Leita ķ fréttum mbl.is

Ręša Jóhannesar Björns į Austurvelli 23/01/2010: Lögin eru meš almenningi en valdiš ekki!

Hér fyrir nešan er ręša Jóhannesar Björns į Austurvelli ķ gęr 23. janśar 2010:

Góšir fundargestir,

Žaš er deginum ljósara aš pólitķska yfirstéttin og peningaelķtan sem stżrir fjórflokknum tóku snemma hruns žį įkvöršun aš fórna skuldsettum heimilum landsins. Žetta var gert į mešan skjaldborg var slegin um fjįrmagnseigendur og glępališiš sem setti landiš į hausinn.

Flest bendir til žess aš rįšamenn hafi įkvešiš aš draga almenning į asnaeyrunum meš žvķ aš žęfa mįliš sem lengst - gefa śt yfirlżsingar sem veittu fólki tķmabundna von, en reyndust viš nįnari athugun ekkert annaš en lengri hengingaról.

Viš skulum hafa eitt grundvallaratriši į hreinu: Myntkörfulįn, borguš śt ķ ķslenskum krónum, eru algjörlega ólögleg og verštryggš lįn eru bęši sišlaus og standast heldur ekki lög um ešlilega višskiptahętti. Einstaklingar sem hafa veriš flęktir ķ žetta skuldanet og óska nś leišréttingar eru žvķ ekki aš bišja um ölmusu eša sérstaka fyrirgreišslu - žeir eru einfaldlega aš krefjast žess aš lögum landsins sé framfylgt. Spurningin snżst raunverulega um hvort viš bśum ķ réttarrķki eša bananalżšveldi.

Lög nr. 38 frį 2001 eru skżr. Gjaldeyristryggš lįn eru ólögleg. En jafnvel žótt žessi lög vęru ekki fyrir hendi žį gerši gjaldeyrisbrask bankanna 2008 verštryggšu lįnin marklaus. Ķ stuttu mįli žį tóku bankarnir stöšu į móti višskiptavinum sķnum žegar žeir snarfelldu gengi ķslensku krónunnar. Žeir gręddu žvķ bęši į fallandi gengi og hękkun allra gengistryggšra og verštryggšra lįna. Žetta voru ekki ešlileg bankavišskipti heldur glępastarfsemi og margur hefur veriš settur ķ jįrn fyrir minna.

Ķ 36. grein laga nr. 7 frį 1936 segir oršrétt: “Samningi mį vķkja til hlišar ķ heild eša aš hluta, eša breyta, ef žaš yrši tališ ósanngjarnt eša andstętt góšri višskiptavenju aš bera hann fyrir sig…”

Sķšan segir ķ žessum sömu lögum: “Samningur telst ósanngjarn strķši hann gegn góšum višskiptahįttum og raski til muna jafnvęgi milli réttinda og skyldna samningsašila, neytanda ķ óhag.”

Lögin eru skżr og nżlegur dómur sem féll lįnafyrirtęki ķ vil ķ Hérašsdómi Reykjavķkur sżnir okkur ašeins aš samtrygging valdsins hefur nįš óžolandi stigi og réttarfar į Ķslandi į enga samleiš meš kerfi landa sem viš viljum bera okkur saman viš. Oršiš “bananalżšveldi” kemur aftur upp ķ hugann… en viš hverju er aš bśast ķ landi žar sem žjónar dómsvaldsins eru įn undantekninga valdir samkvęmt pólitķskri forskrift?

Verštrygging lįna er eitthvert mesta glapręši seinni tķma. Į įratugunum fyrir 1980 rķkti algjör óstjórn į ķslenskum fjįrmįlamarkaši. Veršbólgan ęddi įfram og rįšamenn annaš hvort skildu ekki hvaš var aš gerast eša vildu ekki skilja žaš. Ķ stašinn fyrir aš beita raunhęfum lausnum, t.d. draga śr śtlįnum bankanna meš hęrri bindiskyldu, žį var kerfiš sett į sjįlfstżringu meš verštryggingunni. Žetta var taktķsk višurkenning valdamanna į žeirri stašreynd aš žeir kunnu ekki aš stjórna hagkerfinu.

Verštryggingin er ólögleg aš žvķ leyti aš hśn er ekki ķ anda ešlilegra višskiptahįtta. Hvernig getur žaš stašist aš ašeins annar ašilinn taki alla įhęttu af öllu sem kann aš fara śrskeišis ķ framtķšinni? Žegar bankakerfiš bauš fólki verštryggš lįn į įrunum fyrir 2008 lögšu “sérfręšingar” bankanna fram greišsluįętlanir sem hljóšušu upp į 3-5% veršbólgu nęstu įrin. Žetta ógildir skilmįla verštryggšra lįna vegna žess aš lög um trśnaš og tillitskyldu viš samningagerš segja aš žaš sé óheimilt aš bera fyrir samning vegna atvika sem voru til stašar og ekki eiga lengur viš.

Sś stašreynd aš bankakerfiš sjįlft rśstaši landinu og keyrši gengiš nišur śr öllu valdi meš višeigandi veršbólguskoti tekur af allan vafa um lögmęti verštryggšra samninga.

Ķ stuttu mįli: Bankakerfiš eyšilagši hagkerfiš og ber fulla įbyrgš į žvķ aš verštryggš lįn hafa stórhękkaš og gjaldeyristryggš lįn jafnvel tvöfaldast. Og nś sparkar kerfiš ķ liggjandi mann og heimtar aš fólk ekki ašeins borgi okriš, heldur haldi įfram aš borga af lįnum af hśsnęši og bķlum sem žaš er bśiš aš missa. Žetta er einhver hrošalegasta ósvķfni allra tķma. Žaš er algjör lįgmarkskrafa aš fólk sem gengur frį ofurskuldsettum eignum sé žar meš laust allra mįla. Žingmenn sem standa ķ vegi fyrir žessari breytingu eru meš frosin hjörtu og ekki mannlegar verur ķ žeim skilningi er viš leggjum ķ žaš hugtak.

Elķtan sem hefur hreišraš um sig ķ skjaldborginni og sett fólkiš śt į gaddinn kemst upp meš myrkraverk sķn ķ skjóli leynimakks og pukurs sem lengi hefur viljaš loša viš ķslenska stjórnsżslu. Žótt tugžśsundir Ķslendinga hafi veriš geršir eignalausir žį heldur leynimakkiš įfram. Hvar eru nįkvęmir listar yfir alla pólitķkusa sem fengu kślulįn og ašra óešlilega fyrirgreišslu frį glępagenginu sem setti landiš į hausinn? Hvers vegna fęr fólkiš sem veršur aš borga fyrir glępinn ekki nįkvęmar upplżsingar um hvaš bankarnir eru aš afskrifa?

Ķslenskir stjórnmįlamenn hafa tilhneigingu til aš hegša sér eins og danskir embęttismenn ķ kringum aldamótin 1900. Sem stétt eru žeir andlżšręšislegir og hrokafullir. Žeir hika ekki viš aš halda mikilvęgustu upplżsingum frį fólkinu. Raforkuverš til erlendra fyrirtękja - atriši sem varšar alla framtķšaruppbyggingu landsins - er t.d. leyndarmįl. Gamlir samningar viš Alžjóšabankann og Alžjóšagjaldeyrissjóšinn, sem mótušu atvinnustefnuna ķ marga įratugi, eru lķka leyndarmįl. Muniš aš rķkisstjórnin vildi upphaflega aš Alžingismenn samžykktu Icesave-samninginn įn žess aš lesa hann! Allt annaš er ķ sama dśr.

Hér veršur mikiš aš breytast ef mönnum er full alvara ķ žeim įsetningi aš endurreisa landiš. Gamla launhyggjan veršur aš hverfa og žaš veršur aš hrista duglega upp ķ embęttismannakerfinu. Vališ er einfalt: Annaš hvort veršur hér gjörbreytt kerfi žar sem nżir kśstar sópa spillingunni śt… eša hįlfgerš skįlmöld, stórskert lķfskjör almennings og gķfurlegur landflótti. Žaš er bśiš aš ganga eins nįlęgt réttlętisvitund fólks og mögulegt er.

Ef stjórnvöld halda įfram į sömu braut žį blasir allt annaš og verra Ķsland viš okkur eftir nokkur įr. Okurvextir, óraunhęfar afborganir af erlendum skuldbindingum og atvinnuleysi eiga eftir aš orsaka enn frekari gjaldžrot og flóknari erfišleika. Žetta er óžolandi vķtahringur og žróun sem strax ber aš stöšva. Žaš veršur aš höggva į hnśtinn. Afnema verštryggingu lįna, breyta gjaldeyrislįnum ķ ķslensk į žvķ verši sem žau voru fyrir 15 mįnušum og stórlękka stżrivexti.

Okurvextir eru böl. Į mešan flest fyrirtęki į Vesturlöndum hafa ašgang aš ódżrum peningum - og ekki veitir žeim af į žessum krepputķmum - žį verša helsęrš fyrirtęki į Ķslandi aš borga yfir žrišjung veltunnar ķ vexti. Ašeins hagfręšingum į framfęri rķkisins dytti til hugar aš verja slķka sjįlfsvķgsstefnu.

Dęmiš vęri kannski skiljanlegt ef hér vęri veriš aš reyna eitthvaš hagfręšibrölt ķ fyrsta skipti, en margra įra og įratuga reynsla hefur sżnt okkur aš vaxtaokriš virkar ekki. Okurvextir kynda undir veršbólgu ķ litlu hagkerfi vegna žess aš innlend veršsamkeppni er allt of lķtil. Okurvextir styrkja heldur ekki gjaldmišilinn. Žeir lįta umheiminn ašeins vita aš hér bjįtar eitthvaš hręšilega mikiš į.

Fimmtįn mįnušum eftir aš nokkrir glępamenn - meš hjįlp pólitķsku yfirstéttarinnar - rśstušu lķfi tugžśsunda ķslendinga, setti Saksóknari Rķkisins allt ķ gang og kęrši nokkur ungmenni fyrir aš rįšast inn ķ Alžingishśsiš! Žetta er aušvitaš eins og hver önnur martröš og henni fylgir įkvešin hętta. Žegar fólk žarf aš berjast viš vindmyllur - žaš glķmir stöšugt viš atburšarįs sem gęti komiš beint śr skįldsögu eftir Kafka - žį er stórhętta į aš žaš missi móšinn. Žaš mį aldrei gerast.

Viš skulum hafa žaš hugfast aš svo til allar framfarir sjį dagsins ljós žegar fólk vinnur bug į einhverjum erfišleikum… og žaš er nįnast nįttśrulögmįl aš allt andstreymi skapar nż tękifęri. Eša eins og Shakespeare oršaši žaš: “Hve ljśft er aš nota mótlętiš sér ķ hag.”

Gömul kķnversk saga segir frį bónda sem įtti hest sem einn góšan vešurdag strauk aš heiman. Žegar nįgrannarnir komu til žess aš votta honum samśš sķna spurši bóndinn: “Hvernig vitiš žiš aš žetta séu slęm tķšindi?” Nįgrannarnir hristu hausinn og fóru, en nęsta dag kom hesturinn til baka ķ fylgd meš villtum hesti. Nś komu nįgrannarnir til žess aš óska bóndanum til hamingju meš nżja hestinn, en hann leit į žį meš undrun og spurši: “En hvernig vitiš žiš aš ég hafi dottiš ķ lukkupottinn?” Stuttu seinna var sonur bóndans aš temja nżja hestinn og fótbrotnaši žegar hann kastašist af baki. Aftur komu nįgrannarnir til žess aš votta samśš sķna og aftur sagši bóndinn: “Hvernig vitiš žiš aš žetta eigi eftir aš koma sér illa?” Nįgrannarnir kvöddu bóndann oršlausir… en nęsta dag kom strķšsherra ķ hérašiš og smalaši saman öllum heilbrigšum ungum mönnum og sendi śt į vķgvöllinn.

Góšir fundargestir. Bankahruniš gefur okkur gulliš tękifęri til žess aš skapa hér betra samfélag. Viš höfum allt of lengi bśiš viš forhert framkvęmdavald, grśtmįttlaust Alžingi og rammpólitķskt dómsvald. Ef viš stöndum žétt saman žį missir klķkustéttin heljartakiš sem hśn hefur į kerfinu og viš uppskerum betra žjóšfélag… réttlįtara žjóšfélag… land sem viš getum öll veriš stolt af.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Žórdķs Bįra Hannesdóttir

spurt er:  hver į aš borga tap žeirra sem tóku lįnin. Eru žaš skattgreišendur? į žį aš hękka skattana? Ekki misskilja mig ég  hef fulla samśš meš lįntakendum. Ég sé bara ekki lausnina.

Žórdķs Bįra Hannesdóttir, 25.1.2010 kl. 14:30

2 Smįmynd: Jón Ašalsteinn Jónsson

Žórdķs eru lįntakendur ekki lķka skattgreišendur og ķ mörgum tilfellum greiša žeir meira af tekjum sķnum ķ skatt heldur en žeim sem var bjargaš. Ég veit um dęmi śr raunheimum Ķslands žar sem aš einstaklingur sem er venjulegur verkamašur er aš taka śt sinn séreignasparnaš og borgar af honum fullan skatt. annar einstaklingur lifir į sķnum fjįrmagnstekjum og er lķka aš taka śt sinn fjarmangantekjuskatt en stżrir sķnum tekjum žannig aš hann nęr aš nżta frķtekjumarkiš 100% į móti śttektinni. Sį sem framfleitir sér į launum fęri žvķ tęp 700 000 mešan sį sem framfleytir sér į fjįrmagni og fékk sitt bętt ķ hruninu fęr 1000 000 sem sagt 100 % af sinni śttekt. Er žaš aš bera jafnar byršar Žórdķs.

Jón Ašalsteinn Jónsson, 25.1.2010 kl. 22:10

3 identicon

"Žaš er deginum ljósara aš pólitķska yfirstéttin og peningaelķtan sem stżrir fjórflokknum tóku snemma hruns žį įkvöršun aš fórna skuldsettum heimilum landsins".............................................. Jóhannes ertu ekki aš gleyma aš žaš kom strax eftir hrun, tillaga um 20% nišfellingu skulda hjį einum fjórflokkana, sem allir hlógu aš, ertu bśinn aš gleyma žvķ? ég er ekki viss um aš allir hlęji nśna 12 mįnušum sķšar!!

siguróli kristjįnsson (IP-tala skrįš) 26.1.2010 kl. 08:46

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (24.3.): 2
  • Sl. sólarhring: 3
  • Sl. viku: 52
  • Frį upphafi: 1673443

Annaš

  • Innlit ķ dag: 2
  • Innlit sl. viku: 45
  • Gestir ķ dag: 2
  • IP-tölur ķ dag: 2

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Mars 2023
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband