslu.


Skrr tengdar essari bloggfrslu:

Vsitala neysluver og hsnisliurinn - uppfr frsla

Boltinn er byrjaur a rlla. Umran um hsnisliinn nverandi mynd vsitlu neysluvers (VNV) er komin af sta. g tla a birta hr blogginu hluta r bk sem g er a vinna a, og vonandi er ekki of langt , ar sem g skoa m.a....

Vsitala neysluvers og hsnisliurinn

Boltinn er byrjaur a rlla. Umran um hsnisliinn nverandi mynd vsitlu neysluvers (VNV) er komin af sta. g tla a birta hr blogginu hluta r bk sem g er a vinna a, og vonandi er ekki of langt , ar sem g skoa m.a....

sland er best - Er a satt?

g held a fyrir flesta, sem fst hafi slandi, hafi a veri blessun. g held lka a fyrir marga, sem til slands hafa flutt, hafi a veri heillaspor. g held a fyrir flesta s trlega gott a ba slandi. Kostir lands og jar eru...

Upplsingar skjali Vigdsar og Gulaugs og afleiingar bankasamninganna

Umdeildasta skjal slandi essa daganna er "Skrsla formanns og varaformanns fjrlaganefndar"/"Skrsla meirihluta fjrlaganefndar"/"Skrsla Vigdsar Hauksdttur" allt eftir v hvaa titil flk notar. Hn hefur ver thrpu a sumum sem algjrt bull...

trlegur veruleiki Selabankans

rarinn G. Ptursson, aalhagfringur Selabanka slands, var gestur Sigurjns M. Egilssonar Hringbraut 31. gst sl. (sj hr klippu Lru Hnnu Einarsdttur af vitalinu). Mig eiginlega hryllir vi v sem hann segir vitalinu. Vast heiminum,...

Selabankinn enn me eftirskringar

g held stundum a fulltrar Selabankans Peningastefnunefnd, .e. bankastjri, astoarbankastjri og aalhagfringur, treysti v a (fjlmila)flk s ffl og eir geti sagt hvaa vitleysu sem er fjlmilafundum eftir vaxtakvaranir, ar sem...

Var vertrygging eina lausnin ri 1979? Ekki a mati srfrings Selabankans ri 1977

Um ran um vertrygginguna og upphaf hennar getur stundum teki sig furulegar myndir. Fir virast hins vegar tta sig v a upptaka vertryggingarinnar me lgum nr. 13/1979, lafslgum, var af tveimur stum. Hin fyrri er vel ekkt, .e....

Gagnrni Eric Stubbs vaxtastefnu Selabanka slands og vibrg bankans

Mnudaginn 18. jl birti Morgunblai grein eftir Eric Stubbs, fjrmlargjafa og sjsstjra hj Royal Bank of Canada New York (greinin er vihengi vi essa frslu). grein sinni fjallar Stubbs um meginvexti (strivexti) Selabanka slands og...

Ferin EM 2016

Strax og ljst var a slenska karlalandslii ftbolta hafi tryggt sr tttkurtt rslitakeppni EM 2016, var byrja a velta fyrir sr a fylgja liinu eftir. a er meira en a segja a a fara svona keppni og v urfti a skoa mis...

ttu strivextir a vera 2,25-3% ea jafnvel lgri?

tta r upp dag hef g velt fyrir mr hvers vegna verblgumlingar sem Selabankinn notar vi kvaranir um strivexti innihalda liinn "reiknu hsaleiga". frslunni Verblga sem hefi geta ori velti g fyrir mr hverju a hefi breytt, ef...

6 rum sar - hfum vi lrt eitthva?

dag, 12. aprl 2016, eru 6 r fr v a Skrslan kom t, .e. skrsla rannsknarnenfdar Alingis um fall bankanna ri 2008. Afrakstur af vinnu teljandi starfsmanna og fjlmargra vitala v einstaklinga sem einn ea annan htt hfu orsaka hruni...

egar slenskir bankamenn gengu af vitinu

Uppljstrun Panamaskjalanna er einn fangi langri gngu, sem hfst ri 1998 me annars vegar stofnun Kaupthing Luxembourg S.A. og hins vegar Landsbanki PCC (Guernsey) Limited. g er svo sem enginn srfringur eirri starfsemi sem fr fram essum...

Af peningastefnu Selabankans

g er fyrir lngu httur a vera hissa vaxtakvrunum Selabanka slands. fyrsta lagi, skil g ekki hvernig bankanum dettur bara yfirhfu hug a nota vexti til a hafa stjrn verlagi, v litlu myntkerfi, hljtum vi stainn f...

Vertryggingin verur a fara

Miki er g orinn endanlega reyttur eim kr sem heldur v fram a vertrygging s g. Fyrst hn er svona g, af hverju er hn ekki notu neytendaln t um allan heim? Af hverju vara hsnislnafyrirtki srael lntakendur vi v a taka...

Erla Stefnsdttir 1935-2015

Horfin er til annars heims Erla Stefnsdttir. Fir sj heiminn me hennar augum ea hafa boa krleikann eins hreinan og tran og hn hefur gert. g er einn af nemendum Erlu. Kynntist henni fyrir um aldarfjrungi, egar g stti nmskei hj henni....

Snkar og stigar ngerra kjarasamninga

a kannast margir vi borspil sem almennt er kalla Snkar og stigar. Leikmenn ferast eftir stgi, ar sem eru stangli snkar og stigar. Lendi maur stiga frist maur fram (ea upp), en lendi maur snki fer maur til baka (ea niur)....

Er ltill ea mikill arur af striju?

essi spurning hefur veri spur nokku oft undanfarna daga, vegna furulegra ummla Sigmundar Dav Gunnlaugssonar, forstisrherra, a framgangur ingslyktunartillgu um Rammatlun skipti skpum fyrir kjarasamninga. Indrii H. orlksson hefur veri...

Nsta sa

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (20.1.): 2
  • Sl. slarhring: 20
  • Sl. viku: 151
  • Fr upphafi: 1641416

Anna

  • Innlit dag: 2
  • Innlit sl. viku: 127
  • Gestir dag: 2
  • IP-tlur dag: 2

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Jan. 2017
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband