Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, september 2007

Enn ein įrįsin į tölvukerfi fjįrmįlafyrirtękis ķ USA

Nżlega gaf veršbréfafyrirtękiš TD Ameritrade śt yfirlżsingu um aš brotist hafi veriš inn ķ gagnagrunn fyrirtękisins.  Ķ yfirlżsingunni kom fram aš fyrirtękiš ,,hafi uppgötvaš og upprętt óheimilan kóša śr kerfum sķnum sem hafši opnaš fyrir ašgang aš innri gagnagrunnum".  Įstęšan fyrir žvķ aš žetta gat įtt sér staš, er aš sögn sérfręšings ķ upplżsingaöryggismįlum, ófullnęgjandi stżringar og eftirlit til aš greina óheimilan ašgang aš gögnum.

Žegar fariš er aš rżna betur ofan ķ frįsögn af žessu atviki, žį kemur ķ ljós aš haldnar voru margvķslegar fęrsluskrįr (loggar) sem notašar voru til aš fylgjast meš gagnaašgangi.  Vandamįliš var aš ekkert ferli var til stašar til aš įkveša hvaša ašgangur var ešlilegur og hvaš taldist frįvik og žar meš ašgangur sem žurfti aš skoša betur.  Žaš er ekki nóg aš vera meš flottar verklagsreglur um söfnun ašgangsupplżsinga, ef ekki eru til stašar ašferšir til aš vinna śr upplżsingunum og vara samstundis viš žvķ ef frįvik koma ķ ljós.

Įrįsin hjį Ameritrade var mjög lymskuleg.  Hśn var gerš meš vefkóša sem var virkjašur innan gagnagrunnskerfisins.  Gagnalekinn var framkvęmdur meš žvķ aš grķpa upplżsingar um leiš og žęr voru notašar af notanda meš heimild, žannig aš kóšinn framkallaši ekki ašgangsfęrslu ķ gagnagrunninn.  Sķšan voru upplżsingarnar sendar bęši til žess sem bešiš hafši um žęr og til tölvužrjótanna.

Žessi įrįs sżnir, aš stöšugt er žörf į žvķ aš žróa nżjar varnir viš innbrotum.  Žó svo aš žetta innbrot hafi tengst fjįrmįlafyrirtęki, žį hefši žarna alveg eins geta veriš flugfélag eša heilbrigšisstofnun eša bara einhver önnur starfsemi.  Žaš sem mestu mįli viršist žó skipta, er aš fęrsluskrįr séu reglulega yfirfarnar, aš fyrirtęki skilgreini hvaš telst vera frįvik frį ešlilegri notkun og višvaranir séu sendar višeigandi ašilum ef slķk frįvik koma upp.  Žetta tvennt sķšast nefnda er kannski žaš sem helst hefur skort og žvķ uppgötvast ekki atvik fyrr en löngu eftir aš žau įttu sér staš.


Auškennisžjófnašur er mikiš vandamįl hjį bandarķskum bönkum

Auškennisžjófnašur (e. identity theft) er žaš sem bandarķskir neytendur kvarta mest undan samkvęmt upplżsingum frį Federal Trade Commission ķ Bandarķkjunum.  Sķfellt fjölgar afbrotum žar sem upplżsingum er stoliš.  Žessi atvik eru talin ógn viš frišhelgi, neytendavišskipti og jafnvel stöšugleika hagkerfisins.  Gagnasöfn meš viškvęmum persónuupplżsingum eru oršiš megin skotmörk hakkara, auškennisžjófa og óheišarlegra starfsmanna sem og skipulagšrar glępastarfsemi.  Tališ er aš 10 milljónir Bandarķkjamanna séu įrlega fórnarlömb auškennisžjófa.

Miklar vangaveltur hafa veriš ķ Bandarķkjunum um žaš hvernig hęgt sé aš sporna viš žessari žróun.  Settar hafa veriš żmsar reglugeršir bęši į vegum einstakra fylkja og alrķkisstjórnarinnar, žar sem fjįrmįlastofnanir žurfa aš uppfylla strangar kröfur sem ętlaš er aš vernda viškvęmar persónuupplżsingar.  Fjölmargar eftirlitsstofnanir hafa gefiš śt sķnar eigin reglur og leišbeiningar til fjįrmįlastofnana um žaš hvernig hęgt sé aš taka į žvķ vandamįli sem auškennisžjófnašur er.  Žrįtt fyrir žetta er įętlaš aš tjón vegna auškennisžjófnašar toppi 1 milljarš dala į nęstu 5 įrum og er žį bara um beinan kostnaš aš ręša.  Annar kostnašur veršur ekki męldur ķ peningum, en žaš er hlutir eins og oršspor, töpuš višskipti, verri möguleikar į fjįrmögnun og lękkun į markašsvirši.  Til višbótar žessu žurfa fyrirtęki ķ Bandarķkjum aš senda öllum višskiptavinum sķnum tilkynningu, ef gagnažjófnašur hefur įtt sér staš.

Auškennisžjófnašur er ekki eins aušveldur hér į landi, en eftir žvķ sem višskipti yfir internetiš aukast, žar sem greitt er meš greišslukortum, aukast lķkurnar į žvķ aš Ķslendingar lendi ķ klóm auškennisžjófa.  Nś auškennisžjófnašur žarf ekki aš snśast um peninga, eins og Ólķna Žorvaršardóttir komst aš um daginn.  Fölsun į uppruna sms-skilaboša er eitt form auškennisžjófnašar.


,,Beinar śtsendingar" Sżnar frį NFL

Žegar žessi orš eru rituš, kl. 22:00, er aš hefjast ,,bein" śtsending į Sżn frį leik Jacksonville Jaguars og Denver Broncos ķ bandarķska fótboltanum.  Žaš vill svo til aš sömu stundu er stašan ķ leiknum 20 gegn 7 Jaguars ķ vil enda langt komiš ķ 3. fjóršungi leiksins, žvķ leikurinn hófst fyrir einum og hįlfum tķma eša svo.  Žaš er meš ólķkindum, aš Sżn skuli auglżsa žennan leik sem beina śtsendingu, sérstaklega žegar haft er ķ huga aš ekkert af leiknum veršur ķ beinni.  Er ekki bara hęgt aš koma hreint fram og segja rétt frį.  Žetta er upptaka af leik Jacksonville og Denver eša seinkuš śtstending.  Žó svo aš śtsendingin hefši hafist į auglżstum tķma, ž.e. kl. 21:30, žį hefši samt ekki nįšst aš sżna sķšustu mķnśtur leiksins beint.

Fjölgar umferšarlagabrotum viš hert eftirlit?

Ķ Fréttablašinu ķ dag var eftirfarandi frétt:

 

Umferšarlagabrotum fjölgar um fimmtung
Umferšarlagabrotum fjölgaši um tuttugu prósent ķ įgśstmįnuši mišaš viš sama tķma ķ fyrra.

Umferšarlagabrotum fjölgaši um tuttugu prósent ķ įgśstmįnuši mišaš viš sama tķma ķ fyrra. Fķkniefnabrotum fękkaši um 38 prósent, og hegningarlagabrotum fękkaši um įtjįn prósent. Žetta kemur fram ķ skżrslu Rķkislögreglustjóra um afbrotatölfręši ķ įgśstmįnuši, sem kom śt ķ gęr.

Hrašamyndavélar ķ Hvalfjaršargöngum, Hvalfjaršarsveit og į höfušborgarsvęšinu eru sagšar ein helsta orsökin fyrir mikilli fjölgun hrašakstursbrota milli įra. Til aš mynda tuttugufaldašist fjöldi hrašakstursbrota hjį lögreglustjóranum į Snęfellsnesi vegna tveggja hrašamyndavéla viš žjóšveg nśmer eitt. - sžs

 Žaš sem vakti athygli mķna viš žessa frétt var hvernig tekist hefur aš snśa žessu meš umferšarlagabrotin gjörsamlega į hvolf.  Žaš er greinilegt samkvęmt skilningi blašamanns (og žess sem ritar textann ķ skżrslu Rķkislögreglustjóra) aš besta leišin til aš losna viš öll umferšarlagabrot er aš taka allar hrašamyndavélar śr sambandi, žvķ aš tilkoma fleiri myndavéla hefur gert žaš aš verkum aš hrašakstursbrotum hefur fjölgaš!!!  Bķddu viš, hér er eitthvaš stórlega vitlaust.  Viš vitum ekkert hvort aš brotunum hefur fjölgaš eša fękkaš.  Žaš eina sem er vitaš, er aš fleiri hafa męlst į of miklum hraša, ž.e. skrįšum brotum hefur fjölgaš.  Žaš hafa sem sagt fleiri veriš stašnir aš hrašakstursbrotum, eins og raunar segir ķ skżrslu RLS.

Mjög margir ökumenn brjóta umferšarlög į hverjum degi og komast upp meš žaš.  Hert umferšareftirlit dregur oftast śr brotum, en veršur aftur til žess aš fleiri eru sektašir.  Fjölgun sekta vegna žess aš eftirlit hefur veriš hert, segir ekkert um žaš hvort brotum hafi fjölgaš eša fękkaš.   Samkvęmt rökhyggju RLS (og blašamanns), žį leišir hert umferšareftirlit til fjölgun brota.  Meš sömu rökum mį komast žaš žeirri nišurstöšu aš best er aš hafa ekkert eftirlit, žvķ žį eru engin brot.

Ég vil halda žvķ fram, aš umferšarlagabrotum hafi fariš fękkandi sķšustu mįnuši eša frį žvķ aš frįvik frį hrašamörkum voru lękkuš og hrašamyndavélum var fjölgaš.  Hvoru tveggja hefur stušlaš aš žvķ aš hrašinn ķ umferšinni hefur lękkaš.  Įšur žótti sjįlfsagt aš aka allt aš 20 km/klst. hrašar en skrįšur hįmarkshraši.  Nś fara menn helst ekki meira en 5 - 10 km/klst. hrašar og mun algengara er aš bķlstjórar haldi sig viš eša undir hįmarkshraša.  Žeir sem aka um Vesturlandsveg og vita af hrašamyndavélum ķ Hvalfjaršargöngum og undir Hafnarfjalli haga flestir akstri eftir žvķ.  Bķlstjórar vita aš 70 km/klst. er hįmarkiš ķ Hvalfjaršargöngunum og flestir vita aš žar eru hrašamyndavélar.  Af žeirri įstęšu aka langsamlega flestir į löglegum hraša žar (a.m.k. žar til žeir koma aš myndavélunum).  Hert eftirlit og hrašamyndavélar stušla žvķ aš fękkun brota, en veršur į móti til žess aš fleiri brot uppgötvast.  Kannski teljast umferšarlagabrot bara vera brot, ef žau uppgötvast!!!


Skipulag Vatnsendahlķšar og hękkun lóšarveršs

Ķ Fréttablašinu ķ gęr var auglżsing frį Kópavogsbę um śthlutun lóša ķ Vatnsendahlķš viš Ellišavatn.  Sem hśsbyggjanda ķ Žingum, žį vöktu nokkur atriši athygli mķna.

  1. Nżr skóli į aš rķsa og er hann stašsettur žaš langt frį ašalbyggingasvęšinu, aš žaš veršur styttra fyrir skólabörn af annars vegar vestasta hluta svęšisins og hins vegar nyrsta hluta svęšisins aš fara annaš hvort ķ Höršuvallaskóla eša Vatnsendaskóla.  Stašsetning skólans bendir til žess aš stefnt er aš žvķ aš létta vatnsvernd af svęšinu milli žess sem nś er veriš aš auglżsa til śthlutunar og Heišmerkur og žar eigi eftir aš koma mjög stórt hverfi.
  2. Ašeins er gert rįš einni umferšaręš śt śr hverfinu, ž.e. Žingmannaleiš.  Er ég ansi hręddur um aš hśn muni ekki duga, žegar višbótin sem ég nefni aš ofan veršur komin.  Žaš vęri strax til bóta aš gera rįš fyrir annarri tengingu viš Vatnsendaveg um svęšiš sunnanvert eša um Ellišahvammsveg.
  3. Verš į lóšum hefur allt aš žrefaldast frį žvķ aš śthlutaš var sķšast ķ Žingum.  Įriš 2005 kostaši einbżlishśsalóš um kr. 7,2 milljónir, en nś er verš žeirra į bilinu kr. 13 - 20 milljónir.  Og žetta er bara grunngjald.  Ef reglur eru eitthvaš svipašar nś og įšur, žį geta hśsbyggjendur įtt von į aš žurfa aš punga śt einhverjum milljónum til višbótar, žegar stęrš hśsanna er komin į hreint.
  4. Hylja į Vatnsendahlķšina algjörlega meš byggš, žó einhver gręn rönd eigi aš vera žarna, žį er žaš reynsla manna ķ Kópavogi, aš žaš er tķmabundiš įstand og žaš er bara tķmaspursmįl hvenęr skipulögš veršur byggš į žeim.
Ég hef mestar įhyggjur af umferšinni og sé fram į aš žaš verši erfitt aš komast śt śr hverfinu, žegar fram lķša stundir.

Hvaš meš sęstreng?

Žaš er ekki nema rśmur mįnušur sķšan aš ķ fréttum voru vangaveltur um śtflutning rafmagns um sęstreng (sem aš mér finnst slęm hugmynd - sjį blogg mitt frį 4.8.2007 Śtflutningur į raforku).  Nś viršist ekki vera hęgt aš koma rafmagni til fyrirhugašs įlvers ķ Helguvķk, žar sem sveitarfélögin į Reykjanesi vilja ekki fleiri loftlķnur og Landsnet telur ekki fżsilegt aš leggja žęr ķ jöršu žar sem žęr myndu liggja um jaršskjįlfta- og jaršhitasvęši.  Mér dettur žį bara ķ hug:  Af hverju ekki aš leggja sęstreng?  Žaš viršist żmislegt męla meš žvķ sem fżsilegum kosti.  Vissulega žyrfti aš finna leiš śt ķ sjó, en eftir aš hśn er fundin, er leišin bein og breiš.  Sjónmengun af lķnum vęri śr sögunni og sloppiš vęri viš aš leggja lķnurnar um jaršskjįlfta- og jaršhitasvęši meš tilheyrandi raski.  Ég er ekki meš žessu aš gera lķtiš śr žvķ raski sem yrši ķ sjónum, en žaš vęri örugglega hęgt aš gera żmislegt til aš halda žvķ ķ lįgmarki.
mbl.is Landsnet: Skoša žarf forsendur Grindavķkurbęjar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nick Leeson og Baringsbanki

Žaš er sagt um Nick Leeson, aš hann sé einni mašurinn sem hafi skrifaš tékka sem bankinn įtti ekki innistęšu fyrir.  Į ensku er sagt:  Nick Leeson is the only man to have written a check and the bank bounced.

Žaš er athyglisvert vištališ viš hann ķ Markaši Fréttablašsins ķ dag.  Hann hefur svo sem lżst žessu į prenti įšur, aš žaš hafi veriš innra eftirlit bankans sem klikkaši.  Hann hefši aldrei geta gert žaš sem hann gerši, ef ekki hefši veriš fyrir samžykki yfirmanna sinna og žaš aš žeir voru aš fara į svig viš lögin.  Žaš er žess vegna sem innra eftirlit veršur aš vera óhįš function innan fyrirtękja.  Og ytri endurskošendur verša lķka aš vera óhįšir fyrirtękjum.  Atvik, eins og Baringsbanka mįliš, Enron, World Com, Parmalat og mörg önnur eru dęmi um žaš žegar innri og ytri endurskošendur eru żmist blekktir eša fengnir til aš taka žįtt ķ svindlinu.  Afleišingin er aukiš regluverk į borš viš Sarbanes-Oxley, fyrirtękjalaga tilskipanir Evrópubandsins og fjölbreytileg tilmęli fjįrmįlaeftirlita um allan heim.  Sķšan kvarta menn yfir eftirlitsišnašinum og segja hann vera aš drepa allt.  Viš megum ekki gleyma, aš ef hęgt vęri aš treysta öllum til aš haga sér ķ samręmi viš almenna sišferšisvitund, žį vęri žetta ekkert mįl.  Eftirlitsišnašurinn er afleišing af sišferšisbrestum svipušum žeim sem Nick Leeson varš uppvķs af. 

Ég višurkenni žaš alveg fśslega sem sérfręšingur ķ upplżsingaöryggismįlum, aš ef mér og mķnum kollegum hefši tekist betur ķ gegnum tķšina aš selja fyrirtękjum hugmyndina um žörf fyrir og nytsemi öryggisrįšstafana, žį vęri ekki eins mikil žörf fyrir eftirlitsstofnanir aš setja alls konar reglur og kvašir um rįšstafanir.  Innra eftirlit og öryggisskipulag virkar mun betur, žegar fyrirtęki įtta sig į nytsemi žessara starfsžįtta, ķ stašinn fyrir aš lķta į žetta sem ķžyngjandi kvöš.  Raunar sżna gögn frį OMX (norręnu kauphöllinni) aš žau fyrirtęki sem best hafa stašiš sig ķ innleišingu góšra stjórnarhįtta eru aš standa sig markvert betur į markaši, en žau sem verst standa ķ innleišingu góšra stjórnarhįtta.  Į rśmlega fjögurra įra tķmabili frį 2001 til 2005 jókst markašsvirši fyrrnefnda hópsins um 32% umfram aukningu markašsvirši sķšarnefnda hópsins.  Fyrir fyrirtęki sem skrįš eru ķ Kauphöll Ķslands er žetta spurning um hundrušir ef ekki yfir žśsund milljarša.


Indlandsbanki hakkašur

Tölvužrjótar brutu sér leiš inn į vefsetur Indlandsbanka (Bank of India) ķ lok įgśst.  Žrjótunum tókst aš fella inn ķ kóša vefsķšunnar 30 mismunandi spillikóša, žar meš tališ ormi, fimm trójukóšum til nišurhals, žremur rótartólum og nokkrum kóšum til aš stela ašgangsoršum.  Sjį mį hvernig žetta birtist į žessu myndbandi sem er aš finna į YouTube (myndband).  Įrįsin var rakin til rśssneskra žrjóta sem kenna sig viš Russian Business Network (RBN) og eru meš ašsetur ķ Pétursborg.

Įrįsin į Indlandsbanka er bara enn eitt dęmi um įrįs į vefsetur mikilsmetins fyrirtękis.   Ekki er vitaš hvernig įrįsin var framkvęmd, en hśn nżtir sér veikleika ķ Internet Explorer frį Microsoft.  Žaš er heldur ekki vitaš hve margir uršu fyrir įhrifum af įrįsinni eša hvort einhverjum peningum hafi veriš stoliš.


Stiglękkandi skattur fyrir alla

Ég er žeirrar skošunar aš žörf er gagngerra breytinga į žvķ skattkerfi sem viš bśum viš hér į landi.  Tryggja žarf aš allir borgi sama skatt fyrir sömu tekjur burt séš frį žvķ hvašan tekjurnar eru fengnar.  Ķ nśverandi umhverfi fer žaš eftir ešli teknanna hve hįtt skatthlutfalliš er.  Žetta bżšur upp į įkvešna hęttu aš einstaklingar telji fram lęgri atvinnutekjur en žarf til framfęrslu meš vķsan til žess aš žeir hafi svo og svo miklar fjįrmagnstekjur.  Ég tek žaš skżrt fram, aš mér finnst sjįlfsagt, aš hver mašur leiti allra löglegra leiša til aš lękka skattgreišslur sķnar.

Lękkun skatts į lögašila ķ 18% og upptaka 10% fjįrmagnstekjuskatts var mjög stórt framfaraskref og hefur haft gķfurleg įhrif į uppgang efnahagslķfsins og fyrir alla muni mį ekki glata žvķ sem žar hefur įunnist.  En nś er tķmi til aš taka nęsta skref ķ skattkerfisbreytingunni og lįta fleiri njóta.

Hin almenna hugsun ķ skattheimtu hefur veriš sś aš meš hękkandi tekjum eigi skattprósentan aš hękka.  Ķ okkar umhverfi hefur žessu į vissan hįtt veriš snśiš viš, en žó bara fyrir suma.  Ž.e. hafi menn nęgar tekjur til aš leggja til hlišar (eša śtsjónarsemi) žį geta žeir lįtiš hluta af eigum sķnum vinna sjįlfstętt fyrir sig į lęgri skattprósentu.  Veršur žetta til žess aš tveir einstaklingar meš sömu tekjur eru aš greiša mismunandi upphęš ķ tekjuskatt, vegna žess aš uppruni teknanna er mismunandi.  Mörgum finnst žetta óréttlįtt, sérstaklega žegar menn viršast vera aš keppast viš aš gefa upp sem lęgstar launatekjur (sbr. tekjublaš Frjįlsrar verslunar), en hafa sķšan himinhįar fjįrmagnstekjur.

Žaš er til ein leiš gegn žessu.  Hśn er einfaldlega aš taka upp skattkerfi sem er meš stiglękkandi skattprósentu įn tillits til uppruna teknanna.  Žannig gęti upphafsprósentan veriš į bilinu 24 - 30% og hśn sķšan lįtin lękka nišur ķ 10%.  Persónuafslįtturinn vęri lįtinn halda sér sem og bótakerfiš lķka.  Śtsvar til sveitarfélaganna vęri sķšan fast hlutfall af skattprósentunni, t.d. 40%, og žaš į allar tekjur.

Hugmyndin meš žessu kerfi er aš allir greiši jafnhįan skatt af sömu tekjum į tillits til uppruna teknanna.  Ég geri mér grein fyrir aš žetta fellur ekki aš žeirri jafnašarmennsku skattahugmyndafręši sem hefur veriš rķkjandi sķšustu įratugi hér į landi og į hinum Noršurlöndunum, aš hinir rķku eigi aš greiša hlutfallslega meira af stigvaxandi tekjum til samfélagsins.  Žaš fellur ekki vel inn ķ žį mynd, aš hinn almenni launamašur greiši 30% af 250 žśsund kr. tekjum mešan hįtekjumašurinn greišir bara 10% af tekjum yfir 2 milljónum kr. į mįnuši.  En hafa veršur ķ huga aš bįšir greiša jafn mikiš aš sömu tekjum.  Tekjutenging bóta gerir žaš svo aš verkum, aš lįglaunafólk og barnafólk fęr meira tilbaka ķ gegnum barnabętur, vaxtabętur o.s.frv. en žeir sem hafa hęrri tekjur.

Žessi ašferš er vissulega flóknari ķ framkvęmd en nśverandi skattkerfi, žar sem skattprósentan breytist sķfellt į įkvešnu bili tekjuskalans.  Žetta mį leysa į einfaldan hįtt meš žvķ aš tilgreina krónutöluna sem į aš greiša fyrir tilteknar tekjur ķ staš prósentunnar sem į aš greiša.  Vissulega gęti žaš oršiš stór tafla sem vęri flett upp ķ, en flestir nota einhvers konar launaforrit viš launaśtreikninga og žvķ sęi upplżsingatęknin um śrvinnsluna.

Helstu kostnir viš žessa ašferš eru aš allir eru aš greiša sömu skatta af sömu tekjum įn tillits til uppruna žeirra.  Kerfiš er vinnuhvetjandi, ž.e. fólk heldur meira eftir af stigvaxandi tekjum.  Žaš er gagnsętt, žar sem greiddir skattar endurspegla nįkvęmlega allar tekjur en ekki bara sumar tekjur.  Ekki žarf lengur aš vera meš alls konar leikfimi viš gerš starfskjarasamninga, svo sem meš kaupréttarsamningum, žar sem allar tekjur eru mešhöndlašar eins.

Ég get alveg skiliš aš žessi hugmynd stuši einhvern, žar sem lagt er til aš heildarskattbyrši žeirra sem lęgri hafi tekjur verši meiri en žeirra sem hęrri tekjurnar hafa.  Mįliš er aš sś staša er žegar komin upp, žar sem ofurtekjurnar ķ dag koma ķ gegnum fjįrmagnstekjur.  


Ungverjaland - mišja Evrópu

Ég er staddur ķ Ungverjalandi.  Nįnar tiltekiš Bśdapest.  Borgin er įkaflega falleg, enda er borgarstęšiš einstaklega skemmtilegt.  Dónį skiptir borginni ķ Bśda og Pest eins og alltaf hefur veriš.  Ég fór į Žjóšminjasafn žeirra Ungverja, sem er til hśsa ķ ęgifagurri byggingu/höll į hęš sem gnęfir yfir Dónį Bśda megin ķ borginni.  Žaš fer ekkert į milli mįla aš Ungverjar eru stoltir af uppruna sķnum, žó žaš hafi alltof oft veriš hlutskipti žeirra aš vera undirokašir af öšrum.  Oftar en ekki hafa žeir fariš undan stjórn eins rķkis til žess eins aš lenda undir jįrnhęl annars.  Kannski hafa lišiš fįein įr žar sem žeir fengu um frjįlst höfuš aš strjśka, en svo hefur nęsta bylgja innrįsar duniš yfir.  Žaš liggur viš aš fara žurfi aftur fyrir Kristburš til aš finna langt samfellt tķmabil, žar sem Ungverjar voru sjįlfs sķns herrar.  Žeir eiga sķna frelsishetju, Lajos Batthyany sem ólķkt okkar frelsishetju, var tekin af lķfi vegna žess aš yfirmanni austurrķska herlišsins ķ borginni stóš ógn af honum.  Žaš er hęgt aš greina žaš į Žjóšminjasafninu, aš Ungverjum gremst žetta ennžį.  Ég taldi ekki hve margar myndir og styttur eru af Batthyany ķ žeim sal, žar sem frelsisbarįttunni er gerš skil.  Žaš er eins og Ungverjar hafi misst af gullnu tękifęri viš aš öšlast sjįlfstęši viš dauša Batthyanys og aš žessi missir hafi dregiš žį inni ķ atburšarįs sem var žeim ekkert sérlega gešfeld.

En nś hefur frelsiš fengist, bara til žess eins aš ganga ķ Evrópusambandiš.  Efnahagur landsins er ekki góšur og gerir lķtiš annaš en aš versna.  Sagt er aš hįlf milljón Ungverja hafi misst vinnuna ķ sumar.  Fyrir 10 milljón manna žjóš er žaš įfall.  Evrópusambandspeningarnir eru ekki aš skila sér, segja innfęddir.  Rķkisstjórnin er hręšileg og spillt.  Sagt er aš ķ henni séu börn og barnabörn fyrrum rįšamanna frį tķmum kommśnismans.  Žau hafa bara skipt um nöfn.  (Ég sel žetta ekki dżrar en ég keypti žaš.)  Mašur veršur var viš eymdina į einn hįtt.  Žaš er śtigangsfólk og heimilisleysingjar um allt.  Ég hef hvergi séš eins mikiš aš fólki ķ slķkri ašstöšu nema kannski žegar ég var ķ Bandarķkjunum.  Žaš er meš ólķkindum aš sjį fólk į öllum aldri bśandi sér til fleti hvar sem hęgt er aš finna staš sem helst žurr.  Undirgangar eru vinsęlir og eru öll skśmaskot nżtt.  Žetta er sorglegt aš sjį og ķ mikilli andstöšu viš mannfjöldann sem fyllir allar verslunarmišstöšvar og verslunargötur.

Ungverjar eru mjög blandašir, en hinn mešal Ķslendingur fellur vel inn ķ fjöldann.  Ég veit ekki hversu oft ég hef fundiš hér tvķfara fólks, sem ég žekki heima. Žaš eina sem greinir žį frį okkur mörlöndunum er tungumįliš, sem er ekki aušvelt.

Veršlag hér er mjög lįgt mišaš viš žaš sem viš eyjaskeggjar eigum aš venjast.  Gjaldmišillinn, forintas, er skrįš į um 0,34 kr., en verš į vöru er samt žaš sama hér og heima, nema mynteiningin er önnur.  Kannski ekki alltaf, en alltof oft.  Žaš sama į nįttśrulega viš um launin.  Mesta furša aš ķslenskir feršafrömušir hafi ekki uppgötvaš Ungverjaland sem kjörinn staš til aš fara ķ verslunarferšir.  Vissulega lengra aš fara hingaš en til Skotlands og Ķrlands, en ég trśi aš veršlag hér sé lęgra.  Svo er bara miklu menningarlegra aš heimsękja borgina fögru viš įna blįu (sem er aš vķsu grį).  Bśdapest getur stįtaš af nokkrum stórum verslunarmišstöšvum.  Ķ hjarta borgarinnar er West End, sem žeir segja aš sé sś stęrsta ķ Evrópu.  Žar śir og grśir af alls kyns litlum og mešalstórum verslunum.  Viš göngugötuna Vįci utca er svo aš finna stęrri verslanir og ķ Įrkįd Bevįsįr verslunarmišstöšinni viš Örs Vesér Tere lestarstöšina hafa allar verslanir nęgt rżmi.  Žarna eru öll merkin sem viš žekkjum į klakanum og svo öll hin sem ekki sjį sér fęrt aš vera žar.  Og veršiš er įkaflega hagstętt. 

Almenningssamgöngur eru mjög góšar, žannig aš žaš tekur ekki nema nokkrar mķnśtur aš feršast endana į milli ķ borginni.  Manni standa til boša jaršlestir, sporvagnar og nokkrar geršir strętisvagna.  Dugi žaš ekki, žį eru mjög ódżrir leigubķlar śt um allt.  Nś vofir aš vķsu yfir verkfall starfsmanna ķ almenningssamgöngum, žannig aš kannski er ekki heppilegt aš fara stefna mörgum hingaš į nęstu vikum eša mįnušum.

Ef mašur leitar aš gistingu hér į internetinu, žį sér mašur aš hér er mikiš framboš af ódżrri gistingu.  Dvelji mašur hér ķ nokkra daga, žį er aušvelt aš fį leigša ķbśš į žetta 10 til 30 evrur nóttina fyrir alla fjölskylduna.  Vilji mašur frekar hótel, žį er hęgt aš fį ódżra gistingu į jafnvel hinum glęsilegustu hótelum.  Aušvitaš er lķka fullt af hótelum sem ekki eru góš og mašur getur alltaf lent ķ svikahröppum.  Eina vandamįliš er aš ekki er flogiš beint milli Ķslands og Ungverjalands nema ķ takmarkašan tķma į hverju įri. 

Fyrir ķslenska athafnamenn, žį er ég sannfęršur um aš hér eru mörg góš kauptękifęri.  Fasteignaverš viršist vera lįgt, en žaš gęti stafaš af žvķ aš višhaldi bygginga hefur veriš įbótavant.  Nś žar sem veršlag er lįgt, žį kostar ekki mikiš aš gera upp ķbśšir, ef mašur bara nęr aš rįša góšan verktaka sem stendur viš žaš sem hann segir.  Tilkoma IKEA hefur lķka aušveldaš endurnżjun hśsbśnašar.  Kķkti žangaš um daginn til aš skoša og mér sżndist sem žaš kostaši innan viš 40.000 ķslenskar krónur aš fylla herbergi meš hśsgögnum, ž.e. rśmi meš góšri dżnu, fataskįp, kommóšu og borši meš fjórum stólum, auk żmissa smįhluta.  Sé ekki fyrir mér aš gera svona góš kaup ķ Kauptśni.


Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (23.7.): 2
  • Sl. sólarhring: 18
  • Sl. viku: 187
  • Frį upphafi: 1540108

Annaš

  • Innlit ķ dag: 2
  • Innlit sl. viku: 172
  • Gestir ķ dag: 2
  • IP-tölur ķ dag: 2

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Jślķ 2014
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband