Leita ķ fréttum mbl.is

Ašeins tvęr leišir fęrar: Leišrétting nśna eša afskrift sķšar

Mig langar aš endurbirta fęrslu frį žvķ 5. september 2009.  Hśn birtist einnig ķ Morgunblašinu deginum įšur.  Ég tel žessa fęrslu hafa stašist tķmans tönn.  Hafiš ķ huga aš hśn er 13 mįnaša gömul og allar dagsetningar taka miš af žvķ.

Ašeins tvęr leišir fęrar:  Leišrétting nśna eša afskrift sķšar

Um įramótin 2007/2008 var nokkuš gott fjįrhagslegt jafnvęgi į ķslenskum heimilum.  Krónan hafši vissulega lķtillega veikst frį žvķ hśn var sterkust um mitt sumar 2007 og veršbólga hafši lįtiš kręla į sér samhliša žessari veikingu, en fjįrhagsstaša heimilanna var nokkuš góš.  En žetta var svikalogn.  Undirnišri var óvęttur mikill aš undirbśa įrįs į ķslenska hagkerfiš og įtti hann eftir aš kippa fótunum undan velflestum heimilum og fyrirtękjum landsins.  Žaš sem meira er, óvęttur įtti eftir aš éta foreldra sķna, fjįrmįlakerfiš.

Undanfarna tuttugu mįnuši hefur ķslenska hagkerfiš gengiš ķ gegnum ótrślegt öldurót.  Hver fellibylurinn į fętur öšrum hefur duniš į ströndum hagkerfisins og lagt ķ rśst fjįrmįlakerfiš, rķkissjóš, fyrirtękin ķ landinu og heimilin.  En óvętturinn hefur ekki enn nįš aš sešja hungur sitt og hefur lęst skolt sinn um heimilin og fyrirtękin ķ landinu.  Aš foreldrunum gengnum hreišraši hann um sig hjį nżjum herrum ķ formi rķkisrekinna banka.  Og žar ętlar hann aš nęrast į brįš sinni og ženjast śt, eins og pśkinn į fjósbitanum hjį Sęmundi fróša hér foršum.

Heimilin ķ landinu hafa mörg hver veriš mergsogin.  Höfušstólar lįna žeirra hafa hękkaš upp śr öllu valdi og žaš hafa afborganirnar lķka gert.  Rķkisvaldiš hefur nokkrum sinnum gripiš til vanmįttugra tilrauna til aš rétta hjįlparhönd, en žęr flestar engu skilaš og hinar litlu.  Fjįrmįlafyrirtękin meš nżju bankana ķ fylkingarbrjósti sżna skilning į įstandi ķ orši, en ekki į borši.  Žau viršast ekki skilja, aš eigi framtķšin aš snśast um val į milli heimilanna og žeirra, žį verša žau aš falla fram į sveršiš.

Staša nęr allra lįntakenda er žannig, aš forsendur žeirra fyrir lįntökum hafa brostiš.  Lįn sem tekin voru viš góš skilyrši hafa tekiš breytingum sem enginn gerši rįš fyrir og fįir rįša viš.  Lķkja mį breytingunni viš efnahagslegar hamfarir meš engu minni įhrif en er hraun og aska fęrši byggšina ķ Vestmannaeyjum ķ kaf veturinn 1973.  Hvort žaš var śrlausnum rķkisvaldsins aš kenna eša einhverju öšru, žį er ķbśatala Vestmannaeyja ekki ennžį bśin aš nį sömu hęšum og fyrir gos.  Er žaš virkilega žetta sem viš viljum sjį gerast fyrir Ķsland?  Fólki gert aš bera tjón sitt óbętt eša lķtt bętt og aš fólk flytji burtu vegna žess aš žaš treystir ekki samfélaginu eša vill ekki aš börn žeirra alist upp viš žį ógn sem felst ķ óstöšugu efnahagsumhverfi.

Fjįrmįlafyrirtękin verša aš įtta sig į žvķ, aš žau munu aldrei innheimta aš fullu žau lįn sem žau eiga hjį višskiptavinum sķnum.  Žaš getur veriš aš endurheimturnar verši 70-80% af verštryggšum lįnum, 45-55% af gengistryggšum lįnum og eitthvaš svipaš af öšrum lįnum.  Žó svo aš eignir fólks standi undir vešsetningunni, žį gera tekjur žess žaš lķklegast ekki.  Og žó tekjurnar geri žaš, žį er ekki vķst aš greišsluviljinn sé til stašar.  Mjög mörgum Ķslendingum finnst nefnilega sem fjįrmįlafyrirtękin hafi brotist inn į heimili žeirra og stoliš af žeim miklum veršmętum.  Fólki finnst sķšan óréttlįtt aš greiša žurfi žjófunum ekki bara upphaflegu skuldina, heldur einnig žann kostnaš sem hlaust af innbrotinu.

Allir innlendir lįntakendur hafa oršiš fyrir miklu tjóni vegna efnahagshrunsins.  Vissulega hafa fjįrmįlafyrirtęki lķka oršiš fyrir tjóni, en munurinn er aš mörg žeirra tóku virkan žįtt ķ efla og styrkja óvęttinn og hvetja hann til dįša.  Žau eru žvķ flest į einn eša annan hįtt įbyrg į tilvist hans.

Leišin nišur į viš

Eins og ég sé įstandiš ķ žjóšfélaginu, žį er bara um tvęr leišir aš ręša.  Leiš eitt er aš fjįrmįlafyrirtękin gangi fram af hörku og innheimti lįnin ķ topp sem mun leiša til fjöldagjaldžrot og yfirtöku fjįrmįlafyrirtękja į žeim vešum sem sett voru fyrir lįnunum.  Žar sem vešin hafa falliš ķ verši, žį munu fjįrmįlafyrirtękin annars vegar ekki fį lįnin aš fullu greidd og hins vegar ekki geta selt eignirnar į žvķ verši sem žęr voru teknar yfir į.  Nżir eigendur munu žvķ geta keypt fasteignir ódżrt, sem mun valda ennžį meiri veršlękkun į fasteignamarkaši en žegar er oršin.  Stór hluti landsmanna, ž.e. žeir sem fóru ķ gjaldžrot eša greišsluašlögun, verša óvirkir į fjįrfestingamarkaši ķ fjölda mörg įr og upp ķ įratugi, en žaš veltur allt į žvķ hve lengi fjįrmįlafyrirtękin munu reyna aš rukka inn eftirstöšvar lįnanna sem ekki fengust greidd upp ķ topp.  Įhrifin verša geigvęnleg fyrir ķslenskt samfélag.  Neysla dregst saman, velta fyrirtękja minnkar, skatttekjur rķkis og sveitafélaga veršur ekki svipur hjį sjón.  Žetta bitnar į atvinnustiginu, samneyslunni og velferšarkerfinu.  Kreppan veršur dżpri og lengri en nokkurn órar fyrir.  Fólksflótti veršur mikill og svört atvinnustarfsemi regla frekar en undantekning.  Hagvöxtur dregst verulega saman.

Leišin upp śr kreppunni

Leiš tvö er aš lįntakendur fįi verulega leišréttingu į höfušstóli lįna sinna, t.d. til samręmis viš stöšu lįna 31.12.2007 aš teknu tilliti til greišslna inn į höfušstól og afborganir sķšustu 20 mįnuši.  Ķ fyrsta lagi eru mörg lagaleg rök fyrir žvķ aš žetta verši gert.  Bara til aš nefna fįein, žį er žaš 36. gr. laga nr. 7/1936, samningalaga, en žar er fjallaš um ógildingu samninga vegna forsendubrests.  Ķ töluliš c segir t.d.: „Samningur telst ósanngjarn strķši hann gegn góšum višskiptahįttum og raski til muna jafnvęgi milli réttinda og skyldna samningsašila, neytanda ķ óhag.“  Ķ lögum nr. 46/4005 um fjįrhagslegar tryggingarrįšstafanir er ķ 9. gr. įkvęši um aš vķkja megi til hlišar fjįrhagslegri tryggingarrįšstöfun, „ef žaš yrši tališ ósanngjarnt eša andstętt góšri višskiptavenju aš bera įkvęšiš fyrir sig“.  Nś ķ lögum nr. 38/2001 um vexti og veršbętur er greinum 13 og 14 tekiš fram, aš eingöngu er heimilt „aš verštryggja sparifé og lįnsfé skv. 13. gr. sé grundvöllur verštryggingarinnar vķsitala neysluveršs..Ķ lįnssamningi er žó heimilt aš miša viš hlutabréfavķsitölu..“  Tel ég žessi lagalegu rök vera nokkuš traust og vex stöšugt ķ hópi žeirra lögfręšinga sem telja žau nęgilega sterk til aš vinna dómsmįl gegn fjįrmįlafyrirtękjunum. 

Ķ öšru lagi eru žaš višskiptaleg rök.  Žaš hefur oft sżnt sig, aš sé komiš til móts viš skuldara meš nišurfellingu, afskrift eša leišréttingu į höfušstól lįns, žį innheimtist ķ raun hęrra hlutfall af höfušstólnum en annars myndi gerast.  Heildarafskriftin/nišurfęrslan/leišréttingin veršur žvķ minni, en annars yrši.  Įstęšan er aš skuldarinn veršur įfram virkur višskiptavinur fjįrmįlafyrirtękisins og stendur oftar ķ skilum, žar sem greišsluviljanum er višhaldiš.  Višskiptavinur sem finnst hann njóta réttlętis og sanngirni, er betri višskiptavinur, en sį sem finnst hann órétti beittur.  Virkur višskiptamašur er veršmętari fyrir fjįrmįlafyrirtękiš, en hinn sem er sķfellt į flótta meš peningana sķna og foršast aš greiša skuldir sķnar.  

Ķ žrišja lagi eru žaš sišferšisleg rök.  Flest, ef ekki öll, fjįrmįlafyrirtęki tóku į einn eša annan hįtt žįtt ķ hrunadansinum.  Žaš er engin afsökun aš hafa haft gjaldeyrisjöfnuš ķ jafnvęgi eša hafa ekki ętlaš aš valda tjóni, dansinn var stiginn taktfastur įn žess aš hugsaš vęri fyrir afleišingunum.  Įhęttustjórnun fyrirtękjanna brįst, of mikil įhętta var tekin og žegar spilaborgin hrundi, žį reyndust višbragšsįętlanir ekki vera til stašar.  Vissulega var hlutur fjįrmįlafyrirtękja misjafn ķ hruninu, en žeir sem horfšu į og geršu ekkert til aš stoppa ofbeldiš eru lķka sekir.  Žaš getur žvķ ekkert ķslenskt fjįrmįlafyrirtęki tališ sig vera saklaust ķ žessum efnum. 

Ķ fjórša lagi eru žaš efnahagsleg rök.  Žetta eru raunar bara andstęšan viš fyrri kostinn.  Ef greišslubyrši lįna veršur létt meš leišréttingu į höfušstóli lįna, žį eykst neyslan, velta fyrirtękja, skatttekjur, samneysla og viš verjum velferšarkerfiš.  Fleiri verša virkir į fjįrfestingamarkaši og veršfall fasteigna stöšvast.  Stašiš veršur vörš um eignir fólks og fyrirtękja.  Tiltrśin į hagkerfinu eykst og viljinn til aš vera virkur žįtttakandi lķka.  Verulega dregur śr atvinnuleysi og žar meš śtgjöldum rķkisins til žeirra žįtta.  Įnęgšari žjóšfélagsžegnar skila meiri og betri vinnu og žar meš auknum hagvexti.  Fólk sér fram į bjartari tķš og aš framtķš žess verši best borgiš hér į landi.  Aukin hagvöxtur og auknar skatttekjur gętu sķšan hjįlpaš viš aš greiša nišur skuldaklafana sem nś hvķla į žjóšinni.  Og hvort sem fólk telur žaš kost eša ókost, aukiš lķkurnar į skjótri inngöngu Ķslands ķ ESB og upptöku evru.

Leišréttingin er ódżrari fyrir kröfuhafa

Nś segir einhver aš leiš tvö sé of kostnašarsöm og einhver žurfi aš borga.  Žaš er bęši rétt og rangt.  Leiš tvö er ódżrari en leiš eitt fyrir žį sem žurfa aš bera kostnašinn.  Įstęšan er sś, aš sį hluti lįnanna sem veršur leišréttur/afskrifašur/fęršur nišur ķ leiš tvö mun hvort eš er aš mestu tapast ķ leiš eitt.  Žetta er svo kallašur sokkinn kostnašur.  Auk žess mun leiš eitt hafa ķ för meš sér frekari śtlįnatöp sem ekki eru komin upp į yfirboršiš nśna, vegna dvķnandi greišsluvilja, žverrandi greišslugetu, fjölgun atvinnulausra o.s.frv.  Leiš eitt mun žvķ ķ reynd kosta fjįrmįlafyrirtękin meiri afskriftir lįna, en leiš tvö.

Ķ mķnum huga bendir allt til žess aš leiš tvö sé leišin śt śr kreppunni.  Hśn hefur yfirburši yfir leiš eitt fyrir alla nema kannski fjįrmagnseigendur, sem ętla aš nżta sér kreppuįstandiš og brunaśtsölur til aš komast yfir eignir ódżrt.  Fyrir alla ašra er leiš tvö hagstęšari.  Ég er bśinn aš nefna lįntakendur, fjįrmįlafyrirtękin, fyrirtękin, rķkissjóš og sveitarfélögin, en hvaš meš lįnadrottna fjįrmįlafyrirtękjanna.  Gagnvart žeim eru rökin alveg žau sömu og hjį fjįrmįlafyrirtękjunum.  Sé greišslugetu og greišsluvilja lįntakenda (ž.e. heimila og fyrirtękja) haldiš viš, žį hafa fjįrmįlafyrirtękin meiri tekjur til aš nota ķ uppgjör viš lįnadrottna sķna.  Endurheimtur lįnadrottnanna verša žvķ betri eftir leiš tvö en eftir leiš eitt. 

Geršardómur gęti höggviš į hnśtinn

Nś vantar bara einhvern meš nęgilegan kjark til aš žróa lausn fyrir skuldara landsins ķ samręmi viš leiš tvö.  Ég tel fjįrmįlafyrirtękin ekki vera rétta ašilann, a.m.k. įn aškomu annarra, heldur verša lįnadrottnar žeirra og fulltrśar neytenda aš koma žvķ aš skilgreina og śtfęra lausnina.  Talsmašur neytenda, Gķsli Tryggvason, hefur lagt til geršardóm sem vettvang slķkrar vinnu.  Ég tel žaš reynandi mešan enginn kemur meš betri uppįstungu.  A.m.k. treysti ég ekki fjįrmįlafyrirtękjum landsins til aš koma meš sanngjarna og réttlįta lausn.  Ég treysti ekki heldur stjórnmįlamönnum eša embęttismönnum.  Geršardómur, žar sem sęti eiga fulltrśar lįnadrottna ķslensku fjįrmįlafyrirtękjanna, ž.m.t. Ķbśšalįnasjóšs, fulltrśar neytenda, hlutlausir ašilar skipašir af Hęstarétti eša lagadeildum hįskólanna og sķšan fulltrśum fjįrmįlafyrirtękjanna, er leiš sem reynandi er aš fara.  Hvet ég stjórnvöld til aš skipa slķkan geršardóm sem fyrst ķ samrįši viš hagsmunaašila beggja vegna boršsins, sem žį jafnframt gangast undir nišurstöšu hans įn undanbragša.  Til aš tryggja žaš veršur aš gęta jafnręšis viš skipan dómsins milli žeirra sem gęta hagsmuna neytenda og žeirra sem gęta hagsmuna kröfuhafa.

 

Marinó G. Njįlsson

Höfundur er stjórnarmašur ķ Hagsmunasamtökum heimilanna og sjįlfstętt starfandi rįšgjafi um įhęttu- og öryggisstjórnun


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Bla. Bla.Bla. Hvernig vęri aš leifa fólki aš vinna ķ staš žess aš hlusta endalaust į žetta dómsdagsblašur um hvaš hęgt sé aš gera eša hefši veriš hęgt aš gera. Hvernig er hęgt aš vinna sig śt śr skuldum nema meš vinnu,nś er bśiš aš blašra um ekkert ķ 2 įr. Įrangur  enginn. Mįliš snżst um aš STĘKKA KÖKUNA ekki skattlegja hana sjį DAS KAPITAL.

Gušmundur Ingi Kristinsson (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 01:57

2 identicon

Gušmundur Ingi, hver er aš banna fólki aš vinna?

Björn Jónasson (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 04:58

3 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Hvar er forsendubresturinn?

Gjaldmišlar hafa ALLTAF sveiflast hrikalega. Sś vitneskja um ešli gjaldmišla var forsenda žeirra lįna. Žeir sveiflušust mikiš eins og žeir hafa alltaf gert og sérstaklega viš įföll. Žetta vissu allir. Žaš er forsendan sem menn hafa žegar žeir gefa sig ķ kast viš öfl gjaldeyrismarkaša. Žaš vita allir og alveg sérstaklega Ķslendingar. 

Ef menn unnu ekki ķ gjaldmišlaspįkaupmennsku happadręttinu meš aleigu sķna į žį aš tala um forsendubrest? Žaš er eins og aš segja aš žaš hafi oršiš forsendubrestur ef hlutabréf lękka ķ verši. Žegar dot.com reyndist bóla. Halló?

Egill Helgason ķ Silfri Egils męlti meš žessum lįnum ķ śtsendingu Rķkisśtvarpsins til landsmanna. Žar mętti kannski tala um forsendur fyrir brottrekstri. En ekki forsendubresti.  

Verštryggš lįn hękka ef veršbólga veršur. Žaš er forsenda žeirra. Žaš kom veršbólguskot, en sem žó var einungis smįbóla mišaš viš žaš sem gešrist hjį okkur hśsnęšiseigendum įrin 1982-1986. Hvar er forsendubresturinn? Af hverju į fólk aš fį sérmešferš nśna mišaš viš žaš fólk sem žį žurfti aš fara frį hśsum og heimilum? Svona er lķfiš. 

Stašreyndin er aš margir fóru fram śr sjįlfsagšri varkįrni og hęttu sér of langt. Tóku of mikla įhęttu og létu rotna fjölmišla- og bankamenn og "sérfręšinga undir titlum" predika nżjan sannleik yfir sér. Hann reyndist falskur. Jöršin er ennžį hnöttótt.

Gįfulegra vęri aš žarfir hvers og eins į ašstoš sé mętt meš žvķ sem hęgt er aš męta žeim meš. Laga mętti gjaldžrotalöggjöfina til. Žaš žarf t.d. aš kosta mikiš fé aš bišja um gjaldžrot fyrir einstaklingum og fyrirtękjum. Nógu mikiš til žess aš menn hugsi sig tvisvar um įšur en žeir hętta aš reyna aš semja viš fólk og fyrirtęki. Kröfur žurfa aš fyrnast fyrr. Žęr meiga ekki örkumla fólk um aldur og ęfi.

En sem sagt: viš vęrum ekki aš tala um žetta ef fólk hefši grętt ķ gjaldmišlaspįkaupmennsku happadręttinu. Žį vęru allir įnęgšir nema kannski žeir sem voru varkįrir og tóku ekki žįtt ķ žessu samkvęmt sinni og annarra heilbrigšu skynsemi.

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 06:28

4 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Svo mętti spyrja annarrar spurningar: ef menn hefšu grętt ķ gjaldmišlaspįkaupmennsku happadręttinu staš žess aš tapa, vęru žeir žį aš krefjast žess nśna aš fį aš deila žeim hagnaši sķnum meš žeim sem voru varkįrir og gręddu ekki neitt?

Hvar vęri forsendubresturinn žį?  

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 06:50

5 identicon

Tek undir athugasemdir Gunnars Rögnvaldssonar.

Bendi raunar į aš į įkvešnu tķmaskeiši var hagstęšara aš taka gengistryggš lįn en verštryggš, en žegar žaš var óhagkvęmt og sérstaklega óhagkvęmt žį var žaš forsendubrestur.....jį..hmmm.!

Gróšinn einkavęddur en tapiš žjóšnżtt, jį žaš er ķslenska leišin.

Nęr 4 föld raunveršshękkun į hśsnęši į höfušborgarsvęšinu er einkavędd mešan tapiš žaš veršur žjóšnżtt ala "lyklalög".

Heimurinn er bara ekki svona einfaldur.

Miljónir manna hafa lent ķ žessu śt um allan heim ķ USA er įstandiš skelfilegt į mörgum stöšum og nįnast śtsölumarkašir į hśseignum og fólki kastaš śt.

Ķ Noregi varš 60-70% veršfall į hśsnęši fyrir 20 įrum og sumir eru nśna ennžį aš borga sitt tap af žvķ 20 įrum seinna.

I Noregi veit ég aš žeir hafa veriš aš elta žį sem hafa fengiš gengisgróša ķ gengnum gengislįn og skattlagt hann mešan žeir geta dregiš frį gengistap.

Žaš er ekkert nżtt undir sólinni og "valuttaspekulasjoner" hafa veriš stundašar įratugum saman meš hagnaši stundum hreint ęvintżralegum og tapiš žį vęntanlega lķka. Žetta er įhętta sem fólk į aš gera sér grein fyrir įbyrgšarlausa og reynslulitla ķslenska bankamenn sem raunar öttu fólki ķ žetta og žeir eru komnir į hausinn žanning aš fólk getur ķ raun sjįlfu sér um kennt og engu öšru. Žaš žarf 2 til aš skrifa undir lįnasamning og mótašilinn er farinn į hausinn.

Aš taka gengistryggš (sem ķ mörgum tilfellum var og reyndist ólöglegt) eša erlend lįn er įhęttuvišskipti sérstaklega hjį žeim sem leggja undir aleiguna og meira til. Įhętta felst ķ žvķ aš žaš er hęgt aš tapa og skķttapa. Aš stunda slķk višskipti į örmyntinni krónunni er nįttśrulega fįviska og glópska.

Žaš aš ętla aš seilast ķ lķfeyrisskuldbindingar annara er nįttśrlega fįrįnlegt. Į žį ekki aš skera af innistęšum ķ bönkum?, į aš skerša lķfeyrisgreišslur opinberra starfmanna?, į aš taka séreignasjóšina?

Hvaš meš fiskveišikvótann mį žį ekki taka hann žaš er augljóslega miklu nęrtękara er žaš ekki?

Žeir sem fengu hęstu lįnin voru ķ raun millistéttinn sem hafši hęstu launin. Margir žeirra voru og eru ekki ķ lķfeyrissjóš. Mešlimir ASĶ og lįgtekjufólkiš var meš lęgstu lįnin og aš milli- og yfirstéttinn steli hér lķfeyrisgreišslum lįgtekjuhópanna ķ skjóli einhvers réttlętis er nįtturlega absśrd.

Žaš er ekkert fé ķ žessu enduręsta bankakerfi žaš hengur rétt uppi į lyginni og er vanfjįrmagnaš og Arion og Ķslandsbanki hanga uppi į grįu svęši žar sem eignarhaldinu er žröngvaš upp į kröfuhafa og vęntanlega kemur enginn til aš leggja eyri fram ķ žessa hķt heldur einbeita sér aš ryksuga inn allt sem fęst af veršmętum til aš grynka į grķšarlegu tapi.

Ķslenskt réttlęti veršur borgaš af ķslenskum skattborgurum ķ gengum skatta og ennžį įtakanlegri nišurskurš.

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 09:22

6 Smįmynd: Hrannar Baldursson

"Hvar er forsendubresturinn?" spyr Gunnar.

Forsendubresturinn felst ķ žvķ aš žyngsta byrgši fjįrmįlakerfisins ķslenska hefur hlutfallslega aš mestu veriš lögš į bak lįnžega ķ formi höfušstóls sem er miklu hęrri en upphaflegar įętlanir geršu rįš fyrir.

Lįnžegar fengu flestir śtprentuš skjöl frį bönkum sķnum viš lįntöku sem sżndi mįnašarlegar įętlašar greišslur. Ef mįnašarleg greišsla hefur breyst t.d. śr kr.80.000,- ķ kr. 140.000,- upphęš sem lįntaki ręšur engan veginn viš og er śt śr öllu korti, hvaš erum viš aš tala um annaš en forsendubrest?

Hrannar Baldursson, 17.10.2010 kl. 09:41

7 Smįmynd: Magnśs Siguršsson

Žaš er athyglivert aš skoša svipaša umręšu ķ USA og į sér staš hér į landi.  Žar geta skuldarar ekki meš nokkru móti meštekiš aš lįnin standi ķ staš žó greitt sé af žeim.  Hugdjarft fólk hefur snśiš aftur til heimila sinna eftir aš bankinn skipti um śtidyraskrį og skipti aftur um og berst fyrir sķnu.  Hvaš ętli žessu fólki žętti um ķslenska kerfiš žar sem höfušstóllinn hękkar dramatķskt viš hverja afborgun?  Svo ekki sé minnst į stökkbreitt ólögleg gengisbundin lįn.

http://www.youtube.com/watch?v=9yhZBgi5NOg&feature=player_embedded#!

Magnśs Siguršsson, 17.10.2010 kl. 09:45

8 identicon

Grundvallarstašreyndin er aš hér er ekki bandarķskur dollar eša evra. Hiš örsmaį ķslenska hagkerfiš er meš örmyntina ķslenska krónu og veršbólgu sem er langtum hęrri. Ef menn gera sér ekki grein fyrir žeirri grundvallarstašreynd žį er fólk komiš ansi skammt.

Ķ öšrum löndum er verštrygging bökuš inn ķ fljótandi vexti žar sem stżrivextirnir eru nokkuš yfir veršbólgu sem er ķ raun gólfiš ķ vaxtaįlagningunni. Sķšan eru vextir til almennings og fyritękja stighękkandi yfir žvķ.

Viš höfum 3 höfušskeiš krónunnar:

1930-1960 tķmabil gjaldeyrishafta, skömmtunar og peningaskorts

1970-1998 Tķmabil óšaveršbólgu og efnahgaslegs glundroša

2001 - 2008 tķmabil ofurkrónu og skuldasöfnunar sem leiddi til hruns.

Sś króna sem viš nś höfum veršur allt önnur króna en fyrr žar sem viš skuldum grķšarleg erlend lįn. Tekjur rķkisins og bęjarfélaga er ķ krónum mešan greišslur eru ķ erlendri mynt. Žaš veršur ryksugaš fé śt śr hagkerfinu nęstu 2 įratugina.

Ķslensk réttlęti veršur į kostnaš ķslenskra žegna

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 10:06

9 Smįmynd: Magnśs Siguršsson

Gunnar, finnst žér aš söguskżringar ś fortķšinni eigi aš réttlęta glępaverk nśtķmans?

Magnśs Siguršsson, 17.10.2010 kl. 10:22

10 identicon

Glępaverk!

1. Efnahagsstjórn į Ķslandi. Meirihluti kjósenda kaus žetta yfir sig og raun var ekki skortur į dómsdagsspįm um ķslenska hagkerfiš vegna ķslenskrar hagstjórnar. Žetta var flestum ljóst 2006 og vęntanlega varš feigum ekki foršaš 2007. Raunar lżsir Rannsóknarskżrlsla Alžingis žessu aš mörgu afar vel žótt žau hafi ekki fariš langt aftur ķ tķman.

2. Krónan er hitamęlir į ķslenska hagstjórn og nśna er bśiš aš skrifa 37grįšur į męlinn og lęsa hagkerfinu enda geta menn tķmabundiš gert žaš ķ skjóli gjaldeyrishafta og enn sem komiš er ekki svorfinn į gjaldeyrisskortur. Hagkerfiš er ķ skjóli IMF og viš fįum nišurgreidd lįn žess vegna er stašan ekki oršin óbęrileg.

3. "Glępaverk fortķšarinnar" jį aš tveir ašilar skrifušu undir lįnasamning annar er farinn į hausinn (žeas lįnastofnanirnar9 og talsveršur hópur hins ašilans er ķ vandręšum réttlętir varla žaš aš stolist er ķ lķfeyrisgreišslur hluta almennings eša er žaš?

Hver į aš greiša glępinn? Sį sem skrifaši undir eša žrišji ašili?

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 10:38

11 identicon

Verbólgan sķšustu tveggja įra var aš miklum hluta tilkomin vegna fall krónunnar ekki vegna aukningar ķ innlendri eftirspurn. Žetta skyldu menn hafa ķ huga. Žaš var žvķ gengisžįttur verštryggingarinnar sem olli hękkun lįnanna !

Ef og žegar IKR styrkist žį situr enn eftir veršbęttur gengisžįttur verštryggšra lįna og eigandi lįnanna (aš stęrstum hluta lķfeyrissjóširnir) situr žannig eftir meš ķ fanginu gengishagnaš.

Žetta er sś ósanngirni sem į ekki aš lķšast hvorki ķ dag né įrunum 1980-1985.  Žaš tķmabil var mannvonska, ekkert annaš.

Björn Kristinsson (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 11:34

12 Smįmynd: Magnśs Siguršsson

Gunnar, ertu aš skauta vķsvitandi fram hjį žvķ hvers vegna lķfeyrissjóširnir fóru ekki į hausinn um leiš og bankakerfiš?

Ég óska žér velfarnašar og vona aš žś eigir eftir aš njóta lķfeyrisgreišslna.  Hef reyndar efasemdir um aš žaš sišferši sem meš žęr sżsla geti komiš ķ veg fyrir aš žęr tapist ķ spilavķtinu, jafnvel žó engar almennar leišréttingar verši į žjófnašnum.

Magnśs Siguršsson, 17.10.2010 kl. 11:36

13 identicon

Takk fyrir žaš Magnśs minn og sömuleišis en ķ raunar fę ég ķ raun engar lķfeyrisbętur frį lķfeyrissjóšunum žanning aš ég er einn af fįum sem tjįi mig įn žess aš hafa eiginhagsmuni aš leišarljósi.

Merkilegt raunar aš heyra alžingismenn fullyrša um žessi atriši žar sem ķ raun meira en helmingur žingheims myndi njóta skuldanišurfęrslu en flestir fį lķfeyrisgrišslur śr lķfeyrissjóši rķkisstarfsmanna eša eru meš séreignasjóš sem ekki į aš skerša.

Hins vegar finnst fólki réttlęti aš skerša lķfeyri lįgtekjufólksins til aš bjarga millistéttinni į Ķslandi meira aš segja talaš um žaš žessu ljóta orši fjįrmagnseigendur.

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 11:55

14 identicon

Hinn meinti "žjófnašur" er žaš aš gengi ķslensku krónunnar féll viš hruniš mešan skuldaupphęšin helst.

Raun get ég ekki séš aš neinn gręši į žessu.

Fjįrmalastofnanir uršu gjaldžrota sem voru hinn ašilin aš lįnasamningnum.

Žaš er engin rķkisįbyrgš į gengi gjaldmišils.

Launakjör į Ķslandi eru žaš vesaldleg oršin viš gengisfall krónunnar og raun voru margir komnir ķ vonlaus mįl löngu fyrir hrun.

Hver į aš leggja til Ķbśšarlįnasjóši til 120-150miljarša? Ašrir en rķkiš.

Sanngirni eša réttlęti? Hver į aš borga fyrir žaš?

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 12:02

15 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnr - žś nefnir ekki skeišiš frį 1990 - 2004.

Žaš var skeiš žegar veršbólga var hér lįg og vextir žaš einnig.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 13:11

16 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnr - žaš skeiš er vķsbending žess, aš hagstjórn er hér vel möguleg.

Žaš aš ķsl. stjm. menn séu slķkir klaufar sannar ekki nokkurn hlut.

Lķkja mį krónunni viš hlutafé smįfyrirtękja sem sett eru į markaš - en fram aš žessu geta bréf lķtilla fyrirt. žrifist hlišina į bréfum stórra.

Ž.e. vel hęgt aš stżra krónunni, jafnvel setja hana į takmarkaš flot - en, frelsi til stórra fjįrmagnshreyfinga žarf aš vera takmarkaš. Og ž.e. ekkert óskaplega erfitt aš framkalla einhverja nothęfa reglu.

  • T.d. aš hreyfingar umfram įkvešiš, séu tilkynningaskildar og žurfi aš tilkynna meš 24klst. fyrirvara til Fjįrmįlaeftirlits.
  •  Jafnvel, aš heimild žurfi til slķkrar hreyfingar.

Ķ fyrra dęminu eru žęr heimilar ķ grunninn - ķ seinna bannašar en mį heimila.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 13:17

17 identicon

Žaš er aš sumu leiti rétt Einar Björn.

Raun var kreppa hér 1993 ķ raun vęri hęgt aš žrengja žetta tķmabil 1996 - 2002. Įriš 2001/2002 voru Ķslendingar ķ góšum mįlum en hér hafa amatörar stżrt hagkerfinu og ķ raun rśstaš žvķ.

Žaš žarf öfluga hagstjórn til aš stżra hagkerfi meš traustum gjaldmišli žanning aš žaš er langt frį žvķ aš žaš leysi okkar mįl. Auk žess veršur ekkert völ į öšrum gjaldmišli.

Gjaldmišill žarf traust og mįliš er nįttśrlega aš auka traust og reyna aš endursemja um skuldir og koma vöxtunum nišur. Žaš žarf aš verša afgangur af rķkisśtgjöldunum til skuldanišurfęrslu ef ķslensk žjóš og ķslensk stjórnvöld falla į žvķ prófi žį fer hér allt nišur ķ skķtinn.

Höfušvandamįliš er aš nęsta land viš okkur Noregur kemur til meš aš ryksuga til sķn fólk į nęstu įratugina. Vķsa til blogs Andra Geirs sem tekur žetta fyrir. http://blog.eyjan.is/andrigeir/2010/10/17/noregur-eda-esb/

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 13:31

18 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 06:28, Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 09:22

----------------------

Forsendubresturinn - snżst fyrst og fremst um žaš aš bankarnir voru glępastarfsemi, sem enginn gat séš fyrir. Žetta var sem sagt klassķskt "accounting control fraud".

Ž.e. engin leiš aš halda žvķ fram, aš neitendur hafi įtt aš sjį fyrir aš rektur bankanna sem žjóšfélagiš gekk fyrir vęru skipulögš glępasarfsemi.

Žetta er ekki endilega stjv. aš kenna beint - frekar aš benda mį į aš žau voru sofandi į veršinum.

En fólk er reitt einmitt vegna glępanna sem voru framdir, skynjar réttilega aš stór hluti žess tjóns er žaš varš fyrir - er fyrir tilstilli žessarar glępastarfsemi.

Sko, bankarnir hefšu aldrei žaniš sig svona mikiš śt - dęlt eins miklu fé hér inn, hękkaš krónuna žetta mikiš - nema aš žeir voru oršnir skipulögš glępastarfsemi, og stjv. annaš af tvennu voru sofandi eša tóku žįtt ķ glępnum.

Žetta er minn skilningur į forsendubrestnum.

----------------------

Žetta žķšir žaš, aš ef bankarnir hefšu falliš og žeir raunverulega veriš reknir meš ešlilegum hętti, fyrir utan fķfldjarfa įhęttusękni - žį vęri ekki žessi grķšarlega reiši til stašar, eša skynjun um aš žetta sé ósanngjarnt - žvķ fólk veit eftir allt saman aš krónana getur sveiflast og lįn geta hękkaš.

En, hękkunin er langt umfram ž.s. nokkur įtti von į - og almennt tališ aš glępastarfsemi sem rķkiš tók fullan žįtt ķ eša leit framhjį, sé stór įstęša žess umfram tjóns.

------------------------

Höfum einnig žaš ķ huga, aš alvarleg skuldastaša er mjög almenn og žvķ oršiš žjóšfélagslegt vandamįl sbr. 50% lįnžega samžykktu aš lękka greišslubyrši tķmabundiš.

Hann veršur hagkerfis vandi, vegna žess aš neytendur eru teknir śt śr myndinni, sem rót framtķšar hagvaxtar. Sem sagt, enginn hagvöxtur er vęntanlegur frį žessu fólki, - ekki fyrr en nż kynslóš neytenda vex upp eftir cirka 15 įr.

Hinn vandinn er vandi fyrirt. sem einnig skulda grķšarlegar upphęšir. Žessar skuldir eru ž.s. lamar getu atvinnulķfs til fjįrfestinga. 

Žessi "double wammy" skuldir fyrirt. og almennings, er til stašar - og ef ekkert breytist, mun orsaka mjög lįgan hagvöxt į Ķslandi og sama tķma hįtt atvinnuleysi nęstu 10-15 įrin a.m.k.

-------------------------

Bankarnir vernda nś tugi fyrirtękja sem skulda žeim megniš af veršlausum lįnum, en meš žvķ aš selja žau ekki komast žeir hjį žvķ aš formlega aš višurkenna aš žau lįn séu töpuš - en vafasamt er aš bankarnir séu meš jįkvęša eiginfjįrstöšu ef žau lįn eru afskrifuš. Žeir reka žessi zombķ fyrirt. ķ samkeppni viš góš fyrirt. Atvinnuleysi er ķ reynd falsaš meš žessum hętti. Bankarnir halda žarna uppi, fyrirtękjum sem annars vęru hętt rekstri og žaš hlķtur aš kosta žį e-h. Bankarnir sjįlfir eru einnig "bloated" žį į ég viš aš skv. skżrslu Bankasżslu rķkisins, hafa žeir svipašann starfsm.fj. og 2007.

Žetta kerfi er bersżnilega ósjįlfbęrt og mun hrynja - ž.e. best aš taka į žeim vanda, meš žvķ aš skera bankana upp ķ annaš sinn - loka žessum fyrirt. sem skaša rekstur góšra fyrirt.

Ef žetta er gert - tel ég aš ķ eitt skipti sé hęgt aš framkvęma eina stóra almenna lękkun.

----------------------------

Ég held aš žaš žurfi aš lękka skuldir ķ žjóšfélaginu - mér er alveg sama hvernig ž.e. framkvęmt ž.e. hvort skuldir eru lękkašar - hvort skuldir eru lįtnar veršfalla ķ veršbólgu - eša bankarnir eru geršir upp og skuldir seldar į affölllum.

En lękka žurfa žęr svo aš hagvaxtageta žjóšfélagsins geti snśiš til baka.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 13:46

19 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 13:31

-----------------------

Eitt sem žarf aš skilja er aš žś flytur ekki žetta traust inn - eins og Evrusinnar halda aš sé hęgt.

En, žeir halda aš meš žvķ aš segjast ętla aš taka upp evru innan nęstu 15-20 įra, og tengja krónuna viš Evru žį fįist traust - 1,2,3.

  • Ž.e. ekki rétt - leišin til aš vinna traust er góš hagstjórn.
  • Ž.e. engin önnur leiš til.
  • Žś vinnur traust ašeins yfir tķma.
  • Žannig, slķk tenging myndi hafa mjög takmarkaš traust alveg eins og krónan hefur ķ dag.
  • Einungis meš uppbyggingu hagkerfisins, ķ įtt sem augljóslega er sjįlfbęr įtt - byggir žś upp slķkt traust.
  • Og aš auki, žaš mun taka a.m.k. įratug til rśms įratugs, ž.e. rśma hagsveiflu, til aš nokkur fari aš taka ķsl. hagstj. alvarlega og žvķ raunverulega aš treysta žessu "committment".

-----------------------

Ég held aš viš getum alveg nįš žvķ sama upp meš uppbyggingu krónunnar žannig séš - en ž.e. einfaldlega val hvernig viš stżrum henni.

Tenging viš annaš gengi kemur alveg til greina.

En žaš žarf ekki aš vera viš einn gjaldmišil - mį alveg eins vera viš körfu samstetta śt gjaldmišlum helstu višskiptalanda eins og oft įšur fyrr.

En, ég bendi einnig į aš žekktur hagfręšingur, męlti meš tengingu viš dollar - enginn annar en - Robert Mundell, nóbelsveršlaunahafi ķ hagfręši, oft kallašur fašir Evrunnar - rįšleggur Ķslendingum aš tengja gengi krónunnar viš gengi bandar. dollars!

Ég er alveg hlutlaus į žessari stundu - enda ķmsar leišir fęrar.

Įbendingin įšan um flot sem vęri meš takmörkunum um stórar fjįrmagnsfęrslur - er ein af hugsanlegu fęru leišunum.

---------------------

 Höfušvandamįliš er aš nęsta land viš okkur Noregur kemur til meš aš ryksuga til sķn fólk į nęstu įratugina.

Žess vegna liggur okkur į aš snśa hlutum viš. Žaš žarf einfaldlega aš opna į ljós ķ endann į göngunum. 

Lękkun skulda eša lękkun greišslubyrši, hvernig sem hśn er framkv. įsamt endurkomu hagvaxtar, myndi fękka mjög hratt žeim er flytja śt.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 13:56

20 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 13:31

Įriš 2001/2002 voru Ķslendingar ķ góšum mįlum en hér hafa amatörar stżrt hagkerfinu og ķ raun rśstaš žvķ.

Žetta sżnir aš žetta er vel hęgt. Žetta eru ekki raunvķsindi. Allar leišir sem ég nefni, hafa veriš notašar einhvers stašar annars stašar įšur.

Žarf ekki aš finna upp neitt hjól.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 13:59

21 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnr - eitt enn. Lestu žessa fęrslu og segšu mér hvaš žér finnst?

Leita žarf varanlegra lausna! Vek athygli į hugmyndum Ottó Biering Ottósonar hagfręšings, og oršum Jślķusar Sólnes!

Alveg sama hvort žś gerir žaš hér eša į minni sķšu.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 14:09

22 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Ég kemst ekki hjį žvķ aš svara tveimur Gunnurum.  Bįšir velta fyrir sér hver forsendubresturinn var.

Ég hef oft tekiš samlķkingu viš rafspennu, žegar ég er aš śtskżra žetta meš forsendubrestinn.  Žegar ég kaupi mér rafmagnstęki hér į landi, žį get ég gengiš aš žvķ sem vķsu aš tękiš žoli vel spennusveiflur į bilinu 220 - 240 volt.  Gerist žaš ekki, žį žarf ég ša lifa viš flökt ķ tękinu, ég hętti aš nota eša ég fę gert viš žaš ymist į minn kostnaš eša framleišanda. Ég get einnig bśist viš žvķ aš žau žoli sveiflurnar žó žęr séu į milli 210 og 250 jafnvel 260.  Sum tęki žola slķka sveiflu, en višgerš vegna tjóns af slķku fellur į mig.  Allt sem er umfram žessa sveiflu upp į viš mun rśsta hverju žvķ tęki sem veršur fyrir högginu.  En viti menn dreifingarašili raforkunnar žarf aš bęta mér tjóniš, žar sem honum ber aš koma ķ veg fyrir slķk högg.  Höggiš olli forsendubresti viš afhendingu raforkunnar.

Fęrum žetta yfir ķ hagkerfiš og fjįrmįlakerfiš.  Sešlabanki Ķslands gefur śt veršbólguspįr og jafnvel gengisspįr.  Sama į viš um greiningardeildir bankanna.  Žar er gert rįš fyrir įkvešnum markmišum og sveiflum śt frį žvķ.  Sešlabankinn gerši alltaf rįš fyrir aš veršbólga fęri nišur fyrir 4% innan įrs og festist ķ 2,5% innan tveggja įra.  Žetta er žį hiš almenna spennusviš sem almenningur vissi aš efnahagur heimilanna ętti aš bśa viš undir ešlilegum kringumstęšum.  Inn ķ žetta kom svo aš viš lįntöku, žį var žessum upplżsingum og upplżsingum um gengisžróun haldiš aš fólki.  Auglżsingar eftir auglżsingar sżndu žróun gengistryggšra lįna samanboriš viš verštryggš eša óverštryggš lįn.  Viš gerš greišsluįętlunar vegna verštryggšra lįna var yfirleitt gert rįš fyrir 2,5% veršbólgu, ef hśn var žį reiknuš inn.  Greišsluįętlun vegna gengistryggšra lįna gerši rįš fyrir föstu gengi allan lįnstķmann.  Vissulega undirritaši fólk stundum yfirlżsingar um aš žaš gerši sér grein fyrir įhęttunni af žvķ aš gengiš gęti sveiflast, en ķ žeirri yfirlżsingu stóš ekkert um žaš, aš fjįrmįlafyrirtękin sjįlf myndu verša völd af žvķ aš gengiš félli um um og yfir 50%.

Skošum nś žetta saman.  Žegar ešlilegt įstand er ķ raforkukerfinu eru sveiflur litlar.  Žaš sama į viš um hagkerfi ķ góšu įstandi.  Óstöšugleiki ķ raforkukerfinu getur valdiš žvķ aš neytendur verša fyrir takmörkušu tjóni og žaš  sama į viš ķ hagkerfi, žar sem gengissveiflur eru innan hóflegra marka.  Sķšan er žaš forsendubrestur, žegar sveiflurnar/höggiš er mikiš.  Žaš er lķka forsendubrestur, žegar fjįrmįlafyrirtękin "selja" lįntakanum įkvešna framtķšarsżn, vitandi žaš aš fjįrhagsstaša fjįrmįlafyrirtękjanna var mjög slęm og hafši veriš žaš ķ mjög langan tķma.

Ef hér hefši oršiš nįttśruhamfarir sem hefšu lagt efnahag žjóšarinnar ķ rśst, žį hefši veriš śtilokaš aš segja aš forsendubrestur hefši oršiš.  Ef hér hefši veriš traust stjórnsżsla og heišarleg fjįrmįlafyrirtęki sem voru ķ ešlilegu višskiptasambandi viš alla sķna višskiptavini, en efnahagur žjóšarinnar hefši hruniš vegna žess aš markašir lokušust eša bankakerfi heimsins lamašist algjörlega, žį vęri erfitt aš tala um forsendubrest.  Mįliš er aš ekkert af žessu eru įstęšan fyrir hruninu.  Įstęšan fyrir hruninu er ótrślega bķręfin og um leiš heimskuleg stjórnun į gömlu bönkunum varš til žess aš žeir töpušu hįum fjįrhęšum, žó svo aš afkomutölur žeirra segšu annaš.  Til žess aš bjarga sér og vildarvinum sķnum śr žeim vanda sem allir žessir ašilar voru bśnir aš koma sér ķ, žį hófst hér ferli sem gekk śt į aš fęra meš svikum, lögbrotum og prettum hįar upphęšir frį almenningi til fįmennrar klķku.  Ķ žvķ felst forsendubresturinn, žar sem forsendur lįnasamninganna voru aš višsemjandanum vęri treystandi til aš taka ekki stöšu gegn samningnum sér og fįeinum njólum til hagsbóta.  ĶLS og lķfeyrssjóširnir tóku viš įvinningnum af žessum gjöršum villinganna.  Žessi įvinningur er žvķ samkvęmt öllum skilgreiningum illa fengiš fé.  Ef žiš tveir, Gunnar og Gunn[a]r, kalliš žetta er ekki forsendubrest, žį vęri fróšlegt aš vita hvaš žiš kalliš žetta.

Marinó G. Njįlsson, 17.10.2010 kl. 15:03

23 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Hvaš stóš ķ lįnaskjölunum Marinó? Žaš er žaš sem gildir. 

Žó svo aš bankar hafi spįš hinu og žessu žį eru žaš einungis spįr. Feršaskrifstofa sem selur žér ferš til heitari landa lętur žig oft fį bęklinga sem hśn gefur śt - og Žeir segja žér aš ķ mešalįrferši sé hitastigiš XX grįšur ķ jśnķ. En svo dynur ógęfan yfir og žaš snjóar į mešan žś ert aš njóta žess sem žś keyptir af feršaskrifstofunni. Versta vešur sķšan 1914 kom einmitt į mešan žś varst ķ frķinu. Žaš var žetta sem geršist haustiš 2008.

Bankinn er fyrirtęki sem reynir aš gręša peninga handa hluthöfum sķnum. Žaš er hans frómasta hlutverk. Žaš getur hann ķ lengdina einungis gert meš žvķ aš vera góšur banki og hugsa vel um višskiptavini sķna. Hann er aš selja žér lįn. Hann er ekki žinn hagsmunagęslumašur. Žaš sama gildir um innlįn. Sķšasti stašur sem menn eiga aš leita eftir fjįrmįlarįšgjöf er ķ bönkum. Žeir geta til dęmis fundiš upp į žvķ aš selja žér hlutabréf eša sjóši sem žeir eru desperat aš reyna aš losa sig śt śr sjįlfir. Henda ruslinu ķ žig. Žetta žekki ég vel frį višskiptum mķnum viš banka erlendis sķšastlišin 25 įr. 

Sešlabankinn gefur śt spįr. En žetta eru sem sagt spįr. Žeir sem ętla aš byggja tilveru sķna į spįm eru illa staddir. Žaš er ekki hęgt aš tryggja sig žannig.

Aš lokum: bankar eru bankar. Žeir eru sķst skįrri erlendis en hér į Ķslandi. Hugsa aš ķslenskir bankar komi mun lengra til móts viš fólk ķ vandręšum en erlendis. Bankar eru eins og regnhlķfaleigur. Žegar žaš byrjar aš rigna žį vilja žeir fį regnhlķfina til baka.
 
 

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 16:03

24 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Gunnar, žś segir aš ķ lagi sé aš bankarnir brjóti lög til aš hafa įhrif į höfušstól samninga žeim ķ hag?  Ég hef nś séš betri rökstušning frį žér.

Marinó G. Njįlsson, 17.10.2010 kl. 16:06

25 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Hvar hef ég sagt žaš Marinó?

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 16:24

26 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Žś segir aš samningar eigi aš standa.  Žaš séu lįnaskjölin sem gildi.

Marinó G. Njįlsson, 17.10.2010 kl. 16:25

27 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Jį? Žaš sem žś skrifar undir?

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 16:27

28 identicon

Nś stefnir ķ aš starfsmenn sérstaks saksóknara nįi 90 įšur en yfir lżkur. Žessir starfsmenn eru fyrst og fremst aš rannsaka starfsemi žriggja fyrirtękja sem ķ smįrķkinu Ķsland nįšu inn į lista yfir stęrstu gjaldžrot veraldarsögunnar meš starfsemi sem spannaši 5 įr.

Žś ert tęplega svo vitlaus Gunnar Rögnvaldsson aš halda žvķ fram aš 8-9000 milljarša tap žeirra, sem fyrst og fremst mį rekja vil ręnulausrar vešlausrar lįnastarfsemi og tók nišur allt efnahagskerfi landsins, hafi ekki mögulega forsendubrest ķ för meš sér fyrir žį ašila sem tóku lįn hjį žessum stofnunum ķ góšri trś.

Benedikt Helgason (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 17:10

29 identicon

Žvķ mišur Marinó minn žaš er enginn įbyrgš "garanti" į ķslenskri stjórnsżslu, į ķslenskum stjórnvöldum eša ķslenskum efnahag eša į gjaldmišlinum. Sś įbyrgš er hvergi til ekki ķ nokkru landi.

Fólk ber įbyrgšina sjįlft žeir sem fį lįn eša veita lįn žurfa aš bera įbyrgšina į žvķ.

Ķsland er sjįlfstętt lżšręšisrķki og žaš er vališ fólk ķ kosningum sem myndar stjórn žessu fólki er fališ įbyrgšin og sķšast en ekki sķst er almenningur ķ landinu sem velur žetta fólk sem ber įbyrgšina og afleišingar af sķnu vali.

Vandamįliš var fyrirsjįanlegt žegar 2006 og augljóst flestum meš opin augu 2007 og ętti aš hafa veriš öllum į vordögum 2008 žegar krónan féll ķ takt viš įrsuppgjör bankanna.

Heimska og hjaršhegšun landans leiddi til hrunsins og afleišingar žess eru rétt aš byrja og žvķ mišur veršur žetta įtakanlegt og er fullkomlega fyrirsjįanlegt og žaš held ég aš flest hugsandi fólk veit hvaš gerist nęst. Klįrlega hrynur verš fasteigna. Lyklalög eša eitthvaš įlķka gįfulegt gerir žaš aš verkum aš krafa um eigiš fé vex ķ 30-40% af kaupverši. Eigiš fé fólks strokast śt ķ stórum męli.

Žaš er ķ raun ömurlegt aš horfa į hvernig rįšleysiš ķ ķslenskum stjórnmįlum og stjórnsżslu er algjört og amatörisminn alsrįšandi. Hér hefši įn efa veriš skelfilegt įstand ef IMF hefši ekki komiš en sį tķmi hefur veriš įkaflega illa nżttur. Žjóšin žarf aš róa ķ takt til aš koma sér śt śr žessu og žaš veršur ekki aušvelt.

Žaš kemur enginn riddari į hvķtum hesti sem bjargar öllum. Ég skrifaši raunar į netsķšuna žķna fyrir 2 1/2 įri aš žaš koma engir björgunarbįtar og fólk er ennžį aš reyna aš synda og berjast um. Ég hef fylgst meš störfum žķnum og žś stendur žig vel en žś ert bara einn hluti af myndinni bara einn žrżstihópurinn af mörgum sem er aš verja sķna hagsmuni.

Gangi žér og žķnum sem best en skuldanišurfęrsluleišin hśn er ķ raun jöršuš.

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 17:18

30 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 17:18

Gangi žér og žķnum sem best en skuldanišurfęrsluleišin hśn er ķ raun jöršuš.

---------------------

Og žar meš hagkerfiš nęstu 15 įrin a.m.k.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 17:43

31 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Jį? Žaš sem žś skrifar undir?

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 16:27

----------------------------

Žś hefur ekki tjįš žig um ž.s. ég sagši, aš bankarnir voru skipulögš glępastarfsemi.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 17:44

32 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Žś hefur ekki tjįš žig um ž.s. ég sagši, aš bankarnir voru skipulögš glępastarfsemi.
 
 
 
Jį žaš viršist vera žannig Einar Björn. En ętli žeir geti ekki skżlt sér į bak viš lagakróka og smįtt letur aš hluta til. Žaš er venjan. En žetta veit ég ekki. En mér viršist žeir hafa veriš rotnir.
 
Svona rotnun į innyflum bankanna kemur bara ķ ljós viš gjaldžrot žeirra. Žį opnast maginn og innyflin velta śt, öllum til sżnis. Žetta er kannski žaš besta sem gat gerst fyrir žjóšfélagiš. Žaš hefši veriš ömurlegt aš halda žeim lifandi daušum nęstu įratugina, žvķ žeir hefšu žį kyrkt allan hagvöxt ķ landinu žvķ žeir hefšu veriš ófęrir um aš sinna hlutverki sķnu sem bankar atvinnulķfs okkar.  
 
En stjórnendur žeirra verša svara til saka. Fyrst og fremst gagnvart žeim hluthöfum sem lögšu žeim til fjįrmagn. Trśšu žeim fyrir fjįrmunum sķnum. Ž.e.a.s. stjórnarįbyrgš. Žeir brugšust hluthöfum sķnum. Og žaš varš til žess aš žeir ultu um koll ofan į lįnadrottna og višskiptavini. Žeir brugšust žvķ öllum.
 
STJÓRNENDUR FYRIRTĘKJA BERA ĮBYRGŠ Į REKSTRI ŽEIRRA.   

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 18:08

33 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Žś ert tęplega svo vitlaus Gunnar Rögnvaldsson aš halda žvķ fram aš 8-9000 milljarša tap žeirra, sem fyrst og fremst mį rekja vil ręnulausrar vešlausrar lįnastarfsemi og tók nišur allt efnahagskerfi landsins, hafi ekki mögulega forsendubrest ķ för meš sér fyrir žį ašila sem tóku lįn hjį žessum stofnunum ķ góšri trś.

Ekki fyrir žį sem tóku lįnin. Heldur frekar fyrir žį sem lįnušu žeim peninga og lögšu žeim til sparifé sitt sem hlutafé. Žeir standa meš ekki neitt. 

Ekki er hęgt aš segja aš allt efnahagskerfiš hafi fariš um koll. Vissulega hefur landsframleišsla dregist saman og atvinnuleysi aukist og kaupmįttur rżrnaš.

En žaš er alveg sama hvernig bönkunum hefši reitt af. Viš hefšum aldrei sloppiš viš afleišingar žessarar alžjóšlegu fjįrmįlakreppu. Alveg sama hvaš. Gengiš hefši einnig alltaf gefiš eftir. Samdrįttur landsframleišslu okkar varš žó minni en ķ Finnlandi į sķšasta įri. Žrįtt fyrir algert bankahrun hér.  

Ķrar fóru ķ žaš bjarga bönkum sķnum. Žetta hefur kostaš žį 50% lękkun į hśsnęšisverši og miklar launalękkanir. Skuldir hśseiganda hafa hinsvegar ekki lękkaš, en greišslubyršin žeirra žyngst mikiš žvķ launin hafa lękkaš svo mikiš.

Ég vona aš hęgt sé aš ašstoša žį sem standa illa. En ekki mį fórna hverju sem er til žess. Viš žurfum ennžį į lögum og reglu aš halda, réttarsamfélagi og markaši. 

En lįn ķ erlendri mynt eru og verša alltaf spįkaupmennska fram ķ alla fingurgóma ef žś hefur ekki laun ķ žeirri mynt.

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 18:48

34 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 18:08

-------------------------------

Einmitt - frį mķnum bęjardyrum séš, er einmitt žaš aš žeir voru glępastarfsemi sem veitir raunhęfa röksem fyrir aš tala um forsendubrest.

Ég rökstyš forsendubrest meš ašeins öšrum hętti en vinur okkar Marķnó.

En, ž.e. aš bankarnir voru "account control fraught" kom einmitt eins og žś bentir į fram eftir į - en af žvķ leiši ég einmitt rökstušnin fyrir aš tala um forsendubrest.

En, neitendur gįtu meš ekki nokkrum hętti séš fyrir aš svikamylla var til stašar - en ef žeir hefšu haft žį vitneskju hefšu žeir ekki tekiš žessi lįn. Ž.e. svikamyllan, sem leišir til stęrra tjóns en mįtt hefši reikna meš viš allar ešlilegar ašstęšur.

Ergo - forsendubrestur.

Žetta beinist einnig aš stjórnmįlum ž.s spilling valdsins er augljós og ž.e. sterklega grunaš um aš vera samsekt - sem einnig styšur mįlflutning um forsendubrest, ž.e. samsęri hreinlega gegn almenningi um aš taka almenning ķ bólinu, og rżja hann eins og rollur inn aš skinni.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 19:44

35 identicon

Ekki veit ég til žess aš Ķrar séu ķ kerfisbundinni sakamįlarannsókn į sinni bankastarfsemi (mį žó vel vera), en viš erum ķ slķkri rannsókn og ekki aš įstęšulausu.

Nś er žaš svo aš eigendur krafnana (eša fulltrśar žeirra) hafa višurkennt aš forsendur fyrir fullri innheimtu lįnanna eru brostnar. Žaš gera žeir meš žvķ aš gefa afslįtt af lįnasöfnunum sem nemur ca. verbólguskotinu į verštryggšum lįnum og gengisfallinu į gengistryggšum lįnum.

Stjórnvöld neita hins vegar aš višurkenna forsendubrestinn. Mį vel vera aš žar rįši miklu um, aš žau vilja ekki fį žį pressu į leišréttingar hjį ĶBLS sem hlytist af žvķ aš fara ķ žaš aš fleyta skuldaafslęttinum įfram til višskiptavina bankanna.

Og svariš er "nei".  Skuldaafslįtturinn fer ekki allur ķ aš hjįlpa žeim verst stöddu.  Žaš hlżtur aš vera vķšsfjarri sannleikanum.  Hvernig mį žaš vera aš 88% lįna séu ķ skilum ķ bankakerfinu en fullnżta žurfi 600 milljarša afslįtt af lįnasöfnunum ķ žaš aš hjįlpa žeim verst stöddu? Lygin er farin aš bķta ķ skottiš į sjįlfri sér.

Benedikt Helgason (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 20:09

36 identicon

 Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 18:48

"En lįn ķ erlendri mynt eru og verša alltaf spįkaupmennska fram ķ alla fingurgóma ef žś hefur ekki laun ķ žeirri mynt"

Ķslenska verštryggingin er žannig hönnuš aš hśn er 40% gengistrygging. Žetta sżna söguleg gögn. Žeir sem taka ķslensk verštryggš lįn eru žvķ hįlfgeršir spįkaupmenn !

Nei, vandinn er hvernig verštryggingin er męld Gunnar.  Žaš hefur margoft veriš bent į aš ķ męlingum į VTN er mikil skekkja. Hśn męlir ekki raunneyslu. Hśsnęšisžįttur hennar er t.d falskur žvķ hann tekur bęši į bólumyndun og eignaverši en ekki sķšur bólumyndun į leiguverši. Žegar Sešlabankinn var spuršur um tilvist žessa lišar ķ VTN žį var svariš "...fręšilega réttara". Hśsnęšislišurinn ķ VTN hefur valdiš almenningi į Ķslandi ómęldum skaša į įrunum 1995-2008. Žaš er stašreynd.

Ķ žvķ felst rįniš frį 2008-2009. Į žessum tķma varš til veršbótažįttur upp į yfir 300 milljarša IKR, ég endurtek yfir 300 milljarša IKR sem féll į ķslenskan almenning ķ formi verštryggšra lįna.

Žetta skot kom AŠEINS vegna falls krónunnar, ekki innlendra žennslu eša erlendrar veršbólgu. Žessi veršbótažįttur var žvķ ekkert annaš en rįn žvķ žaš er ekkert sem liggur į bak viš hann annaš en froša.

Froša žvķ į sama tķma hefur kaupmįttur launa lękkaš, matvęlaverš lķtiš hękkaš hśsnęšisverš hruniš. Nafnvextir hrķšlękkaš. Neysla almennings gerbreytt śr innfluttri rekstrarvöru yfir ķ innlenda įsamt mörgu öšrum žįttum.

Žeir sem tala um aš žessir 300 milljarša tékki eigi aš falla įn skilyrša į almenning eru varla aš sjį mįlin ķ réttu ljósi.

Spurt er hvar eigi aš fį žessa 220 milljarša sem almenn nišurfęrsla muni kosta. Ég spyr er žessi 300 milljarša skyndilega eign ķ bókum lķfeyrissjošanna og ILS raunveruleg ?

Žaš žżšir ekkert aš horfa į gengi IKR vs EUR ef žaš eru rök sem eigi aš byggja į. Gengi allra gjaldmišla sveiflast śt og sušur en sešlabankar viškomandi hagsvęšis miša vexti sķna og spįr śt frį viškomandi hagsvęši. Gengi gjaldmišilins er eitt

Björn Kristinsson (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 20:26

37 identicon

Hver į aš greiša žennan "300 miljarša tékka" Björn Kristinsson?

Lįnveitandinn er farinn į hausinn og fjįrhagsleg staša endurreystu bankanna er hręšileg og Ķbśšarlįnasjóšur ķ raun gjaldžrota.

Rķkiš hefur ekki burši til žess. Į aš bśa til einhvers konar hrunsskatt, višbótarskatt į almenning.

Eša į aš taka śr įkvešnum lķfeyrissjóšum lįglaunafólks, jį žeirra sem höfuš lęgstu tekjurnar og fengu lęgstu lįnin. Į mešan lķfeyrisgreišslur rķkisstarfsmanna og annara ķ séreignasjóšum vęru ķ raun óhreifšar. Aš skuldanišurgreišsla millistéttarinnar į Ķslandi vęri į kostnaš lķfeyrisgreišslna žeirra lęgst launušu, er žaš réttlętiš?

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 20:38

38 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Einar Björn. Įtti ég žį aš tala um forsendubrest žegar ég tapaši stórfé į hruni gjaldmišlaslöngu Evrópusambandsins (EMS) sem hrundi til grunna ķ Evrópu įriš 1992? En žį skrišu nįfölar huldu spįkaupmennskuherdeildir upp śr kjallaraholum fyrirtękja ķ Danmörku til žess eins aš fara į hausinn ķ stórum stķl. Stįlfyrirtęki, byggingafyrirtęki og slķkt. Freistušust til aš drżgja ömurlegar tekjur sķnar į loforšum Evrópusambandsmanna. Var žetta glępastarfssemi? Mér fannst žaš. En žaš var nįttśrlega ekki žannig.  

Hrun er hrun. Ef Force majeure veršur ekki notaš hér žį ętti ekki aš vera hęgt aš nota žaš neins stašar. Žaš er svo aušvelt aš vera bakklókur. Been there, seen that, done that  sjįlfur en žó lęrt į mistökum mķnum. 

Gjaldeyrisspįkaupmennska er hęttulegasta gambling sem til er. Hśn er verri en allt annaš.

Var fólk žvingaš meš byssusting til žess aš taka lįn ķ erlendri mynt? Af hverju tók žaš ekki óverštryggš lįn ķ krónum sem stóšu til boša? Hvaš var aš? Vildi žaš ekki borga vextina? Vildi žaš bęši haf mél ķ munni og blįsa samtķmis?  

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 20:45

39 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Ķslenska verštryggingin er žannig hönnuš aš hśn er 40% gengistrygging. Žetta sżna söguleg gögn. Žeir sem taka ķslensk verštryggš lįn eru žvķ hįlfgeršir spįkaupmenn !

Hęttu žį aš taka lįnin og sparašu fyrir hlutunum. 

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 20:56

40 identicon

Nś veit ég ekki hvernig višskiptum žķnum var hįttaš Gunnar žegar žś tapašir fé, en stöšutaka banka gegn višskiptavini er bönnuš samkvęmt lögum hér į landi ef ég man rétt.

Lįntaka ķ erlendri mynt er įhęttusöm en žaš sama gildir um verštryggš lįn.  Žrįtt fyrir hrun gjaldmišilsins žį hygg ég aš gjaldeyrislįnin sem tekin voru į įrunum 2005-2007 leiši til minni heildargreišslu fyrir lįntakendur en verštryggš lįn tekin į sama tķma (velji fólk aš halda gengistryggingu į lįninu sķnu til streitu). Žetta er žrįtt fyrir aš sum gengistryggšu lįnana hafi tvöfaldast en vissulega fer žetta eitthvaš eftir žvķ hvaša forsendur mašur gefur sér t.d. um žróun Libor.

Bįšir hópar lįntakenda hafa einfaldlega oršiš fyrir tjóni og sjįlfsagt aš reyna aš sękja bętur fyrir žann skaša.

Benedikt Helgason (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 21:05

41 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 20:45

----------------------

Fór fram glęparannsókn į stjórnendum?

Annars er ég bśinn aš skrifa fęrslu um žetta:

Hvaš į ég viš žegar ég tala um forsendubrest?

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 21:19

42 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 20:45

Žś upplifšir ekki įstandiš hérna - hvernig fjölmišlar - stjórnmįlamenn - keyptir sérfręšingar --allir meš tölu sungu sama kórinn.

Hvernig bankarnir falbušu lįn - geršu sölumenn śt. Hringdu ķ fólk. Fóru jafnvel ķ heimsóknir.

Geršu žaš sama meš sparnašarreikninga - žś veršur aš skilja, aš hér hafši ekki banki hruniš sķšan fyrir fyrra strķš.

Fólk var nżskrišiš eins og börn inn ķ 21. öldina, ekki vant sölumennsku af žessu tagi meš lįn - žaš var raunverulegt traust į bönkunum til stašar eftir yfir 100 įra starf t.d. Landsbankans.

Žaš tóku ekki allir žessi lįn - en sölumennirnir voru žjįlfašir ķ žvķ aš vera sannfęrandi, og žeir fengu borgaš mišaš viš fj. sala svo žeir höfšu mjög öfluga fjįrhagslega hvata af žvķ aš standa sig vel sem sölumenn.

--------------

Žaš eru svikin ķ tryggšum - sem eru sįrust. Mašur vill helst taka allt klabbiš nišur. Vitandi vits aš žaš muni sökkva landinu.

Bara ef žeir sökkva lķka.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 21:26

43 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Nei Einar Björn. George Soros varš bara rķkur. Svo óx rautt nef į bólugröfnum rassi Brussel. Og sęnski sešlabankastjórinn sem hękkaši stżrivexti ķ Svķžjóš ķ 500% til aš verja bindingu sęnsku krónunnar viš ECU, varš aš apa.

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 21:28

44 Smįmynd: Hrannar Baldursson

Ótrślegt aš žrętt skuli um hiš augljósa. Aušvitaš var forsendubrestur og  žaš ęrir óstöšugan aš Skżrslan skuli ekki vera nóg til aš fólk įtti sig į žvķ, višurkenni žaš, og taki į mįlinu ķ samvinnu - ķ staš žess aš nķšast stöšugt į žeim sem minna mega sķn. Žaš er vķšar eitthvaš rotiš en ķ bönkunum.

Hrannar Baldursson, 17.10.2010 kl. 21:32

45 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 21:28

Ž.e. ž.s. mašur vill gera - hreinsa til.

Ef til vill, er eina leišin aš framkalla annaš hrun - svo öll yfirbyggingin fari ķ žrot.

Fólk er komiš ķ žessar hugsanir - žaš munu fljótlega brjótast hér śt nż mótmęli, sķšan óeyršir - og žaš veršur stefnan, aš taka drasliš nišur.

Afleišingarnar verša nokkrar - en, landiš sveltur ekki žó žaš verši fįtękt.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 21:37

46 identicon

Hvar į aš sękja žęr bętur Benedikt Helgason?

Hverjum er til aš dreifa öšrum en skattborgurum?

Klįrlega er žetta hörmuleg afstaša. Fyrirtęki sem er ofskuldsett er aušvitaš hęgt aš slįtra en žaš žżšir oft meira tap fyrir lįnastofnunina. Til višbótar kemur sį samfélagslegi kostnašur. Aukiš atvinnuleysi og hörmungar žeirra sem vinna žar og sķšan bętist viša aš ef fyrirtękiš er ķ gjaldeyrisskapandi framleišslu žżšir žaš aš mikiš fyrir žjóšfélagiš. Ett starf ķ grunnatvinnuvegi hefur sem oftast margfeldisįhrif.

Klįrlega er ašalįherslan aš halda uppi atvinnustiginu og gengislękkun/hrun krónunnar hefur augljóslega hjįlpaš.

Klįrlega vill enginn kaupa ofurskuldug fyrirtęki sem ekki geta lifaš af og enginn vill hvorki eyša fjįrmagni tķma eša orku ķ slķk vonlaus dęmi.

Klįrlega er haldiš lķfi ķ mörgu sem ķ raun į ekki lķfsins von hér į landi og eftir 1-2 įr sést ķ raun hvernig stefnan veršur į Ķslandi.

Skuldir heimilanna er bara einn angi af žessu og augljóslega er meira svigrśm til aš hjįlpa ef fólk heldur vinnunni sinni og žjóšarframleišslan helst uppi žaš hefur vęntanlega efsta forgang.

Skuldir einstaklinga er

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 21:42

47 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnr (IP-tala skrįš) 17.10.2010 kl. 21:42

Gunn - ž.s. žarf aš gera er aš taka bankakerfiš aftur nišur, endurskipuleggja žaš ķ annaš sinn.

En, klįrlega skv. AGS sem segir aš 45% lįna skv. bókfęršu virši "book value" séu "non performing" ž.e. ekki aš skila tekjum, mišaš viš aš skv. uppgefnum tölum er eiginfjįrhlutfall aš mešaltali sagt 17%; žį viršist ljóst aš bankarnir eru eitt af žremur; ž.e. viš 0 - rétt undir 0 eša rétt yfir 0.

Engin leiš meš vissu aš sjį žetta śt, en ž.s. žetta segir manni, er aš bankarnir eru aš halda vonlausum fyrirtękjum uppi, ekki aš selja žau - vegna žess aš žeir hafa ekki efni į aš afskrifa žeirra skuldir.

En, ef žeir seldu žau, yršu žeir aš afskrifa. Žį grunar mig, aš ef žeir neyšast til aš setja lįn er į žeim fyrirtękjum nišur ķ 0 ķ sķnum bókum, fari eigiš fé bankanna vel nišur fyir löggilt lįgmark.

------------

Ég lķt žvķ į mótbįrur žess efnis, aš betra sé aš selja žau seinna meira sem villandi mótbįrur žess sem er ķ vandręšum.

En, hafši ķ huga aš flest žessara fyrirtęka eru ķ verlsunar rekstri af einhverju tagi, ž.e. ekki śtflutningi. Žannig, aš žeirra rekstur er žjóšhaglega megin "debit" en ekki "kredit".

Žó svo rekstur žeirra auki veltu og lękki tölur atvinnulausra, žį hafa žau einnig neikvęš įhrif žvķ ef žau fęru, žį myndu heilbrigšari fyrirtęki fylla žeirra skarš, ef žar er skarš aš fylla. En, ķ dag eru bankarnir aš ausa ķ žau peningum svo reksturinn fari ekki ķ žrot. Į sama tķma, standa keppinautar höllum fęti - óešlilega.

Aš auki, žarf žjóšfélagiš aš kśpla śr verslun og žjónustu yfir ķ śtflutnings tengda starfsemi, žannig aš betra vęri ķ reynd aš žessum fyrirtękjum vęri leift aš fara ķ žrot - svo losnaši um žetta vinnuafl.

---------------

Aušvitaš er hlutu af žessu, sś óskhyggja aš allt muni batna fljótlega - en viš tveir vitum aš svo mun ekki verša.

Ef bankarnir eru teknir nišur - žį er hęgt aš endurtaka ferliš, ž.e. aš fęra lįn yfir į afslętti og sķšan endurreisa žį meš innspżtingu fjįrmagns, og yfirfęrslu innlįnsreikninga.

Samhliša er raunverulega hęgt aš lįta fara fram lękkun skuldastöšu fyrirtękja og heimila.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 17.10.2010 kl. 22:15

48 Smįmynd: Magnśs Siguršsson

Gunnar af gefnu tilefni spyr ég aftur, ertu vķsvitandi aš skauta fram hjį žvķ hvers vegna lķfeyrissjóširnir fóru ekki į hausinn um leiš og bankakerfiš?

Svo vęri viškunnanlegra žegar "Gunnar sem ekki gerir grein fyrir sér", sleppti žvķ aš bera lįlaunafólk ķtrekaš fyrir sig ķ rökfęrslu sinni. 

Magnśs Siguršsson, 17.10.2010 kl. 22:16

49 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Af hverju įttu žeir aš gera žaš Magnśs?

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 22:26

50 Smįmynd: Gunnar Rögnvaldsson

Magnśs 

Lķfeyrisgreišslur sumra sjóša hafa lękkaš mikiš vegna taps žeirra į fjįrfestingum ķ bankakerfinu. En lķfeyrissjóšir skulda ekki neitt. Žeir eru ekki bankar. Žeir įvaxta fé mešlima sinna og dreifa fjįrfestingum sķnum. Žeir fara žvķ aldrei į hausinn. Žeir eru bara eins og innlįnsreikningur ķ banka. Žaš er engin skuld. Bara innistęša. Žaš eina sem žeir geta gert ef allt fer į versta veg er aš tapa öllum peningum. Žeir komast aldrei ķ skuld og fara aldrei ķ žrot. Žeir hafa enga lįnadrottna. 

Gunnar Rögnvaldsson, 17.10.2010 kl. 22:35

51 Smįmynd: Magnśs Siguršsson

Ég var nś reyndar ekki aš spyrja žig Rögnvaldsson en žar sem žś viršist tvöfaldur Gunnar skal ég gefa žér svar:

Meš verštryggšum neyšarlögum 2008 var fariš inn į hvert heimili į Ķslandi og žaš ręnt.  Ef til žessa verštryggša žjófnašar hefši ekki komiš stęšu forsvarsmenn lķfeyrissjóšanna meš allt nišur um sig ķ dag.  Ķslensku launafólki er eftir sem įšur gert aš lįta 12% launa sinna renna til žessara žjófa, eftir hrun eins og ekkert sé.  Žar aš auki allt a 100% eigna sinna og tekna sem eftir er komi ekki til lagasetningar žar sem rķkiš ašstošar sóran hluta heimila ķ gegnum gjaldžrot. 

Er žetta žaš réttlęti sem žér finnst virši eftirlauna? 

PS: og ķ Gušs bęnum ekki bera lįlaunafólkiš fyrir žessari śtfęrslu į réttlęti.

Magnśs Siguršsson, 17.10.2010 kl. 23:09

52 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Magnśs, annar heitir gunnr og hinn Gunnar Rögnvaldsson.  Žaš er žvķ aušvelt aš ruglast.  Ég hef oft ritast į viš gunnr um žessi mįl og ég hélt aš hann vęri nś bśinn aš kaupa žau rök aš um innbrot hefši veriš aš ręša og žvķ rétt aš bęta tjóniš.

Viš skulum samt virša skošanir hvers annars og viš žurfum ekki aš sannfęra alla um okkar hliš.  Sérstaklega ekki, žegar žeir bśa ķ Noregi

Ég hef aldrei keypt žessa eftirįskżringu, aš öllum mįtti vera ljóst hvaš var aš gerast.  gunnr segist hafa varaš fólk viš og ég trśi honum alveg, en hverju įtti mašur aš trśa, žegar forsętisrįšherra og sešlabankastjóri koma trek ķ trek ķ fjölmišla og segja allt sé ķ lagi.  Kannski er žaš meš žetta eins og stjórana ķ ensku knattspyrnunni, aš žį fyrst žegar žeir fį traustyfirlżsingu frį eigandanum veit mašur aš staša žeirra er vonlaus.

Marinó G. Njįlsson, 17.10.2010 kl. 23:20

53 Smįmynd: Magnśs Siguršsson

Ég vissi aš Gunnar Rögnvaldsson bżr erlendis. Hvort sem žaš er gunnr eša gunnar eša Gunn R.  Hann tók allavega spurninguna til sķn.

Magnśs Siguršsson, 17.10.2010 kl. 23:24

54 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Magnśs, Gunnar Rögnvaldsson bjó ķ Danmörku, en samkvęmt upplżsingum į hans sķšu viršist hann kominn aftur til Ķslands.  gunnr bżr ķ Noregi og hefur gert žaš ķ mjög langan tķma.

Žannig aš Gunnar er Gunnar Rögnvaldsson og gunnr er Ķslendingur bśsettur ķ Noregi.

Marinó G. Njįlsson, 17.10.2010 kl. 23:32

55 identicon

@Magnśs

1. Ég tel žaš og taldi žaš žį viš hrun reginmistök aš tryggja innistęšur į Ķslandi ķ topp viš hrun og ekki skera nišur bankakerfiš nišur ķ trog strax viš hrun en aš lįta žaš daga svona uppi eins og nįtttröll.

2. Ég tel einning vafasamt aš "Neyšarlögin" haldi en vonandi hef ég rangt fyrir mér žar.

3. Augljóslega verša lķfeyrissjóšir ekki gjalžrota.

4. Klįrlega lenda skuldarar illa ķ žvķ ekki vegna žess aš skuldin hękkaši heldur vegna žess aš gengi ķslensku krónunnar hrundi og launin meš mešan skuldin hélt virši sķnu sķnu.

Af hverju aš innheimta ekki skuld sem skuldari getur borgaš? Lįniš er undirritaš af viškomandi, gengistrygging er stórhęttuleg, skuldsetning fólks allt of hį. Įhęttufķklar og įbyrgšalaus fķfl stżršu bönkunum og voru gušom lķkar verur į Ķslandi en lęšast nśna fram meš veggjum.

5. Žaš er ekkert sjįlfgefiš aš lķfeyrissjóširnir eigi aš greiša nišur skuldur fólks.

6. Grundvallarspurningar um skuldanišurfellingu

Hvaš um žį sem eiga 2, 3 eša 5 ķbśšir eša į žetta einungis aš gilda fyrir lögheimili fólks?

Į aš vera hįmark? Į tannlęknirinn jón sem skuldar 100 miljónir aš fį 20 miljónir ķ afskritir mešan bifvélavirkinn Jón sem skuldar 10 miljónir af hśsinu sķna aš fį 2 og auk žess er žaš klipiš af lķfeyrissjóšnum hans mešan séreignasjóšur Jóns tannlękis er ekki snertur.

Er žaš réttlętiš?

7. Fjįrmögnun į žessu veršur ef af veršur eingöngu og alfariš į kostnaš rķkisins.

250 miljaršar į 5% raunvöxum sem gera vaxtakostnaš į 12,5miljaršar į įri.

Slķkt myndi ķ raun kosta rķkiš nįlagt 20 miljöršum į įri ef greitt yrši af žessu į 20 įrum ķ jöfnum greišslum eša 32 miljarša į įri ef greitt yrši af žessu į 10 įrum meš jöfnum greišslum. Žetta žyrfti žį aš afla meš sköttum eša nišurslurši į rķkisśtgjöldum.

Gunnr (IP-tala skrįš) 18.10.2010 kl. 00:11

56 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Gunnr (IP-tala skrįš) 18.10.2010 kl. 00:11

-------------------------

"Af hverju aš innheimta ekki skuld sem skuldari getur borgaš?"

Žetta er mjög ofnotašur frasi - hvenęr getur skuldari borgaš? Sešlabankinn mišar viš 30% af tekjum, vęntanlega brśttó. En, er žaš réttara višmiš en 25% eša 35% eša 20%?

Klįrlega, er žaš grķšarlega erfiš greišslubyrši. Svo mašur spyr į móti, hver er hvötin fyrir viškomandi aš borga?

Af hverju ekki einfaldlega, fara frį öllu - flytja til annars lands, skipta um nafn? 

Aš auki, mjög erfiš skuldabyrši - ef mjög śtbreitt sbr. 50% lįnshafa Ķbśšalįnasjóšs hafa nżtt sér tķmabundnar lękkanir. Žaš myndu žeir ekki gera, ef hśn vęri žeim ekki raunverulega mjög erfiš.

Žś aušvitaš veršur aš rįša žvķ sjįlfur, ef žś metur ekki svo hįa greišslubyrši sem alvarlegt žjóšfélagslegt vandamįl, en ž.e. okkar afstaša - einmitt vegna žess hve hśn er śtbreidd stórfellt, žį sé hśn vandamįl sem žarf aš bregšast viš.

Nś žarftu eiginlega aš svara, hvaš žś mišar viš, žegar žś talar um višrįšanlega greišslubyrši. Žaš mį alveg rökstyšja aš 30% višmišiš hafi einfaldlega veriš vališ, svo tölurnar um yršu ekki of óhagstęšar, aš sanngjarnara sé aš miša viš lęgra hlutfall.

------------------

Fjįrmögnunin žarf ekkert aš vera brjįlęšislega erfiš. Valkostir aš endurreisa Nżja Landsbankann sem Nżi 2 og lįta hina sigla sinn sjó.

Annar vęri, aš taka alla 3. til nżrra gjaldžrotsskipta, sem ég tel heppilegra ž.s. žį er hęgt aš skera alla lįnapakkana upp į nżtt, ž.e. bśa til nżjan banka - en ég legg til aš endurreisa 3. sem einungis einn banka.

Hęgt vęri aš bjóša žrotabśunum, aš eignast ķ stašinn hlut ķ hinum nżja banka, til aš smętta žaš fjįrmagn er rķkiš žarf aš leggja nżja - nżja bankanum til.

Lįnapakkar aušvitaš fęršir yfir gegn nżjum afslętti - sem framkallar žį möguleikann til einnar afskriftar.

Sķšan innlįn fęrš yfir į genginu 0,5 ž.e. lękkuš um 50%.

Meš žessum hętti, žį veršur skuldaaukning rķkisins ekkert brjįlęšisleg.

Sķšan, er žaš lękkun lįna ķ eigu lķfeyrissjóša og Ķbśšalįnasjóšs. Aušvitaš kostar žaš - en žetta eru krónur og rķkiš hefur val um aš taka žaš sem langtķmalįn ķ krónum og žaš getur prentaš krónur til aš borga af žvķ.

Einfaldast aš lķfeyrissjóšir eigi žaš skuldabréf sameiginlega.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 18.10.2010 kl. 00:43

57 Smįmynd: Magnśs Siguršsson

Takk fyrir svariš GunnR. Ég vissi nś reyndar aš lķfeyrissjóširnir yršu ekki gjaldžrot, allavega ekki į mešan launafólki er gert meš lögum aš lįta 12% tekna sinna renna til žeirra.  Žaš sem ég sagši er; "Ef til žessa verštryggša žjófnašar hefši ekki komiš stęšu forsvarsmenn lķfeyrissjóšanna meš allt nišur um sig ķ dag."

Ég er sammįla žér um margt, žó ekki um žann krįkustķg sem žś reikar til aš komast aš réttlętinu.  Telur žś aš žaš hafi veriš afnumiš fyrir fullt og allt į Ķslandi meš neyšarlögunum?

Magnśs Siguršsson, 18.10.2010 kl. 08:04

58 Smįmynd: Marinó G. Njįlsson

Ég verš aš taka į nokkrum atrišum ķ mįlflutningi gunnr.  Nśmerin vķsa ekki til liša hjį honum.

1. Hękkun höfušstóls lįna varš vegna sviksamlegs athęfis, mjög grófrar stöšutöku ķ ķgildi Ponzi svika, lögbrota og óheišarlegra višskiptahįtta annars višsemjandans.  Ķ mķnum huga eru žetta allt góšar og gildar įstęšur til žess aš réttmęti krafnanna sé ekki bara stórlega dregiš ķ efa, heldur stendst ekki lög.  Notuš hefur veriš samlķkingin aš leigusali fari inn ķ leiguķbśš, rśsti henni og krefji leigutakann fyrir skašabętur.  Ég hafna žvķ žeirri stašhęfingu aš krafa lįnveitanda sé réttmęt.

2.   Af hverju į "efnašur" skuldari aš bera sitt tjón?  Ertu aš segja, aš eigi ég tvo bķla og annar skemmist ķ įrekstri, žį eigi tryggingafélagiš ekki aš bęta mér tjóniš vegna žess aš ég į annan bķl.

3.  Gengishruniš varš ekki vegna venjulegra sveiflna į markaši.  Žaš varš vegna žess aš Kaupžing ašstošaši nokkra stęrstu eigendur sķna viš aš taka stöšu gegn krónunni.  Gengishruniš varš vegna markašsmisnotkunar, eins og rannsóknarnefnd Alžingis kemst aš.  Er var hęgt aš gera rįš fyrir slķkri įhęttu.  Sķšan hélt gengiš įfram aš hrynja vegna žess aš bankarnir voru byggšir į sandi og stjórnvöld og bankarnir (en ekki eigendur žeirra) fóru ķ višmiklar ašgeršir til aš bjarga fyrirtękjum sem voru ķ reynd löngu oršin gjaldžrota.  Žetta hefur ekkert meš gengisįhęttu aš gera.

4.  Meš žįtttöku sinni eru lķfeyrissjóširnir fyrst og fremst aš gęta eigin hagsmuna.  Žaš eru langtķmahagsmunir sjóšanna aš fara ķ žessa ašgerš.

5.  Hugmyndir HH nį bara til lögheimilis (nśverandi, fyrrverandi og vęntanlegs, sem žegar er ķ eigu viškomandi).

6.  Fjįrmögnun veršur einmitt ekki į kostnaš rķkisins.

Ég vil bara ķtreka, ef ég fengi einhverju rįšiš, žį sęu litlu karlarnir sem settu allt į hlišina um aš borga tjón almennings.  En žar sem žeir hafa hvorki manndóm né sišferšisžrek til slķks, žį mun ekkert koma frį žeim.  Mér finnst t.d. aš hirša eigi allar eigur af Bakkavararbręšrum, Ólafi Ólafssyni, Jóni Įsgeiri og Co., Björólfi Thor og fleiri lķtilmennum og lįta žęr ganga til žjóšarinnar.

Marinó G. Njįlsson, 18.10.2010 kl. 08:54

59 Smįmynd: Arnór Baldvinsson

Sęll Marinó,

Žetta sem žś segir ķ sķšustu athugasemd er nefnilega akkśrat heila mįliš!  Žaš er ekki veriš aš ręša um sveiflur vegna markašsašstęšna, ekki einu sinni vegna alžjóšlega undirmįlslįnahrunsins 2008.  Hruniš į Ķslandi er allt annars ešlis, žó svo aš undirmįlslįnin og afleišingar žeirra hafi e.t.v. rekiš sķšasta naglann ķ bankakistuna. 

Žaš mį sjįlfsagt til sanns vegar fęra aš lįntakendur hafi fariš framśr sér į įrunum fyrir hrun enda sést žaš į mikilli skuldaaukningu allstašar ķ žjóšfélaginu.  En lįntakendur reiknušu meš žvķ aš fyrirtękin sem žeir voru aš skipta viš vęru meš löglegan rekstur.  Aš banka- og fjįrmįlakerfiš vęri aš byggja upp löglega og heišarlega starfsemi.  Žvķ fór vķšsfjarri. 

Svipuš dęmi eru vel žekkt hér vestan hafs, bęši ķ Kanada og hér ķ Bandarķkjunum, ķ sambandi viš verktaka ķ byggingarišnaši, ž.e. ķ sambandi viš endurbyggingu og višhaldsvinnu, jafnvel nżbyggingu.  Bendi į įgęta sjónvarpsžętti meš Mike Holmes, "Holmes on Homes" ķ žvķ sambandi (held žeir séu į CBC)!  Žeir fį verk, fį 1/4 til 1/3 greitt, vinna eitthvaš ķ verkinu, fį helminginn greiddan žvķ žeir žurfa aš greiša undirverktökum og fyrir efni og hverfa svo.  Far ķ gjaldžrot, leggja fyrirtękiš nišur eša hverfa meš peninginn.  Og žaš er ekki hęgt aš negla žį fyrir neitt sviksamlegt vegna žess aš žeir geršu eitthvaš.  Hśseigandinn, og oft į tķšum undirverktakarnir lķka, sitja eftir meš sįrt enniš, tapaša peninga og oft į tķšum hśsnęši sem er óķbśšarhęft!  Ég held aš ķslendingar séu ķ svipašri stöšu. 

E.t.v. ęttu ķslenskir lįntakendur aš byrja į žvķ aš śtbśa samning um įbyrgš į lögmęti lįnasamninga sem žeir krefja lįnveitendur um aš skrifa undir žegar lįnasamningar eru undirritašir.  Žessir samningar vęru įbyrgš lįnveitanda fyrir žvķ aš lįniš sé veitt ķ samręmi viš lög og ef einhver vafi komi upp um lögmęti lįnsins eša starfsemi lįnastofnunarinnar sķšar žį falli įbyrgš algjörlega į lįnveitanda.  Ž.e. lįnveitandi beri įbyrgš į žvķ aš a) lįnin séu lögleg b) starfsemi lįnveitanda sé ķ fullu samręmi viš lög.  E.t.v. myndi žetta vera spark ķ rassinn į bönkunum til žess aš skoša rugliš betur įšur en žeir bera žaš į borš!  Ķslendingar žurfa aš fara aš snśa žessu dęmi viš og gera bankana įbyrga fyrir eigin vitleysum.  Nśna žį eru žessir 3 bankar sem settu žjóšina į hausinn enn į fullu undir nżjum kennitölum og nżjum nöfnum, en žetta er allt sami grauturinn.  Žessir bankar įttu aš fara ķ gjaldžrot og nżir bankar gįtu komiš ķ stašin. 

Kvešjur,

Arnór Baldvinsson, 18.10.2010 kl. 21:15

60 Smįmynd: Einar Björn Bjarnason

Nįkvęmlega - bankarnir voru skipulögš glępastarfsemi, sem orsakaši tjón langt umfram ž.s. nokkur gat meš sanngyrni įtt von į.

Kv.

Einar Björn Bjarnason, 19.10.2010 kl. 00:21

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (28.3.): 0
  • Sl. sólarhring: 4
  • Sl. viku: 45
  • Frį upphafi: 0

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 37
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Mars 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband