Leita í fréttum mbl.is
Embla

Er Seđlabankinn stikkfrí?

Mér finnst stundum eins og Seđlabankinn sé stikkfrí, ţegar kemur ađ ţví ađ leita ađ orsökinni á hćkkun verđbólgu, hćkkun gengis og ţenslunnar á húsnćđismarkađnum.  Ţađ er eins og bankinn gleymi ţví ađ 30. júní 2003 voru settar nýjar reglur um eiginfjárhlutfall fjármálafyrirtćkja (nr. 530/2003).  Vissulega gaf Fjármálaeftirlitiđ ţessar reglurnar út, en ţćr hafa varla fariđ framhjá bankanum (enda líklegast settar í nánu samráđi viđ hann) og hann hefđi ţví átt ađ hafa nćgan tíma til ađ bregđast viđ ţeim. 

Ţađ sem er svo merkilegt viđ ţessar reglur ađ í ţeim var fyrri áhćttugrunni útlána (sem viđ leikmenn ţekkjum kannski helst sem 8% eiginfjárhlutfall) breytt ţannig ađ hann er nú margfaldađur međ nýrri áhćttuvog, en hún lýsir hversu mikil áhćtta felst í ţví ađ veita lán.  Áhćttuvogin gat eftir breytinguna tekiđ fjögur gildi eftir ţví hversu áhćttusamt lán taldist vera, ţ.e. 0,0 ţegar engin áhćtta var talin fylgja láni, 0,2 ţegar sáralítil áhćtta var talin fylgja láni, 0,5 ţegar lán var međ fasteignaveđi og 1,0 fyrir öll önnur lán.  Máliđ er ađ áđur voru veđlán í 1,0 flokknum.  Og hvađ ţýddi ţessi breyting? Jú, útlánageta fjármálafyrirtćkja tvöfaldađist á einu bretti til ţeirra sem höfđu fasteignaveđ, ţ.e. upp ađ 80% af fasteignamati íbúđarhúsnćđis eđa ýmist 50 eđa 60% af fasteignamati atvinnuhúsnćđis eftir ţví hvenćr lán var tekiđ.  Banki sem ţurfti áđur ađ eiga 8 kr. í eigiđ fé fyrir hverjar 100 kr. sem lánađar voru til húsnćđiskaupa, gat nú lánađ 200 kr. út á ţessar 8 kr. í eigiđ fé.  Ţetta er númer eitt, tvö og ţrjú ástćđan fyrir ţví ađ allt fór af stađ.  Og Seđlabankinn hefđi átt ađ sjá ţetta fyrir og hafa betri stjórn á atburđarásinni.

Nú spyr einhver:  Af hverju átti Seđlabankinn ađ sjá ţetta fyrir? Jú, svariđ er einfalt.  Ef ég tvöfalda ráđstöfunartekjur mínar, ţá er nokkurn veginn öruggt ađ ég eyđi meira en áđur.  Líklegast er ađ ég tvöfaldi neysluna/eyđsluna.  Ţađ er nákvćmlega ţađ sem gerđist.  Útlánageta fjármálafyrirtćkja (svo sem bankanna, sparisjóđa og Íbúđalánasjóđs) vegna fasteignalána tvöfaldađist á einu bretti og ađ sjálfsögđu nýttu ţeir sér hiđ nýfengna frelsi.  Fasteignamarkađurinn hafđi veriđ í langvarandi svelti og verđ nýrra íbúđa var hreinlega of hátt miđađ viđ ţá lánamöguleika sem voru í stöđunni.  

En sagan er ekki búin, ţví 2. mars sl. voru gefnar út reglur nr. 215/2007 um eiginfjárkröfur og áhćttugrunn fjármálafyrirtćkja, sem koma í stađinn fyrir reglur nr. 530/2003.  Í ţessum nýju reglum er áhćttuvogin fyrir láni tryggđu ađ fullu međ veđi í fullbúnu íbúđarhúsnćđi á Íslandi lćkkuđ úr 0,5 (50%) í 0,35 (35%).  Ţetta ţýđir ađ fyrir 8 kr. í eigiđ fé getur fjármálafyrirtćkiđ nú lánađ 285 kr., ţ.e. útlánagetan jókst allt í einu um rúm 40%.  Er nema von ađ fasteignaverđ sé áfram á uppleiđ og illa gangi ađ ná verđbólgumarkmiđum. 


mbl.is Davíđ segir gagnrýni SA ekki trúverđuga
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Athugasemdir

1 Smámynd: Hrannar Baldursson

Áhugaverđ greining, Marinó, og sérstaklega ef höfđ eru í huga launahćkkun Seđlabankastjóra. 

Hrannar Baldursson, 6.6.2007 kl. 21:18

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Höfundur

Marinó G. Njálsson
Marinó G. Njálsson
Upplýsingaöryggi og persónuvernd eru mínar ær og kýr, þó ég blaðri um allt og ekkert hér á blogginu. Er í Hagsmunasamtökum heimilanna og berst fyrir réttlæti fyrir heimili í landinu.  Loks er ég faggiltur leiðsögumaður.  Netfangið mitt er mgn@islandia.is og netfang fyrirtækisins oryggi@internet.is.

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (29.3.): 9
  • Sl. sólarhring: 27
  • Sl. viku: 220
  • Frá upphafi: 1584962

Annađ

  • Innlit í dag: 8
  • Innlit sl. viku: 186
  • Gestir í dag: 8
  • IP-tölur í dag: 8

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Mars 2015
S M Ţ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband