Leita frttum mbl.is
Embla

Bloggfrslur mnaarins, desember 2012

Eftirlitsnefnd me srtkri skuldaalgun enn me rangar forsendur

g hef nokkrum sinnum fjalla um lg 107/2009 um rri fyrir einstaklinga, heimili og fyrirtki vegna banka- og gjaldeyrishruns. dag var birt enn ein skrsla eftirlitsnefndar (svo kallarar Maru-nefndar, kennd vi Maru Thejll formann nefndarinnar) me srtkri skuldaalgun samkvmt I. kafla laganna. v miur er a svo, a enn einu sinni eru forsendur Maru-nefndarinnar rangar og v getur hn ekki anna en komist a rangri niurstu.

kvi laganna um srtka skuldaalgun

Svona til a rifja upp tilgang laga 107/2009:

Markmi laga essara er a hraa endurreisn slensks efnahagslfs kjlfar banka- og gjaldeyrishrunsins hausti 2008 og a jafnvgi komist viri eigna og greislugetu annars vegar og fjrskuldbindinga einstaklinga, fyrirtkja og heimila hins vegar.

Svo vill til, a g sat starfshpi skipuum af efnahags- og viskiptarherra eftir tilnefningu flokkanna. Starfshpinn ttu lka a skipa srfringa og fulltra hagsmunaaila, en rherra taldi sr greinilega ekki skylt a fara a lgum. "Hpurinn skal meta rangurinn af framkvmd laganna og skoa litaefni sem upp koma vi framkvmdina" segir lgunum og til ess fengum vi rfa mnui tmabili egar engin reynsla var komin framkvmd laganna. g ori a fullyra, a aldrei st til a markmium laganna yri n og enn sur a kvi 2.gr. yru uppfyllt, en au hlja sem hr segir:

samningi milli krfuhafa og skuldara um eftirgjf skulda ea breytingu skilmlum skuldabrfa og lnssamninga skal fyrst og fremst horft til ess a laga skuldir a greislugetu og eignastu vikomandi einstaklings ea heimilis. Skal mia a v a hmarka gagnkvman vinning samningsaila af v a gefa eftir tapaar krfur og komast hj arfa kostnai og hagri.

Reglur bankanna ekki samrmi vi kvi laganna

Srtk skuldaalgun bankanna hefur ALDREI uppfyllt kvi 2. gr. laganna. etta er strsta atrii sem verur a setja t starfsemi Maru-nefndarinnar. Hn hefur v miur ekki snt fram a s srtka skuldaalgun sem nefndin hefur haft til skounar s samrmi vi kvi laganna. Hn getur a nefnilega ekki og v er tmt ml a tala um a srtk skuldaalgun sem bankarnir komu sr saman um, s rtt framkvmd. Mestu skiptir hvort framkvmdin s samrmi vi lgin og a hefur hn aldrei veri.

Srstaklega skal bent atrii "skal mia a v a hmarka gagnkvman vinning samningsaila af v a gefa eftir tapaar krfur og komast hj arfa kostnai og hagri". Srtk skuldaalgun bankanna snst bara um a hmarka vinning bankanna! Hvergi er reglunum fjalla um a lntakar fi felldar niur sanngjarnar krfur, lglegar krfur, krfur sem fegnar voru me lglegu athfi, a lntakar fi hlutdeild afsltti bankanna og fleira ar sem lntaki fr a njta elilegs vinnings. Nei, srtk skuldaalgun bankanna hefur bara snist um hagsmuni bankanna. Lntakar hafa aldrei fengi krnu niurfellda ea leirtta af lnum snum, sem bankarnir hafa ekki veri 100% vissir um a ekki vru innheimtanleg. Hver er hinn gagnkvmi vinningur? Hann er ekki til staar, ar sem ori "gagnkvmur" ir a bir njti vinningsins, en slkur er ekki fyrir a fara.

Rangar forsendur Maru-nefndarinnar

ar sem Maru-nefndin er ekki a vinna ttektir snar samrmi vi kvi 1. og 2. gr. laga 107/2009, getur hn ekki anna en komist a rangri niurstu. Sorgleg stareynd, v g held i alvru a Mara Thejll s kaflega hf kona og vndu snum vinnubrgum. Allt sem nefndin hefur sent fr sr bendir til mikillar nkvmni mehndlun talna, en egar forsendurnar eru rangar (.e. reglur bankanna, en ekki kvi laganna), geta niursturnar ekki ori rttar. Hfum huga a Maru-nefndin tti a fjalla um hvernig lgunum vri framfylgt, ekki reglum bankanna! Nefndin verur v a skoa ll ml viskiptavina/lntaka sem eru vinnslu bankakerfinu, en ekki bara au sem falla undir reglur bankanna um srtka skuldaalgun.

Valdleysi stjrnvalda, rleysi stjrnvalda

Bara svo a s hreinu, held g a g ekki f ea nokkur lg fr Alingi betur en essi lg. g hef alveg fr upphafi bent a srtk skuldaalgun bankanna bryti gegn lgunum og kom v framfri starfshpnum, sem ur var nefndur, hr blogginu mnu og fundum me ramnnum og ingmnnum. Stareyndin er s, a stjrnvld hafa engin vld, egar kemur a essum mlum. Valdi hefur alla t legi hj fjrmlafyrirtkjunum, sem hafa geta fari snu fram n ess a stjrnvld andmli eitt einasta skipti. Jafnvel egar dmstlar hafa stafest einbeittan brotavilja fjrmlafyrirtkjanna, hafa stjrnvld ALLTAF komi fyrirtkjunum til varnar. Stareyndin er a a er opinber stefna stjrnvalda, a lntakar skuli bera kostnainn af endurreisn bankakerfisins og svo a s hgt skuli mergsjga flk ef v verur mgulega vi komi. essi stefna stjrnvalda er a keyra atvinnulfi kaf, hn er a keyra heimilin kaf og hn er a keyra einstaklingana kaf. a getur vel veri a einhver tlfri lti gtlega t, en maur arf ekki a hlusta lengi hlji jinni til a heyra a eitthva er verulega a.

Stjrnvld munu rugglega undanfara kosninganna hrsa sr fyrir a vispyrna hafi nst. S vispyrna er lk eirri sem Sigurjn . rnason lsti vitali um mnaarmtin mars/aprl 2008. Hn reyndist vera vispyrna veikri brn, sem brast me geigvnlegum afleiingum. g vona innilega a stjrnvld beri gfu til a tta sig v hve veik vispyrnan, sem au telja sig finna fyrir, er etta sinn.


Hann st svo vel til hggsins

g hef lengi velt fyrir hva er a slensku jflagi. Sustu daga og vikur hefur mtt lesa alls konar frttir um tiltki landans, sem vart er hafandi eftir. Tkum hr sm upptalningu (eftir minni):

  • Perum stoli r jlaseru vi kirkjutrppurnar Akureyri
  • Kveikt jlageitinni vi IKEA
  • Maur rst me offorsi geng slendingum af erlendum uppruna verslunarmist
  • Femnistar vera fyrir endalausu reiti vegna skoana sinna
  • Drukkinn maur dregur eftir sr jlatr
  • Einelti, einelti, einelti

g gti haldi essari upptalningu endalaust fram.

Einelti er ljtur blettur httsemi landans. Prentmilar, vefmilar og ljsvakamilar eru virkir tttakendur essari hef. J, g kalla etta hef, ar sem a er frekar regla en undantekning a gefi hafi veri skotleyfi einstakling einhvern tmann vi hans. Gu hjlpi honum veri hann "opinber persna", er allt leyfilegt.

Andstygg

Hva er a vi slendinga sem kallar fram essa andstygg? ola menn ekki a rum vegni vel? Er ryggi einstaklingsins svo miki, a eina leiin til a upphefja sjlfan sig er gegn um andstygg?

g get alveg veri hundfll t "trsarvkingana" og aumennina sem settu sland hausinn, en a gleur mig samt ekkert a eir su gerir gjaldrota. g hefi miklu frekar vilja a eir hefu stai etta af sr og hgt hefi veri a endurheimta a f sem eir hfu af jinni. Mr fannst Reykvkingar gera mistk vi a kjsa Besta flokkinn til valda, en a ir ekki a g tli a na skinn af Jni Gnarr vi ll tkifri. Staan er ekkert betri rum sveitarflgum, ar sem menn virast halda a fjrmunum tsvarsgreienda s best vari starfslokasamninga vi fyrrverandi bjarstjra.

Hver sem staa einstaklinga er, er lgmark a flk fi a njta sannmlis. J, Bjarni Benediktsson, formaur Sjlfstisflokksins, skrifai undir skjal sem dagsett var 8. febrar 2008 hinn 11. ea 12. febrar. etta er ekki flsun. ir bara a fyrsti maurinn sem skrifai undir skjali geri a lklega ann 8. febrar. Og a vikomandi hafi gert a daginn eftir, var skjali samt gefi t ann dag ea tti a hafa gildistku ann dag. Ekkert af essu er skjalafals. Hafi skjali aftur veri bi til oktber 2008 og lti lta t sem a hafi veri gert 8. febrar 2008, er um skjalafals a ra.

En fyrst a g er byrjaur a fjalla um stjrnml, eru au eitt besta dmi um andstygg slandi. Stjrnml virast vera lngu htt um a snast um hva er egnum landsins (ea sveitarflagsins) til ga. Nei, au snast fyrst og fremst um a koma hggi "hina". g set hina innan gsalappa vegna ess a oftast hitta menn sig heima. Sjlfstismenn hldu uppi mlfi um fjrlg um daginn n ess a leggja fram eina einustu breytingartillgu. stuna get g bara giska , en hn vri bygg andstygg og v lt g vera a nefna hana.

Eftir hrun hefur sprotti upp n tegund andstyggar sem tengist samskiptum fjrmlafyrirtkja vi viskiptavini sna. Annarri eins andstygg hef g bara ekki kynnst. au fyrirtki sem kannski helst hefu tt a tileinka sr hgvr og ltillti hafa stainn sni upp sig og v miur snt allt of mrgum viskiptavinum snum hreina andstygg. essu hafa viskiptavinirnir margir hverjir svara me ekki minni andstygg. San hefur etta rast vlka tortryggni, a langur tmi mun la ur um heilt grr.

Uppnefningar eru alveg srstakur partur af essi andstygg og virast lgmenn hafa miki dlti eirri afer. ar spila eir ystu brn ess sem lgin leyfa eim ea hva. Lklegast er allt lagi a kalla mann dlg, ef manni lkar ekki vi hann ea hva hann stendur fyrir, en alls ekki m segja a annar hafi veri undir rannskn, egar hann stti skoun. (Hvernig eiga leikmenn a ekkja muninn "rannskn2 og "skoun"?) Minn skilningur orinu dlgur, er a vikomandi selji ara manneskju mansali og tti mr a rumeiandi, ef g vri blaamaurinn sem essu ori var beint a.

viring

viringin rur ekki vi einteyming slandi. g tk dmi hr a ofan um jfinn ea jfana sem leggjast svo lgt a skrfa perur r jlaljsum Akureyri. Einn einstaklingur var svo illa fullur a hann kva a vera sr t um jlatr me llu tilheyrandi og draga eftir sr. Smiurinn minn lenti v fyrir nokkrum rum a gleyma a lsa kerrunni sinni. Einhver fr inn lina, ar sem kerran var geymd og stal henni. Ng var a gleyma a lsa kerrunni eina ntt, var hn horfin. Bili bll upp heii, getur eigandi tt von v a hn standi eftir dekkjalaus, egar hann vitjar hennar. Fari var inn hsni byggingu og llum hreinltistkjum stoli!

v miur er essi viring fyrir eigum annarra orin a landlgum si.

g man t, egar ekki urfti a lsa tidyrahurinni heima. Hva blhurum. g man t, egar htt var a skilja vi blinn, hann bilai ea kerruna lsta planinu. trlega hljma g gamall. ti landi er etta va enn hgt. eim stum fer fkkandi. viringin fyrir eigum flks hefur nefnilega n a smita t fr sr.

Ein hli viringunni eru ll essi ofbeldisbrot sem eiga sr sta. Gjrsamlega tilhfulausar rsir bara ann sem stendur vel til hggsins. Oratiltki "a standa vel til hggsins" er r slendingasgunum og lsir einu mesta hfuverki eirra, egar orgeir Hvarsson drap sauamann Fstbrrasgu vegna ess a hann hafi stai svo vel til hggsins. v miur ra eir margir orgeirarnir Hvarssynirnir um hru landsins reia til hggs. eir gera etta oft af smu viringu fyrir nunganum og orgeir Fstbrrasgu og af jafn litlu tilefni. Frnarlambi st svo vel til hggsins en hafi sr ekkert anna til sakar unni.

Hvers vegna essi viring og andstygg?

Lklega er ekki neitt einhltt svar vi v hvers vegna viring og andstygg virist vera orin svona tbreidd plga. Minnimttarkennd spilar ar rugglega stran tt. ekki s rtt a alhfa, fer lti milli mla, a slendingar eru upp til hpa illa haldnir af minnimttarkennd. Raunar hefur hn fylgt jinni mjg lengi, eins og lesa m nnast llum slendingasgunum. Alls staar virist hn stinga upp hfinu. Laxnes geri henni g skil Brekkukotsannli og raunar fjlmrgum rum skldverkum snum. rbergur rarson lsir henni vel flestum snum verkum. Hj yngri hfundum er hn lka vinslt vifangsefni.

slendingar sem hafa gert a gott, hafa san fengi a heyra a fr eim sem eru ekki ngir me a rangir ailar hafi n langt. lafur Jhann lafsson tti t.d. ekki mikill penni, egar hann gaf t fyrstu skldsgu sna, vegna ess a hann var ekki "klbbnum". rum er hampa sem "heimsfrgum" og "bestum" hvorugt ori lsi afrekum eirra. Sem betur fer eignuumst vi Bjrk og hr landi var allt einu me sanni heimsfrg manneskja. Hn bjargai geslagi heillar kynslar sem hafi srlega vanta raunverulega heimsfrgan slending til a monta sig af sta Garars Hlms sem virtist a mati manna vera t um allt. slendingurinn sem blekkti flk til a halda a hann vri heimsfrgur sngvari. Hve margir hafa eir gengi um grundir slands flagar hans blekkingunni og hve vel hefur landanum lii yfir a geta hrsa sr af vikomandi? Lgst leggst minnimttarkenndin spurningunni sendurteknu, "How do you like Iceland?" sem nefndur frttamaur RV geri daulega um ri.

En aftur: Hvers vegna essi viring og andstygg? g var binn a nefna minnimttarkenndina, en hn sr systkin sem heita ryggi og vanlan. Ung stlka lsti essu gtlega grein netinu nlega. Sklaflagar hennar geru allt til a draga r henni mttinn me andstyggilegum ummlum, ar sem (eins og hn segir fr) eim lei illa. eir voru ruggir me sjlfa sig og v var lausnin a finna einhvern enn veikari. g velti v oft fyrir mr, egar g les andstyggilegan texta netinu, hvort ekki s lagi heima hj vikomandi. Hvort ekki vri rtt a vikomandi leitai til lknis. Hef lti gert a nefna a, sem slkt fellur undir andstygg. Arir sna ekki smu httvsi.

Auvita eru flest essi atrii sem talin eru upp upphafi greinarinnar ekkert anna en persnulegir harmleikir. Auvirileg framkoma, eins og a stela perum (af llu) r jlaseru ea nla sr jlatr, er svo sem ekkert ntt. En einhvern veginn, finnst mr sem atvikunum hafi fjlga meira en gu hfi gegnir. Einhverjir fjlmilar hafa gripi til eirra ra a birta til mtvgis allar neikvar frttir sem eir finna r dnskum fjlmilum. Mli er a r eru ekki margar, flestar heldur sakleysislegar mia vi rugli sem vigengst slandi og svo rata slendingar allt of margar eirra!

Agt skal hf nrveru slar

Sem mikill adandi Einars Benediktssonar, sklds, vil g enda ennan pistil erindi r Einrum Starkaar, en a segir allt um hva lti arf til a breyta glei sorg ea sorg glei.

Eitt bros getur dimmu dagsljs breytt,
sem dropi breytir veig heillar sklar.
el getur snist vi ator eitt.
Agt skal hf nrveru slar.
Svo oft leyndist strengur brjsti sem brast
vi biturt andsvar, gefi n saka.
Hve irar margt lf eitt augnakast,
sem aldrei verur teki til baka.

(Smelli hr til a lesa lji heild.)

Vi mig sagi gur maur einu sinni. "Vandau or n, vegna ess a or vera aldrei til baka tekin."

g ekki von v a essi grein breyti miklu, en vi slendingar sem j (af hvaa uppruna sem flki er) urfum a velta v fyrir okkur, hvort a s okkur samboi a hggva stugt til ess, sem ekki hefur unni sr anna til sakar, en a standa vel til hggsins.


Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (21.10.): 5
  • Sl. slarhring: 6
  • Sl. viku: 98
  • Fr upphafi: 1650562

Anna

  • Innlit dag: 3
  • Innlit sl. viku: 87
  • Gestir dag: 3
  • IP-tlur dag: 3

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Okt. 2017
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband