Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, maķ 2011

600 milljaršar af skuldum heimilanna viš bankana vegna verštryggingar og fleira įhugavert

Žęr hrśgast inn skżrslurnar og skjölin žessa daganna, sem styšja viš fullyršingar okkar sem stašiš hafa ķ fararbroddi ķ fyrir hagsmunum heimilanna eftir hrun.  Rit Sešlabanka Ķslands Fjįrmįlastöšugleiki 2011-1, sem kom śt ķ dag, dregur žar ekkert undan og "kjaftar frį" fleiri atrišum sem bankarnir vilja ekki aš viš vitum.  En hvaš hef ég, Hagsmunasamtök heimilanna, Samtök lįnžega, žingmenn į borš viš Lilju Mósesdóttur, Eygló Haršardóttur, Žór Saari, Margréti Tryggvadóttur og fleiri óžęgilegir andmęlendur stjórnvalda og fjįrmįlafyrirtękjanna sagt.

mynd_ii-39.jpg1. Bankarnir žrķr fengu lįn heimilanna meš verulegum afslętti frį hrunbönkunum.  Į mynd II-39 į bls. 38 (sjį hér til hlišar) ķ skżrslunni sést svart į hvķtu aš śtlįn innlįnsstofnana til heimilanna fóru upp ķ um 1.050 ma.kr. ķ  lok september 2008, en höfšu falliš nišur ķ um 500 ma.kr.tveimur mįnušum sķšar og standa ķ žeirri tölu ķ dag.  Kannski er ég bara svo endalaust óheppinn, en allt žar til ķ lok mars į žessu įri, žį héldu mķnir višskiptabankar žvķ fram aš mķnar skuldir hefšu hękkaš en ekki lękkaš frį haustinu 2008.  Jafnvel ķ gögnum sem žessi fjįrmįlafyrirtęki skilušu inn til skattsins vegna skattskżrslu įrsins, žį héldu žeir žvķ fram aš gengisdómar Hęstaréttar hefšu ekki haft nein įhrif į lįnin mķn, žrįtt fyrir aš ķ skżrslu fjįrmįlarįšherra um endurreisn bankanna og į myndritinu į mynd II-39 sjįist glögglega aš bankarnir geršu strax rįš fyrir aš lįnin vęru ólögleg eša ķ versta falli ekki innheimtanleg.  En samt héldu bankarnir įfram aš innheimta žau eins og žeir hefšu greitt fullt verš fyrir žau.  Nś langar mig aš vita ķ eitt skipti fyrir öll:  Hvort teljast śtlįn innlįnsstofnana til heimilanna um 500 ma.kr. eša 1.000 ma.kr.?

mynd_ii-41.jpg2. Vanskil munu fara vaxandi verši ekki gripiš til róttękra rįšstafana.  Mynd II-39 sżnir aš hlutfall 90 daga vanskila heimilanna sem hlutfall af śtlįnum hafa fariš śt nįnast engu fyrri hluta įrs 2008 ķ um 11% hvaš nemur fjįrhęš, en samkvęmt mynd II-40 eru žetta 21% af heildarśtlįnum til heimila og hefur žaš haldist stöšugt sķšasta įriš.  Hafa skal ķ huga, aš sé eitt lįn lįntaka hjį viškomandi banka ķ 90 daga vanskilum, žį teljast öll lįn viškomandi hjį bankanum ķ vanskilum.  Žį sżnir mynd II-41 (sjį hér til hlišar) aš glansmyndin sem Jóhanna og Įrni Pįll hafa dregiš upp um aš heimilum ķ alvarlegri stöšu hafi ekki fjölgaš svo mikiš (böršu sér į brjósti meš žetta ķ eldhśsdagsumręšu į Alžingi į fyrri hluta įrs 2010) er enn ein blekkingin.  Frį įrsbyrjun 2009 hefur heimilum sem eru ķ alvarlegum vanda fjölgaš um vel yfir 7.000 eša um 40%.  Žó svo aš dregiš hafi śr gjaldžrotum einstaklinga, žį er žaš mķn tilfinning aš žetta sé logniš į undan storminum.  Einnig mį segja aš śrręšin sem veriš er aš vķsa einstaklingum ķ, ž.e. greišsluašlögun og 110% leišin, sé ķgildi gjaldžrots, žar sem fólk er gert eignalaust meš öllu, žó žaš sé ekki formlega lżst gjaldžrota.

mynd_ii-37.jpg3. Verštrygging ber įbyrgš į 600 af 1.400 ma.kr. af skuldum heimilanna hjį lįnakerfinu.   Hśn er fróšleg mynd II-37 į bls. 37 (sjį hér til hlišar).  Af um 1.400 ma.kr. śtlįnum lįnakerfsins til heimilanna eru um 600 ma.kr. vegna verš- og gengisįhrifa eša tęp 43%. Žar sem gengisįhrif eiga aš mestu aš vera horfin śt śr žessum śtreikningum, žį mį bśast viš žvķ aš verštryggingin hafi hękkaš höfušstól śtlįna um 75%.  Ég veit ekki hvernig afslįtturinn į lįnasöfnunum frį hrunbönkunum hefur įhrif į verštryggingaržįttinn.

4. Lķtiš hefur gengiš ķ leišréttingu skulda umfram žaš sem dómstólar hafa dęmt.  Ég hef, įsamt Hagsmunasamtökum heimilanna og Samtökum lįnžega, ķtrekaš haldiš žvķ fram aš ekki  fjįrmįlafyrirtękin hafi lķtiš gert annaš en žau hafa veriš neidd til af dómstólum og jafnvel hafa mörg žeirra žrjóskast viš.  Į bls. 39 ķ riti Sešlabankans segir:  

Eftir fjįrmįlaįfalliš hefur veriš bošiš upp į nokkur śrręši fyrir heimili ķ greišsluerfišleikum. Žar mį nefna ašlögun ķbśšaskulda aš veršmęti vešsettra eigna, svokölluš 110% leiš, greišslujöfnun fasteignavešlįna, sértęk greišsluašlögun og żmis śrręši varšandi sjįlfskuldarįbyrgšir og lįnsveš. Nišurfęrsla į skuldum heimilanna hefur žó lķklega įtt sér aš mestu staš ķ gegnum endurśtreikning į lįnum sem innihéldu ólögmęta gengistryggingu.

Hér tekur Sešlabankinn alveg undir meš okkur. Leišréttingin er fyrst og fremst aš skila sér fyrir tilstušlan dómstóla!

Mįlefni fyrirtękja

Ég hef ekki  fjallaš mikiš um mįlefni fyrirtękja og er žaš einfaldlega vegna žess, aš žau ęttu aš hafa nęgan ašgang aš sérfręšingum til aš halda uppi vörnum fyrir sig.  Mér viršist aftur sem svo sé ekki og raunar hafi hagsmunasamtök fyrirtękja, svo sem Samtök atvinnulķfsins, įkvešiš aš taka ekki afstöšu ķ skuldamįlum žeirra.  Er mér žaš gjörsamlega óskiljanlegt, žar sem lįn fyrirtękja voru lķka fęrš frį hrunbönkunum til žeirra nżju meš miklum afslętti.

mynd_ii-21.jpgĮstęšan fyrir žvķ aš ég vil taka upp mįlefni fyrirtękja hér eru ummęli sešlabankastjóra ķ  kvöldfréttum annarrar hvorrar sjónvarpsstöšvarinnar.  (Man ekki hvorri, en lķklegast var žaš į Stöš 2.).  Žar nefndi hann aš skuldir fyrirtękja vęru svo og svo hįtt hlutfall af landsframleišslu (um 243% sbr. bls. 31 ķ riti SĶ).  Nś veit ég ekki hver sś verga landsframleišsla er, sem Mįr Gušmundsson var aš vķsa til, eša til hvaša skulda er veriš aš vķsa. Samkvęmt mynd II-21 į bls. 31 (sjį hér til hlišar), žį eru "śtlįn til innlendra og erlendra fyrirtękja" innan viš 1.500 ma.kr.  (Ķ texta į bls. 32 er žetta sagt vera "bókfęrt virši".)  Samkvęmt skżrslu fjįrmįlarįšherra um endurreisn bankanna voru lįn nżju bankanna žriggja til višskiptavina ķ stofnefnahagsreikningi 1.463 ma.kr., ž.e. svipuš tala og öll lįn į bókfęršu virši eru ķ dag.  Samkvęmt upplżsingum į bls. 16 ķ riti Sešlabankans eru 952 ma.kr. af 1.700 ma.kr. śtlįnum višskiptabankanna (aš BYR undanskyldum) til fyrirtękja.  Ķ sķšustu fęrslu benti é į, aš hvergi hefur komiš fram aš viš yfirfęrslu lįnanna hafi eitthvaš veriš fęrt į varśšarreikning hjį žeim vegna hugsanlegrar viršisrżrnunar.  Įrsreikningar bankanna bera žess ekki heldur merki.  Bankarnir eru žvķ annaš hvort aš fęra bókhald sitt vitlaust og gefa rangar upplżsingar upp ķ įrsreikningum sķnum eša aš fullyršingar um aš śtlįn og kröfur nemi 243% af landsrframleišslu eru rangar.  Raunar er fįrįnleiki upplżsinga Sešlabankans ennžį meiri, žar sem sagt er aš hęst hafi skuldirnar oršiš 330% af landsframleišslu og er žį lķklegast veriš aš vķsa til toppsins sem sést į mynd II-21, en hann nęr um 6.200 ma.kr. Ekkert samręmi er į milli upplżsinga į mynd II-21 og žessara tveggja tilvķsana ķ landsframleišsluna.

En skošum ašeins žessi 243% af landsframleišslu.  Fyrst vil ég nefna aš sś tala dettur nįnast af himnum ofan ķ riti SĶ.  Ekki er skilgreint hvaša fyrirtęki eiga žessar skuldir, hvaš žį hvort žetta séu sömu fyrirtęki og talaš er um annars stašar ķ ritinu.  Ekki er hęgt aš draga ašra įlyktun en svo sé, en samt vil ég gera fyrirvara um žaš hvaš framhaldiš varšar. 

243% af landsframleišslu er um 3.550 ma.kr. mišaš viš aš verg landsframleišsla sé um 1450 ma.kr.  Į mynd II-21 sést greinilega aš stašan nśna er tęplega 1.500 ma.kr. eša 2.000 ma.kr. undir žessum 3.550 ma.kr.  Ķ svari Įrna Pįls Įrnasonar, efnahags- og višskiptarįšherra, til Gunnars Braga Sveinssonar, žingmanns Framsóknar, sem tilefni sķšustu fęrslu, segir rįšherra aš į įrunum 2009 - 2010 hafi 481 ma.kr. veriš afskrifašur af śtlįnum bankanna žriggja.  Leggjum žį tölu viš og skuldir įn afskrifta ęttu žvķ aš vera um 4.100 ma.kr.  Žetta er žvķ aš lįgmarki sś upphęš sem fjįrmįlafyrirtęki (aš stęrstum hluta nżju bankarnir žrķr hafa veriš aš innheimta af fólki og fyrirtękjum.  Žetta er įhugavert af tveimur įstęšum:  1) Samkvęmt myndum II-21 og II-39, žį hafa skuldir fyrirtękja og heimila haldist nįnast óbreyttar frį nóvember 2008, ž.e. 1.500 ma.kr. annars vegar og 500 ma.kr.  Aš teknu tilliti til afskriftanna sem koma fram ķ svari Įrna Pįls, en ekki ķ bókum bankanna, žį eru fjįrmįlafyrirtękin aš reyna aš innheimta af fólki og fyrirtękjum 1.550 ma.kr. umfram bókfęrt virši krafna.  2)  Samkvęmt stofnefnahagsreikningi voru yfirtekiš lįn nżju bankanna vegna višskiptavina gömlu bankanna 1.463 ma.kr.  Af žessu mį draga žį įlyktun aš lįn annarra innlįnsstofnana til fólks og fyrirtękja hafi veriš um 500 ma.kr.  Ef nżju bankarnir hafa fylgt bókhaldslögum, žį er sķšan bśiš aš afskrifa af žessum 1.463 ma.kr. um 481 ma.kr.

Hvernig sem žessar tölur eru skošašar, žį er ekki hęgt aš finna neitt samręmi milli žeirra.  Hvaš eru skuldir fyrirtękja miklar?

1)  Samkvęmt stofnefnahagsreikningi nżju bankanna, žį eru žęr 1.463 ma.kr. mķnus skuldir heimilanna (hįmark 500 ma.kr.) plśs lįn fyrirtękja hjį öšrum innlįnsfyrirtękjum (hįmark 500 ma.kr.) plśs skuldir hjį öšrum lįnafyrirtękjum (stóšu ķ 230 ma.kr. um įramót skv. hagtölum Sešlabanka Ķslands) alls er žetta lķklegast į bilinu 1.700 - 1.800 ma.kr.

2)  Samkvęmt svari Įrna Pįls var 481 ma.kr. afskrifašur af skuldum fyrirtękja hjį bönkunum žremur įrin 2009 - 2010.  Lķklegast eru žessar afskriftir ekki fęršar į réttan hįtt ķ bókhaldi bankanna, žar sem žęr įttu ķ raun sér staš hjį hrunbönkunum, en gefum okkur nś aš žetta hafi įtt sér staš hjį nżju bönkunum, žį ęttu skuldir fyrirtękja aš vera aš hįmarki 1.800 ma.kr. - 481 ma.kr. = 1.319 ma.kr.

3)  Sešlabankinn segir aftur aš skuldirnar séu 243% af vergri žjóšarframleišslu eša um 3.550 ma.kr.  Hugsanlega er skżringin aš inn ķ žessa tölu vantar Landsvirkjun, Orkuveitu Reykjavķkur og önnur fyrirtęki sem taka lįn į erlendum markaši, en žį stenst ekki aš 330% af vergri landsframleišslu hafi veriš um 6.200 ma.kr.

4)  Į bls. 16 ķ riti Sešlabankans er nefnt aš bókfęrt virši heildarśtlįna višskiptabankanna hafi ķ įrslok 2010 numiš 1.700 ma.kr. sem skiptist žannig aš 56% eša 952 ma.kr. hafi veriš til fyrirtękja, 25% eša 425 ma.kr. til heimila og afgangurinn til annarra.  Samkvęmt žessu eru lįn fyrirtękja bókfęrš į innan viš 1.700 ma.kr.

Hvernig sem horft er į žessar gjörsamlega ósamanburšarhęfu tölur žriggja opinberra ašila, žį er nišurstašan skżr.  Bókfęršar kröfur fjįrmįlafyrirtękja į fyrirtękin ķ landinu eru vel innan viš 2.000 ma.kr.  Bókfęršar kröfur nżju bankanna žriggja stóšu um sķšustu įramót ķ vel innan viš 950 ma.kr.  Hvernig stendurį žvķ aš hagsmunasamtök fyrirtękja lįta žaš višgangast aš žessir 950 ma. eru innheimtir eins og žeir séu 2.000 - 2.500 ma.kr. hęrri tala? Er žaš eitthvaš lögmįl, aš nżju bankarnir eigi aš taka yfir alla lķfvęnlega starfsemi ķ landinu, žegar gömlu hrunbankarnir afskrifušu skuldir fyrirtękja um 60-70% įšur en žęr voru fęršar yfir til nżju bankanna?  Eru atvinnurekendur svo linir aš žeir lįta nżju bankanna vaša yfir sig į skķtugum skónum meš kröfur sem gömlu bankarnir afskrifušu?  Höfum eitt alveg į hreinu:  Nżju bankarnir hafa nįnast ekki "afskrifaš" neitt annaš en žaš sem var žegar afskrifaš ķ hrunbönkunum.  Samkvęmt įrsreikningum žeirra voru śtlįn til višskiptavina 1.559,4 ma.kr.  Samkvęmt žessum sömu įrsreikningum voru afskriftir 47,9 ma.kr. įriš 2010 og 44,4 ma.kr. įriš 2009 eša alls 92,3 ma.kr., ekki 481 ma.kr. eins og Įrni Pįll segir ķ sķnu svari til Gunnars Braga.  Eigum viš žį aš trśa žvķ aš mismunurinn hafi ekki veriš fęršur til bókar ķ įrsreikningum eša eru žessar tölur bara blekking?

Kannski sętta fyrirtękjaeigendur sig viš vinnubrögš nżju bankanna!  Kannski lķta žeir sem svo į mįlin aš žeir eigi ekki annaš skiliš en aš leggja bönkunum til eignir og hagnaš nęstu įrin!  Ég hef a.m.k. ekki séš neina įberandi andstöšu fyrirtękja viš innheimtuašgeršir bankanna.  Hver sem įstęšan er, žį er hśn hvorki aš gera fyrirtękjunum gott né heimilunum.


mbl.is 25 žśsund į vanskilaskrį
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hvernig er hęgt aš afskrifa žaš sem ekki var fęrt til eignar?

Efnahags- og višskiptarįšherra hefur svaraš fyrirspurn Gunnars Braga Sveinssonar um tap [fjįrmįla]fyrirtękja vegna gjaldžrota eša afskrifta hjį fyrirtękjum į įrunum 2006 - 2010, sundurlišaša į įr og atvinnugreinar. Upplżsingarnar eru sem hér segir fyrir annars vegar 2008 og hins vegar 2009-2010 (hin įrin skipta ekki mįli fyrir žessa fęrslu):

Įr 2008 2009–2010
Byggingastarfsemi 349.233.725 25.293.365.239
Verslun 1.418.864.527 29.589.588.857
Fasteignafélög /
    fasteignavišskipti
181.879.013 34.536.814.023
Žjónusta, fjįrmįlafyrirtęki,
    samgöngur og flutningur
321.076.657 19.566.282.944
Išnašur / landbśnašur /
    matvęlaišnašur
139.250.192 15.583.528.024
Sjįvarśtvegur / fiskveišar 170.965.857 10.529.116.789
Annaš 2.319.565.477 345.783.448.333
Samtals 4.900.835.448 480.882.144.209

Segir ķ svari rįšherra aš upplżsingar vegna 2009 og 2010 séu fengnar frį žremur stęrstu višskiptabönkunum og gef ég mér aš um sé aš ręša Ķslandsbanka, Arion banka og Landsbankann.  Fyrir 2008 eru žetta 4,9 ma.kr. en 481 ma.kr. vegna 2009-2010 alls 486 ma.kr. og žar af 348 ma.kr. hjį öšrum fyrirtękjum.  Viš žessar tölur hef ég eitt og annaš aš athuga.

Samkvęmt skżrslu fjįrmįlarįšherra um endurreisn bankanna, žį eru lįn višskiptavina ķ stofnefnahagsreikningi nżju bankanna aš andvirši 1.463 ma.kr., žar af 324,7 ma.kr. hjį Arion banka, 482,6 ma.kr. hjį Ķslandsbanka og 655,7 ma.kr. hjį Landsbankanum.  Hafi žessi bankar afskrifaš 481 ma.kr. į įrunum 2009-2010, žį ęttu žessi 481 ma.kr. aš lękka veršmęti lįna višskiptavina sem žessu nemur og hefši įtt aš koma fram sem rekstrartap bankanna, en hver er reyndin?  Til aš fį vitneskju um žaš, žį fletti ég ķ įrsreikningum bankanna žriggja og fann ég ekkert ķ žeim sem benti til žess aš svo hįar fjįrhęšir hafi veriš afskrifašar.

Ķslandsbanki

Ķ įrsreikningi Ķslandsbanka fyrir 2008 segir ķ grein 2.1 į blašsķšu 13 aš bókfęrt verš (carrying amounts) lįna višskiptavina įšur en žau voru fęrš yfir hafi veriš 905,0 ma.kr. en žau hafi veriš fęrš nišur um 428 ma.kr.  Ķ athugasemdum 28 og 29 į bls. 48 kemur sķšan fram aš óendurskošuš staša lįna hafi veirš 482,6 ma.kr. sem hękkaš hafi ķ 530,5 ma.kr. en af žeirri upphęš hafi 45,6 ma.kr. veriš fęršir į afskriftareikning, žannig aš įramótastašan hafi veriš 484,9 ma.kr.  Skżrir žetta aš mestu afskriftirnar ķ töflunni fyrir nešan.  Athyglisvert aš žetta er tķföld sś tala sem kemur fram ķ svari rįšherra um afskriftir vegna 2008.  Bankinn bókfęrši į móti tekjur upp į 37,6 ma.kr. sem var aš mestu gengishagnašur.  Žessi gengishagnašur hefur sķšan veriš dęmdur ólöglegur ķ Hęstarétti.

Ķ įrsreikningi Ķslandsbanka fyrir 2009 eru afskriftir (fęrsla į varśšarreiking) 26,3 ma.kr. en gengishagnašur į lįnum til višskiptavina 16,3 ma.kr.  Śtlįnin sjįlf hękka lķtiš, ž.e. śr 482,6 ma.kr. ķ 489,6 ma.kr.

įrsreikningur fyrir 2010 sżnir hvorki miklar afskriftir né mikla breytingu į śtlįnum til višskiptavina.  Afskriftir eru 20,0 ma.kr. og śtlįn višskiptavina séu 515,2 ma.kr.  Hvergi kemur fram aš hįar upphęšir hafi ķ raun og veru veriš afskrifašar.

Arion banki

Ég fann ekki įrsreikning Nżja Kaupžings vegna įrsins 2008, svo upplżsingar um žaš įr og nęsta eru fengnar śr įrsreikningi Arion banka vegna įrsins 2009, einnig nota ég upplżsingar śr Creditors Report frį žvķ ķ febrśar 2009 en hśn var uppfęrš reglulega allat įriš 2009 og alla tķš sķšan (sjį hér).  Samkvęmt CR voru lįn višskiptavina aš veršmęti 1.410 ma.kr. fęrš yfir ķ nżja bankann meš 954 ma.kr. afskrift/leišréttingu.  Mišaš viš žaš var veršmęti lįnasafnanna 456 ma.kr.   Samkvęmt įrsskżrslu Arion banka 2009 var staša žessara lįna 337,0 ma.kr. ķ įrslok 2008 og samkvęmt skżrslu fjįrmįlarįšherra var staša žeirra 324,7 ma.kr. ķ stofnefnahagsreikningi.  Afskriftir vegna tķmabilsins frį 22.10 - 31.12. 2008 voru alls 19,7 ma.kr. en žar af voru 16,9 ma.kr. vegna gengishagnašar į gengistryggšum lįnum, en žar sem žau hafa sķšan veriš dęmd ólögleg, žį telst žetta ekki lengur afskriftir heldur leišréttingar.

Vegna įrsins 2009, žį kemur ķ ljós aš afskriftir/varśšarfęrsla var upp į 11,5 ma.kr., en aš žessu sinni var gengistilfęrsla lķtil.  Lįn til višskiptavina höfšu hękkaš ķ 357,7 ma.kr. og žar af tengdust lįn aš fjįrhęš 176,5 ma.kr. varśšarfęrlunum, ž.e. 28,7 ma.kr. af žessum 176,5 höfšu veriš fęršir į varśšarreikning/ķ afskriftir.

Śr įrsreikningum fyrir 2010 mį lesa aš varśšarfęrslur įrsins/afskriftir vegna lįna višskiptavina voru 13,3 ma.kr. og lįn til višskiptavina höfšu hękkaš ķ 451,2 ma.kr.  Hin mikla hękkun į upphęš lįna skżrist af žvķ aš 8. janśar 2010 voru lįnasöfn sem vešsett höfšu veriš Sešlabankanum fęrš yfir til Arion banka.  Bókfęrt virši žeirra hjį Kaupžingi var 107,9 ma.kr. en gangvirši 84,0 ma.kr.   Inni ķ 451,2 ma.kr. er tekiš tillit til 41,8 ma.kr. uppsafnašrar varśšarfęrslu/afskrifta (provision on loans and receivables), žar af eru 2,8 ma.kr. žaš sem kallaš er "collective" sem žżšir aš um įętlašar afskriftir er aš ręša įn žess aš bśiš sé aš festa nįkvęmlega vegna hvaša lįna.  Ekkert kemur fram um aš afskriftir hafi ķ raun įtt sér staš.  Heildarlįnin aš veršmęti 237,5 ma.kr. standa baki žeim 39,1 ma.kr. eftir standa af varśšarfęrlunni/afskriftunum.  Afskriftarhlutfall er žvķ 16,5%.

Landsbanki

Lķkt og varšandi Arion banka, žį fann ég ekki įrsreikning Landsbankans vegna október - desember 2008 og notast žvķ viš tölur śr įrsreikningi vegna 2009 og tölur śr skżrslu fjįrmįlarįšherra um endurreisn bankanna.  Śtlįn til višskiptavina voru samkvęmt stofnefnahagsreikningi 655,7 ma.kr.  Ķ įrsreikningnum er ķ skżringu 4 į bls. 31 tafla sem sżnir aš śtlįn og kröfur į višskiptavini aš bókfęršu virši 1.241,3 ma.kr. eins og žetta stóš ķ bókum Landsbanka Ķslands hf. fyrir yfirfęrslu.  Žessi lįn voru žvķ fęrš nišur um 47,2%.  Viš žetta mį bęta aš bókfęrt virši lįna einstaklinga var 237,4 ma.kr., en gangvirši 158,4 ma.kr. eša 66,7%. Staša śtlįna og krafna į višskiptavini var 705,1 ma.kr. ķ įrslok, sem jafnframt er tališ gangvirši.  Tap var į rekstrinum og nam žaš 6,9 ma.kr.  Mį rekja tapiš aš mestu til žįttarins "hreinn hagnašur (tap) af fjįreignum tilgreindum į gangvirši" sem var neikvęšur upp į 39,7 ma.kr. og mį segja aš hafi veriš gjöf bankans til eigenda peningamarkašssjóša upp į 42,8 ma.kr.  Bankinn fęrši aftur į móti 59,1 ma.kr. sem gjaldeyrishagnaš vegna śtlįna og krafna į višskiptavini, hagnaš sem ķ dag er lķklegast oršinn aš engu vegna dóma Hęstaréttar. Hrein viršisrżrnun śtlįna og krafna var metin 1.256 milljónir kr., jį, milljónir.

Įriš 2009 var viršisrżrnun śtlįna og krafna 6,6 ma.kr. af 667,1 ma.kr. lįnum til višskiptavina.  Gangvirši lįnanna er aftur tališ 684,1 ma.kr.  Hagnašur bankans reyndist 14,3 ma.kr.  Viršisrżrnunin skiptist milli almennrar sem uppsöfnuš frį október 2008 var 6,3 ma.kr. og sérstakrar upp į 1,4 ma.kr. Afskrifuš śtlįn bankans eru 0 kr. samkvęmt skżringu 62 į bls. 67. Ž.e. engar afskriftir höfšu įtt sér staš hjį bankanum.

Samkvęmt nżjasta įrsreikngur bankans stóšu lįn og kröfur į višskiptavini ķ 593,0 ma.kr.  Bankinn taldi fram aš viršisrżrnun lįna og krafna vęri 14,6 ma.kr. og tap į gengistryggingu 18,2 ma.kr.  Hagnašur įrsins varš 27,2 ma.kr.  Ķ skżringu 6 į bls. 26 (30 ķ pdf-skjalinu) eru lįn og kröfur višskiptavina sagt vera 620,4 ma.kr. aš gangvirši, sem er mismunur upp į rśmlega 27 ma.kr. frį bókfęršu virši. Engar afskriftir eru skrįšar!  Ein skżring į žvķ aš lįn til višskiptavina hafa lękkaš verulega milli įra er lķklegast yfirtaka bankans į fyrirtękjum.  Samkvęmt įrshlutauppgjöri vegna 1. įrsfjóršungs 2011, žį skilaši sala į tveimur fyrirtękjum 4,1 ma.kr. hagnaši og virši fjįrfestingafélagsins Horns hafši hękkaš um 9,1 ma.kr.  Ekkert bendir žvķ til žess aš bankinn hafi tapaš į yfirtöku žeirra fyrirtękja/eigna sem falla undir starfsemi žessara fyrirtękja.

Ķ töflunni hér fyrir nešan eru helstu töldur teknar saman.

Ķslandsbanki

2008 (okt-des)

2009

2010

Lįn višskiptavina

484,9 ma.kr.

489,6 ma.kr.

515,2 ma.kr.

Hagnašur/tap

2,3 ma.kr.

23,9 ma.kr.

29,4 ma.kr.

Afskriftir

47,0 ma.kr.

26,3 ma.kr.

20,0 ma.kr.

 

 

 

 

Arion banki

 

 

 

Lįn višskiptavina

337,0 ma.kr.

357,7 ma.kr.

451,2 ma.kr.

Hagnašur/tap

4,8 ma.kr

12,9 ma.kr.

12,6 ma.kr.

Afskriftir

19,7 ma.kr.

11,5 ma.kr.

13,3 ma.kr.

 

 

 

 

Landsbanki

 

 

 

Lįn višskiptavina

705,1 ma.kr.

667,1 ma.kr.

593,0 ma.kr.

Hagnašur/tap

-6,9 ma.kr

14,3 ma.kr.

27,2 ma.kr.

Afskriftir

1,3 ma.kr.

6,6 ma.kr.

14,6 ma.kr.

Įhugavert er aš bera žessar upplżsingar śr įrsreikningum bankanna viš svar efnahags- og višskiptarįšherra.  Annaš hvort eru įrsreikningarnir rangir eša svar rįšherra er rangt.  Himinn og haf ber į milli uppgefinna upplżsinga. Aš fullyrša aš lįnasöfn sem ķ stofnefnahagsreikningi voru metin į 1.463 ma.kr. hafi veriš afskrifuš um 481 ma.kr., žegar bókfęrt virši śtlįna og krafna višskiptavina ķ įrslok 2010 var 1.559 ma.kr. er ķ besta falli góš lygasaga.  Žessara afskrifta sjįst engin merki ķ įrsreikningunum.  Stofnefnahagsreikningur bankanna į aš lżsa raunverulegri stöšu eigna og skulda bankanna, žannig aš hafi 481 ma.kr. afskrift įtt sér staš į sķšustu tveimur įrum, žį voru stofnreikningarnir einfaldlega rangir.

Ég veit svo sem alveg hvaš er ķ gangi.  Įrni Pįll/bankarnir eru aš telja til afskrifta hjį višskiptabönkunum žremur afskriftir sem ķ raun įttu sér staš hjį hrunbönkunum.  Veriš er aš telja nżju bönkunum til tekna eitthvaš sem žeir eiga ekki.  Afskriftirnar įttu sér staš ķ október 2008, žó svo aš nżju bankarnir hafi ętlaš sér aš hagnast eins og kostur var į žessu meš žvķ aš lįta afskriftirnar ekki ganga til višskiptavinanna.  Žetta er žvķ talnaleikur til aš slį ryk ķ augu fólks.   Mér finnst žetta ljótur leikur.  Einnig finnst mér aš Gunnar Bragi Sveinsson eigi aš mótmęla žvķ viš forseta Alžingis, aš rįšherra skuli leggja svona villandi og rangar upplżsingar fyrir žingiš.  Žaš er įlķka vitlaust aš kalla žetta afskrift og segja aš kaupmašur hafi afskrifaš hluta af verši vöru, žar sem hann gat bošiš hana į góšu verši vegna hagstęšra innkaupa.  Stašreyndin er aš nżju bankarnir keyptu śtlįn og kröfu višskiptavina į hagstęšu verši frį hrunbönkunum, en ķ stašinn fyrir aš lįta višskiptavinina njóta hins hagstęša kaupveršs, žį įtti aš blóšmjólka žį.  Žegar žaš tókst ekki, žį berja žeir sér į brjósti og segja:

Sjįiš hvaš viš erum rausnarlegir aš gefa ykkur eftir žaš sem viš fengum ókeypis!

Satt best aš segja, žį finnst mér žetta bera vott um ömurlegt višskiptasišferši, ósvķfni og gręšgi.


mbl.is Töpušu 480.882.144.209 krónum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Įhugaverš śrręši hjį Landsbankanum, en hvaš žżšir "smįaletriš"?

Gott er aš heyra aš Landsbankanum gangi svo vel aš višskiptavinirnir fįi aš njóta žess.  Leiširnar žrjįr eru įhugaveršar, en žęr eru žó settar nokkrum hindrunum/takmörkunum sem ekki allir geta komist framhjį og hugsanlega sķst žeir sem mest žurfa į śrręšunum aš halda.  Fyrir žį sem geta nżtt sér žetta veršur žetta góš bśbót.

Ég verš žó aš višurkenna, aš mašur er oršinn svo brenndur af hinum mörgu misheppnušu śrręšum fjįrmįlafyrirtękjanna, aš žaš veršur ekki fyrr en allt "smįaletriš" hefur veriš skżrt, sem ég treysti śrręšunum fullkomlega.

1.  Endurgreišsla vaxta.

Hér er talaš um aš endurgreiša 20% allra vaxta sem greiddir voru į tķmabilinu  31.12.2008 til 30.4.2011.  Ekki er tiltekiš hvort endurgreišslan takmarkist viš eina tegund lįna frekar en ašra og žvķ lķklegt aš hśn nįi til allra lįna. 

"Smįaletriš":  A.  Viškomandi žarf aš vera ķ skilum viš bankann žann 30.4.2011.  Legg ég til viš bankann, aš endurgreišslan verši notuš til aš minnka vanskilin, séu žau til stašar ķ stašinn fyrir aš svipta žį sem helst žurfa į žessu aš halda žessum bjargrįšum.

B.  Hįmarkiš er 1 milljón og žegar endurgreiddir vextir (lķklegast vegna endurśtreiknings gengislįna) dragast frį.  Mér finnst žetta meš žegar endurgreidda vexti vera óljóst.  Sé žarna įtt viš vaxtaendurgreišslu vegna endurśtreiknings žį var hann geršur ķ samręmi viš dóm Hęstaréttar og lög 151/2010 og ętti žvķ ekki aš vera ruglaš saman viš žį endurgreišslu sem hér er ķ boši.  Nęr er aš reikna endurgreišsluna eingöngu į žį vexti sem standa eftir, žegar bśiš er aš leišrétta vexti įšur gengistryggšra lįna.

2.  Lękkun fasteignaskulda

Tvęr breytingar, ž.e. fasteignamat veršur lįtiš rįša žegar žaš er undir 30 m.kr. og aš ašrar eignir hafa ekki įhrif į lękkun vešskulda.  Er žetta hvorutveggja ķ samręmi viš žaš sem lagt var upp meš, žegar 110% leišin var mótuš į sķnum tķma og eins og framkvęmd hennar var meti ķ vinnu "sérfręšingahópsins" svo kallaša, sem ég įtti sęti ķ haust.  Ég var aldrei sįttur viš žį breytingu sem varš į žessari leiš ķ mešferš fjįrmįlafyrirtękjanna og fagna žvķ žessari breytingu.  Lękkun skulda mišar viš stöšu 1. janśar 2011.

"Smįaletriš":   Meta skal dżrari eignir og verši nišurfęrslan umfram ótilgreint hįmark gętu ašrar eignir haft įhrif.

3.  Lękkun annarra skulda

Landsbankinn ętlar aš lękka ašrar skuldir umfram greišslugetu.  Undir žetta falla m.a. yfirdrįttur, skuldabréfalįn, lįnsveš og fleira, en ekki t.d. kortaskuldir eša vešskuldir.  Žessi nišurfęrsla getur numiš allt aš 4 milljónum króna.

"Smįaletriš":  Greiša skal eftirstöšvar nišur į 36 mįnušum og greišslubyršin fari ekki yfir 10% af rįšstöfunartekjum 2010.   Ekki er tilgreint hvaš gerist ef žaš gengur ekki upp.  Žżšir žaš aš viškomandi fęr ekki nišurfęrslu annarra skulda eša verša žessi višmiš eitthvaš sveigjanleg?

Fagna ber žessu frumkvęši Landsbankans og vona ég aš hann haldi įfram į žessari braut.  Hingaš til hefur hann žótt vera hęgari ķ förum en Ķslandsbanki og Arion banki, en hér hefur hann įkvešiš aš hętta sporgöngunni og marka frekar slóšina.

Eitt sem gott vęri fyrir višskiptavini Avant og SP aš vita er hvort lįn žessara fyrirtękja falli undir vaxtaendurgreišsluna.


mbl.is Endurgreiša hluta af vöxtum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hęstiréttur fullskipašur ķ endurfluttu mįli

Heldur hefur fariš minna en ég įtti von į fyrir umręšu um fréttir Fréttablašsins og visir.is (sjį hér og hér) um aš Hęstiréttur hafi įkvešiš aš mįl NBI hf. (Landsbankans hf.) gegn žrotabśi Motormax ehf. skuli endurflutt fyrr fullskipušum dómi eftir aš žaš hafši įšur veriš flutt fyrir fimm manna dómi.  Eins og kemur fram ķ žessum fréttum er žetta meirihįttar mįl.  Hęstiréttur er mjög sjaldan fullskipašur og ennžį sjaldnar gerist žaš, ef žį eru fordęmi fyrir slķku, aš mįl hafi žegar veriš flutt fyrir fimm dómurum, žegar tekin er įkvöršun um aš flytja žaš fyrir sjö dómurum.  Raunar telur Žorsteinn Einarsson, lögmašur žrotabśs Motormax aš ekkert slķkt fordęmi sé fyrir hendi.

Hvers vegna ętli Hęstiréttur hafi tekiš žessa įkvöršun?  Um žaš eru žeir, sem ég hef rętt žetta mį viš, ekki sammįla, en nokkur atriši viršast helst koma upp:

A.  Hęstiréttur er oršinn pirrašur į endalausum mįlferlum vegna gengistryggšra lįna. 

Frį žvķ aš dómar/śrskuršir Hęstaréttar komu ķ mįlum nr. 92/2010 og 153/2010, žį hefur rétturinn śrskuršaš um sambęrileg mįl ķ dómum 603/2010, 604/2010, 30/2011 og 31/2011.  Ķ žessum mįlum hefur nišurstašan veriš mjög skżr:

Dómar Hęstaréttar 92/2010 og 153/2010

1.  Leigusamningar eru lįnasamningar - helstu rök aš lįnasamningar bera vexti, ekki leigusamningar.

2.  Lįnin eru ķ ķslenskum krónum, žar sem lįnsfjįrhęš er ķ ķslenskum krónum, lįniš var greitt śr ķ ķslenskum krónum og greišandi greišir afborganir ķ ķslenskum krónum.

3.  Gengistrygging er ólögleg form verštryggingar.

Dómur Hęstaréttar nr. 603/2010 og 604/2010

4.  Dómar um ólögmęti gengistryggingar gilda óhįš lengd lįns og tegund vešs ž.e. tilgangi meš lįntöku.

Dómar Hęstaréttar 30/2011 og 31/2011

5.  Kröfuupphęš mį ekki tilgreina uppreiknašar meš gengistryggingu.  Krafan er žó įfram til stašar, en upphęšin er önnur.

Nś liggja fyrir nokkrir dómar Hérašsdóms Reykjavķkur um sambęrileg efni og önnur mįl bķša ķ röšum.  Žaš er eins og fjįrmįlafyrirtęki ętli aš lįta reyna į hverja einustu kommusetningu ķ lįnasamningum og hvert einasta form.  Menn viršast ekki geta heimfęrt fyrri dóma Hęstaréttar yfir į sķn mįl.  Meš žvķ aš hafa réttinn fullskipašan eigi aš senda skżr skilaboš śt um žaš aš fordęmi fyrri nišurstašna sé óumdeilt.

Ég er ekki viss um aš žetta sé įstęšan, žar sem meš žessu vęri rétturinn aš gengisfella sjįlfan sig.  Héšan ķ frį yršu bara dómar fullskipašs réttar taldir fordęmisgefandi, en allir ašrir vęru lķtiš sterkari en dómar hérašsdóma.

B.  Hęstiréttur ętlar aš fjalla um tślkun į stjórnarskrįnni.

Lögmašur sem ég er ķ samskiptum viš telur įstęšuna m.a. geta veriš aš fjalla eigi um tślkun stjórnarskrįrinnar.  Sķšast žegar rétturinn hafi veriš fullskipašur hafi veriš ķ žjóšlendumįlinu sem snerist um eignaréttarįkvęši stjórnarskrįrinnar.   Spurningin er eingaréttur hvers?

Ég hef ekki séš mįlskjöl og veit žvķ ekki į hvaša grunni mįliš er rekiš fyrir Hęstarétti.  Hingaš til hafa menn ekki rekiš mįl į grunni eignaréttarįkvęšis stjórnarskrįrinnar eša öšrum višlķka įkvęšum.  Ķ dómi Hérašsdóms Reykjavķkur er hvergi vikiš aš žvķ aš mįlsašilar hafi vķsaš til stjórnarskrįrinnar ķ mįlflutningi sķnum.  Įstęšan er lķklega sś, aš mįliš var žingfest įšur en żmis slķk įlitamįl komust ķ almenna umręšu og įšur en lög nr. 151/2010 voru samžykkt frį Alžingi.  Vissulega fór mįlflutningur fram ķ febrśar, en žaš var įšur en fjįrmįlafyrirtękin birtu śtreikninga sķna.

C.  Ętlunin er aš kveša śr um vexti lįnanna.

Žetta mįl er heppilegt aš einu leiti, aš aušvelt er aš fjalla um vaxtagreišslur.  Greišslusagan er hluti af dómi hérašsdóms og bįšir ašilar settu fram kröfur varšandi žį.  Žrotabś Motormax var aš mķnu įliti ekki meš réttar kröfur, ž.e. žaš hefši ekki įtt aš samžykkja sešlabankavexti frį upphafi lįnstķma heldur eingöngu frį 16. september 2010, til vara frį 16. jśnķ 2010 og til žrautavara frį gjaldfellingu lįnsins.  Hugsanlega hafa ašilar fengiš aš fjölga kröfum og varakröfum vegna žess mįlflutnings, svo hęgt sé aš śrskurša um vextina.  Hęstiréttur hefur tvisvar vikiš sér undan žvķ (ķ mįlum 603/2010 og 604/2010) og nśna er hreinlega bara kominn tķmi į endanlega nišurstöšu. 

D.  Breyta į fyrri nišurstöšu um lögmęti gengistryggingar.

Žetta er fjarlęgur möguleiki.  Ég hef aš vķsu heimildir fyrir žvķ, aš einn af žeim dómurum sem stóš aš nišurstöšunni 16. jśnķ ķ fyrra hafi tališ mįliš svo boršleggjandi aš ekki hefši žurft 13 daga til aš birta nišurstöšuna.  Lögin, ž.e. 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001, hafi veriš žaš skżr, einnig lögskżringargögn og annaš sem lagt hafi veriš fyrir réttinn, aš mįliš hafi nįnast dęmt sig sjįlft.  Mér finnst žvķ nįnast śtilokaš aš rétturinn ętli aš breyta žessu atriši.

E.  Breyta į fyrri nišurstöšu um vexti lįnanna.

Dómur Hęstaréttar nr. 471/2010 kvešur śr um aš vextir Sešlabanka Ķslands, skv. 10. gr. laga nr. 38/2001, skuli koma ķ stašinn fyrir samningsvexti.  Fjįrmįlafyrirtękin hafa tślkaš žessa nišurstöšu sem svo aš žeir eigi aš reiknast allan lįnstķmann, ž.e. aš įšur greidda gjalddaga eigi aš endurreikna og lįntakinn skuli greiša mismuninn į greiddum vöxtum og reiknušum vöxtum mörg įr aftur ķ tķmann.  Mér hefur alltaf fundist žessi tślkun furšuleg, ž.e. aš hgęt sé aš krefjast višbótargreišslu vegna hugsanlega 7 įra gamals gjalddaga og sś višbótargreišsla ętti auk žess aš vaxta reiknast frį žeim tķma.  Žetta er dęmi frį sjįlfum mér, žannig aš žaš er enginn tilbśningur.  

Nś er bara aš sjį hver įstęšan er og bķš ég spenntur.  Spenntari er ég žó fyrir nišurstöšu ESA vegna kvörtunar lįntaka um vexti lįnanna og ekki sķšur um verštrygginguna.


Afslęttir sem bankarnir fengu į lįnasöfnum heimila og fyrirtękja

Enn og aftur er komin upp umręšan um hvaša afslętti nżju bankarnir fengu af lįnasöfnum sem flutt voru frį hrunbönkunum.  Ķ žetta sinn er tilefniš skżrsla fjįrmįlarįšherra, Steingrķms J. Sigfśssonar, um endurreisn bankakerfisins.

Óhętt er aš segja aš skżrsla rįšherra hafi stašfest žann grun okkar, sem mest höfum haft okkur frammi, um hin grķšarlega afslįtt sem nżju bankarnir fengu.  Raunar var žaš Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn sem kjaftaši fyrstur frį ķ októberskżrslu sinni įriš 2009 (kom reyndar śt ķ byrjun nóvember).  Fjallaši ég um žaš ķ fęrslunni Tölur ķ skżrslu AGS tala sķnu mįli frį žvķ 4.11.2009.  Ķ fęrslunni birti ég eftirfarandi įgiskašar tölur um skuldir og afslętti varšandi skuldir heimilanna:

Skuldir heimilanna

Banki

Vergt virši

Matsvirši

Mismunur

Ķslandsbanki

           287.120    

            159.674    

       127.446    

Nżja Kaupžing

          278.330    

           153.814    

       124.516    

Nżi Landsbanki

           240.243    

            127.446    

       112.797    

Alls

           805.693    

          440.934    

364.759    

 

Vergt virši er bókfęrt verš skuldanna ķ gömlu bönkunum, matvirši er žaš verš sem skuldir fóru į yfir ķ nżju bankana og mismunurinn er afslįtturinn.  Eins og sjį mį var afslįtturinn verulegur eša į bilinu 44-47% hjį bönkunum žremur og aš mešaltali 45,3%. Žetta voru fyrstu tölur sem birtust og hafa bankarnir reynst ķ lengstu lög aš gefa ekki upp nįkvęmar tölur įn žess žó aš neita žessum.

Ķ annarri fęrslu birti ég skuldir fyrirtękja og žęr tölur voru sem hér segir:

Skuldir fyrirtękja

Banki

Vergt virši

Matsvirši

Mismunur

Ķslandsbanki

              665.862 

             310.736 

          355.127   

Nżja Kaupžing

             932.207 

               310.736 

          621.471   

Nżi Landsbanki

              1.553.679  

               443.908 

          1.109.770   

Alls

           3.151.748  

            1.065.380 

          2.086.368   


Ķ nęstu töflu skoša ég hvernig einstakir flokkar lįna heimilanna breyttust į milli september og október 2008.  Samkvęmt hagtölum Sešlabanka Ķslands yfir śtlįn fjįrmįlafyrirtękja, žį lękkušu skuldir heimilanna śr 1.032 ma.kr ķ  561 ma.kr. į milli žessara tveggja mįnaša eša um 471 ma.kr.  Mismunurinn į žeirri tölu og 364,7 ma.kr. aš ofan skżrist lķklegast af žvķ aš fleiri lįn voru fęrš sķšar į milli sem ekki voru tekin meš ķ śtreikninga AGS.  Höfum ķ huga, aš ķ 1.032 ma.kr. og 561 ma.kr. eru lķka śtlįn annarra fjįrmįlafyrirtękja, en bankanna žriggja.  Žegar SPRON og Frjįlsi duttu śt śr tölu Sešlabankans, žį lękkušu skuldir heimilanna um 65 ma.kr.  Žau lįn höfšu ekki, mér vitanlega, veriš fęrš nišur įšur en fyrirtękin fóru ķ žrot.  Hvort žeir 55 ma.kr. sem žį standa eftir (ž.e. 561 - 441 - 65 = 55) eru žį śtlįn annarra fjįrmįlafyrirtękja til heimilanna er bara įgiskun en gęti svo sem alveg stašist.

HAGTÖLUR SEŠLABANKANS

  

 

Flokkun śtlįna innlįnsstofnana

  

 

M.kr

okt.08

sep.08

Lękkun

sept - okt 08

Heimilin alls (lišir 1-9)

561.477

1.032.026

45,6%

                ž.a. ķbśšalįn

285.448

606.494

53%

1   Greiddar óinnleystar įbyrgšir

2

1

-

2   Yfirdrįttarlįn

56.772

78.280

28,5%

3   Vķxlar

453

636

28,8%

4   Óverštryggš skuldabréf

17.720

26.724

33,7%

5   Verštryggš skuldabréf

333.615

627.091

46,8%

                ž.a. ķbśšalįn

229.460

498.941

54,0%

6   Gengisbundin skuldabréf

138.535

271.950

49,1%

                ž.a. ķbśšalįn

55.697

107.553

48,2%

7   Eignarleigusamningar

11.033

22.136

51,2%

8   Gengisbundin yfirdrįttarlįn

3.346

5.207

35,7%

Heimild: Upplżsingasviš SĶ.

 

 

 

Ef ašrar fjįrmįlastofnanir en bankarnir žrķr eru teknar śt śr žessum tölum og žeim dreift hlutfallslega į alla flokka, žį lķtur taflan aftur svona śt:

Flokkun śtlįna innlįnsstofnana

  

 

M.kr

okt.08

sep.08

Lękkun

sept - okt 08

Heimilin alls (lišir 1-9)

451.477

840.000*

46,3%

                ž.a. ķbśšalįn

229.525

478.000*

52,0%

1   Greiddar óinnleystar įbyrgšir

2

1

Hękkun

2   Yfirdrįttarlįn

45.650

69.937

34,7%

3   Vķxlar

364

568

35,9%

4   Óverštryggš skuldabréf

14.249

23.875

40,3%

5   Verštryggš skuldabréf

268.256

560.252

52,1%

                ž.a. ķbśšalįn

184.506

446.111

58,6%

6   Gengisbundin skuldabréf*

111.395

242.964

54,2%

                ž.a. ķbśšalįn

44.785

96.089

53,4%

7   Eignarleigusamningar

8.872

19.777

55,1%

8   Gengisbundin yfirdrįttarlįn

2.691

4.652

42,2%

* Hluti hśsnęšislįna Kaupžings fóru inn ķ Sešlabankann og runnu ekki inn ķ Arioin banka fyrr en ķ janśar 2010.  Hér er giskaš į aš žau hafi veriš bókfęrš į 80 ma.kr. sem er lķklegast ķ hęrri kantinn.  Gengistryggš lįn heimilinna hękkušu samkvęmt tölum Sešlabankans um 29 ma.kr. milli desember 2009 og janśar 2010 og var žaš allt ķ ķbśšalįnum.  Tekiš er tillit til žessara lįna ķ heildartölu en ekki undir gengistryggš lįn eša verštryggš lįn, en lķklegt er aš hinn mikli munur sem er į verštryggšum lįnum fyrir og eftir hrun skżrist af žessum lįnum sem fóru til Sešlabankans.

Hvernig sem žessum tölum er snśiš, žį kemur ķ ljós aš lįn heimilanna voru fęrš meš verulegum afslętti frį gömlu bönkunum til žeirra nżju.  Ķ minni nįlgun (aš teknu tilliti til žeirra lįna sem fóru til Sešlabankans), žį nemur lękkunin 388,5 ma.kr. Sś tala er glettilega nęrri žeirri tölu sem ég las śt śr gröfum ķ októberskżrslu AGS 2009, en žar giskaši ég į 365 ma.kr.

Ķ skżrslu fjįrmįlarįšherra, žį kemur fram aš alls voru eignir aš bókfęršu verši 4.000 ma.kr. fęršar frį gömlu bönkunum til žeirra nżju og var endurmetiš veršmęti žeirra sagt vera į bilinu 1.880 - 2.204 ma.kr.  Fallist var į aš meta eignirnar į 1.760 ma.kr. meš möguleika į aš greiddir yršu 215 ma.kr. til višbótar fyrir žęr.  En ekki eru allar eignirnar lįn.  Séu upplżsingar śr stofnefnahagsreikningum bankanna skošašar (sjį bls. 32 ķ skżrslu rįšherra), žį var veršmęti śtlįna til višskiptavina 1.463 ma.kr.  Ķ žeirri tölu eru bęši lįn heimilanna og fyrirtękja og er hśn ašeins 43 ma.kr. lęgri en įgiskun mķn śt frį upplżsingum ķ skżrslu AGS.  Ašrar eignir sem flokkušust undir žessa 1.760 ma.kr. nįmu žvķ 297 ma.kr. 

Žó ekki sé hęgt śt frį ofangreindum tölu aš segja nįkvęmlega hve mikinn afslįtt nżju bankarnir fengu į lįnsöfnum sem flutt voru frį gömlu bönkunum, žį gefa tölurnar góša vķsbendingu um stęrširnar.  Skżrsla fjįrmįlarįšherra segir lķka talsvert.  Mķn nišurstaša er aš žessir afslęttir hafi veriš um 45% af lįnasöfnum heimilanna og um 65% af lįnasöfnum fyrirtękja meš möguleikann į aš nį 215 ma.kr. betri innheimtu en višmišunartalan segir til um.  Sé žeirri upphęš dreift hlutfallslega jafnt į milli heimila og fyrirtękja, žį žurfa nżju bankarnir aš greiša 40% fyrir lįn fyrirtękjanna og 60% fyrir lįn heimilanna.  Nś er spurningin hve stór hluti af afslęttinum veršur notašur til aš leišrétta eša afskrifa lįn višskiptavina og hve stór hluti verši tekinn inn sem hagnašur į nęstu įrum.  Ķ mķnum huga er ljóst, aš hafi bankarnir einhvern įhuga į aš višhalda sambandinu viš višskiptavini sķna, žį verša žeir aš koma mun meira til móts viš žį.  Svo einfalt er žaš.
mbl.is Tóku stöšu gegn heimilunum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Enn hękka verštryggš lįn - Verštryggingin veršur aš fara

Į fundi um verštrygginguna ķ Hįskóla Reykjavķkur fyrir réttri viku, žį sagši ég aš ef fram héldi sem horfši, žį gętum viš bśist viš yfir 10% veršbólgu į įrinu.  Einn fundarmašur mótmęlti žessari fullyršingu minni og benti į aš veršbólgan vęri bara 2,8%.  Baš ég hann žį vinsamlegast aš skoša veršbólgu sķšustu žriggja mįnaša, ž.e. frį janśar til aprķl.  Hękkun milli mįnuša žessa žrjį mįnuši var nefnilega 1,2% milli janśar og febrśar, 1,0% milli febrśar og mars og 0,7% milli mars og aprķl eša alls 3,0% yfir allt tķmabiliš.  Hér fįum viš svo fjóšra mįnušinn ķ röš sem er meš hįa veršbólgu, ž.e. 0,94% hękkun frį sķšasta mįnuši.

Hęgt er aš skoša veršbólgu frį żmsum sjónarhornum.  Algengast er aš skoša hękkun vķsitölu neysluveršs yfir tólf mįnaša tķmabil, en einnig er hęgt aš nota ašrar og styttri tķmabil og yfirfęra žęr męlingar yfir į eitt įr.  Žannig fįum viš:

12 mįnašaveršbólga er 3,38%

6 mįnašaveršbólga yfirfęrš į įrsveršbólgu er 6,77%

4 mįnašaveršbólga yfirfęrš į įrsveršbólgu er 12,35%

3 mįnašaveršbólga yfirfęrš į įrsveršbólgu er 11,35%

1 mįnašarveršbólga yfirfęrš į įrsveršbólgu er 11,88%

Tölur sķšustu fjögurra mįnaša segja okkur allar aš veršbólgan er komin į kreik aftur.  Stjórnvöldum og Sešlabanka er aš skrika fótur ķ barįttu sinni viš hinn mikla vįgest.  Afleišingarnar verša m.a. hękkun į verštryggšum höfušstóli lįna heimilanna.  Žó veršbólga frį janśar 2011 til janśar 2012 verši bara eins og 12 mįnašaveršbólgan er, žį žżšir žaš 47 ma.kr. hękkun į höfušstóli lįnanna.  Hękkunin veršur um 95 ma.kr. ef įrsveršbólgan veršur ķ dśr viš hękkun sķšustu 6 mįnaša, en allt aš 173 ma.kr. haldist veršbólga sķšustu fjögurra mįnaša śt įriš.  Ofan į žetta bętast svo vextir, žannig aš vaxtabęturnar sem Steingrķmur J. var aš stęra sig af um daginn fara allar ķ aš greiša vexti į veršbętur įrsins.

Afnema veršur verštrygginguna

Ķ erindi mķnu ķ Hįskóla Reykjavķkur mišvikudaginn 18. maķ skošaši ég įhrif verštryggingar sķšustu 23 įra (ž.e. frį žvķ nśverandi vķsitölumęling var tekin upp) į 10 m.kr. lįn og bar saman viš ef veršbólgan hefši veriš önnur.  Annars vegar tók ég 30 įra lįn og hins vegar 40 įra lįn.  Gef ég mér aš įrleg veršbólga verši 4% žaš sem eftir er lįnstķmann.  Śtkoman er slįandi eins og sést į myndritunum hér fyrir nešan.  Efra myndritiš sżnir 40 įra lįniš.  Heildargreišsla af žvķ mišaš viš raunverulega veršbólgu, 5,1% verštryggša vexti og 4% įrlega veršbólgu žaš sem eftir lifir lįnstķmans er 81,8 m.kr. samanboriš viš 23,2 m.kr. vęri lįniš óverštryggt meš sömu vexti.  Kostnašur lįntakans af verštryggingunni er žvķ um 58,5 m.kr.

40_ar.jpg

Nešra myndritiš sżnir 30 įra lįn.  Meš sömu forsendum veršur heildargreišslan af žvķ 51,5 m.kr., įn verštryggingar vęri greišslan 19,4 m.kr. eša mismunur upp į 32,1 m.kr.  Žetta er algjört bull.

30_ar.jpg

Helstu rök žeirra sem vilja halda ķ verštrygginguna eru:

1.  Ódżrara er til lengdar aš vera meš verštryggš lįn:   Ég er ekki sammįla žessu.  Mįliš er nefnilega, aš mešan verštrygging er į śtlįnum til almennings, žį žurfa lįnveitendur ekki aš bera neina įbyrgš į óįbyrgum śtlįnum sķnum.  Žeir fį sitt meš vöxtum og veršbótum. Ķ kostulegri skżrslu Askar Capital fyrir Gylfa Magnśsson, žįverandi efnahags- og višskiptarįšherra, er er setning sem allir ęttu aš kunna utanašbókar, žó ekki vęri nema til aš įtta sig į fįrįnleikans ķ hugsun žeirra sem ekki vilja sjį aš baki verštryggingunni:  

Varšandi fjölbreytni fjįrfestingarkosta žį mį lķta svo į aš verštryggš rķkisskuldabréf séu įhęttulaus eign og aš įn žeirra sé enginn slķkur fjįrfestingarkostur til stašar.

Einmitt, fjįrfestum į, samkvęmt skżrsluhöfundum, aš standa til boša įhęttulausir fjįrfestingakostir!

2. Ekki veršur hęgt aš bjóša verštryggš innlįn:  Žessi rök kaupi ég ekki heldur, žar sem enginn er aš segja aš verštryggš śtlįn eigi aš leggjast af, žó bannaš verši aš veita slķk lįn til almennings.  Fyrirtęki og rķkiš geta gefiš śt verštryggš skuldabréf, ef žeim finnst žaš skynsamlegt, og fjįrmįlafyrirtęki geta bošiš verštryggš lįn til žeirra sem sjį hag sķnum best borgiš meš slķkum lįnum.  Žessar eignir geta innlįnsstofnanir notaš til aš vega į móti verštryggšum innlįnum. 

3.  Fjįrmįlafyrirtęki munu ekki vilja veita lįn til langs tķma:  Ķslandsbanki og Arion banki eru bįšir byrjašir aš bjóša óverštryggš hśsnęšislįn.  Ekki žarf aš fjölyrša frekar um žetta.

4.  Lķfeyrissjóširnir verša aš hafa verštryggingu til aš nį 3,5% raunįvöxtun:  Žetta er enn ein rökleysan.  Į įrunum 2004 - 2006 var mun stęrri hluti įvöxtunar lķfeyrissjóšanna frį óverštryggšum eignum.  Žó eignasöfn žeirra samanstandi um žessar mundir allt aš 2/3 af verštryggšum eignum, žį voru žessi hlutföll 35-45% ķ įrslok 2007.  Stašreyndin er sś, aš lķfeyrissjóširnir žurfa ekki verštryggingu, en hśn er svakalega žęgileg fyrir žį.  Menn sem halda žvķ fram aš 3,5% raunįvöxtunarkrafan bindi hendur lķfeyrissjóšanna og žeir verši aš žvķ aš eiga verštryggšar eignir ęttu žį aš berjast gegn žvķ aš lķfeyrissjóširnir eigi yfirhöfuš eitthvaš annan en verštryggšar eignir.  Samkvęmt žessu eru erlendar eignir lķfeyrissjóšanna ógn viš 3,5% raunįvöxtunarkröfuna.

5.  Ekki hęgt aš setja 4% žak į įrlegar veršbętur vegna žess enginn lįnveitandi tęki slķka įhęttu:  Tvennt viš žessu aš segja.  Hiš fyrra er aš af sķšustu 20 įrum hefur veršbólga veriš 11 sinnum undir 4% og einu sinni 4%.  Hitt er aš raunįvöxtun lįn meš 5,1% vöxtum og 4% žaki hefši sķšustu 20 įrin aš jafnaši veriš.. da, da, da, da:  3,5%.

Villur ķ verštryggingarumręšunni

Einhverra hluta vegna, žį halda verštryggingarpostular žvķ mikiš į lofti aš ekki sé hęgt aš veita óverštryggš lįn, žar sem žį sé ekki hęgt aš tryggja jįkvęša raunįvöxtun allan lįnstķmann.  Um žaš hef ég žetta aš segja:

Žaš er įvöxtun yfir lįnstķmann sem skiptir mįli, en ekki įvöxtun einstakra įra.

Annaš sem žeir halda fram og ég bendi į aš ofan, žį eru menn uppteknir af 3,5% raunįvöxtunarkröfu lķfeyrissjóšanna.  Um žaš hef ég žetta aš segja:

Verštrygging tryggir ekki 3,5% raunįvöxtun į eignum lķfeyrissjóšanna.  Hśn kannski aušveldar mönnum verkiš, en fyrst og fremst er žaš góš stżring fjįrfestinga sem gerir žaš.

Hverfi verštryggš skuldabréf af markašnum, žį bjóšast fjįrfestum engar öruggar/įhęttulausar fjįrfestingar.  Um žaš hef ég žetta aš segja:

Öllum fjįrfestingum eiga aš fylgja įhętta sem endurspeglast ķ įvöxtunarkröfu fjįrfestanna.  Vilji menn įhęttulausa fjįrfestingu, žį eiga menn jafnframt aš vera tilbśnir aš fį nįnast enga raunvexti.

Ķ mķnum huga er rangt aš almenningur taki alla įhęttu vegna žróunar veršbólgu, hvort heldur į śtlįnahlišinni eša innlįnahlišinni.  Aš lįgmarki žarf aš dreifa įhęttunni.  Žaš er mķn skošun aš žak į veršbętur hvetji fjįrmįlafyrirtęki til aš višhalda stöšugleika, žar sem veiti žau óverštryggš lįn meš föstum nafnvöxtum til nokkurra įra ķ senn, žį vilja žau koma ķ veg fyrir ženslu sem étur upp įvöxtun žeirra.  Ég hef sķšan engar įhyggjur af žvķ aš afnįm verštryggingar į śtlįnum til almennings skaši lķfeyrissjóšina.  Ég er aftur viss um aš žaš muni auka kröfur til žeirra ašila sem sjį um stjórnun fjįrfestinga žeirra.


mbl.is Vaxandi veršbólga
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Įhugavert vištal viš Steingrķm

Ég var loksins aš hlusta į vištališ viš Steingrķm J. Sigfśsson sem tekiš var viš hann ķ žęttinum Ķ bķtiš į Bylgjunni ķ morgun.  Fyrst var rętt viš Sigurjón M. Egilsson stjórnanda Sprengisands, en hann ręddi žetta ķ žęttinum sķnum sl. sunnudag.  Taldi Sigurjón upp alls konar atriši sem bera vott um eignabruna venjulegs fólks og var af nógu aš taka.  Sķšan var žaš Steingrķmur.

Steingrķmur var spuršur śt ķ žessi orš sķn og gerši hann tilraun til aš žykjast ekki hafa sagt žau (!), en hafi hann sagt žau žį hafi žau nś lķklegast ekki veriš svona meint!  Ég hristi nś hausinn yfir žessari eftirįskżringu formanns VG.  Ég held aš stašreyndin hafi veriš, aš žau hafi veriš vel valinn til aš falla inn ķ žann hóp sem var aš hlusta.  Žetta voru sams konar orš og žegar Geir H. Haarde baš sjįlfstęšismenn afsökunar į hruninu en ekki žjóšina.  Žar var aš slį pólitķskar keilur ķ sķnum flokki til aš sżna stöšu sķna ķ flokknum.  Hann višurkenndi ķ vištalinu aš allir hefšu tapaš miklu, en hvernig gat hann žį sagt aš venjulegt fólk hefši sķst oršiš fyrir eignabruna.  Var žaš vegna žess aš "venjulega fólkiš" hafši bara tapaš 30% af eignum sķnum, en ašrir allt aš 150% (ž.e. stendur eignalaust ķ mikilli skuld).

Hann var nęst spuršur frekari ašgeršir til handa illa stöddum heimilum.  Benti Steingrķmur į aš heilir 18 ma.kr. fari į žessu įri og nęsta ķ vaxtabętur.  Sleppti hann alveg aš minnast į aš vaxtabętur voru lękkašar fyrir tveimur įrum śr 10 ma.kr. ķ 8 ma.kr. og sķšan hękkašar ķ 12 ma.kr., žannig aš 18 ma.kr. er bara 6 ma.kr. hękkun eša 12 ma.kr. į tveimur įrum.  Bara vegna hękkunar vķsitölu neysluveršs į tķmabilinu frį janśar til aprķl į žessu įri hękka verštryggš lįn um 3% eša um 40 ma.kr.  Įrlegir vextir af 40 ma.kr. eru ķ kringum 2 ma.kr. og žį er öll önnur vķsitöluhękkun įrsins eftir. Žegar gengiš var į hann, žį dró hann heldur ķ land meš mikilvęgi žessara 12 ma.kr. og fann sér svo undankomuleiš ķ žvķ aš fagna leišréttingu gengislįnanna, eins og žaš komi fólkinu meš verštryggšu lįnin til góša!  Nś ef fólk žyrfti meira til, žį ętti žaš aš leita ķ śrręši sem aš mķnu mati er ekkert annaš en hrein og bein eignaupptaka.  Ég geri mér grein fyrir aš hugmyndafręši Steingrķms er fengin śr Austurvegi, en varla vill hann koma hér upp stétt öreiga ķ anda stefnu sovéskra kommśnista į įrum Stalķns.

Į jįkvęšum nótum, žį vonašist fjįrmįlarįšherra til žess aš ekki žyrfti aš hękka skatta.  Žvķ fylgdi spyrjandi eftir meš spurningu um lękkun bensķnskatta.  Žį fór nś gamaniš aš kįrna hjį rįšherranum og greinilegt aš hann var ekki vel vaknašur žegar vištališ var tekiš.  Hann byrjaši strax aš fara undan ķ flęmingi og flśši śr einni hugsanavillunni eša blekkingunni ķ ašra.  Hann sagši vinnuhóp vera aš skoša mįliš og ekki vęri nś mikiš sem viš gętum gert ķ aš lękka heimsmarkašsverš.  Spuršur aftur śt ķ bensķnskatta, žį eyddi hann žvķ tali meš žvķ aš segja aš hlutfallslega įlögur hefšu lękkaš og hunsaši alveg įbendingar um aš ķ krónum tališ hefšu žęr hękkaš.  Ķtrekaš var aš nśna fęri meira ķ rķkiskassann, en lķtrinn kostaši fyrir nokkrum įrum, en allt kom fyrir ekki.  Žaš var eins og meira mįli skipti fyrir almenning aš įlögunar vęru ekki eins stór hluti af bensķnveršinu, en ég held alveg örugglega aš flestum finnist betra aš krónurnar séu fęrri.  Svona mįlflutningur rįšherra er honum ekki sęmandi og raunar til minnkunar.  Įfram hélt hann aš afsaka aš ekki vęri hęgt aš lękka įlögur meš žvķ aš nefna žegar Bretar lękkušu skatta um 1 pens, sem hękkandi heimsmarkašsverš hefši étiš upp į tveimur vikum.  Hvers konar arfavitleysa er žaš, aš ekki sé hęgt aš lękka įlögur vegna žess aš heimsmarkašsverš gęti hękkaš?  Hann var aš enda viš aš segja, aš heimsmarkašsverš réšist ekki af žvķ sem viš gerum hér į landi.  Auk žess held ég aš Bretar hefšu veriš betur settir meš 1 pennż lęgri skatta, žegar heimsmarkašsveršiš hękkaši, žar sem žaš žżddi aš veršiš eftir hękkun heimsmarkašsveršs var įfram pennżinu lęgra en ef įlögurnar hefšu ekki lękkaš.

Stašreyndin varšandi įlögur į eldsneyti er aš rķkiš į aš setja sér įkvešiš mark um innheimtu og breyta įlögum innan įrsins eftir žvķ.  Segjum aš gert sé rįš fyrir aš 10 milljón lķtra seljist, žį į innkoman ekki aš aukast um milljóna tugi eša hundruš vegna žess aš heimsmarkašsverš hękkar.  Nei, įlögurnar eiga aš lękka mišaš viš tekjuįętlunina.  Žaš er eins og Steingrķmur gleymi žvķ aš fjįrlög eru lög og eftir žeim į aš fara.  Geri fjįrlög rįš fyrir 1 ma.kr. ķ tekjur af bensķni, žį er veriš aš brjóta lög meš žvķ aš innheimta 1,2 ma.kr.

Loks var hann spuršur śt ķ opinberunarskżrslu sķna um endurreisn bankanna.  Ég hef ekki einu sinni geš ķ mér aš hafa eftir honum žaš sem hann sagši.  Afsakanir hans snerust um aš menn eigi aš žakka fyrir aš fį skżrsluna og ęttu žvķ aš sętta sig viš innihaldiš.  Žįttastjórnendur slepptu honum fullaušveldlega frį žessu atriši, žó svo aš Kolla hafi skotiš föstum skotum, žar sem megin atrišiš er hvaš bankarnir eru aš gera viš žessa rśmlega 2.000 ma.kr. sem ekki renna til gömlu bankanna og žar meš kröfuhafanna.  Einnig var hann ekki spuršur śt ķ hvers vegna kröfuhafarnir voru fyrst og fremst kröfuhafar Landsbanka Ķslands og žvķ Icesave-kröfuhafar.


Magnašar myndir Ingólfs Bruuns frį upphafi gossins - Amazing pictures from the start of the Vatnajökull eruption

Ingólfur Bruun, leišsögumašur og lögreglumašur, var į ferš ķ Skaftafelli sl. laugardag og tók magnašar myndir nešan af Skeišarįrsandi af upphafi gossins.  Kjartan Pétur Siguršsson, leišsögumašur og ljósmyndari, hefur sett žęr saman ķ hreyfimyndir į sķšunni sinni.  Ingólfur hefur góšfśslega leyft mér aš birta žęr hér.

These amazing pictures were taken by Ingolfur Bruun as the eruption started in Vatnajökull last Saturday.  The picture show how fierceful the eruption was right from the beginning.

Ingolfur_KPS_samsetning5

 


Öskufall byrjaš į Reykjavķkursvęšinu

Ég fę ekki betur séš en aš öskufall sé byrjaš į Reykjavķkursvęšinu.  Hengillinn er horfinn ķ kófiš séš frį mķnu heimili og sama gildir um hesthśsinn noršan viš Sušurlandsveg.  Žetta kóf er mun žéttara en ķ fyrra og nęr hrašar yfir stęrra svęši.
mbl.is Öskufall ķ Reykjavķk
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ķ hvaša heimi lifir Steingrķmur? - Ekki mikil eignabruni hjį venjulegu fólki!

Satt best aš segja, žį hef ég aldrei heyrt ašra eins fįsinnu, eins og žessa fullyršingu Steingrķms J. Sigfśssonar, aš ekki hafi oršiš mikill eignabruni hjį venjulegu fólki.  Fróšlegt vęri aš fį aš vita į hverju mašurinn byggir žessa stašhęfingu.  Stór hluti fasteigna landsmanna hafa żmist lękkaš mikiš ķ verši eša lįn hękkaš upp śr öllu valdi, nema hvorutveggja sé.  Verštryggš lįn hafa hękkaš um 30% į um žremur įrum, ekki er ljóst ennžį hve mikil hękkun įšur gengistryggšra lįna veršur, en standi vextir Sešlabankans, žį er sś hękkun nokkuš nęrri aš vera minnst 40% į sama tķma.  Lękkun fasteignaveršs hefur sķšan veriš į bilinu 20 - 40%.  20 m.kr. eign meš 60% skuldsetningu ķ verštryggšu lįni ķ įrsbyrjun 2008 er žvķ kannski um 16 m.kr. virši ķ dag meš 97,5% skuldsetningu.  Eignabruninn er 7,8 m.kr.  Algengt er aš allt eigiš fé sé horfiš hjį fólki sem fjįrfesti ķ fasteign į įrunum 2000 - 2007 og gott betur en žaš.

Hśn er einkennileg tilhneiging stjórnmįlamanna sem hafa slęman mįlstaš aš verja, aš velja tölur sem henta.  Dęmi um žaš mį nefna vefrit fjįrmįlarįšuneytisins sem birt var ķ gęr (20.5.).  Žar eru taldar til tölur sem henta stjórnvöldum śt śr skżrslu OECD.  Höfundur greinarinnar ķ vefritinu višurkennir meira aš segja aš hagstęšari tölurnar hafi veriš valdar.  Ég skil ekki svona vinnubrögš.  Sama į viš um ummęli Steingrķms.  Hvaša "venjulega fólk" er žaš sem ekki hefur oršiš fyrir eignabruna?  Nęr eina sem ég get hugsaš mér eru žeir sem įttu enga fasteign en helling af peningum ķ innstęšum ķ bönkum.  Allir ašrir hópar ķ žjóšfélaginu hafa oršiš fyrir verulegum eignabruna.  Verši hśsnęšiseigendur aš selja eignir sķnar ķ dag, žį yrši tjón flestra verulegt.  Žar sem ašeins hluti žjóšarinnar er ķ žessari stöšu, žį gefst öšrum tękifęri til aš bķša af sér veršlękkunina, en hękkun verštryggšu lįnanna mun sitja föst į höfušstóli žeirra um aldur og ęvi.

Žaš er gott og blessaš aš hękka vaxtabętur.  36 milljaršar į tveimur įrum er žó dropi ķ hafi hękkunar lįnanna.  Į tķmabilinu frį 1. aprķl til 30. jśnķ munu t.d. verštryggš hśsnęšislįn landsmanna hękka um sem nemur 3% eša um 40 milljöršum króna vegna hękkunar vķsitölu neysluveršs.  Eldarnir loga um allt og Steingrķmur stęrir sig af žvķ aš hafa kastaš vatnsfötu į eldana.  Betur mį ef duga skal.

Nś 36 milljaršarnir sem Steingrķmur ętlar aš setja ķ vaxtabętur į žessu įri og nęsta eru 16,7% af gjöfinni sem hann gaf erlendum kröfuhöfum samkvęmt skżrslunni sem hann laumaši inn į žing 31. mars sl.  Vį, almenningur sem hefur žurft aš taka į sig tug milljarša skattahękkanir er aš fį 1/6 af žvķ sem erlendir kröfuhafar eiga aš fį aukalega og er hvatinn fyrir óhóflegri hörku bankanna žriggja ķ innheimtu stökkbreyttra skulda heimilanna.

Er einhver til ķ aš segja Steingrķmi sannleikann?  Ekki gera jį systkin hans hjį VG žaš.  Ég fę nįnast į hverjum degi tölvupósta eša sķmtöl frį venjulegu fólki sem veit ekki hvaš žaš į aš gera.  Foreldrar sem eru aš sjį į eftir börnum sķnum śr landi, žar sem hruniš geršu žau eignalaus.  Ellilķfeyrisžega sem er ętlaš aš rįšast į ókleifan hamarinn.  Barnafólk sem er viš aš missa hśsnęšiš sitt.  Fólk sem neitar aš višurkenna innheimtukröfur eša endurśtreikninga bankanna, žar sem žaš getur alveg eins lżst sig gjaldžrota eins og samžykkja žetta.  Er einhver til ķ aš vekja athygli Steingrķms į žessu įšur en žaš veršur um seinan. 

Aušvitaš mį deila um hvaša fólk er venjulegt.  Mešaltöl eru alltaf hęttuleg og ekki er ég viss um aš ef venjulegur mašur er metinn śt frį mešaltalinu, žį vęri viškomandi svo venjulegur.  Tölur Sešlabanka og fjįrmįlarįšuneytisins, sem ég hafši ašgang aš ķ vinnu hins svo kallaša sérfręšingahóps, sżndu aš staša mešalfjölskyldunnar var frekar slęm.  Raunar var stašan sś, aš eingöngu mjög fįar fjölskyldur voru ķ góšum mįlum.  Talsveršur hluti hélt sjó, en mįtti ekki viš mikilli įgjöf įn žess aš žurfa aš ganga į sparnaš og eignir til aš eiga fyrir śtgjöldum.  Restin hafši gengiš į sparnaš, selt eignir, tekiš śt séreignarsparnaš, hętt aš borga af lįnum, skoriš nišur neyslu o.s.frv. til aš eiga fyrir naušžurftum.  Allir hópar ķ samfélaginu hafa dregiš śr neyslu, en žeir sem betur eru staddir gera žaš til aš eiga borš fyrir bįru.

Nei, Steingrķmur, stašreyndin er sś aš eignabruninn hefur einmitt oršiš verulegur hjį "venjulegu fólki".  Almenningur ķ landinu hefur oršiš fyrir miklum bśsifjum vegna hrunsins og žvķ mišur hefur rķkisstjórn ykkar Jóhönnu lķtiš gert til aš draga śr žvķ įfalli.  Ef eitthvaš er, žį hefur žessi endalausa eftirlįtsemi ykkar viš fjįrmįlafyrirtękin gert illt verra.  Rķkisstjórn ykkar Jóhönnu hefur ekki svo ég muni tekiš hagsmuni almennings umfram hagsmuni fjįrmįlafyrirtękjanna ķ eitt einasta skipti.  Og er žaš žrįtt fyrir aš žś hefur vitaš žaš frį vordögum 2009, aš nżju bankarnir fengu allt aš 65% afslįtt af lįnasöfnum fólks og fyrirtękja viš flutning žeirra frį gömlu hryggšarmyndum sķnum.


mbl.is „Ekki hjį venjulegu fólki“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (17.8.): 0
  • Sl. sólarhring: 15
  • Sl. viku: 143
  • Frį upphafi: 1648834

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 97
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Įgśst 2017
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband