Leita frttum mbl.is
Embla

Bloggfrslur mnaarins, desember 2013

Leirtting lna lagar stu LS

nokkur r hef g tala fyrir daufum eyrum um a leirtting vertryggra lna vri rangurrk afer til a laga stu balnasjs. Loksins gerist a, a einhver sr etta smu augum og g, .e. matsfyrirtki Moody's af llum.

Rk mn hafa veri einfld: Tiltekinn hluti tlna LS til einstaklinga situr utan ves hseignunum sem lnin voru inglst . Me v a lkka eftirstvar lnanna, minnkar s hluti eirra sem ekki er vetrygging fyrir. Niurstaan er a gi lnasafna LS batnar og a sem meira mli skiptir, vanskil ttu a minnka.

ils_daemi_1223772.jpg

Myndinni er tla a lsa einfaldan htt hvernig a sem g fjalla um virkar. Vesetningarhlutfall eykst sem ofar dregur. rhyrningurinn snir ln innan og utan vermis sem hlutfall af heildinni fyrir og eftir leirttingar vertryggra hsni lna LS aeins ktri mynd.

Gefum okkur a ln umfram ve su a fjrh 50 ma.kr. (marka af rauu lnunni a ofan). n agera rkisstjrnarinnar, myndar essi fjrh tap hj sjnum og lkkar eiginfjrstu hans um 50 ma.kr. Ef rkisstjrnin vill halda eiginfjrhlutfalli LS breyttu, arf a rkissjur a leggja LS til auki eigi f. S upph vri 92% af essum 50 ma.kr. ea 46 ma.kr. (stan fyrir v a ekki arf a leggja fram alla 50 ma.kr. er a vimii lkkai um 50 ma.kr.)

Agerir rkisstjrnarinnar um allt a 13% lkkun vertryggra lna mun ekki eya llum lnum n ves. Gefum okkur a lkkun eftirstvanna veri til ess a 40 ma.kr. af eim hluta lnanna, sem voru n ves, leirttist me essum htti (svi milli rauu og grnu lnanna), en 10 ma.kr. veri enn n ves (svi ofan grnu lnunnar). lkkar rf LS fyrir eiginfjrframlag um 92% af essum 40 ma.kr. ea 36,8 ma.kr. Agerin sparar v rkissji a leggja LS til 36,8 ma.kr.

essu til vibtar aukast gi lnasafns LS vegna tlna til heimilanna. Vissulega verur einhver hluti lnanna enn mist full- ea yfirvesettum eignum, en hlutfall slkra lna af heildarlnasafni sjsins hefur minnka verulega (svi ofan grnu lnunnar). Ln sem voru ur fullvesettum eignum (100% vesetning) mun fara niur 87% vesetningu (mia vi a lntakar fi fulla leirttingu), ln sem voru me 105% vesetningu fara niur 91,35% o.s.frv. (ln sem eru milli lnanna). etta gerir a a verkum a bor er fyrir bru essum eignum, svo a verblga yri meiri en hkkun fasteignamats einhvern tma.

Ef ekki kmi til leirttingarinnar, hefu ll ln a baki eim 50 ma.kr. sem voru umfram vermi a sjlfsgu veri a fullnta vermi eignanna (ln ofan rauu lnunnar), auk ess sem einhver hluti lna sjsins hefi veri skyggilega nlgt v a fullnta vermi eignarinnar bakvi lnin (ln milli mju lnunnar rtt undir rauu lnunni og rauu lnunnar). Eftir agerina fkkar slmum lnum (ln yfir grnu lnunni) og eim sem eru httusvi fkkar lka (ln milli mju lnunnar rtt undir grnu lnunni og grnu lnunnar).

Str svanna segir llum tilfellum til um hve str hluti lnanna eru anna hvort slm ea httusvi. Greinilegt er a httusvi er mun strra vi rauu lnuna, en a sem er vi grnu lnuna. Veri run verblgu og fasteignamats hagsttt fyrir LS og rkissjur yrfti a leggja LS til pening, er ljst a framlag rkissjs yrfti lklegast alltaf a vera minna eftir leirttingu lnanna, en fyrir. Eina sta fyrir v a rf vri meira framlagi gti veri ef leirttingin leiir til umtalsvert meiri verblgu en annars yri og fasteignamat hkkai sem v nmi.

Eitt arf vibt

Til ess a leirttingin gangi alveg upp og dragi r httu bi LS og rkissjs, arf LS a greitt niur lnin sn. N verandi skuldabrfaflokkar eru annig, a LS getur ekki greitt inn . Spurningin er hvort LS geti og megi kaupa upp eigin brf. Ef sjurinn m a ekki dag, verur a breyta lgum, annig a hann f leyfi til slks. Hafi hann egar a leyfi, verur hann a hefja slk uppkaup n ess a raska um of gengi brfanna markai.

Niurstaan

Fr LS s er niurstaan: Eiginfjrhtta LS minnkar vi ager rkisstjrnarinnar og eiginfjrstaa styrkist, vanskil minnka umtalsvert, hluti tapara skulda fst greiddur, gi tlnasafna til heimilanna batnar miki, fleiri heimili geta stai undir greislubyri lnanna og allt etta tti a leia til ess a lnshfismat balnasjs tti fara upp vi. Skuldir LS minnka vi a a hann hefur uppkaup eigin brfa.

Fr rkissji er niurstaan: Verulega dregur r rf fyrir framlagi t rkissji til LS, heildarhtta rkisins vegna LS minnkar, skuldbindingar sem gtu lent rkinu minnka vi a a LS byrjar uppkaup eigin brfum marka, hugsanleg framtarframlg rkissjs til LS vera lklegast alltaf lgri, ar sem skuldir LS minnka, lkka einnig heildarskuldbindingar rkisins sem tti a styrkja lnshfismat rkissjs.

San eru alls konar nnur hrif, eins og lntaka og hagkerfi, en au eru ekki efni essarar frslu.


mbl.is Hefur jkv hrif lnshfi LS
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Upplsingaryggi/netryggi

Innbroti vef Vodafone hefur heldur betur hrist upp jflaginu. Veitti svo sem ekki af. Upplsingaryggisml hafa ekki beint veri brennideplinum undanfarin r fyrir utan ga umfjllun Kastljss fyrir um tveimur rum. N var sem sagt jin vakin upp af vrum blundi, vegna ess a SMS-skilabo komust rangar hendur og hnsni landans gekk t yfir allan jfablk.

Ef menn halda a etta s fyrsta stra innbroti sem frami hefur veri slensk upplsingakerfi, ver g a hryggja me a svo er ekki. Fyrir ansi mrgum rum var t.d. komi fyrir njsnabnai upplsingakerfi verslunarfyrirtkis landsbygginni sem var ess valdandi a einhverjum sundum, ef ekki tugsunda greislukorta upplsinga var stoli. Minna var r v mli, en efni voru til n ess a verslunarfyrirtki gti akka sr r endalyktir. Fjallai g um etta ml hr blogginu snum tma.

etta er heldur ekki alvarlegasta broti, a minnsta kosti ekki a mnu mati. Broti sem g vsa til a ofan var alvarlegra. En etta er kannski a sem vekur mesta athygli og ryggi, vegna ess a fjarskiptafyrirtki tti hlut.

stan fyrir v a g hf a blogga febrar 2007 var a g vildi fjalla um upplsingaryggisml. a er mitt srsvi sem g hef unni vi sem byrgaraili upplsingakerfis, ryggisstjri og n sustu 13 r sem rgjafi. Samhlia rgjfinni hef g flutt erindi um upplsingaryggisml, veri leibeinandi Stalars slands og me nmskei eigin vegum. M v segja a g hafi marga fjruna sopi essum efnum. ryggisbloggin hafa aldrei vaki neina srstaka athygli. Vonandi verur breyting v.

Er upplsingaryggi gott slandi?

Fyrirtkjum og stofnunum m nnast skipta tvo hpa hva stu upplsingaryggis varar. Annar hpurinn er nokku vel settur varandi upplsingaryggi/netryggi, en hinn hpurinn er ekki gum mlum. fyrri hpnum eru bankarnir, strir sklar, sum bjarflg, mrg strfyrirtki, lfeyrissjirnir og fjarskiptafyrirtkin. (Vi megum ekki segja allt klessu hj Vodafone, etta innbrot hafi heppnast. a var einn angi ryggisins sem brst, en ekkert bendir til ess a veikleikar su rum ttum ryggismla hj fyrirtkinu.)

essi fyrri hpur s alveg okkalega settur, er ekki ar me sagt, a ekki s hgt a brjta varnir hans bak aftur. Allar varnir er hgt a rjfa, spurningin er bara hvernig a verur gert, hvenr og hve mikill skainn verur egar ar a kemur.

Vandinn er a fst slensk fyrirtki hafa buri a halda aftur af okkunum. eir eru mun fleiri en allir slendingar og eru me mjg fullkomi net sn milli, ar sem eir deila upplsingum. g er t.d. hissa v hve fir tku tt rsinni Vodafone, mr skilst frttum a eitthva hafi fjlga hpnum, egar lei morguninn. etta er einmitt einkenni netryggisbresta, a fyrst finnur einn opnar dyr, montar sig af v samskiptasvi okkanna og svo fylgja allir eftir. g er t.d. alveg viss um, a hefi s fyrsti komist einhverjar feitari upplsingar, en raunin var (fyrir hann voru etta einskis verar upplsingar), hefi hann fyrsta lagi ekki monta sig af glpnum og ru lagi hefi tjni ori mun drara. Ekki a, a mig grunar a Vodafone s ekki bi a bta r nlinni hva fjrhagslegt tjn varar.

Hva er til ra?

N starfa g Danmrku, er rgjafi Hewlett Packard um upplsinga- og netryggisml, auk ess a bera byrg eirri jnustu sem HP veitir strsta fyrirtki Danmerkur, A.P. Mller & Mrsk, essu svii. n ess a g tji mig nokku um viskiptavininn, f g ekki betur s en dnsk fyrirtki eigi fullt fangi me a halda bonum gestum ti. Bara nveri var strum hluta kennitalna Dana stoli af upplsingakerfi fyrirtkis. ( Danmrku eru kennitlur leyndarml og v var etta mjg alvarlegt.)

En til a sporna vi svona glpum og auka ryggi netviskiptum, nota Danir NemID kerfi. etta kerfi er opi llum til notkunar sem uppfylla skilyri til a nota a. Kerfi gerir einstaklingum og fyrirtkjum kleift a tengjast vi sinn jnustuaila gegn um ruggt samskiptavimt. Skiptir ekki mli hvort a er skatturinn, sveitarflagi, bankinn, smaflagi ea eitthva anna, maur tengist gegn um NemID vimti sem er hluti af innskrningarsu vikomandi fyrirtkis. Smelli hr til a sj hverjir bja viskiptavinum a skr sig inn me NemID.

Hvers vegna tli etta hafi ori niurstaan? Lklegast vegna ess, a menn vildu hmarka ryggi innskrninga og eirra upplsinga sem liggja hj eim fyrirtkjum og stofnunum sem vikomandi samskiptum vi. slandi var angi af essu kerfi, ar til Samkeppniseftirliti kva a etta mtti ekki. (slendingar urfa alltaf a vera kalskari en pfinn.) er g a tala um innskrningarkerfi bankanna, ar sem flk gat (og getur sums staar enn) nota aukennislykil til a skr sig inn. v er mlum annig fyrir komi, a hver og einn er a baksa snu horni vi a ra hina fullkomnu lausn. Innskrningarferli hj Vodafone varandi Mnar sur er dmi um rangurinn af v.

Hvernig tlum vi, 320.000 manna j, a hanna teljandi fullkomnar lausnir svo Samkeppniseftirliti veri ngt? a er ekki hgt. Fyrst Danir fara lei sem eir vldu, 25 sinnum fleiri, hvers vegna ttum vi ekki a gera slkt hi sama. g er svo sem ekki a mla me v a allir hendi snu innskrningarferli og hpist um ntt, en va eru ryggisgallar vi innskrningu svo miklir a mikilvgt er a gera betrumbtur.

Staa netryggis

g skipti essu almennt ekki upp essa tvo flokka, netryggi og upplsingaryggi, en ar sem s hefi virist hafa skapast slandi, held g mig vi hana.

g vil leyfa mr a fullyra, a aeins rf fyrirtki slandi hafa starfsmenn sem ba yfir eirri tkniekkingu a geta tryggt ryggi netkerfa. Hlutfallslega held g a eir su fleiri slandi sem ba yfir slkri ekkingu, en flestum rum lndum heims. g held lka a slensk fyrirtki ba almennt mjg vel hva varar netryggisbna, .e. eldveggi, gttir, vrusvarnir, innbrotavarnahugbna og ess httar. Fyrir sem skilja ekki etta okkar stkra, ylhra, er g a tala um Firewalls, Proxy Servers, Internet Browsing Gateways, IDS, IPS og ess httar dt. (Tek a fram a g er ekki tknigaur og lt ara um daglegan rekstur essa bnaar, g beri byrg.)

En til a bnaurinn flotti virki vi a halda leiindagaurunum ti arf gott skipulag, ga verkferla, ga verkekkingu og gott eftirlit me essum bnai. a er hr sem potturinn er brotinn. Ekki er valdi allra a standa slku. a er ekki ng a skella bara upp eldvegg me IDS einingunni virkjari vi hliina netjninum og halda a s maur fnu lagi. Nei, a arf srfring sem fylgist me upplsingastreymi netinu um ekkta veikleika og veit v hvenr arf a blstra bnainn, uppfra hann, breyta reglum, skipta honum t og sast en ekki sst kunna a bregast vi atvikum. San arf ekki bara a vakta jaarbnainn, heldur arf lka a vakta, blstra, uppfra, skipta t og hafa eftirlit me LLUM notendahugbnai.

Vegna netkerfisins, sem g ber byrg ryggismlum fyrir, berast okkur allt fr nokkur hundru upp fleiri sund bendingar um veikleika hverri viku! a er kannski ekki svo svakalegt, egar fleiri hundru manns vinna vi a vinna r veikleikunum og geta san ntt sr stuning fr eim ailum innan HP sem eru srhfir a skanna gegn um allan bunkann. (Teki skal fram a mr vitanlega tlar HP ekki inn slandsmarka me essa jnustu, annig a etta er ekki slukynning, hva sem sar kynni a gerast.) Aftur mti getur etta veri kerfisstjra ofvia sem auk ess arf a sj um notendajnustu, uppsetningu bnaar, tengingu kapla og hva a n er sem leggst herar vikomandi.

g s visir.is bent a tskrifair srfringar netryggismlum vru "bara" nokkur hundru mean slensk fyrirtki vru 63.000 talsins. mnum huga duga essir nokkur hundru alveg gtlega, ef skipulagi, verkferlarnir, verkekkingin og eftirliti er lagi. Engin sta er til ess a vera me mrg sund srfringa til a sj um essi ml. (ryggisdeildin sem g stjrna vegna APMM telur innan vi 30 manns fyrir netkerfi me 56.000 notendur 180 lndum. San eru netstjrar, kerfisstjrar, gagnagrunnsstjrar, o.s.frv. sem sj sn kerfi eftir bendingu starfsmanna minna, sbr. a ofan.) Nei, engin sta er til a mennta ofgntt af flki essu svii. a arf bara a nta mannskapinn rtt. eir sem eiga a tryggja netryggi vera a hafa tma til a sinna v starfi sem bestan htt ea hafa agang a srfringi sem getur astoa.

Vi breytum ekki v lina

Gagnvart Vodafone er skainn skeur og a sem ar gerist ekki teki til baka. Fyrirtki mun vonandi lra af eim mistkum sem ar voru ger, en mikilvgast er a ARIR lri lka af eim. Hinga til hef g mest tala um tknilega tti, en vandinn liggur ekki sur skipulagsttum.

Upplsingaryggisstaallinn ISO 27001 og systurstaall hans ISO 27002 eru eir sem g ori a fullyra a eru mest notair, egar kemur a innleiingu stjrnkerfis upplsingaryggis. Fjlmrg fyrirtki hafa hloti vottun gagnvart ISO 27001. Krafa er ger af FME gagnvart fjrmlafyrirtkjum og PFS gagnvart fjarskiptafyrirtkjum, a au innleii ryggiskerfi sem byggir ISO 27001. A g best veit er ekki krafist vottunar, mrg fyrirtki hafi fari lei. N arf a hera reglurnar. Vottunin ein mun ekki lengur duga, heldur arf a fara fram tarlegt innra og ytra eftirlit srhfra aila framkvmd ryggiskerfisins. Tryggja arf a eir ailar sem tlast er til a vinni samkvmt stlum sni fram a eir uppfylli stalana. Slkar ttektir eru ekki hlutverk eftirlitsstofnana, heldur hra aila. Oft er liti til tlvuendurskounarteyma endurskounarfyrirtkja. N veit g ekki hvort r deildir su ngu flugar ea starfsmenn bi yfir rttri verkkunnttu, en ef svo er ekki, vera framfarir v eins og ru.

etta kostar pening, segir rugglega einhver. J, alveg helling. Hugsanlega nokkrar milljnir ri fyrir strstu, en mti tti kostnaarsmum atvikum a fkka. Fyrir fjarskiptafyrirtki sem veltir milljrum ri, skipta 10 m.kr. svona ttektir ekki miklu mli (fyrir utan a g efast um a kostnaurinn s svo mikill). Nsta mtbra er a etta taki svo mikinn tma. J, etta tekur kannski 15 daga ri, .e. tminn sem fer mismunandi ttektir, en essir 15 dagar dreifast marga og s vinnan skipulg rtt, arf ekki a trufla nema fa starfsmenn og hvern 30-60 mntur fyrir hverja ttekt. Hva tli a su farnir margir klukkutmar atviki hj Vodafone?

a erfia vi ryggisml, er a menn lta oft au sem arfa kostna. stan er s a a gerist aldrei neitt og v ekki rf eya peningunum etta allt. En af hverju tli a s a ekkert gerist? J, vegna ess a peningunum ryggismlin var vel vari! g held g geti alveg fullyrt, a hver krna sem vari er til ryggisml skilar sr margfalt til baka minni kostnai vegna atvika. Auvita samt a skipuleggja ryggisml af skynsemi og nausynlegt er a finna jafnvgi milli ess sem sett er ryggismlin og httunnar sem tekin er.

Meira sar..

Af almennum agerum um lkkun vertryggra hsnisskulda

Vinnuhpur rkisstjrnar Sigmundar Davs Gunnlaugssonar um skuldaml heimilanna hefur skila skrslu sinni. Hn lofar flestum atrium gu, svara urfi fjlmrgum spurningum, sem nefndarmenn hafa ekki haft hugmyndaflug til a spyrja ea vildu ekki flkja niurstuna og skringar snar of miki.

Mn niurstaa er a hugmyndin s g og niurstaan einnig. g tla ekki a vera eins og vanakkltur krakki og vla yfir v a hafa ekki fengi allan sinn. Bi held g a tillgurnar eigi eftir a taka breytingum og eins skil g vel a trustu krfum verur aldrei n. Ekki a g hafi tt neina krfu essu mli, niurstaan s mgulega sprottin upp af fri sem g si hausti 2008.

Rs hnappagat HH

g held a Hagsmunasamtk heimilanna megi vera ng me a essi niurstaa hafi fengist. Samtkin voru stofnu til a berjast fyrir leirttingu stkkbreyttra hsnislna og eim tpu 5 rum sem liin eru f stofnun samtakanna, hefur gengistrygging veri dmd lgleg, afturvirkni vaxta hefur veri hafna af Hstartti (a.m.k. hva varar greidda vexti), fari var alls konar agerir gu skuldsettra heimila, tmabundi bann var sett nauungarslur ( a hafi mtt vara lengur), n neytendalnalggjf hefur veri sett og nna er komin rri til lkkunar vertryggum lnum. g efast ekki um a einhverjir hefu vilja sj lengra gengi framangreindum rru/mlum og enn er rf frekari rra fyrir tiltekna hpa, en veltum fyrir okkur hver staan vri, ef Hagsmunasamtk heimilanna hefu ekki stai essu endalausa andfi.

n s tmi fagnaar og essi orrusta hafi loksins unnist, er stri ekki bi.

Almennar agerir

Hafa skal fyrst huga a um almenna ager er a ra. Henni er ekki tla a bjarga eim sem eru alvarlegasta vandanum. Rkisstjrn Jhnnu Sigurardttur ttist hafa komi me rri fyrir ann hp, en anna hefur komi daginn.

Sem almenn ager, tel g hana vel heppnaa flesta stai. Hn er me skr markmi og essi blndun milli afera dregur r httu rkisins af henni. 13% leirtting er ekki fjarri upprunalegum krfum Hagsmunasamtaka heimilanna, sem voru bilinu 15-16% janar 2009.

ar sem agerin er tvtt og me alls konar flkjur, er ekki ljst hva hn ir fyrir hvert og eitt heimili. En skoum etta fyrst fyrir heimili sem ekki hefur noti annarra rra. Fyrir heimili htekjumannsins me 4 m.kr. mnui og 40 m.kr. hsnisskuld, gtu hsnisskuldir vikomandi lkka um 5,5 m.kr. ea 13,75%. Vri essi sami aili me 20 m.kr. skuld, gtu skuldirnar lkka um 20,5%. Fyrir mealheimili, ar sem fjlskyldutekjur eru 700.000 kr. mnui og skuldirnar eru r smu og a ofan, er lkkunin lka s sama. annig a ekki skiptir mli hvort heimili er mealtekjuheimili ea htekjuheimili, hlutfall leirttingarinnar fer eftir skuldastunni, ekki eignunum. Fr bum essum tlum dragast san srstakar vaxtabtur, en lklegra er a mealtekju heimili hafi fengi r skertar en htekjuheimili ekki, er a lykta t fr v a lklegra s a htekjuheimili eigi skerta eign yfir vimiunarmrkum skeringar.

Heimili undir mealtekjum munu ekki geta ntt sr skattaafsltt af sreignarsparnai upp a 500.000 kr. hmarkinu hverju ri. Mia vi 20 m.kr. skuld ni uppsfnu hrif ageranna hst um 20,5% (n annarra atria) og niur a vera bara essi fltu 13% fyrir sem ekki vilja/geta lagt sreignarsparna ea vilja ekki nota hann lkkun lnanna.

Flkjurnar agerinni

Satt best a segja, skil g ekki allar essar flkjur sem lagar eru til:

1. Srstakar vaxtabtur: Hvenr voru verbtur taldar vextir bkum rkisins? Srstakar vaxtabtur voru n tekjuvimiunar, en skertust ef skuldlaus eign fr yfir 10 m.kr. hj einstaklingi og 15 m.kr. hj hjn/sambarflki og fll niur vi tvfalda upph. Hafa skal huga a stur vaxtabtanna voru ekki sur tekjutap heimilanna, en hkkun vaxta. Vi erum a tala alls um 12,3 ma.kr. sem innheimtar voru me srstkum skatti fjrmlafyrirtkin. Lta verur svo a hr s veri a leggja til endurgreislu essum skatti til fjrmlafyrirtkjanna sama tma og fjrmlarherra talar um a elilegt s a au leggi meira til a ofurhagnai snum. ar sem str hluti heimila fkk essar 2-300.000 kr. rlega tv r ( bara vi lagningu 2011 og 2012), gerir etta sjlfkrafa 4-600.000 kr. lgri lkkun samkvmt 13% leiinni. 13% leiin er ekki lengur 13% lei heldur eitthva allt anna og lgra.

2. Srtk skuldaalgun og 110% leiin: Alls fru 7,3 milljarar srtka skuldaalgun og 46 ma.kr. 110% leiina samkvmt upplsingum skrslu vinnuhpsins. Hvorutveggja var gert kostna fjrmlafyrirtkja sem flest tku yfir skuldir heimilanna me hum afsltti ("deep discount", eins og lesa m rsskrslum fjrmlafyrirtkjanna). N veltur a alfari v hvaa r ln ruust hvort essar agerir lkkuu vertryggt ln ea eitthva anna ln. a verur v algjrlega happa og glappa hvort lni sem hlut er vertryggt hsnisln ea gengistryggt ln ea ln sem ekki gaf rtt til vaxtabta. Mr finnst t htt a rkissjur tli reynd a endurgreia fjrmlafyrirtkjum leirttingar til lnega, egar essi smu fjrmlafyrirtki hafa ekki skila til lnega eim afsltti sem fengust fr hrunbnkunum.

tli fjrmlafyrirtkin a malda minn og segjast hafa skila llum afslttinum, benda r tlur sem birtar eru skrslunni til annars. skrslu Hagfristofnunar Hskla slands kemur fram a bankarnir rr hafi fengi vertrygg hsnisln me 70,9 ma.kr. afsltti. Hr eru taldir til innan vi 54 ma.kr. vegna allra lna allra fjrmlastofnana. Hlutur LS essari tlur er lklegast kringum 8 ma.kr., annig a hlutur allra lna allra annarra tlnastofnana er 46 ma.kr. Sktur nnast skkku vi, a rri sem borga var af hrunbnkunum, eigi a lkka leirttingu lnunum lntaka, egar bankarnir sitja ekki undir 24 ma.kr. af eim afsltti sem eir fengu vegna vertryggra lna. (Fyrir utan a g tek essa tlu upp 70,9 ma.kr. ekki tranlega, en a er anna ml.) Vissulega var afsltturinn sem bankarnir fengu misjafn. Arion banki fkk minnst en slandsbanki mest (samkvmt upplsingum fr bnkunum).

Hvernig sem liti er ennan frdrttarli, er ljst a a vri besta falli hroki af fjrmlafyrirtkjunum a neita a greia ann skatt sem a borga fyrir niurfrsluna. A hluta til er veri a bta eim upp leirttingar sem egar hafa tt sr sta og veri bi til frumln og leirttingarln r eim lnum sem fari hafa gegn um 100% leiina og srtka skuldaalgun, verur endurgreislan stareynd. Vona g a menn hafi ekki hugsa framkvmdina annig. Hins vegar er enn langur vegur a bankarnir hafi skila til lntaka vertryggra hsnislna eim afsltti sem eir fengu fr hrunbnkunum. Menn geta reynt a mtmla essari fullyringu og sagt a restin hafi fari gengistrygg ln. En mli er a etta voru tveir askildir flokkar lna og ekki f g s a bankarnir hafi skaast nokkurn skapaan hlut v a gengistryggu lnin hafi ekki gefi eins mikinn hagna og stjrnendur bankanna hfu vonast til. Ngur er hagnaurinn fyrir a.

3. Greislualgun: g veit ekki af hverju menn voru a hafa fyrir v a nefna etta atrii. Vi greislualgun lagist greiddi hluti (s greislualagai) mnaarlegrar afborgunar ofan hfustlinn nnast eins og verbtur. Engu mli skiptir fyrir lntakann ea lnveitandann hvort essi hluti er gerur upp srstaklega ea verur hluti af frumlninu. Eftirstvar lnsins og ar me upph frumlnsins verur s sama.

Spurningar um tfrslu

egar hafa komi fram nokkrar spurningar um tfrsluna. Flestum er svara nokku vel Spurt og svara skjali vinnuhpsins. Nokkrar eru eftir:

1. Hver er staa eirra sem ekki f sreignarsparna ea hafa ekki efni v a spara 2-4% aukalega af tekjum snum? Sumir eru jafnvel eim sporum a borga enga skatta, essi upph bttist vi tekjur eirra.

2. Hver er staa eirra sem eru fluttir t landi og skulda ekkert slandi, en lentu forsendubrestinum? - Vri mguleiki a eir fengju leirttinguna greidda t. ( ekki von v a etta s str hpur. Tek fram a g fell ekki undir etta, g bi ekki slandi sem stendur.)

3. Hva me sem tku vertrygg hsnisln ea breyttu lnum snum vertrygg runum 2007-2010 r einhverju ru lnsformi? N er lti ml a lta essa leirttingu koma ln h lnsformi, en undaniggja au ln sem falla undir dma Hstarttar um gengistrygg ln.

4. Ekki er ljst hvort srstku vaxtabturnar dragast fr 13% leirttingunni llum tilfellum egar hn er undir 4 m.kr. ea hvort 13% leirttingin pls srstku vaxtabturnar mega ekki samanlagt fara yfir 4 m.kr. - Legg g til a sari leiin veri farin.

Vafalaust eru brenna fleiri spurningar lesendum og geta eir btt eim vi athugasemdir hr fyrir nean ea facebook.


Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsknir

Flettingar

  • dag (21.10.): 6
  • Sl. slarhring: 7
  • Sl. viku: 99
  • Fr upphafi: 1650563

Anna

  • Innlit dag: 4
  • Innlit sl. viku: 88
  • Gestir dag: 4
  • IP-tlur dag: 4

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Okt. 2017
S M M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband