Leita ķ fréttum mbl.is

Upplżsingaleynd og almannahagsmunir

Forsętisrįšherra, Jóhanna Siguršardóttir, hefur lagt fram nżtt frumvarp til upplżsingalaga.  Markmiš laganna er eins og segir ķ 1. gr. žeirra:

aš tryggja gegnsęi ķ stjórnsżslu og viš mešferš opinberra hagsmuna m.a. ķ žeim tilgangi aš styrkja:

  1. upplżsingarétt og tjįningarfrelsi,
  2. möguleika almennings til žįtttöku ķ lżšręšissamfélagi,
  3. ašhald fjölmišla og almennings aš stjórnvöldum,
  4. möguleika fjölmišla til aš mišla upplżsingum um opinber mįlefni,
  5. traust almennings į stjórnsżslunni.

Ķ 2. gr. er tilgreint aš lögin nįi til allrar starfsemi stjórnvalda og lög ašila sem eru aš 75% hluta eša meira ķ eigu hins opinbera.  Žó eru takmarkanir varšandi lögašilana.

Ķ 6. gr. eru talin upp gögn undanžegin upplżsingarétti:

Réttur almennings til ašgangs aš gögnum tekur ekki til:

  1. fundargerša rķkisrįšs og rķkisstjórnar, minnisgreina į rįšherrafundum og gagna sem tekin hafa veriš saman fyrir slķka fundi,
  2. gagna sem śtbśin eru af sveitarfélögum, samtökum žeirra eša stofnunum og varša sameiginlegan undirbśning, tillögugerš eša višręšur žessara ašila viš rķkiš um fjįrhagsleg mįlefni sveitarfélaga,
  3. bréfaskipta viš sérfróša ašila til afnota ķ dómsmįli eša viš athugun į žvķ hvort slķkt mįl skuli höfšaš,
  4. gagna sem rįšherra aflar frį sérfróšum ašilum vegna undirbśnings lagafrumvarpa,
  5. gagna sem tengjast mįlefnum starfsmanna, sbr. 7. gr.,
  6. vinnugagna, sbr. 8. gr.

Ķ frumvarpinu er žess getiš aš eftir 30 įr eigi sķšan gögnin aš berast Žjóšskjalasafni og ķ žeim tilgangi eru lagšar til breytingar į lögum um Žjóšskjalasafn.  Žar er žaš sem gamaniš kįrnar.  36. gr. frumvarpsins fjallar um fyrirhugašar breytingar į öšrum lögum.   Ķ 2. töluliš er fjallaš um lög um Žjóšskjalasafn Ķslands.  Byrjaš er ķ undirliš c. aš segja aš Žjóšskjalasafni Ķslands sé skylt aš veita almenningi ašgang aš skjölunum žegar 30 įr eru lišin frį žvķ aš žau verša til enda gildi ekki takmarkanir 9. gr. a - c.  Žeim greinum er bętt viš lög um Žjóšskjalasafn meš frumvarpi forsętisrįšherra og hljóša sem hér segir:

d.      Viš lögin bętist nż grein, sem veršur 9. gr. a, svohljóšandi:
Žjóšskjalasafni Ķslands er skylt, sé žess óskaš, aš veita almenningi ašgang aš skjölum žegar lišin eru įttatķu įr frį žvķ aš žau uršu til žótt žar komi fram upplżsingar er varša fjįrhags- og einkamįlefni einstaklinga, žar į mešal persónuupplżsingar sem teljast viškvęmar ķ skilningi 8. tölul. 2. gr. laga um persónuvernd og mešferš persónuupplżsinga, svo og upplżsingar um vernd vitna, brotažola og annarra sem fjallaš er um ķ skjölum hjį lögreglu, įkęruvaldi, dómstólum og stjórnvöldum sem hafa vald til aš beita stjórnsżsluvišurlögum.

Žrįtt fyrir įkvęši 1. mgr. er óheimilt aš veita ašgang aš sjśkraskrįm og öšrum skrįm um heilsufarsupplżsingar nafngreindra manna fyrr en lišin eru 100 įr frį sķšustu fęrslu ķ skrįrnar.

Žrįtt fyrir įkvęši 1. mgr. er ašgangur aš ašalmanntölum, prestsžjónustubókum og sóknarmanntölum heimill žegar lišin eru 50 įr frį žvķ aš upplżsingar voru fęršar inn.

e.      Viš lögin bętist nż grein, sem veršur 9. gr. b, svohljóšandi:
Óheimilt er aš veita ašgang aš skjölum sem hafa aš geyma upplżsingar sem snerta virka og mikilvęga hagsmuni einstaklings eša fyrirtękis um atvinnu-, framleišslu- eša višskiptaleyndarmįl.

f.      Viš lögin bętist nż grein, sem veršur 9. gr. c, svohljóšandi:
Stjórnvald getur įkvešiš viš afhendingu skjala til Žjóšskjalasafns Ķslands aš skjal verši fyrst ašgengilegt žegar lišin eru 60 įr frį žvķ aš žaš varš til ef žaš žykir naušsynlegt til aš vernda virka almannahagsmuni um:
      a.     öryggi rķkisins eša varnarmįl,
      b.     samskipti viš önnur rķki eša fjölžjóšastofnanir,
      c.     bréfaskipti stjórnvalda viš sérfróša menn til afnota ķ dómsmįli eša viš athugun į žvķ hvort slķkt mįl skuli höfšaš,
      d.     višskipti stofnana og fyrirtękja ķ eigu rķkis og sveitarfélaga, aš žvķ leyti sem žau eru ķ samkeppni viš ašra.
g.      Viš lögin bętist nż grein, sem veršur 9. gr. d, svohljóšandi:
Žegar sérstaklega stendur į getur žjóšskjalavöršur įkvešiš aš synja um ašgang aš skjali sem er yngra en 110 įra, svo sem žegar žaš hefur aš geyma upplżsingar um einkamįlefni einstaklings sem enn er į lķfi eša um almannahagsmuni er aš ręša.

Žaš eru žessar heimildir žjóšskjalavaršar sem eru hvaš mest umdeildar.  Lįtum vera aš fólk njóti persónuverndar.  Ekki ętla ég aš deila į žaš.  Spurning er aftur hvort gögn dómstóla eigi aš vera lokuš ķ 80 įr.  Nś varšandi heilsufarsupplżsingarnar, žį žżšir žetta ķ reynd aš žęr eru lokašar ķ 100 įr frį andlįti, sem žżšir jafnframt aš allir eftirlifendur viš andlįt eru komnir undir gręna torfu (eša oršnir aš dufti).  Ekki aš nokkrum varši sjśkdómasaga annarra og žvķ er žetta hiš besta mįl.

Aušvelt er aš snśa śt śr hinni nżju grein sem į aš verša 9. gr. b.  Žar er talaš um virka og mikilvęga hagsmuni um atvinnu-, framleišslu- eša višskiptaleyndarmįl.  Hvenęr eru hagsmunir virkir og hvenęr eru žeir mikilvęgir?  Hvernig haldast hagsmunir virkir og mikilvęgir ķ yfir 30 įr?  Hér sé ég aš rifist verši um aš sjį upprunalegt starfsleyfi Fjaršarįls eftir um 23 įr eša svo, raforkusamninga Landsvirkjunar viš stórišjuver og fleira ķ žessum dśr.

f - lišur er saga śt af fyrir sig.  Hvernig dettur mönnum ķ hug į žeim tķmum sem viš lifum nśna, aš 30 įra gamlar upplżsingar séu svo leynilegar aš žaš žurfi aš framlengja leynd žeirra um önnur 30 įr.  Svona leyndarhyggja er śt ķ hött.  Ešlilegast er aš fella žennan f-liš śt.  Breytingar į žjóšfélaginu eru svo hrašar, aš almenningur įttar sig į žvķ, aš ķ langflestum tilfellum voru įkvaršanir teknar 30 įrum fyrr barn sķns tķma.

g - lišur toppar samt lķklegast allt:

Žegar sérstaklega stendur į getur žjóšskjalavöršur įkvešiš aš synja um ašgang aš skjali sem er yngra en 110 įra, svo sem žegar...um almannahagsmuni er aš ręša.

Žetta er nś eiginlega tęr snilld.  Hvernig getur 110 įra gamalt skjal snert almannahagsmuni?  Ķ skżringu meš frumvarpsgreininni er ekkert vikiš aš almannahagsmunum, enda skil ég ekki hvernig eitthvaš sem geršist fyrir 30, 60, 80 eša hvaš žį 110 įrum getur varšaš almannahagsmuni ķ dag.

Hugtakiš "almannahagsmunir" er oftast notaš, žegar veriš er aš réttlęta žaš aš halda einhverju vafasömu leyndu.  Mįliš er, aš varši eitthvaš "almannahagsmuni", žį felur žaš ķ sér aš gott er fyrir almenning aš vita allt sem hęgt er aš vita um mįlefniš.  Notiš menn "öryggissjónarmiš" eša eitthvaš ķ žį įttina, žį getur hugsanlega veriš įstęša til aš višhalda leynd.  En hugtakiš "almannahagsmunir" getur aldrei įtt viš.  Stjórnvöld hafa aftur ķtrekaš fališ sig į bak viš "almannahagsmuni" žegar veriš er meš leyndarhyggju og vafasamt baktjaldamakk.

Verši žessum leyndarhyggjugreinum bętt inn ķ lög um Žjóšskjalasafn Ķslands, žį er alveg lįgmark aš settar veriš mjög stķfar skoršur viš beitingu žeirra.  Koma veršur t.d. algjörlega ķ veg fyrir aš stjórnvöld geti śtilokaš almenning frį vitneskju um atburši sem viškomandi voru kannski žįtttakendur ķ 30 įrum eftir aš žeir geršust.  Ķ mķnum huga ętti aš gera allar slķkar upplżsingar opinberar ķ sķšasta lagi 10 įrum sķšar, en ekki 30 įrum, hvaš žį 60 įrum sķšar.  Leyndarhyggja stjórnvalda gefur bara samsęriskenningum og gróusögum byr undir bįša vęngi.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Marinó: Žaš sem verra er aš svona langur leyndar-tķmi żtir undir lögbrot og misferli žvķ žaš er hęgt aš leyna upplżsingum svo lengi. Žaš eitt og sér er vafasamt.

Magnśs Orri Einarsson (IP-tala skrįš) 19.4.2011 kl. 13:32

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (1.10.): 0
  • Sl. sólarhring: 2
  • Sl. viku: 36
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 31
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Okt. 2023
S M Ž M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband